Home အျမင္သေဘာထား ၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ကရင္ပါတီအေပၚလူငယ္မ်ား၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ အျမင္သေဘာထားမ်ား

၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ကရင္ပါတီအေပၚလူငယ္မ်ား၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ အျမင္သေဘာထားမ်ား

982
ေစာအယ္ထီးေကာ္ (ကရင္နီ(ကယား) ျပည္နယ္၊ ေမာ္ခ်ီးေဒသ) Photo: KIC

ေစာအယ္ထီးေကာ္ (ကရင္နီ(ကယား) ျပည္နယ္၊ ေမာ္ခ်ီးေဒသ)

လာမယ့္ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာလမွာဆိုရင္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ခုႏွစ္တုုန္းကအေျခအေနအရ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ကရင္ပါတီေတြကအႏိုင္ရတာမရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့က်ေနာ္တို႔ ကရင္ပါတီေတြေတာ့ရွိၾကတယ္။ ပါတီေတြလည္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပြထေနၾကတယ္။လႊတ္ေတာ္ထဲမွာက်ေနာ္တို႔ကရင္ပါတီအေနနဲ႔ ေရာက္သြားတာသိပ္မေတြ႔ရဘူး။ လက္ရွိကရင္ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ပါတီေတြ ျပန္ေပါင္းထားတာေတာ့ေတြ႔ရတယ္။ ပါတီ၄ပါတီေတာ့က်န္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကကရင္ျပည္နယ္မွာအေျခစိုက္တယ္။တခ်ိဳ႕က တိုင္းေဒသႀကီးေတြမွာအေျခစိုက္တာေတြ႔ရတယ္။

ဒီကရင္ပါတီေတြကက်ေနာ္တို႔လူငယ္အေနနဲ႔ဘာေတြေမွ်ာ္လင့္လဲဆိုေတာ့ နံပါတ္(၁)အခ်က္က ကရင္ပါတီ၄ပါတီရွိတာထက္ ကရင္တစ္မ်ိဳးသားလံုးကိုယ္စားျပဳႏိုင္တဲ့ ပါတီတစ္ခုထဲျဖစ္ဖို႔ကက်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့ေနာ္။ သို႔ေသာ္မူအားျဖင့္ မေပါင္းႏိုင္ေပမဲ့လည္း ၂၀၂၀အတြက္ ဘယ္လိုပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ ၾကမလဲဆိုတဲ့အခန္းက႑မွာပိုၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ျဖစ္ေစခ်င္တာေပါ့ေနာ္။အခ်င္းခ်င္းစိတ္ဝမ္းကြဲမွႈမရွိဘဲ ကရင့္အေရးကိုပါတီအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဆိုက္ကေနဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မလဲဆိုတာပါတီအေနနဲ႔ စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္။

နံပါတ္(၂) အခ်က္ကေတာ့ ကရင္ပါတီမဲႏိုင္လို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာကရင္အေရးကို လုပ္မယ္ ဆိုတာထက္ က်ေနာ္တို႔ တစ္မ်ိဳးသားလံုးရဲ႕ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ဘာလဲဆိုတာသိဖို႔လိုတယ္။ ဒီထက္ျမင့္တဲ့ အေရးအရာေတြကိုစဥ္းစားမွပဲလႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္တဲ့အခ်ိန္မွာကိုယ့္ရဲ႕ကရင္အေရးကိုဘယ္လိုစြမ္းစြမ္းတမံလုပ္ေဆာင္မလဲဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးကက်ေနာ္တို႔ကေမွ်ာ္လင့္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေမာ္ခ်ီးေဒသမွာကရင္လူထု ေတာင္းဆိုခ်က္အရKNP ပါတီေတာ့ေရာက္ေနၿပီးေပါ့ေနာ္။

ေနာက္ၿပီးက်ေနာ္တို႔တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကေငြေၾကးအင္အားအရေကာပညာရပ္အပိုင္းအရေကာ အျမဲအားနည္းတာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကရင္လူမ်ိဳးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကပါတီႀကီးေတြမွာ အမ်ားႀကီးေရာက္သြားတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကဆိုရင္ ကရင္ေတြကလႊတ္ေတာ္အမတ္မျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ ျဖစ္ၾကတယ္ ။သူတို႔ကလည္းပါတီႀကီးကေနပဲရတယ္။ ကရင္ပါတီကေနတစ္ဆင့္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ထိုင္တာမရွိဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြရွိတဲ့ေနရာမွာကိုယ့္ကရင္ပါတီေတြကမူဝါဒ ဘယ္လိုရွိလဲ၊ ၂၀၂၀မွာ အစီအစဥ္ေတြ ဘယ္လိုရွိလဲဆိုတာအဲဒါေတြကိုေဒသထဲဆင္းၿပီး မ်ားမ်ားခ်ျပဖို႔ လိုတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ေစာဖိုးထူး( ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ပန္းတေနာ္) Photo: KIC

ေစာဖိုးထူး( ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ပန္းတေနာ္)
၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲေရာက္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ကရင္ပါတီေတြကိုက်ေနာ္တို႔လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အရမ္းႀကီးကိုေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ကရင္ပါတီအကုန္လံုးလႊတ္ေတာ္ထဲကိုေရာက္ေစခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာစကားမ်ားမ်ားေျပာၿပီးကရင္ပါတီေတြရဲ႕အသံေတြ မ်ားမ်ားထည့္ေစခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ ေျပာေနတဲ့ စကားလံုးေတြကကရင္လူထုေတြကိုကိုယ္စားျပဳတဲ့ စကားသံမ်ိဳးကိုလည္း ၾကားခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးေတာ့ ကရင္ပါတီေတြကလည္းတျခားတိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ၿပီးေတာ့မွ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္တဲ့အထိ က်ေနာ္တို႔ကရင္လူငယ္ေတြကကရင္ပါတီေတြအေပၚ အမ်ားႀကီးေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။

ကရင္ပါတီေတြကအမ်ားႀကီးရွိတာကိုေတြ႔ရေတာ့ စိတ္ေတာ့မေကာင္းဘူးဆိုေပမယ့္လည္းတစ္ဖက္မွာ မတူညီတဲ႔ႏိုင္ငံေရးအျမင္ေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕မတူညီတဲ့ လမ္းစဥ္လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေၾကာင္းမို႔လို႔ ကြဲသြားတယ္ဆိုတာ ကိုက်ေနာ္တို႔ကနားလည္ေပးတယ္။

ၿပီးေတာ့ ကြဲသြားတဲ့အေပၚမွာကရင္ပါတီေတြကေသေသခ်ာခ်ာစီမံခန္႔ခြဲၿပီးေတာ့မွ တစ္ေဒသကိုသူတို႔ကကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးပဲဝင္ေရာက္ၿပီးေတာ့မွ ေရြးခ်ယ္မယ္ဆိုေတာ့ ဒီကြဲျပားမွႈကလည္းက်ေနာ္တို႔ အတြက္ အရမ္းႀကီးစိုးရိမ္စရာမရွိဘူးလို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ခံစားရပါတယ္ေပါ့ေနာ္။ ကရင္လူငယ္ေတြအေနနဲ႔က ကရင္ပါတီေတြအႏိုင္ရဖို႔ကတတ္ႏိုင္သေလာက္ ကမ္ပိန္းေတြ လုပ္သင့္ရင္ လုပ္ရမယ္ စြမ္းႏိုင္သမွ် က်ေနာ္တို႔ကပံ့ပိုးေပးမယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးေတာ့ကရင္ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္းက်ေနာ္တို႔ကရင္လူငယ္ေတြ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အတိုင္းက်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြကိုတန္ဖိုးထားေစခ်င္တယ္။

ၿပီးေတာ့ သူတို႔ပါတီထဲမွာလူငယ္ေတြကိုေနရာေပးေစခ်င္ပါတယ္။အဓိကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္သြားၿပီး ဆိုလို႔ရွိရင္ အရည္အခ်င္းျပည့္ဝတဲ့ ကရင္ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေတြမ်ားမ်ားရွိေစခ်င္တာေပါ့။ အဲဒါမွလည္း က်ေနာ္တို႔လူငယ္ေတြကိုတကယ္ကိုယ္စားျပဳႏိုင္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ကရင္တစ္မ်ိဳးသားလံုးရဲ႕ ေရရွည္အက်ိဳး အတြက္ ကိုယ္စားျပဳလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ဆိုတာ ျမင္ပါတယ္။

ေရႊမိုးမိုး(ကရင္ျပည္နယ္၊ လွိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္) Photo: KIC

ေရႊမိုးမိုး(ကရင္ျပည္နယ္၊ လွိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္)
ကရင္ပါတီဆိုတာဘယ္ႏွစ္ပါတီရွိလဲ၊ဘယ္ေဒသမွာဘယ္ပါတီရွိလဲက်မမသိဘူး။ပါတီအႏိုင္ရရင္ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုတာအမွန္တိုင္းေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်မဘာမွမသိဘူး။က်မကလူငယ္တစ္ေယာက္္ျဖစ္ေပမဲ့ လည္းပါတီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးဘာမွမသိပါဘူး။က်မလိုလူငယ္မ်ိဳး ႏိုင္ငံအေရးအေၾကာင္းပါတီအေၾကာင္း မသိတာေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။

က်မကေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးကကရင္လူငယ္ ေတြ႔ဆံုပြဲတက္မွ ကရင္လူမ်ိဳးေတြဘယ္မွာအေျခခ်ေနထိုင္လဲ၊ ကရင္ပါတီေတြကဘာေတြရွိလဲ၊ အဲဒီမွာမွသိရတာျဖစ္တယ္။ ကရင္ပါတီတာဝန္ရွိသူေတြကလည္းလာၿပီးေတာ့ ကရင္ပါတီအေၾကာင္းမဲထည့္ရမယ့္အေၾကာင္းလာရွင္းျပသြားတာရွိေတာ့ နည္းနည္းသေဘာေပါက္လာတယ္။ က်မမဲတစ္ခါမွမထည့္ဖူးဘူး။ ၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကလည္းဘာလုပ္လဲက်မမသိလိုက္ဘူး။အခုသိလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကရင္ပါတီေတြအတြက္ မဲရရွိဖို႔ က်မမဲေပးကိုေပးရမယ္ဆိုတာက်မသိလာတယ္။တကယ္လို႔ က်မမဲေပးခြင့္ရွိတယ္၊ မဲမေပးလိုက္ရင္ က်မတို႔ကရင္ပါတီအတြက္ က်မတို႔ လူမ်ိဳးအတြက္ မဲတစ္မဲစာေလ်ာ့မယ္ဆိုတာက်မခံစားရတယ္။

အခုကရင္ပါတီ ၄ပါတီေတာင္ရွိတယ္ဆိုေတာ့ ၄ပါတီကေပါင္းရင္ေတာ့ေကာင္းတယ္။ဒါေပမယ့္ တစ္ပါတီတစ္ခုထဲရွိရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူးလို႔က်မျမင္မိတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္းတစ္ပါတီထဲတစ္သံထဲရွိလာမယ္လို႔ေတာ့ က်မေမွ်ာ္လင့္တယ္ ။ေနာက္တစ္ခ်က္ကအခုဆိုရင္ ကရင္ပါတီဘယ္ႏွစ္ပါတီရွိလဲကရင္လူမ်ိဳးျဖစ္ရင္ ကရင္ပါတီကိုမဲထည့္ရမယ္ဆိုတဲ့ အသိကက်မသိလိုက္ၿပီ။

က်မလိုပဲတျခားလူငယ္ေတြ မသိေသးတဲ့လူႀကီးေတြသိမွပါတီအတြက္ အင္အားျဖစ္ေစလာမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလိုသိဖို႔ကက်မအနီးနားပတ္ဝန္းက်င္ေလာက္ပဲက်မျပန္ဖလွယ္လို႔ႏိုင္မယ္။ၿပီးေတာ့ က်မသိသေလာက္ပဲက်မရွင္းျပလို႔ရမယ္ ။အားလံုးသိဖို႔ကပါတီတာဝန္ရွိသူေတြကပိုတာဝန္ရွိတယ္။ ရပ္ရြာထဲမွာမ်ားမ်ားသြားၿပီးရွင္းျပႏိုင္ရင္ေတာ့ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ရလဒ္ေကာင္းေတာ့ ရေလာက္မယ္လို႔ လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။

ေစာေအာင္ေက်ာ္ဆန္း(ခ)ေစာအဲကြီ(ကရင္ျပည္နယ္၊ KNDPပါတီလူငယ္ကိုယ္စားလွယ္) Photo: KIC

ေစာေအာင္ေက်ာ္ဆန္း(ခ)ေစာအဲကြီ(ကရင္ျပည္နယ္၊ KNDPပါတီလူငယ္ကိုယ္စားလွယ္)
က်ေနာ္က KNDPပါတီကလူငယ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ဆိုေတာ့ အခုဆိုရင္ KNDP ပါတီထဲမွာကရင္ျပည္နယ္မွာကရင္ပါတီေတြ ျပန္လည္ပူးေပါင္းလာတာကိုေတြ႔ရတယ္။ဒီလိုပူးေပါင္းျခင္းအားျဖင့္ လူမ်ိဳးအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ကေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တယ္။ ကရင္ပါတီအႏိုင္ရဖို႔ကက်ေနာ္တို႔ ကရင္လူငယ္ေတြမွာေရာ၊ ကရင္ျပည္သူေတြမွာေရာကိုယ့္ကရင္ပါတီကိုပဲေရြးခ်ယ္ၿပီး မဲထည့္ေစခ်င္ တာေပါ့ေနာ္။ ကရင္ပါတီကတခ်ိဳ႕ေပါင္းလိုက္တာရွိၿပီးလက္ရွိအခ်ိန္မွာစုစုေပါင္းကရင္ ၄ပါတီေတာင္ က်န္ပါေသးတယ္။

လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အရမ္းလိုလားတဲ့ ခံစားခ်က္တစ္ခုကေတာ့လူမ်ိဳးတစ္ခုထဲဆိုေတာ့ ပါတီတစ္ခုပဲရွိေစခ်င္တယ္။ လူကြဲရင္က်ားဆြဲတယ္။ ဝါးကြဲရင္ေရဝင္တယ္ဆိုသလိုက်ေနာ္တို႔ကရင္ပါတီေတြ ကြဲသြားရင္ က်န္တဲ့ပါတီေတြကေတာ့ဝင္လာမွာေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ပါပဲ။အခုလက္ရွိ ျမင္ေနတဲ့အတိုင္းပါပဲတစ္ျခားပါတီေတြ အေျမာက္အျမားဝင္လာတာကိုလက္ရွိေတြ႔ျမင္ေနရတာပဲ။ လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ကရင္လူငယ္ေတြကိုေျပာေစခ်င္တာကကိုယ့္ကိုကရင္မွန္းသိရင္ ၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာကရင္ပါတီေတြကိုမဲထည့္ဖို႔ အားေပးေစခ်င္ပါတယ္။

နန္းသိုက္သိုက္ဝင္းေက်ာ္ (ကရင္ျပည္နယ္၊ ျမဝတီၿမိဳ႕နယ္) Photo: KIC

နန္းသိုက္သိုက္ဝင္းေက်ာ္ (ကရင္ျပည္နယ္၊ ျမဝတီၿမိဳ႕နယ္)
၂၀၂၀မွာကရင္လူထုေတြမကဘဲတစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာရွိတဲ့ လူထုေတြအားလံုးကလည္းအရင္ကထက္ ႏိုင္ငံေရးကိုပိုၿပီးေတာ့ စိတ္ဝင္စားလာတာကိုေတြ႔ရတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၅အေျခအေနနဲ႔ ျပန္ၿပီး ႏိွႈင္းယွဥ္လိုက္တဲ့အခါမွာ ၂၀၂၀မွာပိုၿပီးေတာ့ ပါတီေတြအေနနဲ႔ကလည္းၿပိဳင္ဆိုင္မွႈ ပိုၿပီးျပင္းထန္လာမယ့္ အလားအလာကိုလည္းေတြ႔ရတယ္။ ၂၀၂၀ အတြင္းမွာပဲကရင္ပါတီေတြအေနနဲ႔ဆိုရင္ တခ်ိဳ႕ပါတီေတြအေနနဲ႔ မဟာမိတ္ျပဳထားတဲ့ ပါတီေတြလည္းရွိတယ္။

ၿပီးေတာ့ ပါတီေတြရဲ႕အေျခအေနဗ်ဴဟာပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့လည္းပဲအသစ္ထပ္မံဗ်ဴဟာခ်လာတဲ့ ပါတီေတြရွိတယ္ဆိုတာကိုလည္းေတြ႔ရတယ္။ ၂၀၂၀မွာ ကရင္ပါတီေတြအေနနဲ႔ကအရင္ကထက္ ၂၀၁၅ရဲ႕အခင္းအက်င္းကို သင္ခန္းစာယူၿပီးေတာ့ လာမယ့္ ၂၀၂၀မွာလည္း ပိုၿပီးေတာ့ ႀကိဳးႀကိဳးစားစားနဲ႔ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ပါတီေတြျဖစ္လာမယ္လို႔လည္း ထင္တယ္ေပါ့ေနာ္။

ကရင္ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ ပါတီကမ်ားတယ္။ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ မဲေပးဖို႔အခက္အခဲကေတာ့ ၂၀၁၅တုန္းကရွိခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ အခုခ်ိန္မွာတခ်ိဳ႕ပါတီေတြကလည္းေပါင္းစည္းထားတဲ့ပါတီေတြ လည္းရွိတယ္။ ဒါ့အျပင္ လက္ရွိနဂိုရွိရင္းစြဲပါတီေတြကလည္းသူ႔ရဲ႕မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူေတြကလည္းရွိေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးတျခားေဒသမွာအေျခစိုက္တဲ့ ကရင္ပါတီေတြကလည္းသူ႔နည္းသူ႔ဟန္ႀကိဳးစားေနတာကိုလည္း ေတြ႔ေနရတဲ့အတြက္ ကရင္လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အမ်ားႀကီးေက်နပ္တယ္။

အဲဒီအတြက္ကိုလည္းအမ်ားႀကီးဂုဏ္ယူပါတယ္။ ၂၀၂၀က်ရင္ ကရင္ပါတီေတြမွာလူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီးပါဖို႔ကလည္းက်မတို႔ကေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တစ္ခုကကရင္ပါတီအတြက္ ကရင္ျပည္သူလူထုရဲ႕အား၊ ကရင္လူငယ္ေတြရဲ႕အား၊ ကရင္လူထုထဲကအဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးအင္အားစုေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ ေကာင္းတဲ့အလားအလာအမ်ားႀကီရမယ္လို႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။