လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္ေရး တိုင္းရင္းသားထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ဆံုးျဖတ္

ဇြန္လ ၉ရက္၊ ၂၀၁၅ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ားအစည္းအေ၀း ပဥၥမေန႔ (ဇြန္လ ၆ရက္ ေန႔)တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မူၾကမ္း အခန္း (၅)၊ အပိုဒ္(၂၃)ပါ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ အခ်ဳိးအစားျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္သြားရန္ သေဘာတူညီသည္ဟု ေဖာ္ျပထားခ်က္အစား အမ်ဳိးသမီးမ်ား ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္ရန္ကို အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္လာသူ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

ဇြန္လ ၂ရက္ေန႔မွ ၈ရက္ေန႔အထိ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး(ေကအဲန္ယူ)ေဒသတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ၎အစည္းအေ၀းတြင္ အဓိကထား ေဆြးေႏြးလွ်က္ရွိသည့္ အဆိုပါစာခ်ဳပ္မူၾကမ္းတြင္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္သြားရန္ လားဟူဒီမိုကရက္တစ္သမဂၢ(LDU)မွ အမ်ဳိးသမီးကိုယ္စားလွယ္၏ အဆိုျပဳခ်က္ကို NCCT အဖြဲ႔၀င္ ေစာျမရာဇာလင္းက ေထာက္ခံေဆြးေႏြးကာ ထိပ္သီးကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သေဘာတူဆံုးျဖတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ ျပည္သူလူထုပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီျပည္သူလူထုထဲမွာမွ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္ဖို႔။ မ်ားမ်ား ပါေလေကာင္းေလေပါ့။ ဒီ ၃၀ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုတာကို ကန္႔ကြက္စရာ မရွိပါဘူး။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တုန္းက ဒီေလာ္ခီးလာမွာပဲ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဒုတိယမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက လည္း ဒီ ၃၀ရာခိုင္ႏႈန္းကို လက္ခံေၾကာင္း ပါခဲ့တာမို႔ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္စရာမရွိခဲ့ဘူး”ဟု ပအို၀္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (PNLO) ဥကၠ႒ ခြန္ျမင့္ထြန္းက ေျပာသည္။

ယင္းသို႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ားပါ၀င္ေရး ေျပာဆိုရာတြင္ စစ္မွန္ေသာ၊ အမ်ဳိးသမီးထုအား ကိုယ္စားျပဳႏိုင္ေသာ အမ်ဳိးသမီးကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္သင့္ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရဘက္အေနျဖင့္ ၃၀ရာခိုင္ႏႈန္းကို လက္ခံႏိုင္ဖို႔ ရာမွာ အနည္းငယ္ အခ်ိန္ယူကာ ေဆြးေႏြးသြားရမည့္သေဘာရွိေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

အလားတူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ျမန္မာႏိုင္ငံ)–WLB ကလည္း တိုက္တြန္းခ်က္ေလးခ်က္ႏွင့္ စိုးရိမ္ခ်က္မ်ား ပါရွိသည့္ အစည္းအေ၀း ေလးရက္တာ ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ကို ဇြန္လ ၆ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

WLB ေပၚလစီဆိုင္ရာ ဘုတ္အဖြဲ႔၀င္ ယိင္းဟန္ဖက “စစ္ျဖစ္ပြားရာေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ ေတြက စစ္ေဘး ဒဏ္ကို အမ်ားဆံုး ခါးစည္းခံခဲ့ရေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြပဲ ဒီအေျခအေနကို အသိဆံုးျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ကိုယ္စားျပဳႏုိင္မွာမို႔ အမ်ဳိးသမီး ပါ၀င္မႈက အေရးႀကီးပါတယ္”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။

ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀းကို သံုးသပ္ထားသည့္ ထိုထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ NCA စာခ်ဳပ္တြင္ အရပ္သားမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးျခင္းပါ အခ်က္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့သူမ်ားအား အျပစ္ေပးအေရးယူရန္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို (Code of Conduct – CoC)တြင္ တိတိက်က်ေဖာ္ျပထားရန္၊ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီထဲတြင္ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အပါအ၀င္ လြတ္လပ္ေသာ CBOs/CSOs မ်ား ပါ၀င္မႈလိုအပ္သလို လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေပးႏိုင္ရန္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးရာတြင္ ၎တို႔၏ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ထားရွိရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔အျပင္ စစ္မက္ကာလ နစ္နာသူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား ျပန္လည္ကုစားေရး လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္ ေတာင္းဆိုထားၿပီး ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၃၂၅ႏွင့္ ၁၈၂၀တို႔တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္း စဥ္ အဆင့္တိုင္း၌ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပါ၀င္မႈ အထူးလိုအပ္ေၾကာင္း အေလးထား ေဖာ္ျပထားသည့္အတြက္ ေနာင္လာမည့္ ေဆြး ေႏြးပြဲတိုင္းတြင္ လူထုႏွင့္တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနၿပီး လူထုအား ကိုယ္စားျပဳႏုိင္ေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္ႏုိင္ေရး အေလးထား စဥ္းစားေပးရန္ တိုက္တြန္းလိုက္သည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀းကို ဇြန္လ ၂ရက္မွ ၈ရက္ေန႔အထိ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး(ေကအဲန္ယူ)နယ္ေျမ၊ ေလာ္ဟီးလာေနရာ၌ က်င္းပခဲ့ၾကရာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ အစည္း ၁၇ဖြဲ႕မွ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပင္ပအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ား စုစုေပါင္း ၁၉၀ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။