Home ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း ေကအဲန္ယူ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေမးျမန္းျခင္း

ေကအဲန္ယူ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေမးျမန္းျခင္း

2233

ေကအဲန္ယူ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေမးျမန္းျခင္း

“ တပ္မဟာ-၃ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္မွာ စစ္ေရးတင္းမာမႈ ျဖစ္ကတည္းက အဲ့ဒီက ႐ြာသားေတြကို တပ္မ ေတာ္က အမိန႔္ေပးထားတယ္။ ႐ြာကေန အျပင္ကို ကိုက္ ၅၀ ထြက္တာေတြ႕ရင္ ပစ္သတ္မယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။” ေကအဲန္ယူအေထြေထြအတြင္းမႉးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒုိမူး
————————————————————————————

လတ္တေလာ တေက်ာ့ျပန္ စစ္ေရးတင္းမာေနသည့္ KNU တပ္မဟာ -၅ ဖာပြန္ေဒသႏွင့္ တပ္မဟာ -၃ ေက်ာက္ႀကီး ေဒသမွ စစ္ေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ အရပ္သား ထိခိုက္ေသဆုံးမႈမ်ားရွိျခင္း အေပၚ KNU အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒိုမႉးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္ထားျခင္းျဖစ္သည္။

ေမး- လက္ရွိ KNU တပ္မဟာ-၅ နဲ႔ တပ္မဟာ-၃ မွာျဖစ္ေနတဲ့ ေအာက္ေျခ စစ္ေရးပဋိပကၡ အေျခအေနကို ကနဦး ေျပာၾကားေပးပါ။
အဓိက ကေတာ့ တစ္ဖက္မွာ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အေျခခံနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ bilateral ေရးထိုးထားတဲ့ အေျခခံကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြ မရွိေတာ့တဲ့ အေပၚမွာ တစ္ ဖက္ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း အင္အားတိုးခ်ဲ႕မႈေတြ ရွိလာခဲ့တဲ့အေပၚမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ရမယ့္ အေနအထားကေန အေျခခံၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးတုံ႔ျပန္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တင္းမာမႈေတြ ရွိပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္တို႔ ေအာက္ေျခကို ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။ အေျခအေနကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္ဖို႔ေပါ့။ တစ္ဖက္မွာလည္း ညႇိႏႈိင္းမႈမရွိဘဲ လုပ္ေဆာင္လာတဲ့ ကိစၥမွန္သမွ်ကို က်ေနာ္တို႔ေတာက္ေလွ်ာက္ နည္းလမ္း ရွာၿပီးေတာ့ နားလည္မႈ တစ္ခုတည္ေဆာင္ ႏိုင္မလားဆိုၿပီး ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးပြဲေတြကို အေျခခံ သြားဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးပြဲေတြ မျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ေအာက္ေျခက သူတို႔ရဲ႕လုံၿခဳံမႈ အတိုင္း အတာအရ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို လက္မခံႏိုင္တဲ့အေပၚ တတ္ႏိုင္သမွ် တုံ႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ျဖစ္မသြားေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရ ေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါေတြ ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ေမး- လတ္တေလာ ပဋိပကၡမွာ အရပ္သား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရဒါေတြနဲ႔ ထိခိုက္ေသဆုံးတာေတြ အထိ ရွိလာခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ အရပ္သား ႏွစ္ေယာက္ ေသဆုံးမႈမွာလည္း အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲ ထုတ္ျပန္ထား တာေတြ႕ရတဲ့ အေပၚမွာ ဘယ္လိုေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္လို႔ သိထားလဲ။
ဒီကိစၥမွ မဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္တကယ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ မဲေဝ(မဲဝိုင္)ဘက္မွာ ကေလးငယ္တစ္ေယာက္ လက္နက္ႀကီး ဗုံးဆံထိၿပီး ေနာက္ဆုံး က်ေနာ္တို႔ ကုသေပးေနရတဲ့ အေနအထားတစ္ခုမွာလည္း တပ္မေတာ္က က်ေနာ္တို႔ကို စြပ္စြဲတာရွိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ေယာက္ လူေသတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာလည္း ေအာက္ေျခက တင္ျပတဲ့ အေျခခံမွာ တပ္မဟာ-၃ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္မွာ စစ္ေရးတင္းမာမႈ ျဖစ္ကတည္းက အဲ့ဒီက ႐ြာသားေတြကို တပ္မေတာ္ က အမိန႔္ေပး ထားတယ္။ ႐ြာကေန အျပင္ကို ကိုက္ ၅၀ ထြက္တာေတြ႕ရင္ ပစ္သတ္မယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။ အဲ့ဒီ မူသယ္႐ြာနဲ႔ အဲ့နားက တေလွ်ာက္ကို။

မေန႔တစ္ေန႔ကလည္း ဆက္ဆံေရး႐ုံးကို တပ္မေတာ္ဘက္က အာဏာရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္က လာၿပီး ႀကိမ္းေမာင္းသြားေသးတယ္။ ေတြ႕ရင္ ပစ္သတ္မယ္ဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးေတြေပါ့။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြက လက္ေတြ႕ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ သူတို႔(စစ္တပ္)က က်ေနာ္တို႔ကို စြပ္စြဲတာနဲ႔ကေတာ့ မစပ္ဟဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ ျငင္းဆိုခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလိုတာက ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖို႔ ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ေျဖရွင္းရမဲ့ Mechanism (အဖြဲ႕အစည္း ယႏၲရား) တခု ရွိဖို႔လိုတယ္။

ဒါကိုက်ေနာ္တို႔ တစ္စိုက္မတ္မတ္ ေတာင္းဆိုလာတာၾကာပါၿပီး။ အဲ့ေတာ့ JMC ကလည္း အလုပ္မျဖစ္ဘူး။ JMC က အလုပ္မျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လက္ေတြ႕ က်က် ညႇိႏႈိင္း အေျဖရွာၿပီး ဒီလိုမ်ိဳး တဖက္ကိုတစ္ဖက္ အေျခအျမစ္မရွိ စြပ္စြဲတဲ့ ဟာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ဘဲနဲ႔ တကယ္တမ္း ျဖစ္လာၿပီးဆိုရင္ ႏွစ္ဖက္က တာဝန္ေပးအပ္တဲ့ ယုံၾကည္ေလးစားရ ေလာက္တဲ့ ၾကားေနအျပင္ ႏွစ္ဖက္ကလည္းပါဝင္ၿပီးေတာ့ ဘက္လိုက္မႈ မရွိဘဲနဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ပုံစံမ်ိဳးေတြ လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။

ဒီဟာက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေတြရဲ႕ သေဘာသဘာဝအရ ဒီလိုပဲ ရွိၾကစၿမဲပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔လည္း ဒါကိုအေျခခံၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တာပဲ။ လက္ေတြ႕မွာ JMC က တပ္မေတာ္ဘက္က တစ္ဖက္သတ္ အုပ္စိုးတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးေတြ ျဖစ္သြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ ယုံၾကည္မႈေတြ ထိခိုက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆုံး JMC က ဘယ္လိုမွ အလုပ္ လုပ္လို႔မရေတာ့ ပုံစံျဖစ္သြား တာေပါ့။ အဲ့ေတာ့ တေယာက္ကို တေယာက္၊ တဖက္ကို တဖက္ အျပစ္တင္စြပ္စြဲတာထက္စာရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီ Mechanism တစ္ခုရေအာင္ ဘယ္လို အေျဖရွာမလဲဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ပိုၿပီး လိုလားပါတယ္။

ေမး- လတ္တေလာ အရပ္သား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတာေတြ၊ ပစ္ခတ္မႈ ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားလာမႈေတြကို ရပ္တန႔္ဖို႔ KNUဘက္က ဘယ္လို ေျဖရွင္းမႈမ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ေနသလဲ။
ဒီဟာက ေရတို နဲ႔ ေရရွည္ ႏွစ္ပိုင္းေျဖရွင္းရမယ့္ ကိစၥေပါ့။ ပထမကေတာ့ ေရတိုေျဖရွင္းရမဲ့ IDP ကိစၥကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရမလဲ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ နည္းလမ္းရွာေနပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ လည္းေတြ႕မယ္။ တပ္မေတာ္နဲ႔ လည္းေတြ႕မယ္။ အခုကေတာ့ တပ္မဟာ ၃ ဘက္မွာေတာ့ စာနာေထာက္ထားတဲ့ ကရင္ လူငယ္ေတြရဲ႕ ႀကိဳးစားမႈ နဲ႔ ေစတနာရွိေနတဲ့ လူေတြရဲ႕ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြနဲ႔ ပို႔ေဆာင္မႈေတြေတာ့ ေက်ာက္ႀကီးကိုေတာ့ ေရာက္လာၿပီး။ အဲ့ကေန IDP ေနရာကို ဆက္သြားဖို႔ကေတာ့ ေနာက္တစ္ဆင့္ က်ေနာ္တို႔ နည္းလမ္းရွာေနပါတယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နဲ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရၾကားမွာ မညႇိႏႈိင္းဘဲနဲ႔ေတာ့ ဒီပစၥည္းေတြကို ပို႔ရ ခက္ေနပါမယ္။ အဲ့ဒီ့အတြက္ရိကၡာေတြ အျမန္ဆုံးေရာက္ေအာင္ ညႇိႏႈိင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

အခုကေတာ့ လူေတြျမင္တာကေတာ့ IDP ေတြထြက္ေျပးေနတာေပါ့။ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေပၚတာကေတာ့ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ အေျခခံေပၚမွာ ေလးစားလိုက္နာမႈ မရွိတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ိဳး ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ သုံးသပ္ပါတယ္။

ခုနက ေျပာသလို ေရတိုေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာကေတာ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေစခဲ့တဲ့ IDP ျပႆနာကို က်ေနာ္တို႔ ခ်က္ခ်င္းပဲ ေျဖရွင္းဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါေတြက လတ္တေလာ IDP ေတြႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ အခက္အခဲ ျပႆနာကို အခိုက္အတန႔္ေလး ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းပါ။ ေရရွည္ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ဖက္က လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး လိုအပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္သြားဖို႔ လိုပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၂၀၁၂ စက္တင္ဘာမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး နယ္ေျမမွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထု ေတြရဲ႕ ေၾကာက္႐ြံ႕ျခင္းကင္းတဲ့ ဘဝရပ္တည္ေရးကို ရွိဖို႔အတြက္ ႏွစ္ဖက္စလုံးက လုပ္ေဆာင္ရ မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခုက ရွိပါတယ္။ အဲ့သေဘာတူညီခ်က္ကို အေျခခံၿပီးေတာ့မွ ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ အဆိုျပဳထားတာ ရွိပါတယ္။၂၀၁၂ ကတည္းက အခုထက္ထိ မေဆြးေႏြးႏိုင္ေသး ဘူးဆိုေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့ ။

ဒီဟာေတြကလည္း တစ္ဖက္က NCA ေရးထိုးတဲ့ ေနရာမွာလည္း Bilateral agreement ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ခိုင္မာ ေစတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကလည္း ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ NCA အရ ၾကည့္မယ္ဆိုလရင္ ေဆြးေႏြးႏိုင္မယ့္ Space က အခန္း-၃ မွာရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီဟာေတြအကုန္လုံးကို ေပါင္းၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါတယ္။ ေဆြးေႏြးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ စာပို႔ထားပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ (တပ္မေတာ္) အေၾကာင္းျပန္စာကို ေစာင့္ေနပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာက ေရရွည္ျပႆနာ ေျပလည္ေရးကေတာ့ ေဆြးေႏြးပြဲက ထြက္လာတဲ့ အေျဖေပၚမွာပဲ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။

ေမး- တပ္မေတာ္ဘက္က ယေန႔အခ်ိန္ထိ ဒီကိစၥကိုေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ KNU ဘက္က အေၾကာင္းၾကား အဆိုျပဳထားတာကို ျပန္အေၾကာင္းျပန္ျခင္းမရွိေသးဘဲ လက္ရွိ ျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡကို အခ်ိန္မီ မေျဖရွင္ႏိုင္ဘဲ ဆက္ျဖစ္ေန ဦးမယ္ဆိုရင္ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ သုံးသပ္မိလဲ။
ဒီကိစၥကေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က ျပန္စာ ျပန္လာမယ္လို႔ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း အစိုးရ အေပၚမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုမႈ ျပဳခ်င္တာေပါ့။ တပ္မေတာ္ကလည္း အမွန္တကယ္ကေတာ့ အစိုးရ တစ္ရပ္ရဲ႕ ေအာက္မွာ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ စာျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ကို ဝိုင္းၿပီးေတာ့ တြန္းအားေပးႏိုင္ဖို႔ကို က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ေမး- အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ေတြ၊ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီ ေတြလည္း လတ္တေလာ ပဋိပကၡအေပၚမွာ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ တာေတြရွိသလို ပဋိပကၡ အဆုံးသတ္ႏိုင္ေရး ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးအေျဖရွာဖို႔ တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုတာေတြ လည္းရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး KPSN ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ Peace Process ကို ကူညီေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာကိုပါ ပါဝင္ဖိအားေပးလာဖို႔ ေတာင္းဆိုတာေတြရွိတဲ့အေပၚ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္သြားမလဲ။

က်ေနာ္တို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ လမ္းေၾကာင္းအားလုံးကို ရွာေဖြၿပီးေတာ့ လုပ္သြားမွာပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္က အားလုံးပိုင္ဆိုင္တဲ့ Home made လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာေပမယ့္ Local made နဲ႔ ဒီလိုမ်ိဳးသြားလို႔ ကေတာ့ ဘယ္လိုမွ အလုပ္ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။ NCA အရက ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပါဝင္ခြင့္က နည္းပညာပိုင္းအရ ၊ Observer (ေလ့လာသူ) အရ၊ Facilitator ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ နည္းပညာပိုင္းမွာ ခြင့္ေပးထားတာလည္း ရွိပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပါဝင္ခြင့္ကေတာ NCA မွာ ကန႔္သတ္မႈရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ ေျပာလိုတာက က်ေနာ္တို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္လိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵ အကုန္လုံးမွာ ရွိမယ္ဆိုရင္ ရပ္တည္ခ်က္ကို တစ္ဖက္သတ္ စဥ္းစားဆုံးျဖတ္တဲ့ ပုံစံမ်ိဳးေတြ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ၾကား ေလးစားထိုက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုကေနၿပီးေတာ့ Third Party ေပါ့ေနာ္ ႏိုင္ငံတကာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမွန္တကယ္ ဘယ္ဘက္မွ မရပ္တဲ့ အစုအဖြဲ႕လည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ သြားဖို႔ လိုပါတယ္။

ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ကေနစၿပီး အခု ၅ ႏွစ္ေက်ာ္တိုင္ရွိေနပါၿပီး။ ဒီအတိုင္းသြားတာက လုံးဝအလုပ္မျဖစ္ေတာ့တဲ့ ပုံစံမ်ိဳးကိုက်ေနာ္တို႔ ႀကဳံေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ NCA က အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို ျပသဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ NCA နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တာဝန္ရွိတဲ့သူေတြ အကုန္လုံးက ဒီဟာကို အေျဖရွာဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီလိုေျဖရွင္းတဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံတကာက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို အေတြ႕အႀကဳံရွိ Third Party လို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ၊ နည္းပညာအႀကံေပးေတြရဲ႕ ပါဝင္မႈက အေရးႀကီးလာၿပီးလို႔ ျမင္ပါတယ္။

ဒါကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ တစ္စိုက္မတ္မတ္ေတာင္းဆိုခဲ့သလို KNU အေနနဲ႔ bilateral agreement ထဲမွာ ႏိုင္ငံ တကာ ပါဝင္ၿပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ခိုင္မာေရးအတြက္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ အပိုင္းကိုလည္း သေဘာတူ ထားတာရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစာခ်ဳပ္ေတြကို အကုန္လုံးျပန္သုံးသပ္ၿပီးေတာ့ အေျဖရွာဖို႔လိုပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ေတြက အလကား ခ်ဳပ္ဆိုထားတာမဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္ဖက္ၾကားက သေဘာတူထားတဲ့ အေျခခံကေန ခ်ဳပ္ဆိုထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီစာခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ ေဘာင္ထဲကေန ေျဖရွင္းသြားဖို႔ လိုပါတယ္။

ေမး- လတ္တေလာ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ JMC လည္း အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔ ေစာေစာက ဆိုထားတယ္။ ဒီ JMC က ဘယ္လို အလုပ္မျဖစ္တာလဲ၊ ဒါကိုေကာ ဘယ္လို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လုပ္ေနလဲ။
ဒီလိုမ်ိဳး ျပႆနာျဖစ္ၿပီးဆိုရင္ JMC က သက္ဆိုင္ရာ အစုဖြဲ႕ ဖြဲ႕ၿပီးေတာ့ သြားၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခခံက JMC ရဲ႕ တာဝန္က ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ အခ်က္ေတြက အဓိပၸာယ္ အျပည့္အဝ ေပးထားဖို႔ လိုပါတယ္ ႏွစ္ဖက္တာဝန္ရွိသူေတြက။ ဥပမာ- လမ္းေဖာက္တဲ့ ကိစၥ၊ ဒီကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ ေျပာတာက ညႇိႏႈိင္း တိုင္ပင္ရမယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ ဘက္က ယူဆခ်က္ကေတာ့ လမ္းေဖာက္တာ တပ္မေတာ္ရဲ႕အလုပ္ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရး လုပ္တာပဲဆိုတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ လုပ္တဲ့ အခါမ်ိဳးက်ေတာ့ အဲ့ဒါ JMC မွာ လမ္းေဖာက္တာ မပါေနဘူး။ JMC က ဘယ္လို သြားၿပီးေတာ့ ၾကည့္မလဲ။ အမွန္တကယ္က ႏွစ္ဖက္တပ္ ေတြ႕ၿပီးေတာ့ လမ္းေဖာက္တာက NCA ထဲမွာ မပါဘူး ဆိုရင္၊ လမ္းေဖာက္တဲ့ ကိစၥကို ဘယ္လို သေဘာတူညီခ်က္မ်ိဳး ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ခ်မွတ္ထားဖို႔ လိုသလဲဆိုတာကို ေဆြးေႏြးရမယ္။

အဲ့လိုေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ႏွစ္ဖက္တပ္ ေတြ႕ဆုံ ပြဲေတြ ရွိရမယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းမွာ အဲ့ဒါ ေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ေတာက္ေလွ်ာက္ ကိုယ့္ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ သြားတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးက ေနာက္ပိုင္း က်ေနာ္တို႔ ၾကားမွာ ယုံၾကည္မႈကို ထိခိုက္သြားတဲ့ ပုံစံျဖစ္သြားတယ္။ လက္မွတ္ေတာ့ ထိုးထား တယ္၊ ေဆြးေႏြး ဖို႔လည္းရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္က ေအာက္ေျခမွာ တပ္ေတြကို ျဖန႔္ၿပီးတိုးခ်ဲ႕လာတဲ့ ပုံစံေတြ ဒါေတြ ျဖစ္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ဒါဟာ NCA ကို တစ္ဖက္သတ္အသုံးခ်ၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရးယူတာပဲ ဆိုတဲ့ Negative ျပန္ျမင္လာတာေပါ့။ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူညီတဲ့ ကိစၥမရွိဘဲနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တဲ့ခ်က္ မွန္သမွ် ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ဆိုတဲ့ အေျခခံေပၚမွာမူတည္ၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးတြန္းလွန္ ရျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- ေနာက္ဆုံး ဘာျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္ေသးလဲ။
က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ႏွစ္ဖက္က လက္ခံတဲ့ Mechanism မရွိဘဲနဲ႔ တစ္ဖက္ကို တစ္ဖက္ အဲ့လို စြပ္စြဲေနတဲ့ ကိစၥက က်ေနာ္တို႔ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့မွ အေႏွာင့္ အယွက္ျဖစ္သြားေစတယ္။ ဆိုတဲ့ အဲ့ဒီတစ္ခ်က္ကို ေျပာလိုပါတယ္။ ဒါကို ေျပလည္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ ဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ဖက္တပ္ အျမန္ဆုံးေတြ႕ဖို႔ လိုတယ္။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ႏွစ္ဖက္ လက္ခံႏိုင္တဲ့ ယႏၲရားကို ခ်ဖို႔လိုတယ္။

အဲ့ဒီ ယႏၲရားကို အေျခခံၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲတဲ့ နယ္ေျမမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းအားျဖင့္ ႏွစ္ဖက္စလုံးက ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ ကိစၥရပ္တိုင္းကို လုပ္လို႔ မရဘဲနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ လက္ခံတဲ့ အေျခခံကေန လုပ္သြားဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တို႔ Code of Conduct ေတြ လုပ္ထားတယ္၊ JMC ေတြလုပ္ထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏွစ္ဖက္လက္ခံတဲ့ အေျခခံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါတယ္။

အဲ့အပိုင္းကို ဆက္မသြားဘဲနဲ႔ ဒီအတိုင္း တစ္ဖက္သတ္ စြပ္စြဲမႈေတြ လုပ္ေနသမွ်ကေတာ့ သူစြပ္စြဲ ကိုယ္စြပ္စြဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္မွမေရာက္ဘဲနဲ႔ ေနာက္ဆုံး က်ေနာ္တို႔ အားလုံး ကမၻာ့အလယ္မွာ မ်က္ႏွာပ်က္စရာျဖစ္မယ္ ဆိုတာကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။