Home EAOs ေခါင္းေဆာင္မ်ားအျမင္ KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒိုမူး ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းျခင္း

KNU အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒိုမူး ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းျခင္း

1187

“သေဘာတူညီခ်က္အပိုင္း(၃)ကို ရတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္ရႈေထာင့္ကေနဝမ္းသာလဲဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ဆက္သြားႏိုင္တဲ့ ရႈေထာင့္ကေန ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဝမ္းသာတယ္။ မဟုတ္ရင္ ပ်က္ေတာင္ ပ်က္သြားႏိုင္တယ္” ပဒိုေစာတာဒိုမူး (KNU ၊ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္)

ႏိုဝင္ဘာ ၄ ရက္၊ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္

လာမည့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၈ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပမည့္ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအေပၚ အျမင္သေဘာထား၊ သုံးသပ္ခ်က္ႏွင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အလြန္ အစိုးရသစ္လက္ ထက္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ေရွ႕ဆက္သြားမည့္ အခင္းအက်င္းအေပၚ ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ုံး-KNU အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒိုမူး ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး- ကရင္အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ ကရင္ပါတီေတြကို တခဲနက္ မဲေပးဖို႔ ထုတ္ျပန္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေလး ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ – က်ေနာ္တို႔ ေပးခ်င္တဲ့ message က က်ေနာ္တို႔ေတြသည္ NCA အေပၚမွာ အားလုံး တာဝန္ခံၿပီးေတာ့ သႏၶိဌာန္ခ်ထားတဲ့ Institution ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ သူေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲက မွတ္တိုင္တစ္ခု အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေနတယ္ ဆိုေပမယ့္ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေရးကို ေရွးရႈတဲ့ က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစားေတြး ေခၚမႈေတြလည္း ေနာက္လာမယ့္ အနာဂတ္ကို ဖန္တီးဖို႔လိုတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းစကားကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း NCA အရ တိုးတက္ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အရာတစ္ခုကေတာ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ လမ္းေၾကာင္းေတြကေနၿပီးေတာ့ ဆုံရပ္တစ္ခုျဖစ္ေအာင္ သြားဖို႔ဆိုတဲ့ ယူဆခ်က္ကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ျပန္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သတိဝင္ လာၾကတယ္လို႔ ယူဆတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္တာနီးပါး အေတြ႕အႀကဳံ အရဆိုရင္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္က သူ႔ပါသူ သြားေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္က သူ႔ပါသူ သြားေနတယ္။ ဒါဆိုရင္ တည္ေဆာက္ခ်င္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုက ဘယ္မွာလဲေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကေန ထြက္လာတဲ့ ျပည္ေထာင္စု သေဘာ တူညီခ်က္ေတြရဲ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈေတြကလည္းဘဲ မစႏိုင္ေသးသလို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ မႈေတြကို contradict (ကြဲလြဲဆန႔္က်င္)ျဖစ္ေစတဲ့ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ဥပေဒ ျပင္ဆင္မႈေတြကလည္း ရွိေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒါဆိုရင္ NCA လက္မွတ္ထိုးတာ ဘာအဓိပၸာယ္လဲေပါ့။ ေမးခြန္းေတြက ျပန္ ျဖစ္လာတယ္။

က်ေနာ္တို႔ ၂၀၀၈ ျပင္ဆင္ခ်င္ရင္ေတာ့ ၂၀၀၈ ေဘာင္အတြင္းကေန မစဥ္းစားပါနဲ႔။ ၂၀၀၈ ေဘာင္အျပင္ကေန စဥ္းစားမယ္။ အဲ့ဒီ ေဘာင္အျပင္ကလည္း ဘာလဲဆိုရင္ NCA ေဘာင္ျဖစ္ပါတယ္။ NCA မူက တကယ္ ေရရွည္တည္တန႔္ခိုင္ၿမဲတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အေျခခံအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျဖည္းျဖည္း တစ္စခ်င္းထုတ္ၿပီး ေျဖရွင္းသြားမယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံမ်ိဳးရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီ Institution ေတြကို ျပန္ ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ အခု ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလဲ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရဲ႕ ရလဒ္ေတြနဲ႔ အတူ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ ေနရာမွာ ဘယ္ပါတီ အဖြဲ႕ လူတန္းစားပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရ Institution လႊတ္ေတာ္ နဲ႔ တပ္မေတာ္ အကုန္လုံး ကေနၿပီးေတာ့ NCA ထဲမွာပါတဲ့ ကတိကဝတ္ျပဳထားတဲ့ သႏၶိဌာန္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ အေနနဲ႔ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွးရႈတဲ့ ေျဖရွင္းမႈမ်ိဳးနဲ႔ စတင္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီႏိုင္ငံက ပိုၿပီးေတာ့ အေကာင္းဘက္ကို ဦးတည္ပါလိမ့္မယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။

ေမး – ကရင္အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ အသံက လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးႀကီးလဲ ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ။

ေျဖ – က်ေနာ္ကေတာ့ ကရင္တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ့္ကရင္အမ်ိဳးသားေတြကို ဦးတည္ေျပာတယ္ဆိုေပမယ့္ အမွန္တကယ္ကေတာ့ ဒီႏိုင္ငံက အရမ္းကို ကြဲျပားတယ္။ မတူကြဲျပားျခားနားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစုံနဲ႔ ထူေထာင္ထားတဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္တာကိုး။ တိုင္းရင္းသားေတြ အားလုံးကေတာ့ ကိုယ့္အေရး ကိုယ့္အရာကို ကိုယ့္ပါကိုယ္ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ဆိုတာကို အားလုံးက လက္ခံထားၾကပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဗမာျပည္ရဲ႕ သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဗမာျပည္ မကဘူး၊ အထူးသျဖင့္ အာရွမွာဆိုရင္ ပုဂၢိဳလ္ေရးကိုးကြယ္မႈကို အေျခခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အျမစ္တြယ္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ အေတြ႕အႀကဳံအရ ပုဂၢိဳလ္ေရးကိုးကြယ္မႈနဲ႔ ဒီႏိုင္ငံကို ေရွ႕ဆက္သြားလို႔ မရပါဘူး။

အဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကိုယ့္အေရး ကိုယ့္အရာကို ကိုယ့္ပါကိုယ္ စီမံခန႔္ခြဲႏိုင္တဲ့ စဥ္းစား ေတြေခၚမႈနဲ႔ အရည္အခ်င္းကို ကိုယ့္ပါကိုယ္ တည္ေဆာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့က်မွ က်ေနာ္တို႔ ေျပာေျပာေနတဲ့ ကရင့္ကံၾကမၼာ ကရင္ဖန္တီးေရးဆိုတာက ကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္တဲ့ capacity ရွိေအာင္ ကိုယ္အရင္တည္ေဆာက္ရပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးမွ အားလုံးပါဝင္ၿပီးေတာ့ အတူတကြ ဝင္ၿပီး တည္ေဆာက္ၾကရမွာကို။ အဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေနရာတိုင္းမွာကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈေတြပါမွသာလွ်င္ ကိုယ္ေျပာခ်င္တဲ့ အသံက ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ေနရာကို ေရာက္ လိမ့္မယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ဖြဲ႕တစ္စည္းကို ေသာ္လည္း ေကာင္း အားကိုးတဲ့ ေခတ္ကေတာ့ မရွိသင့္ေတာ့ပါဘူး။ အဲ့ဒါကေတာ့ က်ေနာ္အားလုံးကို ေျပာခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- တခ်ိဳ႕ေျပာဆိုေနၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကို မဲထည့္ရင္ မဲကြဲသြားၿပီး ဒီမိုကေရစီ က်ဆုံး သြားႏိုင္တယ္၊ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ျပန္ေရာက္သြားႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေပၚမွာ ဘယ္လို သုံးသပ္ျမင္မိလဲ။

ေျဖ – ဒါကလည္း ခုနက ေျပာသလို ပုဂၢိဳလ္ေရး ကိုးကြယ္မႈဆိုတဲ့ အယူအဆကေန ရႈေထာင့္ကေန စဥ္းစားၿပီးေတာ့ အဲ့လို ေျပာတယ္လို႔ပဲ နားလည္ပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာ ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ ရွိေနတဲ့ ေနရာမွာ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုေသာ္လည္းေကာင္း ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ ဘယ္လိုမွ မရႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ေျပာေနတာက အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ သြားမွရမယ္။ ဒီအေျခခံမပါဘဲနဲ႔ ဒီႏိုင္ငံကို ျပန္တည္ေဆာက္လို႔ မရႏိုင္ဘူး။ ဒီအမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဆိုတဲ့ အေျခခံကို တည္ေဆာက္တဲ့ ေနရာမွာ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ဦးတည္တဲ့ စဥ္းစားေတြး ေခၚမႈမ်ိဳးနဲ႔ logic ေတြ Philosophy ေတြ ျပန္ျပင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီႏိုင္ငံမွာ အျမစ္တြယ္ေနတဲ့ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ ဦးေဆာင္မႈေအာက္ကေန မွန္သည္ျဖစ္ေစ၊ မွားသည္ျဖစ္ေစ လိုက္တဲ့ အယူအဆေတြကို က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္တိုင္ ျပန္ေတာ္လွန္ပစ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံအေရးအရာကို က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ က်ေနာ္တို႔ အသံကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္စား လွယ္ေတြပါဝင္ျခင္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း စုေပါင္းၿပီး အေျဖရွာႏိုင္တဲ့ အေျဖသာလွ်င္ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို ဦးတည္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး အေျခခံကေန ဒီႏိုင္ငံကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျပဳျပင္သြား ဖို႔ဆိုရင္ စုံလင္တဲ့ အသံေတြကို လက္ခံႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စားျပဳမႈေတြကေနၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ Platform ေတြေတာ့ ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ အဲ့ဒါကို က်ေနာ္တို႔အားေပးပါတယ္။

ေမး- ကရင့္ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြအေပၚမွာေကာ၊ သူတို႔ရဲ႕ အေျခအေနေတြေကာ ဘယ္လိုသုံးသပ္လဲ။

ေျဖ – သုံးသပ္ဖို႔ကေတာ့ ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ အားရတယ္။ ကရင္ပါတီ ေတြနဲ႔ ကရင္ျပည္သူ လူထုေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ အမ်ားႀကီး တိုးတက္လာတယ္။ ႏိုးၾကားလာတယ္။ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပဲ တိုင္းရင္းသား နယ္ေျမ ေတြမွာလည္း ဒီလိုပါပဲ။ တခ်ိဳ႕တိုင္းရင္းသားေတြပါတီေတြဆိုရင္ အရမ္းအားရဖို႔ ေကာင္းတယ္။ လူငယ္ပညာတတ္ေတြ အမ်ားႀကီးပါလာတယ္။ ဒါေတြက အနာဂတ္အတြက္ ေကာင္းတဲ့ အလားအလာေတြပါ။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲက စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတဲ့ေ႐ြးေကာက္ပြဲတစ္ခုအေနနဲ႔ ပြဲၾကည့္ ပရိတ္သတ္တစ္ဦး အေနနဲ႔ေတာ့ က်ေနာ္အဲ့လိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး- ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ မဲဆႏၵနယ္ သတ္မွတ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး UEC နဲ႔ KNU အၾကား ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈ ဘာရွိလဲ၊ ၿပီးေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပႏိုင္တဲ့ ေနရာ အျဖစ္ သတ္မွတ္တဲ့ အေပၚဘယ္လို သုံးသပ္လဲ။

ေျဖ – UECက က်ေနာ္တို႔ ရွိမွန္းေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳရဲ႕လားမသိဘူး။ UEC က ဆုံးျဖတ္လိုက္တဲ့ ကိစၥကေတာ့ UEC နဲ႔ပဲ ပတ္သက္တာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ အားလုံး ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အေျခခံအရ အမွန္တကယ္ အခက္အခဲရွိတယ္၊ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔ အပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုံၿခဳံေရးမရွိလို႔ ပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ တကယ္ ဆႏၵရွိမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ညႇိႏႈိင္းဖို႔ အဆင္သင့္ပဲ။ ဒါက က်ေနာ္တို႔ ညႇိကို ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ အေျဖရွာေရးရမွာပဲ။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္က ဒီမိုက ေရစီကို သက္ဝင္ယုံ ၾကည္တဲ့အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တယ္။ အဲ့ေတာ့ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ဒီမိုကေရစီက တကယ့္အနစ္သာရ ျဖစ္တာကိုး။ ဒီမိုကေရစီမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက မွတ္ တိုင္ႀကီးတစ္ခု ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ ဝိုင္းၿပီးေတာ့ လုံၿခဳံေရးလိုတယ္ဆိုရင္ ဝိုင္းကူေပးလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ညႇိႏႈိင္းမႈကေတာ့ မရွိပါဘူး။

လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမျဖစ္မွာစိုးလို႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လုံၿခဳံေရးေၾကာင့္ လားေပါ့။ လုံၿခဳံေရးကို အေၾကာင္းျပတယ္ဆိုရင္ ဒီလုံၿခဳံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ညႇိႏႈိင္းမႈေကာ ရွိသလားေပါ့။ ဒီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက အနာဂတ္အတြက္ တကယ္ကို အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကို ဦးတည္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပႆနာကိုေျပလည္ေစတဲ့ ရႈ႕ေထာင့္ကေန စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခ်န္လွပ္ထားတဲ့ ကိစၥေတြကိုေတာ့ အေလးအနက္ ျပန္သုံးသပ္သင့္တယ္။

ေမး- ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေထာက္ျပမႈရွိတာက ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ေအာက္နဲ႔ Covid-19 ကပ္ေရာဂါအေျခအေနအရအျပင္ ေဝဖန္ခံရမႈ ျမင့္ေနတဲ့ UEC ရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အခင္းအက်င္းေအာက္မွာလုပ္တဲ့ ဒီေ႐ြးေကာက္ပြဲက လြတ္လပ္ၿပီး မွ်တတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္မလာႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုၾကတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

ေျဖ – ေထြေထြထူးထူးေတာ့ မသုံးသပ္လိုဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီကိစၥမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ေကာင္းေကာင္း ေျပာႏိုင္လိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔က ေယဘုယ် ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲသည္ အမ်ိဳးသားျပန္ လည္သင့္ ျမတ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ိဳးကို ထားသင့္တယ္။ အဲ့လိုထားရင္ ေတာ့ ခ်န္လွပ္ထားျခင္းဆိုတဲ့ အေျခအေနကေန ေဖာက္ထြက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို အေျဖရွာ သင့္သလဲ၊ ခုနကေျပာတဲ့ တရားမွ်တျခင္း မမွ်တျခင္းဆိုတာကေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ေပးတဲ့ဟာက ခုနကေျပာတဲ့ သံသယေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ခ်ိန္ညႇိႏိုင္မွာေပါ့။ အဲ့လိုမ်ိဳးနဲ႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ ေယဘုယ် ေျပာလို႔ရမယ္။

ေမး- ၂၀၂၀ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အလြန္တက္လာမယ့္ အစိုးရသစ္နဲ႔ ေရွ႕ဆက္မယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဘယ္လို ခ်မွတ္ထားသလဲ။

ေျဖ – ဘယ္အစိုးရပဲ တက္တက္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ ေထာင္ကို ေျဖရွင္းဖို႔ ပခုံးေျပာင္းတာ ဝန္ယူလိုက္တာပဲ။ အဲ့လို ပခုံးေျပာင္းယူလိုက္ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ တက္ႂကြၿပီး ပြင့္လင္းၿပီး ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ အနာဂတ္ကို ေရွးရႈတဲ့ အျပဳသ ေဘာေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကေန စဖို႔ေတာ့ လိုလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ အစိုးရ ကို အႀကံျပဳတဲ့ ပုံစံမ်ိဳးစုံနဲ႔ေတာ့ ေဖာ္ထုတ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ အခက္အခဲကေတာ့ ဘယ္လိုရွိတယ္ ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ေတာ့ သြားသင့္ပါတယ္။ စသည္ျဖင့္ေပါ့ဆိုတဲ့ ဟာက အစ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ထဲမွာက အခုက အဆင့္ (၃)ဆင့္(ျပည္ေထာင္စု သေဘာ တူညီခ်က္) ကို ဒီလိုသြားၾကရေအာင္ဆိုတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကေတာ့ ရရွိလာၿပီးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ လက္ေတြ႕ ဒါေတြကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ဘယ္လို မူေဘာင္ အေျခခံကေနၿပီး ေတာ့ ခ်န္လွပ္ မထားတဲ့ အားလုံးအသံပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အခင္းအက်င္းမ်ိဳးကေနတဆင့္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ ျမတ္ေရးကို အေျခခံတဲ့ အေျဖေတြကို ျပန္ထြက္လာႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ စဥ္းစားထားတာ ေတြလည္းရွိပါတယ္။ အခ်ိန္က်လာရင္ေတာ့ ဒါေတြကို တစ္ခုခ်င္း ထုတ္ေျပာသြားမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက ထြက္လာမယ့္ ရလဒ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္အေပၚမွာ ဘယ္လိုသက္ေရာက္ႏိုင္လဲ ဒါမွမဟုတ္ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္သလား။

ေျဖ – ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အေနနဲ႔ NCA ထဲက အေျခခံမူေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ တစိုက္မတ္မတ္နဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ပခုံးေျပာင္း လြဲယူတဲ့ အစိုးရမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ ဒီလုပ္ ငန္းစဥ္ကေတာ့ ေရွ႕ဆက္သြား ဖို႔ ရွိမွာပဲ။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပြတ္တိုက္မႈေတြက ဒီ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ လာၿပီးေတာ့ ႐ိုက္ခတ္တာေတြ ႀကဳံခဲ့ရတာကိုး။ အဲ့အတြက္ အစိုးရသစ္တက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရ Institution နဲ႔ တပ္မေတာ္၊ လႊတ္ေတာ္ Institution ၾကားထဲမွာ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂ တ္အတြက္ အဆင့္သုံးဆင့္ကို (ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္အဆင့္သုံးဆင့္) အေျခခံၿပီး ေတာ့ ဘုံလက္ခံထားတဲ့ မူဝါဒနဲ႔ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဘုံလက္ခံတဲ့ ေပၚလစီနဲ႔ အေျခခံမူေတြကို ခ်ဖို႔လိုလိမ့္မယ္။ ၿပီးမွ တျခားေဆြးေႏြးဖက္ေတြျဖစ္တဲ့ EAO ေတြ ပါတီေတြ တျခား ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပြဲမွာ ပါဝင္မယ့္သူေတြ အကုန္လုံးကို ျပန္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီအေျခခံကေန ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြး အေျဖရွား သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ေတာ္ပါ လိမ့္မယ္။

ေမး- ၿပီးခဲ့တဲ့ UPC (ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ) အစည္းအေဝး ရလဒ္တုန္းက ၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပုံထဲမွာ ပါၿပီးသားအခ်က္ေတြပဲ ျပန္ပါလာၿပီး ဖက္ဒရယ္အေျခခံမူေတြကုိ လက္ေတြ က်က် ခ်မွတ္ႏိုင္တာေတြ မေတြ႕ရဘူးလို႔ ေဝဖန္ေထာက္ျပေနၾကတဲ့အေပၚမွာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ – သူတို႔ ေထာက္ျပတာ မမွားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ေျပာခ်င္တာက ဒီဟာေတြက ႏွစ္ဖက္ ၾကားထဲမွာ ယုံၾကည္မႈ နဲ႔ သံသယေတြနဲ႔ အဲ့ဒီဟာေတြကို မေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့ ကာလ ပတ္လုံး ကေတာ့ လူျမင္ေကာင္းေအာင္ ထုတ္ျပတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြပဲ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ အႏွစ္သာရကို သြားခ်င္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီ ခ်က္ထဲမွာျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဥပမာ အပိုင္း(၁) ဆိုရင္ အသစ္မဟုတ္ဘူး။ NCA ထဲမွာ လက္ခံထားတဲ့ ဟာေတြပဲ။ အဲ့ဒါေတြကို မလုပ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ထပ္ၿပီး ျပန္တြန္း ရတာ။ NCA ထိုးထား ၿပီးေတာ့ ဒါေတြ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုေသးလာဆိုေတာ့ မေဆြးေႏြးဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ပ်က္ဖို႔ပဲ ရွိတယ္။ အဲ့ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ျပန္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ျပန္ရယူၿပီးေတာ့ recommit ျပန္ရယူတာေပါ့။

က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ အပိုင္း(၃)ကို ရတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္ရႈ ေထာင့္ကေနဝမ္းသာလဲဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ဆက္သြားႏိုင္တဲ့ ရႈေထာင့္ကေန ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဝမ္းသာတယ္။ မဟုတ္ရင္ ပ်က္ေတာင္ ပ်က္သြားႏိုင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆိုေတာ့ ယုံၾကည္မႈက က်သြားတာ။ NCA ထိုးထားလို႔သာ က်န္ေနတာ။ အဲ့ေတာ့ အဆင့္(၃) ဆင့္ကို အေျခခံတဲ့ သေဘာတရားနဲ႔ ဇယား (၁)ေလးကို ရထားတယ္ဆိုတာက ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ျပန္ျဖစ္လာ တယ္။ ဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေန ထပ္ၿပီးတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔က ေနာင္လာမယ့္အစိုးရ လက္ထက္မွာတာဝန္ယူမဲ့ ပုဂၢိဳလ္ နဲ႔ တာဝန္ယူရမယ့္ EAO ၾကားထဲမွာ တာဝန္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ NCA ကိုေတာ့ အေျခခံရမယ္။ NCA ကို အေျခမခံဘဲနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံေအာက္က ရႈေထာင့္ေတြကေန ေဖာ္ျမဴလာေတြ ယူလာၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြး မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုပဲ ႐ြာလည္ေနအုံးမွာပဲ။

ဒါေၾကာင့္ NCA ကို အကုန္လုံးလက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့အေပၚ မွာ ဒီ NCA အေပၚမွာ Commitment ေပးဖို႔လိုတယ္။ အဲ့ဒီ Commitment ကေန အေျခခံၿပီးေတာ့ တဆင့္ခ်င္း ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္းကေန တကယ္လက္ေတြ႕က်တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈကေန ခုနက ေျပာတဲ့ ပဋိပကၡကို ေျပာင္းလဲၿပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္မႈကို သြားႏိုင္တဲ့ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ သြားသင့္ပါတယ္။

စအိုင္ဆူး ေတြ႕ေမးသည္။