ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်။ ကေအိုင်စီ
ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး-ကေအဲန်ယူ ပါဝင်သည့် စစ်ကောင်စီအတိုက်အခံအဖွဲ့(၉)ဖွဲ့က ဖက် ဒရယ်ပြည်ထောင်စု အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတွင် အသုံးပြုမည့် ဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစီအမံဆိုင်ရာ အခြေခံဥပဒေ-AFTA အား ပြင်ဆင်ရေးဆွဲနေပြီဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ရက်စွဲဖြင့် ကြေညာလိုက်သည်။
တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူမျိုး(သို့မဟုတ်)ပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု ကော်မတီများ ပါဝင်သော အဖွဲ့(၉)ဖွဲ့က ပြည်နယ်အားကောင်းရေးမှ ပြည်ထောင်စုအားကောင်းရေး- မူအတိုင်း ဖက် ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသို့ ပူးပေါင်းချီတက်နေသည့်ကာလတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကဲ့သို့ သက်ရောက် မှုရှိသော AFTA ဥပဒေကို ပြင်ဆင်နေပြီဟု ဆိုသည်။
ကြေညာချက်ပါ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နန်းမို့မို့က “ရေးဆွဲတာတော့ အများကြီးမပြီးနေသေးဘူး။ အခုမှကြားကာလမှာ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားဘယ်လိုတည်ဆောက်သွားမလဲဆိုတာလောက်ပဲ ရှိသေး တယ်။ ဒါက Bottom-up Federalism ရဲ့ကနဦးခြေလှမ်းလို့တော့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ တဖက်မှာ တော်လှန်ရင်း တဖက်မှာလည်းရေးဆွဲပြင်ဆင်ရင်းနဲ့သွားတာပါ” ဟု ကေအိုင်စီသို့ပြောသည်။
အဖွဲ့များအနေဖြင့်လည်း ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာမည့် ယူနစ် ဖြစ်စေ ပြည်နယ်ဖြစ်စေ အားကောင်းနေရေးကို ရည်ရွယ်သော Bottom-up Federalism ချည်းကပ်မှုဖြင့်သာ ပြန်လည် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သလို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအားကောင်းစေမည့် ဗဟိုအခြေပြုဖက်ဒရယ်စနစ်ကို လက်ခံမည်မဟုတ်ဟု ကြေညာချက်တွင် အသိပေးထားသည်။
နိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်တွင် အစိုးရအဆက်ဆက် ကျင့်သုံးခဲ့သော အဆိုပါ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်သည် ရှိနေသည့် နိုင်ငံရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု အတိုက်အခံအဖွဲ့တို့က ဆိုသည်။
ပူးတွဲထုတ်ပြန်သည့် အဖွဲ့(၉)ဖွဲ့အတွင်း KNU၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ-KNPP၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး-CNF၊ မွန်ပြည်သစ်-စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး(NMSP-AD), ကရင်နီပြည်နယ်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ-KSCC, ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖက်ဒရယ်ကောင်စီ-PNFC၊ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ-MSFC, တအာင်းနိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ-TPCC နှင့် အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ)-WLB တို့ ပါဝင်သည်။
သို့ရာတွင် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားဖော်ဆောင်ရေးနှင့် ဥပဒေပေါ် ထွက်လာရေးတွင် အခြားသော တော်လှန်ရေး၊ နိုင်ငံရေး အင်အားစု အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်မှုများ၊ ဆွေးနွေးမှုများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပြီး အတူတကွသွားသည့်ဆောင်ရွက်မှုမျိုးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အာဏာသိမ်းကာလ(၄)နှစ်အတွင်း စစ်ကောင်စီကိုဆန့်ကျင်၍ အာဏာရှင်စနစ်အမြစ်ပြတ်ရေး ဆောင်ရွက်နေကြသည့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများမှာ ၎င်းတို့စိုးမိုးထားသည့် နယ်မြေများကို ပိုမိုထိန်းချုပ်နိုင်ရန်၊ ကာကွယ်နိုင်ရန်အပြင် တဖက်တွင်လည်း အုပ်ချုပ်မှုအားကောင်းကောင်းဖြင့် လည်ပတ်နိုင်ရန် တိုက်ခိုက်ရေးနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးမျှခြေပြု လုပ်ဆောင်နေကြသည်။
ထိုအထဲတွင် KNU အနေဖြင့် ရှိပြီးသား ဖွဲ့စည်းပုံ၊ မူဝါဒများနှင့်အညီ ၎င်းတို့အုပ်ချုပ်နယ်မြေများအလိုက် အုပ်ချုပ်ရေး ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကြိုးပမ်းရင်း ကော်သူးလေပြည်နယ်ရရှိရေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။
အလားတူ ကရင်နီပြည်နယ်တွင်လည်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ-IEC ကိုတည်ထောင်ခြင်းဖြင့် ပို၍ကောင်းမွန်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအရ သိရသည်။
