Home သတင္း လက္ရွိက်င့္သုံးေနသည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္က တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမရွိဟု ဖက္ဒရယ္အေရးေလ့လာသူ ႏိုင္ဗညားမြန္သုံးသပ္

လက္ရွိက်င့္သုံးေနသည့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္က တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမရွိဟု ဖက္ဒရယ္အေရးေလ့လာသူ ႏိုင္ဗညားမြန္သုံးသပ္

1592
Photo: Banya Mon FB.

ဒီဇင္ဘာ ၃၀ ရက္၊၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္။ ေစာထြန္းလင္း

လက္ရွိက်င့္သုံးေနသည့္ ႏိုင္သူအကုန္ယူ ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္ (First-Past-The-Post (FPTP)) က တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမရွိေၾကာင္း ဖက္ဒရယ္ေရးရာႏွင့္ေပၚလစီစင္တာ၏ ပ႐ိုဂရမ္ဒါ႐ိုက္တာ ႏိုင္ဗညားမြန္က သုံးသပ္ေျပာသည္။

“တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ မွ်တဲ့ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္က ဘယ္လိုစနစ္မ်ိဳးလည္းဆိုတာ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အေသအခ်ာေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေသခ်ာတာတစ္ခုက အခုရွိေန တဲ့ FPTP ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္က တိုင္းရင္းသားပါတီေတြ အထူးသျဖင့္ ျပည္နယ္အေျချပဳတဲ့ ပါတီေတြ အတြက္ အက်ိဳးရွိမေနဘူး။ အင္အားႀကီးပါတီေတြကိုေတာ့ ဘယ္လိုမွ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ မွာမဟုတ္ဘူး။ တျခားစနစ္တစ္ခုလိုအပ္မယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္” ဟု ႏိုင္ဗညားမြန္ကေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၂၀ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ ခုနစ္ၿမိဳ႕နယ္ကိုအေျခခံသည့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ ၇ ေနရာရွိၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ၆ ေနရာႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက တစ္ေနရာ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။

သို႔ရာတြင္ ၿမိဳ႕နယ္ခုနစ္ၿမိဳ႕နယ္လုံး၏ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ မဲရလဒ္မ်ားကို ျပန္ေပါင္းၾကည့္ မည္ဆိုပါက NLD က ၃၄၀,၅၇၈ မဲ၊ ကရင္ပါတီက ၁၂၄,၁၀၃ မဲႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက ၁၀၉,၅၅၈ ရရွိသည္ကိုေတြ႕ရၿပီး USDP ထက္ မဲပိုရေသာ္လည္း ကရင္ပါတီမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးမွ အႏိုင္မရသည္ကိုေတြ႕ရေၾကာင္း ႏိုင္ဗညားမြန္ ကေျပာသည္။

“ကရင္ပါတီမဲက USDP ထက္ေတာင္ ပိုမ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္ေၾကာင့္ သူတစ္ေနရာမွမရဘူး။ အဲ့လိုပုံစံမ်ိဳးျဖစ္သြားတယ္။ သူ႔လူထုက သူ႔ကိုေထာက္ခံတယ္။ မဲရလဒ္က ဒုတိယရေပမဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အတြက္ တေယာက္မွမႏိုင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ကရင္လူထုအသံကို ဘယ္သူကကိုယ္စားျပဳေျပာေပးမလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းရွိလာတယ္” ဟု ၎ကေျပာသည္။

အလားတူ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္လည္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ေနရာ ကိုးေနရာတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ရွစ္ေနရာႏွင့္ ဇိုမီးဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က တစ္ေနရာစီ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး၊ ခ်င္းအမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနျဖင့္ တစ္ျပည္နယ္လုံးတြင္ ဇိုမီးဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ထက္ မဲပိုရေသာ္လည္း ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးမွ မႏိုင္သည္ ကိုေတြ႕ရေၾကာင္း ႏိုင္ဗညားမြန္က ဆက္လက္ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ကရင္ျပည္နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ တစ္ျပည္နယ္လုံးအတိုင္း၌ NLD က မဲ ၃၄၀,၅၇၈ ရရွိၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ ေျခာက္ဦးအႏိုင္ရေသာ္လည္း ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ မဲ ၁၀၇,၃၇၄ မဲ ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကိုယ္စားလွယ္ ရွစ္ဦးထိ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ၿမိဳ႕နယ္ကို အေျခခံသည့္ မဲဆႏၵနယ္ သတ္မွတ္ထားျခင္းေၾကာင့္ ကိုယ္စားလွယ္ ရရွိမႈ ကြာျခားသြားျခင္းျဖစ္သည္။

“တကယ္လို႔မ်ား ႏိုင္သူအကုန္ယူတဲ့စနစ္မဟုတ္ဘဲ။ တျခားစနစ္တစ္ခုေပါ့၊ အမ်ားေျပာ ေျပာေနတဲ့ အခ်ိဳးက်ပုံစံမ်ိဳးဆိုရင္၊ ကရင္ပါတီကလည္း လႊတ္ေတာ္မွာ အခ်ိဳးက်ပါဝင္ ခြင့္ရွိမယ္။ ခ်င္းကလည္း အခ်ိဳးက် ပါဝင္ခြင့္ရွိမယ္။ ဒီ့အျပင္ ဘာမွအႏိုင္မရတဲ့ပါတီလည္း အခ်ိဳးက်ပါဝင္ခြင့္ရရွိမယ္။ အခ်က္အလက္ေတြအရေတာ့ စနစ္ကသာ ခရာက်တယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္” ဟု ႏိုင္ဗညားမြန္က ေျပာသည္။

ႏိုင္ဗညားမြန္ဒါ႐ိုက္တာ အျဖစ္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ ဖက္ဒရယ္ေရးရာႏွင့္ ေပၚလစီစင္ တာသည္ ဖက္ဒရယ္ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတမ်ားရရွိေစရန္ ရည္႐ြယ္တည္ေထာင္ထားၿပီး ဖက္ဒရယ္ႏွင့္ဆိုင္သည့္ သုေတသနမ်ားျပဳစုျခင္း၊ စကားဝိုင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ဂ်ာနယ္ ထုတ္ေဝျခင္းမ်ား ျပည္တြင္း၌ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။