Home သတင္း ဒုကၡသည္မ်ား၏ ဓေလ့အရ ပုိင္ဆိုင္ခြင့္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည့္ ေျမ ဥပေဒကို ပယ္ဖ်က္ရန္ ေတာင္းဆို

ဒုကၡသည္မ်ား၏ ဓေလ့အရ ပုိင္ဆိုင္ခြင့္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည့္ ေျမ ဥပေဒကို ပယ္ဖ်က္ရန္ ေတာင္းဆို

442

ၾသဂုတ္ ၂၁ရက္၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္။ ေစာထြန္းလင္း

ျပည္တြင္းေနရပ္စြန္႔ခြာ စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္သူမ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား (IDPs ႏွင့္ Refugees) မ်ား၏ ဓေလ့ထံုးတမ္းဆုိင္ရာ ေျမယာပုိင္ဆုိင္ခြင့္ စနစ္မ်ားႏွင့္ ေျမယာလံုၿခံဳေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည့္ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္ႏွင့္ ေျမ႐ိုင္္းစီမံ ခန္႔ခြဲေရးဥပေဒကို အျမန္ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေတာင္းဆို လိုက္သည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ Summit Park View Hotel ၌ ၾသဂုတ္ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ေဘးဒုကၡ သည္အေရး ကူညီလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ Transnational Institute (TNI) ႏွင့္ The Border Consortium (TBC) တို႔က ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္သည့္ ျပည္တြင္းေနရပ္စြန္႔ခြာစစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္သူမ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ မ်ား (IDPs & Refugees) ေျမယာရပုိင္ခြင့္ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာထား ေၾကညာစာတမ္း ထုတ္ျပန္ရွင္း လင္းျခင္း အခမ္းအနားတြင္ ယခုလို ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔မွ အစီအစဥ္ၫွိႏႈိင္းေရးမႉး ေစာေဝေလးက “ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္နဲ႔ ေျမ႐ိုင္းစီမံခန္႔ခြဲေရး ဥပေဒက ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ အႀကီးႀကီး ျဖစ္ေနတယ္။ သူတို႔ေတြက မိ႐ိုးဖလာ ပုိင္ဆိုင္မႈပဲရွိ တယ္။ စာရြတ္စာတမ္း အားနည္းတယ္။ ဒီေတာ့ ကုမၸဏီေတြက စာရြက္စာတမ္းရယူၿပီး လာသိမ္းပုိက္တယ္။ အမႈရင္ဆိုင္ေတာ့ သူတို႔႐ႈံးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီေန႔ထုတ္ျပန္တဲ့စာတမ္းမွာ ဒီဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္းေပး ဖို႔ အႀကံျပဳထားပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား၏ ေျမယာမ်ားကို ျပန္ေပးရန္၊ ေပးရန္ အဆင္မေျပပါက အစားထုိးေပးရန္၊ သို႔ မဟုတ္ ရသင့္ရထုိက္သည့္ နစ္နာေၾကးေပးရန္ အႀကံျပဳလိုၿပီး စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား၏ ပုိင္ဆိုင္ခဲ့သည့္ ေျမယာ မ်ားကို အကာကြယ္ေပးကာ ပုိင္ဆိုင္ခြင့္ေပးရန္ႏွင့္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ ေျပာလိုသည္ဟု ေစာေဝေလးက ဆက္ေျပာသည္။

“၂၀၁၂ မွာ လယ္ယာေျမဥပေဒ ေရးဆြဲတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္၊ ေျမ႐ိုင္း ဥပေဒ ထြက္လာတယ္။ အဲ့ထဲမွာ ဘာေျပာလဲဆိုရင္ ေျမလြတ္၊ ေျမလပ္၊ ေျမ႐ိုင္းလို႔ သတ္္မွတ္လိုက္ေတာ့ က်မတို႔ IDP ေတြ ျဖစ္ေစ၊ Refugee ေတြျဖစ္ေစ နယ္္စပ္တေလွ်ာက္မွာေနထုိင္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ထားခဲ့ရတဲ့ အိုးအိမ္ေတြ ေျမ၊ ယာေတြက ဒီထဲမွာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဥပေဒေၾကာင့္ တရားဝင္ေဘာင္ထဲကေန အသိမ္းခံရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဥပေဒက က်မတို႔အတြက္ ျပႆနာအႀကီးႀကီး တစ္ခုျဖစ္ေနတယ္” ဟု မြန္ျပည္နယ္မွ မိခမြန္းက ေျပာသည္။

လက္ရွိ ကရင္နီျပည္နယ္တြင္ ေျမယာအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေတာင္သူ ၁၅ ဦးကို စစ္တပ္မွာ တရားစြဲဆိုထား ၿပီး ယင္းတို႔ ထဲတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦးပါဝင္ကာ အမ်ားစုမွာ ဗမာစကား မတတ္သူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျဖစ္စဥ္မွာ စစ္ေဘးေရွာင္ရင္းထားခဲ့သည့္ ေျမယာမ်ားကို စစ္တပ္မွ လာေရာက္ တပ္စခန္းဖြင့္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ ရၿပီး တရားရင္ဆိုင္ရာတြင္ ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္္ မိ႐ိုးဖလာ ပုိင္ဆိုင္မႈသာရွိၿပီး စာရြက္စာတမ္းမရွိ ျဖစ္ေန သည္။ ထိုအတြက္ မိ႐ိုးဖလာပုိင္ဆုိင္မႈကို အသိအမွတ္မျပဳပါက ေျမယာျပႆနာမ်ား မည္သို႔မွ ေျပလည္မည္ မဟုတ္ဟု ေျပာလိုေၾကာင္း ကရင္နီျပည္္ ေတာင္သူလယ္သမားသမဂၢမွ ခူးသူရယ္က ေျပာသည္။

ယေန႔ ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာစာတမ္းတြင္ IDPs ႏွင့္ Refugees မ်ားေနရပ္ ျပန္ေရးအစီအစဥ္ကို ေျမျမႇဳပ္မႈိင္း မ်ား ရွင္းလင္းၿပီးမွ လုပ္ေဆာင္ရန္၊ ႏုိင္ငံေရးသေဘာတူညီခ်က္ရရွိၿပီးမွသာ ဆက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္၊ ေနရင္းရပ္ရြာမ်ား၌ စခန္းခ်တပ္စြဲထားသည့္ တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႔မ်ား အားလံုးကို ဖယ္ရွားေပးရန္၊ ဌာေနတုိင္း ရင္း သားႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔အစည္းမ်ား လက္ရွိက်င့္သံုးေဖာ္ေဆာင္ေနသည့္ ေျမယာမူဝါဒႏွင့္ တည္ဆဲေျမယာစီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳရန္ စသည့္အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ပါ တုိက္တြန္းခ်က္ကို ေဖာ္ျပထားသည္။