Home သတင္း တုိင္းရင္းသားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူရန္ KHRG ေတာင္းဆုိ

တုိင္းရင္းသားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူရန္ KHRG ေတာင္းဆုိ

1672

ဇြန္ ၁၉ ရက္၊ ၂၀၂၀ျပည့္ႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

အစုိးရ ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔မွ ယခင္ကာလမ်ားက တုိင္းရင္းသား လူနည္းစုအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ လိင္ပုိင္း ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအေပၚ ျပန္လည္စုံစမ္းစစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္အေရးယူရန္ ယေန႔ (ဇြန္လ ၁၉ရက္) တြင္ က်ေရာက္သည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡေဒသမ်ားရွိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ပ ေပ်ာက္ေရးေန႔တြင္ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔-KHRGက ေတာင္းဆုိလုိက္သည္။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္မွ တုိင္းရင္းသားလူနည္းစုမ်ားအေပၚ နည္းဗ်ဴဟာ က်က် လိင္ပုိင္း ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအား လက္နက္သဖြယ္ အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး ၎အတိတ္ကာလ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈမ်ားကို ျပန္လည္ ေျဖရွင္းေပးမႈႏွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းသည္ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလႊတ္ခြင့္ရေနျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္တြင္ ဆက္လက္က်ဴးလြန္ရန္ ခြင့္ျပဳေပးရာေရာက္သည္ဟု KHRGက ေျပာသည္။

KHRG ၏ ဒါရုိက္တာ ေနာ္ထူးထူးက “ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ ျပစ္ဒဏ္ကင္းလႊတ္ကေန ဆက္လက္မျဖစ္ပြား ေအာင္ အစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္က တရားမွ်တမႈအတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔လုိတယ္။ မဟုတ္ရင္ က်ဴး လြန္ခံခဲ့ရသူေတြအတြက္ အမွန္တရားေပ်ာက္ဆုံးေနၿပီး လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာလည္း စိန္ေခၚမႈေပါင္းစုံကုိ ခံစား ေနၾကရမွာျဖစ္တယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပန္လည္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါက တရားေရးဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္း ပုဂၢဳိလ္မ်ားအျပင္ သက္ ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီး အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ရမွာ ျဖစ္ၿပီး ၎တုိ႔တြင္ စုစည္းေကာက္ယူ မွတ္တမ္းျပဳစုထားသည့္ အခ်က္အလက္ ေပါင္းမ်ားစြာရွိေၾကာင္းလည္း ေနာ္ထူးထူးက ဆက္ေျပာသည္။

ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔-KHRG မွ ယခင္ ၂၀၁၂ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း လိင္အၾကမ္းဖက္မႈေပါင္း ၂၇မႈ ပါဝင္သည့္ အစီရင္ခံစာ ၅၂ ေစာင္ကုိ လက္ခံစုစည္းရရွိထားသလုိ အဆုိပါ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္ ပဋိပကၡ ကာလအတြင္း ဆုိးရြားစြာႏွင့္က်ယ္ျပန္႔စြာျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အလားတူ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အခ်ိန္ထိ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားကို ဆက္လက္ရရွိေနေသးေၾကာင္း KHRG၏ ယေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ဆုိသည္။

လတ္တေလာကာလမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္မွ က်ဴးလြန္သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ေလ်ာ႔နည္းလာ ေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ တပ္မေတာ္အၾကား လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡ ဆက္ လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲအေျခအေနေအာက္တြင္ စုိးရိမ္ေနရဆဲ ျဖစ္သည္ဟုလည္း KHRG က ဆုိသည္။

KHRG ၏ ယေန႔ ထုတ္ျပန္သည့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအေပၚ စစ္ေဆးေဖာ္ ထုတ္အေရးယူေရး ေတာင္းဆုိမႈအေပၚ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအရုံး-KWO အေနျဖင့္ ေထာက္ခံႀကဳိဆုိၿပီး ၎တုိ႔အေနျဖင့္လည္း နစ္နာသူမ်ား တရားမွ်တမႈရရွိေရး အတြက္ အစဥ္တစုိက္ ေတာင္းဆုိေနေၾကာင္းလည္း ဆုိသည္။

KWO၏ လူမႈေရးတာဝန္ခံ ေနာ္ဒါးမုက “တကယ္လုိ႔ စစ္တပ္က ဒါေတြကုိ က်ဴးလြန္ရင္ စစ္ခုံရုံးမွာပဲ ေျဖရွင္း အ ေရးယူတာမ်ဳိးလုပ္ရင္ နစ္နာသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈက ရရွိမွာမဟုတ္သလုိ က်မတုိ႔လည္း ဘယ္လုိပုံစံအ ေရးယူမလဲဆုိတာ မသိႏုိင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ဴးလြန္သူေတြကုိ အရပ္ဖက္ တရားရုံးေတြမွာပဲ ေျဖရွင္းအေရးယူ တာမ်ဳိး လုပ္သင့္တယ္။ ဒီလုိမွ က်မတုိ႔က နစ္နာသူေတြအတြက္ အမွန္တရားကုိ ရရွိမွာျဖစ္မယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားသည္ ပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ က်ဴးလြန္ႏုိင္ၿပီး စစ္တပ္အပါအဝင္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ အာဏာရွိ သူမ်ားအေနျဖင့္လည္း ၎တုိ႔ အာဏာကုိ အမ်ားျပည္သူ ထိခုိက္နစ္နာေစမည့္ လုပ္ရပ္မ်ဳိးတြင္ အသုံး မျပဳ သင့္ဘဲ အာဏာအလဲြသုံးစားမႈျဖင့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့လွ်င္လည္း ျပဌာန္းထားသည့္ ဥပေဒမ်ားအတုိင္းအေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေနာ္ဒါးမုက ျဖည့္စြက္ေျပာသည္။

လိင္ပုိင္ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈဟုဆုိရာတြင္ ပဋိပကၡေဒသမ်ားတြင္ရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ အမ်ဳိးသားမ်ား၊ မိန္း ကေလးငယ္မ်ားအေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အဓမၼျပဳျခင္း၊ လိင္ကြ်န္ျပဳျခင္း၊ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ အတင္းအဓမၼ သြပ္ သြင္းျခင္း၊ အတင္းအဓမၼကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေစျခင္း၊ အတင္းအဓမၼကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ခုိင္းျခင္း၊ အတင္းအဓမၼ ထိမ္း ျမားလက္ထပ္ခုိင္းျခင္း၊ မ်ဳိးဆက္ျပန္႔ပြားျခင္းမရွိေအာင္ အတင္းအဓမၼလုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ မည္သည့္ လိင္အ ၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးကုိမဆုိ က်ဴးလြန္ျခင္းတုိ႔ ပါဝင္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစုိးရ၊ တပ္မေတာ္ ႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား ျဖစ္ပြားသည့္ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡမ်ား၌ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ၎၏ လက္ေအာက္ခံ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားမွ ေဒသခံ တုိင္း ရင္းသား လူနည္းစုမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈဆုိင္ရာ ျပစ္မႈမ်ားစြာရွိေနေၾကာင္း လူ႔အခြင့္ အ ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး၊ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားအရ သိရသည္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢအေထြေထြ ညီလာခံမွ ဇြန္လ ၁၉ရက္ေန႔ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပဋိပကၡေဒသမ်ားရွိ လိင္ပုိင္း ဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔အျဖစ္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ ေၾက ညာခဲ့သည္။ အဆုိပါေန႔သည္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအဆုံးသတ္ေရးအတြက္ လုိအပ္သည့္ အသိ ပညာေပးမႈျမႇင့္တင္ေရးအျပင္ ကမၻာတစ္ဝွမ္းရွိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံခဲ့ရသူမ်ားႏွင့္ ၎အၾကမ္း ဖက္မႈ အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းေရးအတြက္ ရဲဝံ့စြာ ဘဝရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားသူမ်ားႏွင့္ ဘဝေပးဆပ္ခဲ့ရသူမ်ားကုိ ဂုဏ္ျပဳရန္ အတြက္လည္း သတ္မွတ္ထားသည့္ ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္သည္။