Home ေဆာင္းပါး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ၂၀၁၅၊ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေၾကညာစာတမ္းမ်ားကို

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ၂၀၁၅၊ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေၾကညာစာတမ္းမ်ားကို

2179
တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ရႈေထာင့္မွ သုံးသပ္ခ်က္
ေနာ္ဂလဲဒစ္(စ္)ေမာင္ေမာင္
ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရာ
လက္ရွိအာဏာရပါတီျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြၾကားက လက္ရွိ ဆက္ဆံ ေရးဟာ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ တင္းမာေနတယ္ဆိုတာဟာ အမ်ားသိႏွင့္ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔ ဆန႔္က်င္ၿပီး တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္ေတြမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေၾကး႐ုပ္စိုက္ထူတာမ်ိဳးနဲ႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူ တိုင္းရင္းသားလူထုကို အင္အားသုံးၿပီး ဖိႏွိပ္တာမ်ိဳးအျပင္ တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္ေတြမွာ အစဥ္တစိုက္ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြေပၚမွာ တိတ္ဆိတ္ ေနတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြဟာ တင္းမာမႈ ျဖစ္ရျခင္းရဲ႕ပူပူေႏြးေႏြး အေၾကာင္းရင္းသာဓကမ်ားထဲမွ အနည္းအက်ဥ္းသာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ၂၀၂၀ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနီးခ်ိန္မွာ “တိုင္းရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႕ဖို႔ စိတ္ကူးေတာင္ မရွိဘူး”၊ “တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကို မဲေပးျခင္းအားျဖင့္ အခြင့္အေရး ပိုရလာမွာ မဟုတ္ဘူး” စသျဖင့္ ပါတီေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ဖြင့္ဟ ေျပာဆိုလာတာေတြအေပၚမွာလည္း တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးသုံးသပ္သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က ေဝဖန္ရႈံ႕ခ်ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲထိေတာင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားရဲ႕ ဝန္းရံပံ့ပိုးမႈကို ေတာင္းခံခဲ့ၿပီး တိုင္းရင္းသားတို႔ရဲ႕ တန္းတူ ေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္႐ြက္ပါမယ္လို႔ ကတိအထပ္ထပ္ေပးခဲ့တဲ့ NLD ပါတီဟာ တကယ္တမ္း အာဏာရလာခ်ိန္မွာေတာ့ အမွန္တကယ္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကစလို႔ တန္း တူေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အပါအဝင္ ေျခဥျပင္ဆင္ေရးကိုပါ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့တာပါ။ NLD အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိတ္ေစတနာ အေတာ္နည္းတယ္ဆိုတာကို သက္တမ္း ငါးႏွစ္အ တြင္း အာဏာရပါတီရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ အထင္အရွား သိႏိုင္ပါတယ္။

ဒီမွာ နားလည္ထားရမွာက ၂၀၂၀မွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ NLD ဟာ ၂၀၁၅ တုန္းက ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္တဲ့ NLD နဲ႔ အေနအထား မတူဘူးဆိုတာကိုပါ။ ၂၀၁၅ တုန္းက အေျပာင္းအလဲကို အင္တိုက္အားတိုက္ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုၿပီး အတိုက္အခံပါတီအေနနဲ႔ ၿပိဳင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၂၀၂၀ မွာေတာ့ အာဏာရပါတီအေနနဲ႔ ၿပိဳင္တာျဖစ္လို႔ လက္ရွိအာဏာ ဆက္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားခ်င္လို႔ ၿပိဳင္တာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မဲဆြယ္ေဆာင္ပုဒ္ကအစ ေအာင္လံခိုင္ဖို႔ဆိုၿပီး ျဖစ္လာတာကိုၾကည့္ပါ။

ေျခဥျပင္ဆင္ေရးကိုေရာ ႏိုင္ငံေရး တည္ေဆာက္ပုံ ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ပါ တိုက္တိုက္တြန္းတြန္းလုပ္မယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာကေန သူတို႔ အာဏာရတုန္း လုပ္ထားတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုပဲ ျပင္ဆင္မြမ္းမံၿပီး ဆက္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ဆီ သေဘာထား ဆင့္ကဲေျပာင္းလဲလာၿပီဆိုတာကို သတိျပဳဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုလုပ္လိုတဲ့ဆႏၵဟာ NLD ရဲ႕ ၂၀၂၀အေထြ ေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းကို ႐ိုး႐ိုးတန္းတန္းၾကည့္လို႔ မထင္ရွားေပမယ့္ ၂၀၁၅ခုႏွစ္က ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေတာင္ အခုလက္ရွိမွာလည္း NLD ပါတီက သူတို႔ပါတီကိုမဲထည့္မွသာလွ်င္ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မယ္ဆိုၿပီး မဲဆႏၵရွင္ေတြကို စည္း႐ုံးလႈံ႕ေဆာ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသက္တမ္းငါးႏွစ္အတြင္း မတည္ခဲ့တဲ့ ကတိကဝတ္ေတြကို ဘယ္လိုပုံစံေျပာင္းၿပီး ခ်ဥ္းကပ္မလဲဆိုတာကို ၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွာ သြားၾကည့္ ၿပီး ေလ့လာမိပါတယ္။ စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔ဘဲ ေတြ႕ရတာက ၂၀၁၅တုန္း တိုင္းရင္းသားတန္းတူေရးနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ျပည္ ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးအေပၚက ထားခဲ့တဲ့ commitment ေတြပါ ေတာ္ေတာ္မ်ားပါ ေမွးမွိန္ေပ်ာက္ကြယ္သြား တယ္ဆိုတာပါပဲ။

တိုင္းရင္းသားေတြအေနနဲ႔ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာေရာ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရး၊ တန္းတူ ေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္တို႔အတြက္ NLD ကို အားကိုးယုံၾကည္ၿပီး မဲေပးလို႔ရမလားဆိုတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို အခ်က္အ လက္ ျပည့္စုံစြာ ခ်ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ ၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းႏွစ္ခုကို ႏႈိင္းယွဥ္သုံးသပ္ျပလိုက္ပါ တယ္။

ႏႈိင္းယွဥ္ရာမွာ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ဆိုၿပီး အပိုင္းေလးပိုင္းခြဲၿပီး သုံးသပ္ထားပါတယ္။ ဒီေလးပိုင္းဟာ ေၾကညာစာတမ္းႏွစ္ခုကို ယွဥ္ဖတ္တဲ့အခါမွာ အသိ သာဆုံး ကြာျခားမႈကို ျပတဲ့ အပိုင္းေလးပိုင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၁။ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
“တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဥပေဒႏွင့္ MSDP တို႔ႏွင့္အညီ တိုင္းရင္းသားလူ မ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ေဆာင္႐ြက္မည္။” ဆိုၿပီး အစခ်ီထားပါတယ္။ ဒီဥပေဒနဲ႔ ျပဌာန္း ခ်က္ေတြကို ရည္ၫႊန္းၾကည့္တဲ့ အခါမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ လုံးဝ မပါဝင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေၾကာင္းနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာ တမ္းမွာ “တိုင္းရင္းသားအားလုံး လက္တြဲမျဖဳတ္စတမ္း ေသြးစည္းညီၫြတ္မႈျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးတစ္ခုလုံး ၿငိမ္းခ်မ္း သာယာေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ တည္တံ့ ခိုင္ၿမဲေရးအတြက္ ဦးတည္ေဆာင္႐ြက္မည္။” ဆိုၿပီး ပါပါတယ္။ အလားတူ စာပိုဒ္ကို ၂၀၂၀ စာတမ္းမွာက်ေတာ့ “ျပည္ေထာင္စုႀကီး ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲ ေရးတို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္အေျခခံ၍ ထာဝစဥ္ လက္တြဲေနထိုင္ေရး” ဆိုၿပီး မြမ္းမံေရးသားထားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီစကားရပ္ႏွစ္ခု၏ ကြာျခားခ်က္ကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းပါ စကားရပ္ဟာ ျပည္ ေထာင္စု တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးကို ဦးစားေပးၿပီး ၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွ စကားရပ္က ထာဝစဥ္ လက္တြဲေနထိုင္ေရးကို အသားေပးတဲ့ဟန္ ရွိေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ “တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း စည္းလုံးညီၫြတ္ေရး၊ ခ်စ္ၾကည္ေလးစားေရးႏွင့္ ႐ိုင္းပင္းကူညီေရး တိုးတက္ျဖစ္ ထြန္းေရး” ဆိုတဲ့ စာပိုဒ္တစ္ခုကိုလည္း ၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွာ ထပ္ေလာင္း ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြ ကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ NLD ဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတို႔ရဲ႕အေရးကို ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ တန္းတူေရးရႈေထာင့္က ထက္ လူမႈသဟဇာတျဖစ္မႈ ရႈေထာင့္ကသာ ၾကည့္ၿပီး ေျပာေနျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ သုံးသပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေနာက္တစ္ခု ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္တာက NLD ဟာ တိုင္းရင္းသားေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၅တုန္းက ေပးခဲ့တဲ့ ကတိေတြကို တိုင္းရင္းသားေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္တြင္း တိုင္းရင္းသားေရးရာေကာ္မတီ ထားရွိေပး ျခင္းျဖင့္ တစ္စုံတစ္ရာ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္ခဲ့ၿပီလို႔ ယူဆပုံရတယ္ဆိုတာပါ။

၂။ စီးပြားေရး
၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းမွာ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရးက႑မွာ ေအာက္ပါအ တိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
“(ခ) ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေျဖေလ်ာ့ေစေရးအတြက္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ တာဝန္မ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္/ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရမ်ားအၾကား အသင့္ေလ်ာ္ဆုံး ခြဲေဝသုံးစြဲႏိုင္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ မည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားအၾကား ဘ႑ာေငြ ခြဲေဝသုံးစြဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မမွ်တမႈ မ်ား မျဖစ္ေပၚေစရန္ ညႇိႏႈိင္း ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္႐ြက္သြားမည္။”

၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းပါ စီးပြားေရးက႑မွာေတာ့ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလွ်ာ့ခ်မယ့္ အေၾကာင္းတစ္စုံတစ္ရာ မပါဝင္တာ ကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးတို႔ အားလုံးဟန္ခ်က္ညီညီ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေစမည္ဟု ေဖာ္ျပထားေပ မယ့္ ၎တို႔ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရပ္တည္မႈသေဘာထားကိုေတာ့ ခ်ျပထားျခင္း မရွိပါဘူး။

ပုဂၢလိကစီပြားေရးက႑ကိုအားေပးျခင္းျဖင့္ လူသားအရင္းအျမစ္မ်ား တိုးတက္လာေစမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ၂၀၂၀ မွာ အသစ္ထည့္သြင္းလိုက္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္ၿပီး တာဝန္ယူမႈရွိတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဝင္ေရာက္လာေစမယ္ ဆိုတဲ့အ ခ်က္ဟာလည္း အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္နယ္အသီးသီးမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားတို႔အ တြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္လမ္း ဖန္တီးဖို႔ အလားအလာရွိတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။

၃။ ပညာေရး
ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ကေတာ့ ၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းမွာ “ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုမူႏွင့္အညီ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈကို အားေပးျမႇင့္တင္သည့္ ပညာေရးစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္သြားမည္။”ဆိုၿပီး အတိအလင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အထေျမာက္ေအာင္ျမင္ရန္ အစီအစဥ္ကိုလည္း ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
“(က) ကြဲျပားျခားနားသည့္ ဘာသာစကားေျပာေသာ မူလတန္း တိုင္းရင္းသား ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ကေလးမ်ား၏ မိခင္ဘာသာစကားေျပာႏိုင္သည့္ ဆရာ ဆရာမ မ်ားျဖင့္ သင္ၾကားေပးမည္။
(ခ) မိခင္စာေပ ဘာသာစကားကို မူလတန္းတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္၊ တိုင္းအစီအစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ေထာက္ပံ့ မည္။”

၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွာေတာ့ျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈကို အားေပးျမႇင့္တင္ေပးမယ့္ ပညာ ေရးအေၾကာင္းႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ ကတိပါဝင္ျခင္း မရွိတာကို သြားေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ပညာေရးက႑ မွာလည္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြနဲ႔ ျပတ္သားစြာ ရပ္တည္ျခင္း အရိပ္အေယာင္ ေမွးမွိန္လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

သို႔ေသာ္ ဒီလိုေျပာလို႔ ပညာေရးမွာ ေမွ်ာ္လင့္စရာ မရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ “တကၠသိုလ္ႏွင့္ ေကာလိပ္မ်ားသည္ လြတ္လပ္ေသာ ကိုယ္ပိုင္စီမံခြင့္ျဖင့္ ရပ္တည္ေရး” ဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႔ ပုဂၢလိကေက်ာင္းေထာင္ခြင့္ေပးၿပီး ပုဂၢလိက က႑ ၏ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈကို အားေပးျမႇင့္တင္လိုတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈေလွ်ာ့ခ်ရာမွာ အလားအလာေကာင္းတဲ့ အစပ်ိဳးမႈျဖစ္ၿပီး ဒီကမွတစ္ဆင့္ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးတို႔က ေက်ာင္းေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္သင္႐ိုးျပဌာန္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ အရွိန္ယူမႈတစ္ခု ျဖစ္လာႏိုင္ေခ်ရွိပါတယ္။

၄။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး
ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းမွာ “တိုင္းရင္းသားျပည္သူတစ္ရပ္လုံး ေအးခ်မ္းလုံၿခဳံစြာ လက္တြဲေနထိုင္ေရးကို အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မည့္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒတစ္ရပ္ ေပၚထြန္းေရး”အတြက္ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒကို ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီမူမ်ားေပၚ မူတည္ကာ ျပင္ဆင္ မယ္ဆိုၿပီး အတိအက် ေဖာ္ျပထားတာ ရွိပါတယ္။

၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွာေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကတိကဝတ္ တစ္စုံတစ္ရာ ေပးထားျခင္းမရွိတာကို ေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။ “စစ္မွန္ေသာ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ျဖစ္ထြန္းေစမည့္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒေပၚေပါက္ေရး” ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းနည္းတူ စာတမ္းရဲ႕ ေရွ႕ဆုံးစာမ်က္ႏွာ မွာ ေရးသားေဖာ္ျပထားတယ္ ဆိုေပမယ့္ ၂၀၂၀ ေၾကညာစာတမ္းမွာ အသစ္ထပ္မံ ပိုင္းျခားထည့္သြင္းထားတဲ့ က႑ ေတြျဖစ္တဲ့ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ ေၾကညာခ်က္ေတြမွာ ဖက္ဒရယ္မူကိုအေျခခံတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပထားတာမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းကို ဦးတည္တဲ့ ကတိေပးခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္ တယ္လို႔ သုံးသပ္ႏိုင္ပါတယ္။

စင္စစ္မွာ ဒီလို ေၾကညာစာတမ္းပါအခ်က္ေတြဟာ ဒီမိုကေရစီ မျပည့္ဝေသးသေ႐ြ႕ ဖက္ဒရယ္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို ေပးဖို႔မသင့္ဘူး ဆိုတဲ့ NLD အာဏာ ရၿပီးေနာက္ပိုင္း ေျခဥျပင္ဆင္ေရးကို ခ်ဥ္းကပ္ပုံနဲ႔ ထင္ဟပ္မႈ ရွိပါတယ္။

တကယ္တမ္း ၂၀၁၅ ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ မယွဥ္ဘဲ ၁၉၈၉ ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ ယွဥ္ရင္ေတာင္ ၂၀၂၀ခုႏွစ္ထုတ္ NLD ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းဟာ တိုင္းရင္းသားတို႔ရဲ႕ တန္းတူေရး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ စတဲ့ေနရာေတြမွာ ရပ္တည္ ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ေလ်ာ့ရဲေနတာကိုေတြ႕ရမွာပါ။ ၁၉၈၉ ေၾကညာစာတမ္းမွာေတာင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး “တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအားလုံးသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရး စေသာ နယ္ပယ္အသီးသီး၌ ကိုယ္ ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ရွိေရးကို ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ဦးတည္ေရွးရႈမည္။”ဆိုတဲ့ တိက်ျပတ္သားတဲ့ ကတိ ကဝတ္ေပးထားတာကို ေတြ႕ရတာျဖစ္လို႔ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေၾကညာစာ တမ္းသုံးခုထဲမွာ ၂၀၂၀ခုႏွစ္ ေၾကညာစာတမ္းဟာ တိုင္းရင္းသားေတြ လိုလားတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို ဦးစားေပးမႈ အနည္းဆုံးပင္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သုံးသပ္ရင္ေတာင္ ရႏိုင္ပါတယ္။

နိဂုံး
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဟာ အစိုးရျဖစ္တဲ့ ငါးႏွစ္သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာ တမ္းတုန္းက ေပးခဲ့တဲ့ ကတိကဝတ္ေတြကို ေရေရရာရာ တည္ႏိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ ေထာင္စု တည္ေဆာက္မယ္ဆိုတာဟာလည္း ႏိုင္ငံေရးအရ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ စိတ္ေစတနာ အားနည္းမႈ ေတြေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားလူထု ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့သလို အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ အခုတစ္ခါ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာလည္း မတည္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ကတိေတြအေပၚမွာ အစီအစဥ္ အေသးစိတ္နဲ႔ မြမ္းမံျဖည့္စြက္ၿပီး ျပန္လည္ခ် ျပမယ့္အစား ေရေရာၿပီး ေယဘုယ်ဆန္ဆန္ ျပန္ေဖာ္ျပထားတာမ်ိဳး ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေသာေျပာင္းလဲမႈမ်ိဳးသည္သာ NLD အတြက္ အဓိကဦးစားေပးျဖစ္ေနၿပီး တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ ျပတ္သားမႈရွိမေနဘူးဆိုတာကို လက္ရွိအာ ဏာရအစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြအျပင္ ယခု တရားဝင္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းပါ ကတိကဝတ္ ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ျခင္းျဖင့္ပါ သိႏိုင္ပါတယ္။ အထက္က ႏႈိင္းယွဥ္သုံးသပ္ခ်က္ေတြကိုၾကည့္ျခင္းျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလည္း NLD ကိုပဲ ဆက္လက္အားကိုးဖို႔အတြက္ လုံေလာက္တဲ့ အေၾကာင္း ရင္း ရွိမေနပါဘူးလို႔ သုံးသပ္ယူဆပါတယ္။

ေနာ္ဂလဲဒစ္(စ္)ေမာင္ေမာင္

—————————————-

ေနာ္ဂလဲဒစ္(စ္)ေမာင္ေမာင္သည္ သံလြင္ျပည္သူ႔ေရးရာ မူဝါဒေလ့လာေရး အဖြဲ႔တြင္ သုေတသနတာဝန္ခံအျဖစ္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိျပီး မၾကာေသးမီကပင္ “၂၀၂၀ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲအတြက္အသင့္ျပင္ျခင္း- ျမန္မာႏိုင္ငံရွိတိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ မဲဆြယ္ဗ်ဴဟာမ်ားကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ား” ဟူသည့္ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ကို ျပဳစုေရးသားထားသည့္ သုေတသီတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။