Home ေဆာင္းပါး ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား

693

မန္းမင္းရဲေထြး
(ေအာက္တိုဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္)

၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး နီးလာၿပီ။ တစ္ႏွစ္သာ လိုေတာ့သည္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား လႈပ္ရွားလာၾကၿပီ။ ကရင္ႏိုင္ငံေရး ပါတီ ေလးပါတီရွိသည္။ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္းက ႏွစ္ပါတီျဖစ္ၾကသည့္ ဖလံု-စေ၀ၚဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(PSDP)၊ ကရင္အမ်ဳိး သားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(KNDP)ႏွင့္ ျပည္နယ္ျပင္ပ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ(KPP)၊ ကရင္အမ်ဳိးသားပါတီ(KNP) တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
ယခင္ ေျခာက္ပါတီရွိခဲ့ရာမွ ျပည္နယ္အတြင္းက သံုးပါတီေပါင္းလိုက္၍ ေလးပါတီ က်န္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား တစ္ပါတီတည္း ေပါင္းစည္းျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္မွာ (၉)ႀကိမ္မွ် ရွိခဲ့သည္။ ယခုထိ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ေသးေပ။

ေပါင္းစည္းျခင္းရည္ရြယ္ခ်က္
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ(KPP)ရဲ႕ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တစ္ေနရာကလြဲလို႔ ဘယ္ပါတီမွ အႏုိင္ မရခဲ့ၾကပါ။ ဘာ့ေၾကာင့္ ႐ံႈးလဲ။ အေျဖထုတ္ၾကတာကေတာ့ တစ္ပါတီတည္းမျဖစ္လို႔ ကရင္မဲဆႏၵရွင္မ်ား မဲေပးရာတြင္ ပါတီမ်ား ၍ ေ၀ခြဲမရျခင္း၊ မဲျပန္႔ျခင္းေၾကာင့္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကသည္။ တစ္ပါတီတည္း မေပါင္းစည္းႏုိင္လွ်င္ ဘယ္ေတာ့မွ ေရြးေကာက္ ပြဲႏိုင္လိမ့္မည္ မဟုတ္။ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္မွ ကရင့္အေရးကို လႊတ္ေတာ္ထဲ၀င္၍ အေရးဆိုႏုိင္မည္။ ေကာင္းေသာရည္ရြယ္ခ်က္ ပါ။
NLD ကို တစ္ခဲနက္ မဲေပးခဲ့သည့္ ကရင္မဲဆႏၵရွင္မ်ားကလည္း ကရင္တစ္ပါတီတည္းျဖစ္လွ်င္ ကရင္ပါတီကို ပံုေအာ၍ မဲေပးမည္ဟု ေျပာသံဆိုသံမ်ားကလည္း အြန္လိုင္းတြင္ေရာ၊ အျပင္ေလာကတြင္ပါ ေတြ႔ျမင္ၾကားသိေနရသည္။ ဒါေၾကာင့္ ေပါင္း မွ ျဖစ္မည္။ ေပါင္းမွ ႏုိင္မည္။

သေဘာတူညီခ်က္မ်ား
ေပါင္းလို႔မရသည္မွာ မူ၀ါဒ မတူညီျခင္း၊ ေနာက္ခံမဟာမိတ္ မတူညီျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီးမ်ားႏွင့္ ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ မတူညီၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ပါတီႏွင့္ မြန္ပါတီတို႔ ေပါင္းၿပီးကာမွ အထက္ပါ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္ပါတီေပါင္းၿပီး သံုးပါတီ၊ ေလးပါတီ ျဖစ္သြားၾကသည္။ ေပါင္းစည္းႏုိင္ဘို႔ရန္ စိတ္ရွည္ရမည္။ အခ်ိန္ယူရမည္။ ေပါင္းစည္းမႈကို ေတာ့ ပါတီအားလံုးက လက္ခံထားၾကသည္။ မေပါင္းစည္းႏိုင္ေသးသည့္ ၾကားကာလတြင္ ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ –
၁။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ၾကမည္။
၂။ အမ်ဳိးသားေရးက႑မ်ားတြင္ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကမည္။
၃။ မတရားမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ၾကရေသာ ကရင္ျပည္သူမ်ားအား အတူတကြ ကူညီေဆာင္ရြက္မည္။
၄။ ၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုတည္းတြင္ ထိပ္တိုက္ ၀င္ေရာက္မယွဥ္ၿပိဳင္ဘဲ တစ္ပါတီႏွင့္ တစ္ပါတီ ေရွာင္ၿပီး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္။

ပါတီမူ၀ါဒႏွင့္ ဖက္ဒရယ္
၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ရက္တြင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးခ်ိန္တြင္ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္မည္ဟူေသာ အခ်က္သည္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အႏွစ္ႏွစ္ အလလက ဆာေလာင္ငတ္မြတ္ေနေသာ၊ လိုလားေတာင့္တေနေသာ ႏိုင္ငံေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးတစ္ခု ေပၚေပါက္လာသျဖင့္ ဖက္ဒရယ္မူ ၀ါဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးက ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားကို သင္တန္းေပး ေဟာေျပာလာခဲ့ၾကသည္။
ဖက္ဒရယ္သည္ ခြဲ ထြက္ေရးျဖစ္သည္ဟု ၀ါဒမိႈင္းတိုက္၍ လွည့္စား႐ံုသာမက ဖက္ဒရယ္အေရး ေတာင္းဆိုသူမ်ားကို ပင္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ခဲ့သည္မ်ား သာဓကအမွန္ ရွိခဲ့သည္။ သင္တန္းေပးသူမ်ားက ဖက္ဒရယ္ပံုစံ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကို ခ်ျပ၍ သင္ၾကားပို႔ခ်ၾကသည္။ ေဒသႏွင့္သြားသည့္ ဖက္ဒရယ္၊ လူမ်ဳိးစုျပည္နယ္မ်ားႏွင့္သြားသည့္ ဖက္ဒရယ္ စသည္တို႔ကို သင္ၾကားပို႔ခ်ၿပီး မိမိတို႔ႏုိင္ငံသည္ ယခုလက္ရွိ အေျခအေန တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ ၁၄ခုျဖင့္ ေဒသျဖင့္သြားသည့္ ဖက္ဒရယ္ႏွင့္သြား မည္လား။ လူမ်ဳိးစုျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္သည့္ ဖက္ဒရယ္ႏွင့္သြားမည္လားဆိုသည္ကို ၀ိ၀ါဒ ကြဲၾကျပန္သည္။ ထို အထဲတြင္ ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားလည္း ဖက္ဒရယ္မူ၀ါဒအတြင္ သေဘာထားမ်ား တစ္ထပ္တည္းမက်ၾကရေပ။

ဘယ္သူ႔လက္ေအာက္ခံလဲ
မဲဆႏၵရွင္ ကရင္ျပည္သူမ်ားသည္ မိမိမဲေပးမည့္ ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ မူ၀ါဒသေဘာထားမ်ားကို ႀကိဳတင္ေလ့လာ သိရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မိမိတို႔ကရင္ပါတီကို မဟုတ္ဘဲ အျခားပါတီကို မဲေပးမည္ဆိုလည္း ၎တို႔၏ မူ၀ါဒသေဘာထားမ်ားကို သိရွိထားရမည္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီ သံုးပါတီျဖစ္ၾကသည့္ ဖလံုစေ၀ၚဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(PSDP)၊ ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ(KPP)၊ ကရင္ျပည္နယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီပါတီ(KSDDP)ဟူ၍ စတင္ေပၚေပါက္လာရာ ပါတီအ သီးသီးက ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ၾကသည္။
သည္အခ်ိန္ခါတုန္းက ဖက္ဒရယ္ဆိုေသာ ေ၀ါဟာရသည္ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းစြာ မေပၚေပါက္ေသးပါ။ ဖက္ဒရယ္ကို ေျပာမိလွ်င္ အဖမ္းခံရမည္စိုး၍ ေ၀းေ၀းက ေရွာင္ၾကသည္။ မိမိတို႔ပါတီမူ၀ါဒကို ဖက္ဒရယ္၏ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသည့္ တန္းတူညီမွ် ေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ဟူေသာ သေဘာကို မထည့္၀ံ့သည္လား၊ မိမိေနာက္ခံျပဳသည့္ ပါတီႀကီး သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္းက မႀကိဳက္၍ မထည့္သည္လား မေျပာတတ္။ ဖက္ဒရယ္ႏွင့္ဆိုင္သည့္ မူ၀ါဒကို မေတြ႔ရေပ။
သို႔ရာတြင္ ၂၀၁၄ေနာက္ပိုင္းထူေထာင္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားပါတီႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ေနာက္မွေပါင္းစည္းလိုက္ ေသာ ကရင္အမ်ဳိးသားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီတို႔တြင္ ဖက္ဒရယ္မူ၀ါဒ အေငြ႕အသက္မ်ား ေတြ႔ျမင္ရသည္။ ယခင္က ဖက္ဒရယ္ဟူ ေသာ ေ၀ါဟာရသံုးစြဲသူမ်ားကို ခြဲထြက္ေရးသမားမ်ားဟု စြပ္စြဲၿပီး ၎တို႔ကို ႀကီးေလးေသာအျပစ္ဒဏ္မ်ား ေပးၾကသည္။ ယခု ထိ ဖက္ဒရယ္တေစၦ ေျခာက္လွန္႔ခံေနရသည့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား ရွိေနေသးသည္။ “ဖက္ဒရယ္လို႔ေျပာရင္ အ႐ူးပဲ”ဟု ပါတီေခါင္း ေဆာင္တစ္ဦးက သူ႔ပါတီ၀င္ကို ေအာ္ဟစ္ေငါက္ငမ္းဘူးသည္။

မီဒီယာေပၚက KPP သေဘာထား
၂၀၁၉ ေအာက္တိုဘာ ၁၀ရက္ေန႔က KIC သတင္းစဥ္တြင္ ကရင္ျပည္သူ႔ပါတီ၏ ဒု-ဥကၠဌ ေစာေစး၀ါးညႊန္႔က ကရင္ ျပည္သူ႔ပါတီအေနျဖင့္ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကရင့္ေရးရာ၀န္ႀကီး ငါးေနရာစလံုး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္အျပင္ မြန္ ျပည္နယ္တြင္ သထံုႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ သံေတာင္ႀကီး၊ ဖာပြန္တို႔တြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ စီစဥ္ေနသည္ဟု ေျပာၾကား ျခင္းသည္ ညီေနာင္ကရင္ပါတီမ်ားႏွင့္ ရယူထားသည့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနၿပီး စိန္ေခၚေနသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေန သည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာမွ ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းၾကမည္လားဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ရေပအံုးမည္။

ညြန္႔ေပါင္းရင္ ဘယ္သူနဲ႔ေပါင္းမလဲ
ႏို္င္ငံေရးပါတီႀကီးမ်ား၏ ၾသဇာခံေသာ သို႔မဟုတ္ ေမြးျမဴျခင္းခံရေသာ တိုင္းရင္းသားပါတီအခ်ဳိ႕ ရွိသည္။ NLD ကေတာ့ မည္သည့္တိုင္းရင္းသားပါတီႏွင့္မွ် မဟာမိတ္မလုပ္ဟု ဆိုထားသည္။ NLD သည္ အစိုးရသက္တမ္းကာလတြင္ လူႀကိဳက္နည္းလာမႈေၾကာင့္ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကေလာက္ အႏိုင္ရရွိမည္မဟုတ္ဟု ခန္႔ မွန္းေျပာဆိုေနၾကသည္။ အကယ္၍ NLD သည္ အစိုးရဖြဲ႔ႏုိင္ေလာက္သည့္ ရလဒ္မရရွိခဲ့လွ်င္ အႏုိင္ရ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားမွ မည္သည့္ပါတီႏွင့္ ေပါင္းမည္နည္း။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲလိုပင္ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ ရလိမ့္ဦးမည္ဟု ေတြးထင္ထားပံုေပၚသည္။
ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဖြဲ႔ႏုိင္ခ့ဲလွ်င္ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီး ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ေကာင္းပါၿပီ။ အကယ္၍ ဤအခင္းအက်င္းမ်ဳိး ျဖစ္လာခဲ့လွ်င္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အနည္းငယ္ အႏိုင္ရ ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားအ ေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီးတစ္ခုခုက ညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရဖြဲ႔ရန္ လာေရာက္ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့လွ်င္ မည္သည့္ပါတီႀကီးကို လက္ခံမည္ နည္း။ လက္မခံဘဲ အထည္းတည္းေနမည္လား။ ကရင္အမ်ဳိးသားေရးကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးမည့္ ပါတီကို လက္ခံမည္ဟု လည္း ကရင္ပါတီတစ္ခု၏ ေျပာဆိုသံကို ၾကားခဲ့ရဖူးသည္။
တိုင္းရင္းသားအေရးကို လႊတ္ေတာ္တြင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပခြင့္ရရန္ တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အနည္းဆံုး ၂၀ရာ ခိုင္ႏႈန္း အႏုိင္ရရွိရန္ လိုအပ္သည္။ လာမည့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လိုအပ္သည့္ ရာခိုင္ႏႈန္း ရရွိႏုိင္ေသာ္လည္း တိုင္းရင္း သားႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အခ်င္းခ်င္း မူ၀ါဒလမ္းစဥ္၊ ေနာက္ခံမဟာမိတ္ႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား၊ မက္လံုးမ်ား မတူညီမႈေၾကာင့္ တစ္ ေသြးတည္း၊ တစ္သံတည္းျဖစ္ဘို႔ရန္ ခဲယဥ္းျပန္သည္။
ကရင္ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားကို ၾကည့္ျပန္လွ်င္လည္း မူ၀ါဒ၊ ေနာက္ခံမဟာမိတ္ႏွင့္ လာရာ၊ လားရာ မတူညီမႈမ်ားေၾကာင့္ တစ္ပါတီတည္းအေနျဖင့္ ကရင့္အေရးကို လႊတ္ေတာ္သို႔ သယ္ေဆာင္သြားသည့္အခါ သူတစ္ပါးကို ပုခံုးခ်င္းယွဥ္ ၀င္တိုးႏုိင္မည္ လား။ ပါတီႀကီးမ်ား ၾသဇာခံရင္း လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းတစ္ခုတြင္ အခ်ိန္ကုန္ဆံုးသြားမည္လား။
တစ္ေလာက ေပါင္းစည္းထားသည့္ တိုင္းရင္းသားႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ မြန္ႏွင့္ ကယားပါ တီမ်ားသည္ ညီညႊတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား မဟာမိတ္(United Nationalities Alliance-UNA)ႏွင့္ ညီေနာင္တိုင္းရင္း သားမ်ားမဟာမိတ္(National Brotherhood Federation-NBF)တို႔ႏွင့္ လာေရာက္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကသည္။ ထိုေပါင္းစည္းထားေသာ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားသည္ ယခင္က မူ၀ါဒ မတူ၊ ေနာက္ခံမဟာမိတ္ မတူ၊ လာရာႏွင့္ လားရာမတူသည့္ ပါတီမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သူတို႔ မည္သို႔ေသာ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ေပါင္းစည္းႏိုင္ၾကပါသနည္း။ ႏုိင္ငံေရးတြင္ အားနာ၍ မရပါ။ ခြင့္လႊတ္၍ ရသည္။ ေမ့ေပ်ာက္ထား၍ မရႏုိင္ပါ။ မည္သို႔ စခန္းသြားၾကမည္နည္း။ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလို႔ အႏုိင္ရပါမူ အာဏာရာထူးႏွင့္ ပတ္သက္လာ သည့္အခါ ကနဦး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ သတိရၾကပါမည္လား။ စိတ္၀မ္းကြဲမႈႏွင့္အတူ စည္းလံုးမႈမ်ားလည္း ၿပိဳကြဲ သြားႏိုင္ပါသည္။
ကိုယ့္ကရင္တိုင္းရင္းသား တစ္မ်ဳိးတည္းသာမဟုတ္။ ဖက္ဒရယ္အေရးအတြက္ဆိုလွ်င္ တိုင္းရင္းသားအားလံုး မူ၀ါဒ တူ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္တူ တစ္သံတည္းျဖင့္ စည္းလံုးညီညႊတ္ဘို႔ လိုပါသည္။ ႏွစ္ ၇၀ၾကာမွ် လည္ပင္းအနင္းခံထားရသည္။ ေနာက္ ထပ္ၿပီး ဆက္အနင္းခံၾကဦးမည္လား။
ႏုိင္ငံေရးအျမင္က်ယ္က်ယ္ျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးခရီး ရြက္လႊင့္ၾကပါရန္ … ။