Home သတင္း ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (KHRG) ေျပာခြင့္ရသူ ေစာနႏၵဆူးႏွင့္ ေမးျမန္းခ်က္

ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (KHRG) ေျပာခြင့္ရသူ ေစာနႏၵဆူးႏွင့္ ေမးျမန္းခ်က္

518

ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (KHRG) ေျပာခြင့္ရသူ ေစာနႏၵဆူးႏွင့္ ေမးျမန္းခ်က္

“စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြ ဒီထက္ပိုၿပီး စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ ဆက္လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳး ေဖာက္မႈကလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနအုံးမွာပါပဲ”

စက္တင္ဘာ ၆ ရက္၊ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ လတ္တေလာ ကရင္ျပည္နယ္အပါအဝင္ ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ုံး နယ္ေျမအတြင္း တေက်ာ့ျပန္ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံလူထုမ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနအေပၚ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (KHRG)၏ ေျပာခြင့္ရ ေစာနႏၵဆူးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမး ျမန္းထားပါသည္။

ေမး- KNU နယ္ေျမအတြင္းမွာ စစ္ေကာင္စီ တပ္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွား ဝင္ေရာက္မႈ အေျခအေနေလးေတြကို ကနဦး ေျပာျပေပးပါအုံး။
ေျဖ-အားလုံးသိၾကတဲ့အတိုင္း အခုက တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ စစ္တပ္ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈက ရွိေနသလို က်ေနာ္တို႔ ဒီဘက္ KNU ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမအတြင္းမွာလည္း ဝင္ေရာက္လႈပ္ရွားမႈက မ်ားသထက္မ်ားလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ အနီးစပ္ဆုံး ၿပီးခဲ့တဲ့လထဲမွာဆိုရင္ တပ္မဟာ ၁၊ တပ္မဟာ ၂၊ တပ္မဟာ ၃ နဲ႔ တပ္မဟာ ၅ တို႔ဘက္မွာ တိုက္ပြဲေတြ ထိေတြ႕မႈေတြက အမ်ားႀကီးျဖစ္ခဲ့တယ္။

ေမး- KNU နယ္ေျမထဲမွာ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲေတြမွာ စစ္ေကာင္စီဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ေက်း႐ြာေတြကို ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္တာေတြရွိတယ္လို႔ ေျမျပင္သတင္းေတြအရ သိရတယ္။ ဒီအေပၚမွာေကာ KHRG ရဲ႕ သတင္းစုစည္းခ်က္အရ ဘယ္လိုေတြ သိရလဲ။
ေျဖ- ဒီေက်း႐ြာထဲကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ပစ္ခ်တဲ့ေနရာမွာ ေဒသခံေတြ ထိခိုက္ ဆုံးရႈံးမႈေတြ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေနတာကေတာ့ တပ္မဟာ (၅)ဘက္ေပါ့ေနာ္။ တျခားတပ္မဟာ ၃ နဲ႔ တပ္မဟာ ၁ ဘက္မွာလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မဟာ (၅)ေလာက္ မမ်ားဘူး။ တိုက္ပြဲျဖစ္ သည္ျဖစ္ေစ၊ မျဖစ္သည္ ျဖစ္ေစ တပ္မဟာ (၅)ဘက္မွာက လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္မႈက ေန႔တိုင္းလိုလိုျဖစ္ေနၿပီး တျခားတပ္မဟာ ထက္စာရင္ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေနတာေပါ့။

ဒီလို ေက်း႐ြာေတြထဲ၊ ေဒသခံပိုင္ ေတာင္ယာေျမေတြထဲ လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ပစ္ခတ္တာက ေဒသခံေတြ အတြက္ မလုံၿခဳံမႈနဲ႔ စိုးရိမ္မႈကို ျဖစ္ေစတာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ေက်း႐ြာထဲကို ပစ္ခ်တဲ့အေပၚ ေဒသခံ ႐ြာသားေတြရဲ႕ အိုးပိုင္အိမ္ပိုင္ ေမြးျမဴေရးတိရိစာၦန္ေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးဆုံးရႈံးတာေတြလည္းရွိတာေပါ့။

ေမး- ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ ေျမျပင္ သတင္းေတြအရ စစ္ေကာင္စီတပ္နဲ႔ သူ႔လက္ေအာက္ခံ တပ္ဖြဲ႕ေတြျဖစ္တဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္(BGF) ကေနၿပီးေတာ့ ေဒသခံေက်း႐ြာသားေတြကို လူသားဒိုင္းပုံစံနဲ႔ ေပၚတာဆြဲ ေခၚယူမႈပုံစံေတြ လုပ္ေနတာမ်ိဳးၾကားသိရတဲ့အေပၚ ဒါက လူ႔အခြင့္အေရးကို ဘယ္လိုထိခိုက္ေစလဲ။
ေျဖ-ခုဏက ေျပာသလိုပဲ စစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ေရးလႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္မႈမွာ ေက်း႐ြာထဲ လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္တာမ်ိဳးဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရးအရ ဒါဟာ ေဒသခံ ေက်း႐ြာသားေတြရဲ႕ လုံၿခဳံမႈမရွိတဲ့အေပၚ ေဒသခံ႐ြာသားေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ေရးဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးအေပၚ ခ်ိဳးေဖာက္တာပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ မိုင္းေထာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကလည္း ေဒသခံေတြရဲ႕ သြားလာမႈအေပၚ လုပ္ငန္းေနရာထဲ မသြားရဲေတာ့တဲ့ အေပၚမွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔အတြက္လည္း ဒါက လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ လုပ္ကိုင္စား ေသာက္ခြင့္အေပၚမွာ ထိခိုက္ေစတာေပါ့။

ၿပီးေတာ့ လူသားဒိုင္းအေနနဲ႔ အသုံးခ်တဲ့ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒါကလည္းလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈႀကီးတစ္ခုပါပဲ။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ လူတိုင္းက လြတ္လပ္စြာေနထိုင္ခြင့္ရွိၿပီး အေၾကာက္အ႐ြံ႕မရွိ ေနထိုင္ႏိုင္ခြင့္ရွိတယ္ေလ။ အခု လူသားဒိုင္း အေနနဲ႔ အသုံးခ်ခံလိုက္ရတဲ့ ေဒသခံ ႐ြာသားတစ္ဦးစီတိုင္းအတြက္ ဘဝလုံၿခဳံခြင့္ဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးမရွိေတာ့ တာပါပဲ။ လူသားဒိုင္းအေနနဲ႔ အသုံးခ်တယ္ဆိုတာက အခ်ိန္မေ႐ြးေသဆုံးႏိုင္တဲ့အတြက္ ဒါကလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ႀကီးကို ေကာင္းေကာင္းႀကီးကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာပါပဲ။

ေမး- အခု ေျပာေနတဲ့ အေျခအေနေတြအားလုံးကို ၿခဳံၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ အေျခအေနက ဘယ္ေလာက္ထိ ဆိုး႐ြားလာေနလဲလို႔ ျမင္လို႔ရလဲ။
ေျဖ-အာဏာမသိမ္းခင္နဲ႔ အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ အေျခအေနကို ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ အျခားတပ္မဟာေဒသေတြထက္စာရင္ တပ္မဟာ (၅)နယ္ေျမဘက္မွပိုၿပီးေတာ့မွ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ မ်ားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ခုဏက ေျပာတဲ့လြတ္လပ္စြာ ရွင္သန္ခြင့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ခြင့္၊ ဘဝလုံၿခဳံခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ စတဲ့ အခြင့္အေရးေတြအားလုံးကေတာ့ ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ အခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတာခ်ည္းပါပဲ။ အဲ့ေတာ့ ခ်ဳပ္ၿပီးေျပာရရင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာ အေနနဲ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္နယ္အေနနဲ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနက အျမင့္ဆုံးမွာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ တကယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြ ဒီထက္ပိုၿပီး စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ ဆက္လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈကလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနအုံးမွာပါပဲ။

ေမး- KHRG ရဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ စုေဆာင္းရရွိမႈအရ အခုေဒသခံလူထုေတြ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမွာ ဘယ္လို ပုံစံအမ်ားဆုံးအခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာမ်ိဳးရွိလဲ။
ေျဖ-အမ်ားဆုံး အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာက ေဒသခံ လူထုေတြမွာ ဘဝလုံၿခဳံမႈမရွိတာပါပဲ။ ဘာျဖစ္လဲဆိုရင္ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ၿပီးဆိုတာနဲ႔ ေဒသခံ ႐ြာသားေတြမွာ စိုးရိမ္ေၾကာက္လန႔္ၿပီး တိမ္းေရွာင္ ပုန္းခိုေနရတာ။ စစ္ေျပးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြလည္း တိုးလာတာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ေဒသခံ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ အခြင့္အေရးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရတာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ခြင့္လည္း ထိခိုက္ေစတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အသက္ရွင္သန္ခြင့္ေပါ့။ ဒီတိုက္ပြဲ ေတြမွာ ေဒသခံလူထုေတြ ထိခိုက္ ေသဆုံးတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အျခားတစ္ခုအေနနဲ႔က က်န္းမာေရး နဲ႔ ပညာသင္ၾကားခြင့္ ဆုံးရႈံးတာေပါ့။ ကိုဗစ္ျဖစ္တုန္းကထက္ ဒီတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပညာသင္ယူခြင့္က ပိုထိခိုက္ဆုံးရႈံးလာၾကတယ္။

ေမး- ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈအေပၚ ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္အေပၚအေျခခံၿပီး KHRG အေနနဲ႔ကေကာ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ရွိလဲ။
ေျဖ-က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ေဒသတြင္း သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ရႏိုင္သေလာက္ စုေဆာင္း မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနတာပါပဲ။ အဲ့ဒီ က်ေနာ္တို႔ စုေဆာင္းရရွိတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနအားလုံးကို စစ္ေကာင္စီကို ဖိအားေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ကုလသမဂၢလို အဖြဲ႕အစည္းႀကီးထံကို က်ေနာ္တို႔ ရသမွ် အခ်က္အလက္ေတြကို တင္ျပေပးတာမ်ိဳးရွိတယ္။

ၿပီးေတာ့ ဒီအာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ ပုံစံေတြကို ျပန္လည္သုံးသပ္ စိစစ္ ၿပီးေတာ့ KHRG အေနနဲ႔ ထုတ္ျပန္သြားဖို႔လည္း လုပ္ေနတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနတုန္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။

ေမး- ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈက ဆယ္စုႏွစ္ ၇ ခုထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ေပမဲ့ အေရးယူခံရမႈကေန ကင္းလြတ္ေနတဲ့အေပၚ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းကေန ဒါကို အေသအခ်ာ အေရးယူႏိုင္ဖို႔ ဘယ္လို တိုက္တြန္းေျပာၾကားခ်င္လဲ။
ေျဖ-ႏိုင္ငံတကာကို အၿမဲတမ္းတိုက္တြန္းေတာင္းဆိုတာက အေရးႀကီးဆုံးကိစၥပါပဲ။ အထူးသျဖင့္ UN ကို ဒီအျပစ္ကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ရေနတာေတြကို အဓိက တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုျဖစ္တာေပါ့။ စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈတိုင္းအတြက္က သူတို႔အေနနဲ႔ တာဝန္ခံမႈရွိဖို႔က ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း နဲ႔ UN အေနနဲ႔ ဖိအားေပး အေရးယူဖို႔ကို ဒီကေနလည္း အထူးေတာင္းဆိုတိုက္တြန္း ေျပာၾကားခ်င္ ပါတယ္။