Home ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနာ္ခရစၥထြြန္းႏွင့္ ေကအုိင္စီ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားခ်က္

အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနာ္ခရစၥထြြန္းႏွင့္ ေကအုိင္စီ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားခ်က္

421

ေနာ္ခရစၥထြန္းသည္ ကရင္ျပည္နယ္၊ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)အေနျဖင့္ ၂၀၁၅၊ ႏို၀င္ဘာလ ၈ရက္က က်င္းပခဲ့သည့္ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၇)မွ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့စဥ္က အႏိုင္ရရွိခဲ့သူျဖစ္သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တာ၀န္အျပင္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၏ စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေကာ္မတီတြင္လည္းေကာင္း၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၏ လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မတီတြင္ လည္းေကာင္း ပါ၀င္ေနသူျဖစ္သည္။

ေကအုိင္စီ – အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ႔ ၃ႏွစ္ေက်ာ္သက္တမ္းမွာ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီးလဲ။

အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္သက္တမ္းအတြင္းမွာ ေမးခြန္းေတြ အဆိုတင္သြင္းတာေတြရွိတယ္။ ၿပီးရင္ အေၾကာင္းအရာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေဆြးေႏြးတာေတြရွိတယ္။ ဥပေဒျပင္ဆင္တဲ့ေနရာ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥ ေဆြးေႏြးတဲ့ေနရာမွာလည္းပါဝင္တယ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာလည္း အစိုးရက တင္ျပလာတဲ့ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္အစီရင္ခံစာတို႔လိုမ်ိဳး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳတဲ့ ဥပေဒေတြမွာေကာ၊ ဘတ္ဂ်က္္ေတြမွာ ၿပီးရင္ ေခ်းေငြကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာင္းခံလာတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အေပၚမွာေရာ၊ အစိုးရက လိုအပ္လို႔ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းတဲ့ကိစၥေတြ အေၾကာင္းအရာေတြအားလံုးထဲမွာေရာ အဲဒါေတြထဲမွာ ေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ား ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုတစ္ခုရယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းက ၃၀နီးပါး ရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ အေၾကာင္းအရာ ေဆြးေႏြးမွႈကလည္း အေၾကာင္းအရာ ၅၀နီးပါးရွိမယ္။ အဲသေလာက္ေတာ့ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္ေပါ့ ေနာ္။

ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ရဲ႕ မဲဆႏၵနယ္မွာလည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ လုပ္ငန္းေတြလည္းရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ ေတြ ဌာနဆိုင္ရာေတြ ရပ္ေက်းေတြ ၿပီးရင္ျပည္နယ္နဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ဌာနဆိုင္ရာတိုင္းမွာ လိုအပ္တဲ့ဟာေတြ ကိုယ္ေတြက ညွိႏွိႈင္းေဆြးေႏြးေပးခဲ့တာလည္းရွိတယ္။ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ျဖစ္တဲ့ လမ္း၊ တံတား၊ ေက်ာင္း၊ ေဆးခန္း ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္မွာ လိုအပ္တဲ့ဟာေတြ ဌာနဆိုင္ရာအစိုးရေတြနဲ႔ ၿပီးေတာ့ ျပည္နယ္အစိုးရကိုေတာင္းဆိုတာ။ လိုအပ္ရင္ ျပည္ေထာင္စုဘတ္ဂ်က္က ေန ေတာင္းဆိုတာလည္းရွိပါတယ္။

ေကအိုင္စီ – လႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုျပဳတင္ျပမွႈေတြ တကယ့္ေျမျပင္မွာ ေဒသအေျခအေနေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္မွႈေတြ ဘယ္လို အခက္အခဲရွိလဲ။

အစိုးရေတြကို ထိန္းေၾကာင္းတဲ့အေပၚမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အဆိုေတြတင္ၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းေတြ ေမးၾကတာေပါ့ ေနာ္။ ၿပီးရင္ ႏိုင္ငံရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရ၊ ျပည္သူရဲ႕လိုုအပ္ခ်က္အရ ေမးခြန္းေတြေမးၾကတာေပါ့။ အဲလိုေမးေနတဲ့အခါမွာ တစ္ခ်ိဳ႕က ကိုယ့္ရဲ႕မဲဆႏၵနယ္က အေၾကာင္းအရာ ကိုယ္စားျပဳၿပီးေတာ့ ေမးတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအ တာနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳးေတြလည္း ေမးရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ပညာေရးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနကို တြန္းအားေပးတဲ့ေမးခြန္းေတြေမးခဲ့တာေတြလည္း ရွိတယ္။ အဆိုေတြက်ေတာ့ ေျပာရ မယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမွႈေတြရွိခဲ့တယ္။

ေကအုိင္စီ – အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ ျပည္နယ္ကိုယ္စားျပဳလည္းျဖစ္ေတာ့ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ေကာ ဆက္စပ္ေဆာင္ရြက္မွႈေတြ ဘယ္လိုရွိလဲ။

အမွန္တိုင္းေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတြက တိုက္ရိုက္ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွႈ အား နည္းပါတယ္။ ဒါက တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာျဖစ္ေနတယ္။ ဥပေဒထဲမွာလည္း လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒသပ္သပ္ဆီရွိတယ္ေလး။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဆိုရင္လည္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒလုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔သြားတာကိုး။ ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း ျပည္ ေထာင္စုဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔သြားတာကိုး။ ဆိုေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ျခင္း မတူဘူးေပါ့ေနာ္။ ျပည္ေထာင္စုကေတာ့ လက္ရွိတည္ဆဲ ဥပေဒအရေတာ့ ျပည္နယ္ထက္ပိုက်ယ္ျပန္႔တာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ကိုေတြက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္တဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီလႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးထက္တင္မဟုတ္ပါဘူး ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္ရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ျပည္ နယ္အစိုးရေရာ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ဥပမာ တစ္ခ်ိဳ႕ဘတ္ဂ်က္ေတြဆိုရင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ဆက္လုပ္ေဆာင္ရတာေတြရွိတာပဲ။ ကိုယ္ကလည္း ျပည္နယ္ကိုယ္ စားျပဳတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ပဲဆိုေတာ့ လိုအပ္ရင္ လိုအပ္သလို ျပည္နယ္အစိုးရမွာ အစီရင္ခံစာတင္တာ ေတြလည္း ရွိတယ္။ ေတာင္းဆိုတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဥပမာ ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ဌာနဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲေတြရဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ ဘတ္ဂ်က္ေတြ ညွိႏွိႈင္းဖို႔ လိုတဲ့အခါလည္း ညွႇိႏိႈင္းရတာေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ ကိုယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စျဖစ္ခါစတုန္းက သံေတာင္ႀကီးနယ္နိမိတ္္ျပန္တိုင္းတာဖို႔ အစီရင္ခံတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ခ႐ိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးဖို႔ အစီရင္ခံတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အခုခ်ိန္ထိေတာ့ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေပးမွႈ မရွိေသးဘူး။

ျပည္နယ္မွာလည္း သိတဲ့အတိုင္းပဲ လက္နက္ကိုင္ေတြမ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း လုပ္ေဆာင္ေနဆဲအခါက်ေတာ့ ေပါင္းစပ္လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ ျပည္နယ္အဆင့္မွာလည္း အခက္အခဲေတြရွိပါတယ္။ ဥပမာ ဒီၿမိဳ႕နယ္အဆင့္မွာေတာင္မွ ဘတ္ ဂ်က္ေတြေတာင္းခံတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘတ္ဂ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလိုဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရတာ လည္း အခက္အခဲေတြရွိပါတယ္။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ျပန္ၿပီး စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာလည္း တခါတေလက်ေတာ့ အန္တီ တို႔ကိုယ္တိုင္ တအားႀကီး မေက်နပ္တာေတြလည္းရွိတယ္။

ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မစိစစ္ေပးႏိုင္ေသးဘူးဆိုတာ ဥပမာ အခုခ်ိန္ထိလည္း ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ထဲမွာ နတလ ဘတ္ဂ်က္ဆိုရင္ စိစစ္ခြင့္မရွိဘူး။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ဘတ္ဂ်က္တစ္ခုလုပ္တာမႀကိဳက္ဘူးဆိုရင္ ကိုယ္က စီစစ္ေစခ်င္တာေပါ့ ေနာ္။ ဆိုေပမယ့္ လက္ရွိအေနထားအရ ဒီဟာေတြက ဘတ္ဂ်က္လုပ္ငန္းေတြက ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္မလုပ္တဲ့အခါ ကိုယ္ ေတြကလည္း ေျပာရတာေတြရွိပါတယ္။ အဆင္မေျပတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ကိုယ့္သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က သီးျခားျဖစ္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ကုမၸဏီေတြ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ထိန္းေၾကာင္းရတာနည္းနည္းခက္တယ္။ ကုမၸဏီေတြရဲ႕မမွန္မကန္ လုပ္ေဆာင္မွႈေတြကလည္းရွိတတ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါေတြျပန္ထိန္းေၾကာင္းရတာေတြက အခက္အခဲရွိတယ္။

အဲဒီလိုမ်ိဳးၾကေတာ့လည္း ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပန္ဆက္သြယ္ရတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ဒါက ကိုယ့္ၿမိဳ႕ နယ္က လုပ္ငန္းေတြေလး ျပည္နယ္အစိုးရက ႀကီးၾကပ္ရတာဆိုေတာ့ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္လိုအပ္ခ်က္အရ ျပည္နယ္အစိုးရ ဌာန ဆိုင္ရာ အစိုးရအသီးသီး အႀကီးအကဲေတြကို အဲဒါမ်ိဳးေတြလည္း ေတာင္းဆိုရတာေတြလည္းရွိပါတယ္။

ေကအုိင္စီ – သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ကေန တက္လာတဲ့သူမို႔ ေဒသရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြ သီးႏွံေစ်းကြက္ေတြ က်ယ္ ျပန္႔ဖို႔ ဘာေတြလုပ္ေပးတာေတြရွိသလဲ။

အမွန္က ေဆာင္ရြက္ေပးတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဥပမာ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ အဓိက သီးႏွံျဖစ္တဲ့ ဖာလာေပါ့ေနာ္။ ဖာလာသီးႏွံ အေပၚမွာ မွီခိုေနတာ အဓိကျဖစ္တယ္။ ဖာလာေတာင္သူေတြရဲ႕ စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ေခ်းေငြရရွိဖို႔ ဘ႑ာဝန္ႀကီးဌာနမွာ ေတာင္းေပးခဲ့ တာေတြရွိၿပီး၊ ျပန္ခြင့္ျပဳေပးခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခက္အခဲက ဘာရွိလဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေခ်းေငြ ထုတ္ေခ်းဖို႔အတြက္ ေဒသခံေတြရဲ႕ ေျမယာ ပံုစံ(၇)ေတြမရွိၾကဘူး ဆိုေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ေခ်းေငြမရေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ကိုယ္ ေတာင္းဆိုခဲ့တာ ၃ႏွစ္ေတာင္ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီး။ ကိုယ္ေတာင္းဆိုခဲ့ေပမယ့္၊ လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့ေပမယ့္ ဒီေန႔ဒီခ်ိန္ထိ ကိုယ့္ ျပည္သူေတြ ေခ်းေငြမရေတာ့ သံုးခြင့္မရခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ေဒသရဲ႕အဓိက အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းက စိုက္ပ်ိဳးေရးပဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္ေဒသရဲ႕ စိုက္ပ်ိဳးေျမေတြက ႀကိဳးဝိုင္းထဲမွာရွိတယ္။ ၿပီး ေတာ့ ေျမ႐ိုင္းစာရင္းဝင္ေနတယ္။ ဒီကိစၥေတြကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနကေတာ့ ေမးခြန္းအေနနဲ႔ ေမးခဲ့တာေတြလည္းရွိတယ္။ ညႇိႏွိႈင္းခဲ့တာေတြလည္းရွိတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ေကာ ညႇိႏွိႈင္းခဲ့တာေတြရွိတယ္။ ဥပမာ သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္းကေန ပယ္ဖ်က္ဖို႔ ဆင္ျဖဴေတာင္ႀကိဳးဝိုင္းဆိုရင္ သစ္ေတာလုပ္ပိုင္ခြင့္ ဘယ္လိုမွ လက္မခံဘူး။ ဒါေပမယ့္ ျပည္နယ္ကေတာ့ သစ္ေတာလုပ္ပိုင္ခြင့္ အေနနဲ႔ပဲ ျပည္ေထာင္စုက လမ္းညြန္ထားတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔က ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင္ ပံုစံ(၇)အေနနဲ႔ပဲ လိုခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ ပံုစံ(၇)အေနနဲ႔ကလည္း သစ္ေတာလုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔က အခြင့္အေရးမတူဘူးေလ။ သူတို႔ကလည္း ပံုစံ(၇)ပဲ ရခ်င္တယ္။ အဲလိုမ်ိဳးေပါ့။ ခက္ခက္ခဲခဲညွိႏွိႈင္းယူရတယ္။ အဲဒါက စိုက္ပ်ိဳးေတာင္သူေတြရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးေပါ့ေနာ္။ ေျမယာျပႆနာေတြက အဲလိုရွိတယ္။ အဲဒါေတြလည္း ေျဖရွင္းရတယ္။

အဲဒီအျပင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက ထြက္ရွိလာတဲ့ ထြက္ကုန္ေတြကလည္း ေစ်းကြက္ဝင္ဖို႔အတြက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစ်းကြက္မရခဲ့တာ ကေတာ့ အမွန္ပဲ။ ဥပမာ ဖာလာဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ေက်ာ္ၿပီး တ႐ုတ္ကိုေရာင္းခဲ့တာ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကလည္း တရားဝင္ေရာင္းခဲ့ တာ မဟုတ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အခြန္ေတြလည္းမရခဲ့ဘူး။ အဲဒီအျပင္ အဆင့္ဆင့္ value change က အရမ္းရွည္တယ္။ အဆင့္ ဆင့္ ပြဲစားေတြနဲ႔မွ ကိုယ့္ေဒသမွာ ရရွိတဲ့ ေစ်းႏွႈန္းက အရမ္းနည္းတယ္။ ဥပမာ မူဆယ္က ကုန္စည္ျပပြဲမွာ ဝန္ႀကီးေတြရဲ႕ဖိတ္ ၾကားခ်က္အရ သြားတက္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီမွာ ဖာလာေတြက ထြက္ရွိရာေဒသက တ႐ုတ္ပဲ နာမည္ထြက္တယ္။ ဆိုေတာ့ ကိုယ့္ေဒ သ ထြက္ကုန္က နာမည္ေပ်ာက္တယ္။ မူပိုင္ခြင့္ မရခဲ့ဘူး။ အဲဒီကုန္စည္ျပပြဲမွာ ကိုယ့္ဖာလာကို ၁ကီလုိပဲ ေရာင္းခဲ့တာ ၈ေသာင္း က်ပ္ေတာင္ရတယ္။ ဒီေဒသမွာက ဖာလာ ၁ကီလိုကို ၁ေသာင္းထက္ မပိုဘူး။ အဆင့္ဆင့္ ေခါင္းပံုျဖတ္မွႈက ရွိေနဆဲပဲ။ ဒါေတြ အတြက္ ကိုယ့္ေဒသကထြက္တဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္ေတြ တိုက္ရိုက္ေရာင္းခြင့္ရေအာင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုလည္း ကိုယ္ေတြ က ေစ်းကြက္ရဖို႔ ဦးေဆာင္ေပးခဲ့ရတာေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေစ်းကြက္ရဖို႔ NGO ေတြကိုလည္း ေစ်းကြက္ရွာခိုင္းရတာေတြ လည္း ရွိတယ္။ ေစ်းကြက္ဝင္ဖို႔က အရည္အေသြးလိုတဲ့အတြက္ နည္းပညာေတြလည္းရရွိဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္ကိုလုပ္ေပးရပါတယ္။

ေကအိုင္စီ – နယ္ေျမအတြက္ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ ေဒသဆိုင္ရာအရပ္ဖက္အဖြဲ႔၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔၊ INGO အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပူး ေပါင္းလုပ္ေဆာင္မွႈေတြ ဘယ္လိုအေနအထားရွိလဲ။

ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ သူတို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ညွိႏွိႈင္းလုပ္ေဆာင္ရတာေတြလည္းရွိတယ္။ အဆင္ေျပတာလည္း ရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ အဆင္မေျပပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ သူတို႔အေနနဲ႔ နားလည္မွႈလႊဲတာေတြလဲရွိတာေပါ့ေနာ္။ ေဒသခံကိုယ္တိုင္ကလည္း တစ္ခါတစ္ခါ သူတို႔လိုခ်င္တာျဖစ္ရဲ႕သားနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းက သေဘာမတူတာေတြရွိတာေပါ့ေနာ္။ က်မကိုယ္တိုင္ကလဲ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ရတဲ့အကူအညီ ဘတ္ဂ်က္ေတြက ဘယ္အလြတ္ခံခ်င္ပါ့မလဲ။ ဒါမ်ိဳးေတြက်ေတာ့ ညွႇိႏိႈင္းရတာ အခက္အခဲရွိတယ္။

သူတို႔က လံုၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သြားေရးလာေရးအခက္အခဲေၾကာင့္ အေၾကာင္းျပတာေတြ ရွိပါတယ္။ အမွန္တိုင္းေျပာရမယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ဒီဟာေလး ညွိႏွိႈႈင္းေပးႏိုင္ဖို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမွႈက လိုေနေသးတာေပါ့ ေလး။ အန္တီတို႔ဘက္ကေတာ့ ညႇိႏွိႈင္းေပးလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ နားလည္မွႈ၊ တစ္ဦးရဲ႕နားလည္မွႈ အျပည့္အဝ မထား ႏိုင္ေသးတဲ့ သေဘာမွာရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဥပမာ KNU ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့နယ္ေတြမွာဆိုရင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြကို လက္မခံတာေတြရွိတယ္ အဲလိုမ်ိဳးေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။

ေကအိုင္စီ – ေသာက္ေရခပ္ဆည္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေျခအေနေလးေတြ မွ်ေဝဖလွယ္ေပးပါလား။

ေသာက္ေရခပ္(၁)ေကာ ေသာက္ေရခပ္(၂)ေကာ ယခင္အစိုးရလက္ထက္က ၂၀၀၈ကတည္းက MOU ထိုးထားၿပီးသားပဲ။ ေသာက္ေရခပ္(၂)ကိုေတာ့ ၂၀၁၂မွ စခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္ထိက ေသာက္ေရခပ္(၁)ကို ဆက္လုပ္ဖို႔ အစီစဥ္မရွိပါဘူး ဆိုတာ လႊတ္ေတာ္စတက္ကလည္းကေမးခဲ့ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေသာက္ေရခပ္ (၂)က ၂၀၁၂မွာကတည္းကၿပီးၿပီ။ တကယ္တမ္းလုပ္ခ်င္ရင္ ေသာက္ရည္ခပ္(၁)ေကာ၊ (၂)ေကာ အဲဒီကတည္းကလုပ္ႏိုင္ခဲ့ရင္ လုပ္ၿပီးၿပီေပါ့။ ေသာက္ေရခပ္(၁)ကို ဆက္မလုပ္ဖို႔ ဟုိကတည္းက ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပခဲ့တာလည္းရွိခဲ့တာပဲေလဆိုေတာ့ ေသာက္ေရခပ္(၁)ကို ဆက္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းကလည္း အဲဒီကတည္းက ရွိပါတယ္။

အခု ေသာက္ေရခပ္(၁)ကိုလာၿပီး တိုင္းတာတယ္ဆိုတာက Survey ဆင္းတာပါ။ လွ်ပ္စစ္ဝန္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ တိုင္းျပည္ ရဲ႕ လွ်ပ္စစ္လိုအပ္ခ်က္အရ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာရွိတဲ့ ျမစ္ေခ်ာင္းေတြကို Survey ဆင္းတာပါ။ ေသာက္ေရခပ္(၁) Project ကေတာ့ အရင္အစိုးရလက္ထက္တုန္းက ဝန္ႀကီးဌာနမွာရွိၿပီးသားေလး။ ဒီ Project က ဟိုတုန္းက ဘာေၾကာင့္တင္လဲ။ အမွန္တကယ္ ေကာ လုပ္ႏိုင္လား။ လက္ရွိမွာေကာ ဆက္လုပ္ႏိုင္ေျခရွိမရွိ ဆိုတာေတြက Survey ဆင္းထားတာပဲ ရွိပါတယ္။ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ Survey ဆင္းထားတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ တိုင္းတာတာ ျဖစ္တယ္။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆိုတာက အခု လွ်ပ္စစ္လိုအပ္ခ်က္ရွိတဲ့ေနရာမွာ ေစ်းႏွႈန္းအသက္သာဆံုးပဲ။ ေရအားလွ်ပ္စစ္နဲ႔ ထုတ္ေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အျမန္ဆံုးနဲ႔ ေစ်း အသက္သာဆံုးနဲ႔ လွ်ပ္စစ္က ရႏိုင္တာပါ။

စိုးရိမ္မွႈလြန္ကဲတဲ့ ျပည္သူေတြကို ေျပာခ်င္တာက အႏၱရာယ္မရွိေအာင္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ဖြံ႔ၿဖိဳးမွႈကို လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္စြမ္း အင္က မျဖစ္မေနလိုအပ္မွာပဲ။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ဆိုရင္ ၄၀ရာခိုင္ႏွႈန္းေလာက္ပဲ လွ်ပ္စစ္သံုးႏိုင္ေသးတာေလ။ တိုင္း ျပည္ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မွႈလိုခ်င္ရင္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွႈေတြ လာမွေလ။ အဲဒီအတြက္ လွ်ပ္စစ္လိုအပ္ခ်က္က လိုအပ္လာမွာပဲ။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မွႈအနည္းဆံုးနဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို ထုတ္လို႔ရပါတယ္။ ထိခိုက္မွႈအနည္းဆံုးထုတ္ႏိုင္ရင္ အေကာင္း ဆံုးပဲလို႔ ကိုယ့္တစ္ဦးတည္းအျမင္နဲ႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။ တစ္ဖက္အျမင္နဲ႔ေျပာတဲ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ရင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္တယ္ နစ္နာဆံုးရွံႈးမွႈအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာေနတာေတြ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔မဆန္ဘူး။ နည္းပညာေတြက အျမင့္ႀကီး ရွိေသးတာပဲ။ တကယ္တမ္း ေရအားလွ်ပ္စစ္နဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံလံုး သံုးေနတာ ႏွစ္ေပါင္းမနည္းေတာ့ဘူး။

ဘီလူးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာအႀကီးဆံုး အဲဒီဘီလူးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္နဲ႔ပဲ သံုးေနရတယ္။ ေျပာခ်င္တာက ဘီလူးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္က ဒီေန႔ဒီခ်ိန္ထိ ဘာတစ္ခုမွအႏၱရာယ္ျဖစ္မွႈဆိုတာ မရွိခဲ့ဘူးေလ။ အဲဒါဥပမာပဲ။ ဘယ္ေခ်ာင္း၊ ဘယ္ျမစ္ျဖစ္ပါေစ တကယ္တမ္း ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္တာေတြအားလံုးအတြက္ တိုင္းတာတြက္ခ်က္ၿပီးမွ လုပ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ အန္တီကေတာ့ အားေပးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ နည္းပညာေတြ အျမင့္္ႀကီးရွိတယ္။ တကယ္တမ္း ပရမ္းပတာေတြလုပ္ဖို႔မဟုတ္ပါဘူး။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ပိုၿပီးတန္ဖိုးရွိတဲ့ အသံုးခ်မွႈတစ္ခုလုပ္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ စီမံကိန္းလိုေတာ့ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ တေလာက လႊတ္ေတာ္မွာ တ႐ုတ္ေဘဂ်င္းတကၠသိုလ္က တ႐ုတ္သံတမန္အဖြဲ႔ ကိုယ္စား လွယ္အဖြဲ႔ေတြ လာပါတယ္။ BRI ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လာၿပီး ရွင္းလင္းတာပါ။ အဲဒီမွာအန္တီက ဘာေမးလဲဆိုရင္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္က တာဝန္ယူလုပ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ အန္တီတို႔အေနနဲ႔ လက္ခံစဥ္းစားဖို႔က အမ်ားႀကီးရွိပါေသးတယ္။ ၿပီး ခဲ့တဲ့ စီမံကိန္းေတြဆိုရင္ စာခ်ဳပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြသိခြင့္မရတာေတြ၊ မေက်နပ္ခ်က္ေတြ၊ သဘာဝထိခိုက္ နစ္နာမွႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေတြ တာဝန္ယူမွႈ၊ တာဝန္ခံမွႈမရွိခဲ့ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေတြမွာ တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ တာဝန္ယူမွႈ တာ ၀န္ခံမွႈ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ ဆိုတာေတြကို အန္တီက ေမးခဲ့တယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဝန္ခံသြားပါတယ္။ ေသာက္ေရခပ္ (၂)နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ကိုယ္က monitoring လုပ္ေနတာ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ အရင္တုန္းက ပြင့္လင္းျမင္သာ မွႈ မရွိခဲ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ လႊတ္ေတာ္စစခ်င္းတက္ကတည္းက အခ်က္အလက္ စာခ်ဳပ္ေတြကိုေတာင္းခဲ့တာ အဲဒီ အျပင္ အခုခ်ိန္ထိ ေန႔စဥ္တက္လာတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ရဲ႕အစီရင္ခံစာရွိပါတယ္။

အဲဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ လွ်ပ္စစ္ဝန္ႀကီးဌာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဥပမာ ေသာက္ေရ၂ခပ္ေရအားလွ်ပ္စစ္ကုမၼဏီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့ ထိန္းေၾကာင္းစရာလိုတဲ့ အခ်က္အလက္လိုတာရွိရင္လည္း အန္တီတို႔လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးၿပီး။ ေသာက္ ေရခပ္ ၂ စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အန္တီရဲ႕မဲဆႏၵနယ္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ နည္းမွန္ လမ္းမွန္ျဖစ္ဖို႔။ အခုျပန္လည္ေလ်ာ္ေပးတဲ့ ပလက္ဝတံတားကိစၥကလည္း မ်က္ေျခမျပတ္ monitoring လုပ္တာေတြရွိတယ္။ ကုမၸဏီရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ မတိမ္းမေစာင္းျဖစ္ေအာင္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာတာေတြ ေဆြးေႏြးတာေတြရွိတယ္။ ကုမၸဏီနဲ႔ လည္း ေတြ႔ဆံုၿပီး ညွိႏွိႈင္းတာေတြရွိတယ္။ ေသာက္ေရခပ္(၁) ေရအားလွ်ပ္စစ္လုပ္ဖို႔အတြက္ဆိုတာက လတ္တေလာမွာ ဘယ္ လိုမွမျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ အဲဒါကိုျပည္သူေတြက မသိမနားလည္တဲ့အခါၾကေတာ့ စိုးရိမ္လြန္ၿပီးေတာ့ လႈံ႔ေဆာ္မွႈေတြကရွိပါတယ္။ ရွင္းရွင္းေျပာရင္ အစိုးရဘယ္ေလာက္လုပ္လုပ္ မေကာင္းေျပာခ်င္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။

ဒါ အမွန္တကယ္ရွိေနလို႔ေျပာတာပါ။ အတိုက္အခံေတြက ရွိတယ္ဆိုေတာ့ အေကာင္းလုပ္လည္း မေကာင္းတာျမင္တာေတြ လည္း ရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္စိတ္ကို တစ္အိတ္ျဖစ္ေအာင္ ဥပမာ ေသာက္ေရခပ္(၁)လုပ္မယ္ဆိုရင္ ရြာေပါင္း ၆၀ေလာက္ နစ္ျမဳပ္သြားမယ္ဆိုတာေတြ ျပည္သူေတြကို အထိတ္တလန္႔ျဖစ္ေအာင္ ဒီလိုမ်ိဳးစာေတြျဖန္႔ေဝတာေတာ့ မေကာင္းပါဘူး။ အဲဒါ မ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္တာေတြရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အန္တီကိုယ္တိုင္လည္း လူမွႈကြန္ယက္ကေနတစ္ဆင့္ ျပည္သူေတြကို အေၾကာင္းျပန္ၾကားရတာေတြရွိတယ္။ မဲဆႏၵနယ္ေတြျပန္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း ဒီကိစၥေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ရွင္းရပါ တယ္။ လႊတ္ေတာ္ေလ့လာေရးလာတဲ့ ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြကိုလည္း ရွင္းျပရပါတယ္။ အဲဒါေတြရွိပါတယ္။

ေကအုိင္စီ – လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းမွာ ေဒသခံေတြအတြက္ ေျမယာကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့တာ ရွိခဲ့လဲ။

လုပ္တာေတြေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ။ ပထမဦးဆံုး ျပည္နယ္နယ္နိမိတ္ တိုင္းတာေပးပါဆိုေတာ့လည္း ျပည္နယ္အစိုးရကိုတင္ေပး တာက ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာရွိၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္က ေဒသခံေတြ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ ေနတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေျမေတြက အျခားၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေတြမွာေရာက္တာက ဧက ၈ေသာင္းေလာက္ရွိပါတယ္။ အုပ္စုက ၈ခုေလာက္ရွိ ပါတယ္။ အမ်ားစုက ပဲခူးတိုင္းနဲ႔ထိစပ္ေနတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ေျမယာကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ဆိုရင္ ခရိုင္အဆင့္ တင္ ေပးပါ ဆိုတာက အဓိကေတာ့ နယ္စပ္ျပႆနာေပါ့ေနာ္။

ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္က သိခဲ့တဲ့ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ ကရင္ျပည္နယ္ရဲ႕အတိုင္းအတာနဲ႔ တျဖည္းျဖည္း အစိုး ရ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလာတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္က က်ဥ္းသြားသလိုခံစားရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ မဝင္ေသးတဲ့ ေက်းရြာအုပ္စုကလည္း အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ ဒါေတြက ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ့္ျပည္နယ္ရဲ႕ နယ္နိမိတ္ထဲမွာ ပါသြားေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္ေပးပါ။ ခ႐ိုင္ သတ္မွတ္ေပးပါဆိုတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္နဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရ က တင္ခဲ့တာပါ။ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာလည္း ေဒသခံေတြအတြက္ အဂၤလိပ္လက္ထဲမွာ ၁၉၆၀ ဝန္းက်င္က သစ္ေတာႀကိဳးဝိုင္းလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာ ဒီသံေတာင္မွာ ဧက ၅ေထာင္ပဲ ရွိတယ္။

ဒီေန႔ဒီအခ်ိန္မွာ ႀကိဳးဝိုင္းနဲ႔ ႀကိဳးျပင္ေပါ့ေနာ္။ ၆ခုရွိေနတယ္။ ဧက ကေတာ့ ၃သိန္းဝန္းက်င္ရွိေနတယ္။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ သံုးခ်ဳိး တစ္ခ်ဳိးက ႀကိဳးဝိုင္းျဖစ္ေနတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးထဲမွာရွိေနတယ္။ ႀကိဳးဝိုင္းထဲမွာပါေနတဲ့ ရြာေတြက ရွိေနေသးတယ္။ အဲသလိုမ်ိဳး ဆိုေတာ့ ေဒသခံေျမယာေတြအတြက္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေတာင္းဆိုတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေျမယာကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ ရင္ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေျမ႐ိုင္းအမည္ေပါက္တာက ၂သိန္းေက်ာ္ရွိတယ္။ အဲဒါအတြက္လည္း ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းဥပေဒမွာ ေဆြးေႏြး ခဲ့တာရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းဥပေဒကို ေျပာခ်င္တာက ကိုယ့္ေဒသမွာ ေျမ႐ိုင္းသာ အမည္ေပါက္တာ အကုန္လံုး က ဥယ်ာဥ္ၿခံေတြ၊ စိုက္ပ်ိဳးေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ေျမ႐ိုင္းလို႔မသတ္မွတ္ခင္မွာ ေသခ်ာစိစစ္သင့္တယ္လို႔ ဥပေဒထဲမွာ ထည့္သြင္း ႏိုင္ဖို႔အတြက္လည္း ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ ေျမ႐ိုင္းအမည္ေပါက္ေနတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေျမေတြကို ဒုသမၼတ ခရီးစဥ္မွာလည္း ပံုစံ(၇) မရေသးေသာ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ားအျဖစ္ ကိုယ္ကထည့္သြင္းခိုင္းပါတယ္။ အဲဒါမွသာလွ်င္ ေဒသခံေတြ စိုက္ပ်ိဳးေျမျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္လာမွာပါ။

လႊတ္ေတာ္မွာ ေျမနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တင္ထားတဲ့ အဆိုတစ္ခုရွိပါတယ္။ ဘာလဲဆိုရင္ ေျမယာစီမံခန္႔ခြဲမွႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဓိက လက္ရွိအစိုးရလုပ္ေနတဲ့ ေကာ္မတီ၃ခုရွိပါတယ္။ ေကာ္ ၃ေကာ္ရွိတယ္။ အဲဒီေကာ္မတီ၃ခုဟာ အစိုးရအေနနဲ႔ စနစ္တ က် ၾကပ္မတ္ၿပီး ထိန္းေၾကာင္းသင့္ပါေၾကာင္း ဆိုတဲ့အဆိုက ႏိုင္ထားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီစီမံခန္႔ခြဲမွႈကိုေက်ာ္လြန္ ၿပီး ဒီဖြဲ႔ထားတဲ့ေကာ္မတီေတြက လုပ္တာရွိပါတယ္။ ဥပမာ စည္ပင္က လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိဘဲ လုပ္သြားတာေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိဘဲလုပ္သြားတာေတြ တစ္ျခားၿမိဳ႕နယ္မွာရွိသလို အန္တီတို႔ၿမိဳ႕နယ္မွာလည္းရွိပါတယ္။ ဥပမာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ဝန္ထမ္းေတြကို ေျမေပးမိန္႔ေပးလိုက္တယ္။ လက္ရွိအေနထားက အဲဒီေျမေတြက ေဒသခံရဲ႕ ေနအိမ္ေတြရွိေနတယ္။ အဲဒီအမွႈ ကလည္းရွိေတာ့ ကိုယ္ေတြက လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးၿပီး ေျပာကူရတာေတြလည္းရွိပါတယ္။

ေျမေပးမိန္႔ကို မေပးသင့္ဘဲနဲ႔ ရွင္းရွင္းေျပာရင္ ေျမေပးမိန္႔က စလစ္တစ္ခုပဲရွိတယ္။ ဥပေဒအရက ဒီဥစၥာ တရား႐ံုုးမွာေတာင္ အက်ံဳးမဝင္ဘူး။ တရားစြဲဆိုခြင့္မရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီတရားစြဲဆိုမွႈက ျပည္နယ္အဆင့္မွာႏိုင္သြားတာရွိပါတယ္။ ဒါက က်မၿမိဳ႕ေပၚ မွာ ျဖစ္တယ္။ ေျပာခ်င္တာက လႊတ္ေတာ္မွာအဆိုသာ ႏိုင္သြားတယ္။ ေအာက္ေျခမွာက မလြယ္ေသးဘူး။ အဲလိုမ်ိဳးေတြ ရွိတာ ေပါ့။ ေနာက္ၿပီး တစ္ခုတည္းေသာ ေျမပံုစနစ္သြားႏိုင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္မွာအဆိုႏိုင္သြားပါတယ္။ အဲဒီအဆိုမွာလည္း ဝင္ေဆြးေႏြး ရတာေတြရွိတယ္။ ကိုယ္တိုင္ကလည္း အဲဒီအဆိုႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ရတာေပါ့ေနာ္။ workshop ေတြလုပ္ ေခၚယူၿပီး ဒီအဆိုအတြက္ အခ်က္အလက္ေတြ ေကာက္ခံတာတို႔ လုပ္ေပးတာေတြရွိပါတယ္။

ေကအိုင္စီ – လာမယ့္ ၂၀၂၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာေကာ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ပါဝင္သြားဖို႔ စဥ္းစားထားသလဲ။

တာဝန္ထမ္းေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ္စြမ္းရွိသေလာက္ ဥာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေပါ့ ေနာ္။ ကိုယ္မဟုတ္ဘဲ တစ္ျခားလူတစ္ေယာက္ဆိုရင္လည္း ဒီလိုပဲ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေစခ်င္တယ္။ ေနာင္လာမယ့္ ေရြး ေကာက္ပြဲမွာ ေဒသရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရ၊ ပါတီရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရ၊ ႏုိင္ငံရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရ ပါဝင္ရင္လည္း ပါဝင္လာႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ေဒသမွာ ထြက္လာမယ့္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေဒသအတြက္ေကာ ျပည္နယ္၊ ႏိုင္ငံအတြက္ ႀကိဳးစားေစ ခ်င္တယ္။

အမွန္တိုင္းေျပာရရင္ အားမထုတ္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျပည္ေထာင္စုမွာေရာ၊ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ အသီးသီး လႊတ္ေတာ္မွာေရာ ရွိတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေတြက် အားမလိုအားမရျဖစ္ပါတယ္။ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ အစိုးရရဲ႕လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေရြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ စိန္ေကာင္းေက်ာက္ေကာင္းေတြ ေရာင္းဝယ္ရသလိုမွမဟုတ္တာ။ လစ္ဟာခ်က္ေတြ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိမွာပဲ။ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း အရည္အခ်င္းျပည့္မွီတာရွိသလို မရွိတာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒီသက္ တမ္းရဲ႕ ဥပမာကိုယူၿပီးေတာ့မွ ေနာင္သက္တမ္းေတြမွာ ပါတီအေနနဲ႔ေကာ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့မွ ႀကိဳးစားသြားမယ္ဆိုတာလည္း ပါတီက ညြန္ၾကားထားၿပီးသားရွိပါတယ္။ ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ဒီထက္ပိုၿပီး ျပည္သူ႔အက်ဳိး သယ္ပိုးသြားဖို႔ ပါတီက ညြန္ၾကားထားတာေတြရွိပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေနာင္သက္တမ္းမွာ ဒီထက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြထြက္ေပၚဖို႔ ယံုလည္းယံုၾကည္ပါတယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ ဒီထက္မက ေတာ္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္ေတြေတာင္ လိုခ်င္တယ္။ ကိုယ့္ေဒသခံေတြကိုလည္း အရည္အခ်င္း ျမႇင့္တင္ေပးဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ ကိုယ့္ေဒသက ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္စားမွႈ အားနည္းပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ခ်ိတ္ဆက္တယ္ ဆိုတာ နားမလည္ၾကတာမ်ားပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကလည္း ပဋိပကၡဧရိယာမွာ ေနခဲ့ရတယ္ဆိုေတာ့ သူတို႔အတြက္က အေၾကာက္တရားေတြက ရွိေနတုန္းပါပဲ။ ဒီေဒသမွာ ႏိုင္ငံေရးအဆင့္အတန္း ျမင့္လာဖို႔လည္းလိုသလို ႏိုင္ငံကိုဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အရည္အေသြးျမင့္လာဖို႔က လိုပါေသးတယ္။

ေကအိုင္စီ – အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘာေတြအခက္အခဲႀကံဳေတြ႔ရတာေတြရွိလဲ။

အခက္အခဲက အမ်ားႀကီး ႀကံဳေတြ႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မွႈက ၁၃ရာခိုင္ႏွႈန္းပဲ ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္မွာလည္း တစ္ဦးတည္းေသာ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေပါ့ေနာ္။ ျပည္နယ္မွာလည္း အမ်ဳိး သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ထဲက အမ်ိဳးသမီး ၃ေယာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာက တစ္ေယာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ကရင္ျပည္နယ္အေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၄ေယာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ေဒသမွာလည္း အခက္အခဲရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက မိ႐ိုးဖလာအရ အိမ္မွာပဲေနရမယ္လို႔ သိ ထားၾကတယ္ေလ။

ႏိုင္ငံေရးအလုပ္ဆိုတာက မိသားစုကိုလည္း စြန္႔ခြာရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါက မိသားစုအပိုင္းေပါ့။ ေနာက္တစ္ပိုင္းက ဒီေန႔ဒီခ်ိန္အထိ တို႔ႏိုင္ငံက စီေဒါလက္မွတ္သာထိုးထားတယ္ေလ။ အမ်ဳိးသားဦးေဆာင္မွႈက အမ်ဳိးသမီး ဦးေဆာင္မွႈထက္ မ်ား ေပမယ့္လည္း ဒီေန႔ဒီခ်ိန္အထိ အမ်ိဳးသားဦးေဆာင္မွႈက႑က ဒီေန႔ဒီခ်ိန္အထိ ေဖာက္ထြက္ဖို႔က ေတာ္ေတာ္ ခက္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မွႈတစ္ခုရဖို႔က အမ်ိဳးသမီးေတြက အမ်ားႀကီး ပိုႀကိဳးစားရပါတယ္။ ဒီေန႔ဒီခ်ိန္ထိ ရွိေနတဲ့အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီးဦးေဆာင္မွႈကို ေနရာမေပးခ်င္တာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာလည္း အခက္အခဲ ေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႔ေနရပါတယ္။ လက္ရွိ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ေနရာမွာလည္း အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕ နယ္က လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး ခက္တဲ့အခါက်ေတာ့ သြားေရးလာေရးခက္ခဲတဲ့အခါ အမ်ိဳးသမီးက လံုၿခံဳမွႈအားနည္းတာေပါ့ ေနာ္။ ေယာက်္ားေတြနဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္းတူ သြားလာလုပ္ကိုင္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ ေယာက္်ားေတြကလည္း ကိုယ္ေတြကို သူတို႔ လို ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ပဲလို႔ ျမင္ႏိုင္ရင္ေကာင္းတာေပါ့။ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္လို႔ ေယာက္်ားေတြထက္အားနည္းတာကို လက္မခံ ခ်င္ဘူး ဘာျဖစ္လဲဆိုရင္ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ တန္းတူအလုပ္လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္က ျပခ်င္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးမို႔လို႔ အခြင့္အေရးေပးရမယ္ဆိုရင္ အေျပာမခံႏိုင္ပါဘူး။ NLD မွာဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးကိုဦးစားေပးရမယ္လို႔ေတာင္ ထည့္ထားပါတယ္။ တခါတေလမွာ ကိုယ္က အမ်ိဳးသမီးမို႔လို႔ ဦးစားေပးတာလားဆိုၿပီး အထင္ခံရတာေတာ့ ကိုယ္ေတြက မခံ ခ်င္ဘူး။ ဒါက ကိုယ့္ရဲ႕အားထုတ္မွႈနဲ႔ အရည္အခ်င္းပဲေလ။ ပါတီအေနနဲ႔ကလည္း အမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးကို မခြဲျခားဖို႔ေျပာတာ ပါ။ ကိုယ့္အျမင္နဲ႔ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အခုခ်ိန္ထိ အမ်ိဳးသမီးဦးေဆာင္မွႈကို လက္မခံခ်င္တဲ့ အမ်ိဳးသားေတြ ပိုမ်ားေနတုန္းပါပဲ။