Home သတင္း တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡမ်ားကုိ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ရန္ ND-Burma ေတာင္းဆုိ

တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡမ်ားကုိ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ရန္ ND-Burma ေတာင္းဆုိ

2783

ဧၿပီလ ၁၀ ရက္၊ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

Covid-19 ကပ္ေရာဂါ ရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲ ေရးကုိ လုိက္နာ၍ တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ား၌ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ခ်က္ခ်င္းရပ္စဲရန္ လူ႔အခြင့္ အေရး မွတ္တမ္းကြန္ယက္(ND-Burma)က ယေန႔ (ဧၿပီ ၁၀ရက္) ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္၍ ေတာင္းဆုိလုိက္ သည္။

တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ လုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာႏွင့္ တည္ရွိေနမႈကုိအခြင့္ေကာင္းယူ အသုံးခ်၍ လက္နက္ ကုိင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနေသာ တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းထက္ စစ္တပ္၏ လုိလားခ်က္ကုိ ေရွ႕တန္းတင္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈအေပၚ ရႈတ္ခ်ေၾကာင္း ND-Burma ကြန္ယက္က ဆုိသည္။

ကြန္ယက္၏ ေျပာခြင့္ရ ေဒၚသက္သက္ေအာင္က “ဒီအခ်ိန္သည္ ကပ္ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အားလုံးပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတယ္။ အစုိးရ၊ တပ္ ၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ေတြ စသျဖင့္ ဒါေတြသည္ လက္ရွိမွာ Covid-19 ျဖစ္ေနတဲ့ ကာလမွာေတာင္ ရပ္တန္႔မႈ မလုပ္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ဆုိရင္ က်မတုိ႔ ဘယ္လုိပုံေဖာ္ၾကမလဲေပါ့။ အခုလက္ရွိကာလသည္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားရမယ့္ ကာလျဖစ္တာ ေတာင္ မရပ္စဲႏုိင္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါကအင္မတန္မွ ျပည္သူလူထုအတြက္ေရာ တုိင္းျပည္အတြက္ေရာ ဆုံးရႈံး နစ္နာမႈေတြရွိႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ ရခုိင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တုိ႔အတြင္ ရကၡဳိင့္တပ္ေတာ္(AA) ႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တုိ႔ အၾကား ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈျပင္းထန္လ်က္ရွိၿပီး တပ္မေတာ္၏ ေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ားပါ အသုံးျပဳမႈေၾကာင့္ အရပ္သား ျပည္သူမ်ားထိခုိက္ေသဆုံးမႈမ်ားရွိေနသလုိ စစ္ေျပးေရွာင္ေနရသူ သိန္းခ်ီရွိေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဆုိသည္။

အလားတူ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ေရးထုိးထားသည့္ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္တုိ႔တြင္လည္း အစုိးရတပ္ မေတာ္ႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား ထိေတြ႔ပစ္ခတ္မႈမ်ားျဖစ္ပြားမႈရွိေနသလုိ အရပ္သားမ်ားအေပၚပစ္မွတ္ထား တုိက္ခုိက္မႈမ်ားလည္းရွိေနေၾကာင္း တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားဘက္က ေျပာသည္။

ယေန႔ ND-Burma ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ တအာင္းအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔(TWO)၊ တအာင္းေက်ာင္းသားႏွင့္လူငယ္မ်ား အစည္းအရုံး(TSYU)ႏွင့္ တအာင္းလူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ တအာင္းေဒသတြင္၂၀၂၀ မတ္လ တစ္လအတြင္း မတရားဖမ္းဆီးမႈ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈႏွင့္ အတင္းအဓမၼေစခုိင္းမႈ ၁၈ မႈျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ရခုိင္ ျပည္လုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားႏွင့္ လူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး(AASYC)၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ရခုိင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ အတြင္းသတ္ျဖတ္မႈ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ၊ လူမဆန္စြာျပဳက်င့္မႈ၊ ေပ်ာက္ဆုံးမႈ၊ အတင္းအၾကပ္ ဖမ္းဆီး ခံရမႈႏွင့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈ ၅၁ ခုရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ထုိ႔အျပင္ ကူးစက္ေရာဂါ ျပန္႔ပြားေနသည့္ ကာလမ်ဳိးတြင္ ျပည္သူလူထုအေပၚ မွန္ကန္ရုိးသားစြာ အကာအကြယ္ ေပးလုိပါက ျမန္မာစစ္တပ္အေနျဖင့္ ရခုိင္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္အတြက္ ျဖတ္ေတာက္ထားသည့္ အင္တာနက္မ်ား ကုိ ျပန္လည္ဖြင့္ေပးရန္လုိအပ္သလုိ တစ္ႏုိင္ငံလုံးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကုိ လုိက္ေလ်ာရမွာျဖစ္ၿပီး ေရာဂါ ကူးစက္ပ်ံ႕႔ႏွံ႕မႈတားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္း မည္သည့္ အရပ္သားမ်ားကုိမွ် ခ်န္လွပ္မထားရန္ ND-Burma အေနျဖင့္ ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ စစ္တပ္ကုိ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေတာင္းဆုိထားသည္။

တအာင္းေက်ာင္းသားႏွင့္လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံးမွ ေလြးပုိးေစက “ဒါကုိ ရပ္စဲမွပဲ ဒီ Covid-19 နဲ႔ပတ္သက္ တဲ့ ဟာကို က်မတုိ႔ ရြာထဲအထိ သြားၿပီးမွ လုပ္ႏုိင္တာေလးေတြရွိမယ္။ အခုက်ေတာ့ နယ္ေျမအေျခအေန မတည္ ၿငိမ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်မတုိ႔မွာ ဒီဟာကုိ သြားလုပ္ဖုိ႔ေတာင္မွ မသြားရဲတဲ့ အေျခအေနေတြရွိတယ္။ က်မတုိ႔ ျပည္ သူလူထုမွာ ဒီေရာဂါ အႏၱရာယ္ကုိေကာ ၊ ေနာက္ဘယ္အခ်ိန္မွာလက္နက္ႀကီးေတြက်လာ မလဲဆုိတဲ့ အႏၱရာယ္ ကိုေကာ တၿပဳိင္နက္စုိးရိမ္ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာရွိေနပါတယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ က်ေရာက္ေနခ်ိန္ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ႏွင့္ ဗုိင္းရပ္စ္တုိက္ဖ်က္ေရးတြင္ အတူတကြပါဝင္ၾကရန္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ အန္တုိနီယုိဂူတားရက္စ္မွ တုိက္တြန္း ေျပာဆုိထားေသာ္လည္း ျမန္မာအစုိးရမွ ရကၡဳိင့္တပ္ေတာ္(AA)ကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ ၂၃ရက္ေန႔က အၾကမ္း ဖက္ အုပ္စုႏွင့္ မတရားအသင္းအျဖစ္ ေၾကညာလုိက္ၿပီးေနာက္ အစုိးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ AAအၾကား တုိက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ ျပင္းထန္လာခဲ့သည္။

အလားတူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(ျမန္မာႏုိင္ငံ)-WLB ကလည္း ရခုိင္၊ ခ်င္း၊ ကရင္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ေဒသမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္မွ ထုိးစစ္ဆင္ေနမႈမ်ားကုိ ရပ္တန္႔ရန္ႏွင့္ တပ္စခန္းမ်ားရုပ္သိမ္းရန္၊ NCAပါ အခ်က္ မ်ားကုိ လုိက္နာရန္အျပင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ၍ Covid-19 ကာကြယ္ေရးအစီအစဥ္မ်ားကို အျမန္ဆုံး အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္စသည့္ အခ်က္ (၉)ခ်က္ပါ ေတာင္းဆုိခ်က္ျဖင့္ ယမန္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္ တစ္ေစာင္ထုတ္ျပန္ ထားေသးသည္။

ND-Burmaကုိ တုိင္းရင္းသားမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ လိင္စိတ္ကြဲျပားသူမ်ားကုိ ကုိယ္စားျပဳသည့္ အဖြဲ႔အစည္း ၁၂ ဖြဲ႔ျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားျခင္းျဖစ္ၿပီး နစ္နာသူမ်ား၏ တရားမွ်တမႈရရွိေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွစ၍ မွတ္တမ္းတင္ေနသည့္အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။