Home သတင္း ျမန္မာ့ေရႊျဖဴ(ရာဘာ)ေစ်း ျပန္လည္ဦးေမာ့လာႏိုင္မလား

ျမန္မာ့ေရႊျဖဴ(ရာဘာ)ေစ်း ျပန္လည္ဦးေမာ့လာႏိုင္မလား

725

ေစာျမတ္ဦးသာ
ေအာက္တိုဘာ ၁၂ရက္၊ ၂ဝ၁၉ခုႏွစ္။

ျမန္မာ့ေရႊျဖဳလို႔ တင္စားေခၚေဝၚထားတဲ့ ရာဘာကို ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေတာင္ဘက္ပိုင္း မြန္၊ ကရင္ျပည္နယ္ေတြနဲ႔ တနသၤာရီတိုင္း ေဒသႀကီးေတြမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝေက်ာ္ကတည္းက စိုက္ပ်ိဳးလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ယခုမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေနရာေဒသအသီးသီး မွာ ရာဘာစိုက္ဧက ၁၆သိန္းအထိ ရွိလာခဲ့ပါၿပီး။ ရာဘာပင္ဟာ ပူအိုက္စြတ္စိုတဲ့ ရာသီဥတုမ်ိဳးမွာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ထြန္းၾကၿပီး ေတာ့ ႏွစ္ရွည္ပင္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

ရာဘာတစ္ဧကရဲ႕ စိုက္ပ်ိဳးကုန္က်မႈဟာလည္း ေတာင္ေပၚေဒသနဲ႔ ေျမျပန္႔လြင္ျပင္အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ က်ပ္သိန္း ၂ဝ ဝန္း က်င္ေလာက္ ရွိတယ္လို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးၿပီး ၆ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္းမွာ အေစးျခစ္ထုတ္ယူ ရရွိႏိုင္ၿပီးေတာ့ သက္တမ္းအားျဖင့္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝေက်ာ္အထိ အေစးျခစ္ယူ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ၾကတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ယခုႏွစ္ ျမန္မာ့ရာဘာရဲ႕ အေစးျခစ္ထုတ္လုပ္မႈ ရာသီအစမွာပဲ ေစ်းနႈန္းက အက်ဘက္ဦးတည္သြားေနတယ္လို႔ ရာဘာလုပ္ငန္း ရွင္အသင္းမ်ားက ေျပာပါတယ္။ ကမၻာ့ရာဘာေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းေနေပမယ့္ ရာဘာထုတ္ကုန္အျမင့္ဆုံးထုတ္လုပ္တဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Ribbed Smoked Sheets-Rss3 အမ်ိဳးအစားတူ ရာဘာတစ္ေပါင္ဟာ ေငြက်ပ္တစ္ရာေက်ာ္အထိ ျမန္မာ့ရာဘာထုတ္ကုန္ထက္ ေစ်းပိုရေနတယ္လို႔ ရာဘာလုပ္ငန္းထုတ္လုပ္တင္ပို႔သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ျပည္တြင္းရာဘာေစ်းကြက္ဟာ ေအာက္တိုဘာ ၁ဝရက္ေန႔အထိ အထူျပား အၾကမ္းတစ္ေပါင္ဟာ က်ပ္ ၅၆ဝ ရွိၿပီး အေခ်ာျပား တစ္ေပါင္ ၇၃ဝက်ပ္အထိသာ ေပါက္ေစ်းရွိေနတဲ့အတြက္ ယခင္ႏွစ္ကထက္စာရင္ က်ပ္တစ္ရာနီးပါး ေစ်းနႈန္းက်သြားတယ္လို႔ မြန္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ရာဘာအဝယ္ဒိုင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

“လက္ရွိ ရာဘာေစ်းကေတာ့ ကမၻာ့ေပါက္ေစ်းေတြလည္း က်ေနတယ္။ ျပည္တြင္းမွာလည္း က်တာေပါ့။ ေစ်းကေတာ့ အက် ဘက္သြားေနတဲ့အေျခအေနေပါ့။ RSS3 ရာဘာအမ်ိဳးအစား တစ္တန္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂ဝဝ၊ ၁၃ဝဝ ဝန္းက်င္ပဲရွိတယ္။ ရာဘာေစ်းက ျပည္တြင္းသုံးစြဲမႈနဲ႔ မသက္ဆိုင္ဘူး။ ကမၻာ့စီးပြားေရးအေျခအေန၊ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန၊ ရာသီဥတုအေျခအေန အမ်ားႀကီးပါတယ္။ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ စီးပြားေရးစစ္ပြဲျဖစ္ေနတာလည္း အမ်ားႀကီး သက္ဆိုင္တယ္”လို႔ ျမန္မာ့ရာဘာစိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္တင္ပို႔ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးခိုင္ျမင့္က ေအာက္တိုဘာ ၁ဝရက္ေန႔က ေကအိုင္စီကို ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာ့ရာဘာေစ်းႏႈန္းဟာလည္း ကမာၻ႔ေစ်းႏႈန္းအတိုင္း ရရွိႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ထုတ္လုပ္မႈအရည္အေသြးပိုင္းမွာ ျမႇင့္တင္ဖို႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အရည္အေသြးျမင့္ ထုတ္လုပ္တာေရာ၊ နိမ့္ၿပီးထုတ္လုပ္တာေရာ ေစ်းပိုမရဘူးဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚကိုလည္း လႊင့္ ပစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ဦးခိုင္ျမင့္က ထပ္မံ ေျပာဆိုပါတယ္။

ယခင္ႏွစ္ ရာဘာအေစးထုတ္လုပ္မႈ ရာသီအစျဖစ္တဲ့ စက္တင္ဘာလအတြင္းမွာ ကမာၻ႔ရာဘာေပါက္ေစ်း RSS3 တစ္တန္ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၉ဝဝ ဝန္းက်င္အထိ ေစ်းႏႈန္းရရွိၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းရာဘာေပါက္ေစ်း အေခ်ာျပား တစ္ေပါင္ဟာ ၉၄၀ က်ပ္၊ အထူျပား တစ္ေပါင္ ၇ဝဝက်ပ္ ဝန္းက်င္အထိ ေစ်းႏႈန္းရရွိတယ္လို႔ ရာဘာထုတ္လုပ္သူအသင္းက ေျပာပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာ့ရာဘာလုပ္ငန္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ဆိုၿပီး ေခ်းေငြထုတ္ေပးေနတယ္ဆုိေပမယ့္ ကရင္ျပည္နယ္က တခ်ဳိ႕ ရာဘာစိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္တဲ့ေဒသေတြမွာေတာ့ ေခ်းေငြရရွိဖို႔ ခက္ခဲေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ရာဘာထုတ္လုပ္သူမ်ားအသင္းအေနနဲ႔ေတာ့ သက္ဆိုင္္ရာအစိုးရဌာနေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ျမန္မာ့ရာဘာကို အရည္အေသြးျမင့္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ နည္းပညာပံ့ပိုးမႈေတြ ရာဘာအရည္အေသြးနဲ႔ ေစ်းႏႈန္းထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ (central market)လို ဗဟိုေစ်း ကြက္ေတြအျပင္ ရာဘာဥပေဒတစ္ရပ္ပါ ေရးဆြဲႏိုင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ လုပ္ငန္းရွင္အသင္း ေတြက ေျပာဆိုထားေပမယ့္ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ရာဘာဥပေဒတစ္ရပ္ အေကာင္ထည္ေဖာ္မႈ မၿပီးျပတ္ေသးတဲ့အေပၚမွာ ျပည္တြင္း ရာဘာ ဗဟိုေစ်းကြက္ကိုလည္း အေကာင္ထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာမ်ိဳး မရွိေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။

(central market) လို ရာဘာဗဟိုေစ်းကြက္တစ္ခု မရွိေသးတဲ့အေပၚမွာ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ ရာဘာအဝယ္ဒိုင္အခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေစ်းႏႈန္း ကစားမႈေတြ ခံေနရၿပီး ရာဘာအေခ်ာျပားနဲ႔ အထူျပားဟာ ေစ်းႏႈန္းကြာဟမႈ သိပ္မရွိတဲ့အေပၚမွာ အထူျပားမ်ားသာ ေတာင္သူ ေတြက ထုတ္လုပ္မႈ ပိုအားသန္လာၾကတယ္လို႔ ကရင္ျပည္နယ္ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ရာဘာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆို ၾကပါတယ္။

ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္က ရာဘာလုပ္ငန္းရွင္ ဦးေစာႏိုင္က “ရာဘာေစ်းမေကာင္းေတာ့ အေစးျခစ္အလုပ္သမား ရွာရခက္လာ တယ္။ တစ္ျခားလုပ္ငန္းဘက္ ေျပာင္းသြားၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အေခ်ာျပားနဲ႔ အထူျပားက ေစ်းကသိပ္မကြာေတာ့ အထူျပားေတြပဲ လုပ္တာမ်ားလာတယ္။ အေကာင္းလုပ္ရင္ေတာင္ အေၾကာင္းအရာရွာၿပီး ေစ်းကိုျဖတ္ခ်တာမ်ိဳးခံရတယ္။ စိတ္ရႈပ္မခံႏုိင္ၾကေတာ့ အထူျပား ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေတြပဲ လုပ္လာၾကတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေစ်းေကာင္းရေနတဲ့ RSS3 အမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ ရာဘာျပားထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ မိႈင္းခံ႐ုံ၊ ရာဘာႀကိတ္စက္ယႏၱရားေတြ၊ အေဆာက္အဦးေတြ ရင္းႏွီးတည္ေဆာက္ဖို႔ ေတာင္သူအမ်ားစုက ေငြေၾကးအခက္ခဲရွိေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ျပည္တြင္း ရာဘာအမ်ားဆုံးဝယ္ယူေနတဲ့ တ႐ုတ္ကုမၸဏီဘက္ကလည္း အရည္အေသြးနဲ႔ လိုခ်င္တဲ့ပုံစံ အမ်ိဳးအစားအေပၚ ေရြးခ်ယ္ ၀ယ္ယူတာမ်ိဳးမရွိတဲ့အတြက္ ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာ အားနည္းေနတဲ့ ေတာင္သူအမ်ားစုဟာ ေငြေပၚလြယ္တဲ့နည္းနဲ႔သာ အမ်ားဆုံး ထုတ္လုပ္ၾကတယ္လို႔လည္း ရာဘာလုပ္ငန္းရွင္ ဦးေစာႏိုင္က ေထာက္ျပေျပာဆုိပါတယ္။

ယမန္ႏွစ္က ျပည္တြင္းရာဘာထုတ္ကုန္ တန္ ၂.၅သိန္း ထုတ္လုပ္ခဲ့ရာတြင္ ျပည္တြင္းရာဘာ အသံုးျပဳမႈမွာ ၈ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ၇၀ရာခိုင္ႏႈန္း တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ရာဘာလုပ္ငန္းရွင္အသင္းကေန သိရပါတယ္။ ထို႔အျပင္ တစ္ႏိုင္ငံ လုံး ရာဘာစိုက္ဧက ၈သိန္းအထိ အေစးထုတ္ဖို႔ က်န္ေနေသးတဲ့အတြက္ ႏွစ္စဥ္ ရာဘာထုတ္လုပ္မႈတန္ခ်ိန္မွာ တိုးလာမယ္လို႔ အသင္းတာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ျပည္တြင္းရာဘာထုတ္ကုန္ အမ်ားစုကို တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ အဓိက တင္ပို႔ေရာင္းခ်ၾကၿပီး မေလးရွား၊ စကၤာပူ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ကိုရီး ယား၊ ဂ်ပန္၊ ထိုင္၀မ္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံမ်ားသို႔လည္း တင္ပို႔ေနတယ္လို႔ ရာဘာတင္ပို႔ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္းက သိရပါတယ္။ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ရာဘာတန္ခ်ိန္ ၁.၇သိန္း ႏိုင္ငံျခားကို တင္ပို႔ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ေအာက္တိုဘာလမွ ၂၀၁၉ ၾသဂုတ္လအထိ ႏိုင္ငံျခားသို႔ ရာဘာတင္ပို႔မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၄၇.၅၅၇သန္း ရရွိခဲ့တယ္လို႔လည္း သိရပါ တယ္။

“အရင္ကဆုိရင္ အမိႈက္ေတြ၊ သဲေတြ မပါေအာင္ ရာဘာအေစးကို ဇကာနဲ႔ ေသခ်ာခံၿပီး လုပ္တယ္။ တန္းေပၚမွာ ေသခ်ာ အပူ လွန္းၿပီးေတာ့မွ ထုပ္ပိုးလာေရာင္းၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုဆို ႀကိတ္စက္နဲ႔ေတာင္ မသုံးေတာ့ဘူး။ ေျမႀကီးေပၚ ေျခနဲ႔နင္းခ်ၿပီး ပုပ္ပြပြနဲ႔ အလြယ္နည္း လုပ္လာၾကတယ္။ သူတို႔မွာ ထုတ္ကုန္ၾကမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေစ်းကြက္ေကာင္းရေအာင္ ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာေပးဖို႔ လုိအပ္တယ္။”လို႔ မုဒုံၿမိဳ႕ ရာဘာအဝယ္ဒိုင္ ကိုတာႀကီးက ေျပာပါတယ္။

တခ်ဳိ႕ေသာ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြမွာေတာ့ ျမန္မာ့ရာဘာေစ်း ျပန္လည္ဦးေမာ့လာႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းရွာၿပီး ရာဘာသန္႔ စင္စက္႐ုံ၊ ရာဘာလုပ္ငန္းအသင္းအဖြဲ႔ေတြ ရာဘာဥပေဒတစ္ရပ္ပါ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္ဖို႔ ယခင္ႏွစ္က တည္းက ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနၿပီးလို႔လည္း သိရပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ရာဘာစိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္တဲ့ ေတာင္သူေတြထံကိုေတာ့ ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာေတြ ပံ့ပိုးမႈေတြ၊ လက္ေတြ႔အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ေပးမႈေတြ အားနည္းေနေသးတဲ့အတြက္ ေရႊျဖဴ(ရာဘာ)ပိုင္တဲ့ ျမန္မာ့ေတာင္သူေတြဟာ ေျမႀကီးေအာက္က ႏွစ္ရွည္ လမ်ားစြာ သူတို႔ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံခဲ့တဲ့ေငြေတြ ျပန္လည္ရရွိဖို႔ဆိုရင္ ရာဘာဥပေဒတစ္ရပ္အျပင္ ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာနဲ႔ ျပည္တြင္း ရာဘာဗဟိုေစ်းကြက္လိုဟာမ်ိဳး လက္ေတြ႔အေကာင္ထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မွသာလွ်င္ ျမန္မာ့ေရႊျဖဴဟာ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ ထဲကို ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ႏိုင္ၿပီး ဦးေမာ့လာႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။