Home ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး ကရင္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠဌ မန္းအုိင္ခလိန္ႏွင့္ ေမးျမန္းျခင္း

ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး ကရင္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠဌ မန္းအုိင္ခလိန္ႏွင့္ ေမးျမန္းျခင္း

1024

“က်ေနာ္ျမင္ထားတာကေတာ့ တုိင္းစာယဥ္ရဲ႕ မ႑ိဳင္၊ အစိုးရမ႑ိဳင္၊ ေနာက္တစ္ခုက လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ မ႑ိဳင္ေပါ့ ၊ ဒီမ႑ိဳင္သံုးခုကို ဟန္ခ်က္ညီညီ လႈပ္ရွား အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမယ္”

၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ ဂ႐ုဏာေဖာင္ေဒးရွင္း ႐ံုးခန္းမ၌ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး ကရင္္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီကို ျပန္လည္ ေရြးခ်ယ္ဖဲြ႔စည္းခဲ့ရာ ဥကၠဌ အျဖစ္ တာဝန္ေပးျခင္းခံရသူ မန္းအုိင္ခလိန္ႏွင့္ ေကအုိင္စီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပ လုိက္ပါသည္။

ေမး။ ။ ပထမဦးဆံုး တုိင္းစာယဥ္ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္း ခဲ့ပံုအက်ဥ္းခ်ဳပ္ကို ေျပာျပေပးပါ။

က်ေနာ္တို႔ တုိင္းစာယဥ္က ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြ ဖြဲ႔ၿပီးမွ ေအာက္ေျခကေနတက္လာတယ္္။ ဥပမာ အားျဖင့္ က်ံဳေပ်ာ္တုိ႔၊ ေျမာင္းျမတို႔၊ ေက်ာင္္းကုန္းတို႔၊ ဝါးခယ္မတို႔၊ ေနာက္ပီးေတာ့ ပန္းတေနာ္တုိ႔ အိမ္မဲတို႔ေပါ့ေနာ္ ဒီ အမာခံနယ္ေျမေတြအားလံုးဖြဲ႔စည္းၿပီးေတာ့မွ ၂၀၁၆၊ ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္ေလာက္မွာ တုိင္းစာယဥ္ဖြဲ႔တယ္။ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီးမွာက ၿမိဳ႕နယ္ ၂၆ ၿမိဳ႕နယ္ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္တုိင္းမွာ စာယဥ္မရွိေသးဘူး။ ခ႐ိုင္အေနနဲ႔ ၾကည့္ရင္ေတာ့ ခ႐ိုင္ေျခာက္ခုလံုးမွာ စာယဥ္ေတြရွိေနၿပီးေပါ့ေနာ္၊ ဒါက အေနအထားေလး တစ္ခုေပါ့။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ဇန္နဝါရီ ၂၀ ကေနၿပီးေတာ့ ဒီ၂၀၁၉ ေပ့ါ၊ အဲ့ဒီမွာ သံုးႏွစ္ျပည့္သြားတယ္ေပါ့၊ အဲ့လို ျပည့္သြားတဲ့ အခါမွာ ဆရာေစာဖရန္စစ္ခုိင္ကေတာ့ ပထမသံုးႏွစ္မွာ သူဥကၠဌေပါ့၊ အဲ့ဒီအခ်ိန္အခါမွာ က်ေနာ္က နာယက မွာရွိေနတယ္ေပါ့။ ဆိုေတာ့ သံုးႏွစ္ၿပီးသြားတဲ့ အခါက်ေတာ့၊ ေနာက္သံုးႏွစ္ကို ျပန္ဖြဲ႔စည္းတယ္ေပါ့။ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ အခါမွာ ေျခာက္ခ႐ိုင္လံုးကေတာ့ ပါတယ္။ အားလံုးသေဘာတူညီခ်က္တခုနဲ႔ အဆိုျပဳၾကတယ္။ ေရြးခ်ယ္ၾက တယ္။ နာယကေရာ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေရာ ျပန္ေရြးတယ္။ က်ေနာ့္ကို ဥကၠဌ တာဝန္ေပးတယ္ေပါ့။

ေမး။ ။ ဧရာဝတီတုိင္း စာယဥ္ကို ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြေလာက္ေတာင္ အလုပ္မလုပ္ဘူးလို႔ ေျပာဆိုသံေတြလည္း ၾကားရတယ္။ အခု ဥကၠဌ လက္ထက္မွာေရာ ဘာေတြ လုပ္သြားဖုိ႔ ရွိလဲ။ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္အတြင္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းစာယဥ္က နာယကေတြေရာ၊ အလုပ္ အမႈေဆာင္ ေတြေရာ၊ ေတြ႔ဆံုမႈ ခ်ိတ္ဆက္စီစဥ္မႈ၊ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အားနည္းခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ အဲ့ဒါကို က်ေနာ္တုိ႔ သင္ခန္းစာယူၿပီးေတာ့ အခုတုိင္းစာယဥ္ နာယကအဖြဲ႔ကိုလည္း ျပန္ဖြဲ႔စည္းတယ္္။ အလုပ္အ မႈေဆာင္ အဖဲြ႔နဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကိုလည္း ျပန္ဖြဲ႔စည္းတယ္။
က်ေနာ္တို႔ ဆက္ၿပီးသြားရမဲ့ ခရီးလမ္းက တိုင္းအဆင့္မွာေတာ့ မၾကာခဏ ေတြ႔ဆံုဖို႔ ေနာက္ေတာ့လုပ္ငန္းစဥ္ ခ်မွတ္ဖို႔ ဆက္ၿပီး အတူတကြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ခံယူထားတာေတာ့ စုေပါင္းေခါင္း ေဆာင္မႈကိုတစ္ခု ျဖစ္လာေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္။ ေနာက္ေတာ့ တုိင္းစာယဥ္ကလည္းဘဲ CSO လို႔ ေခၚတဲ့ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုအေနနဲ႔ပဲ ဆက္ရပ္တည္မယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က တုိင္းစာယဥ္ဟာ အခု ကရင္တုိင္းရင္းသားေရးရာ ဝန္ႀကီးနဲ႔လည္း ဆက္ၿပီး ခ်ိတ္ဆက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္။ သူက တုိင္းအစိုးရ အဖဲြ႔ထဲမွာလည္း ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လႊတ္ေတာ္မွာ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ေကာ္မတီလည္း ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔နဲ႔လည္း တြဲဖက္မယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္ျမင္ထားတာကေတာ့ မ႑ိဳင္ႀကီးသံုးခုေပါ့၊ တုိင္းစာယဥ္ရဲ႕ မ႑ိဳင္၊ အစိုးရ မ႑ိဳင္၊ ေနာက္ တစ္ခုက လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ မ႑ိဳင္ေပါ့၊ ဒီမ႑ိဳင္သံုးခုကို ဟန္ခ်က္ညီညီလႈပ္ရွား အေကာင္ အထည္ေဖာ္သြားမယ္။
အဓိက ကေတာ့ ခဏခဏ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ စကားေျပာမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက မ႑ိဳင္သံုးခု အျပန္အလွန္ၫွိႏႈိင္း ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ တုိင္းအဆင့္မွာ မ႑ိဳင္သံုးခုက ဟန္ခ်က္ညီညီ သြားႏုိင္ၿပီးဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္ေျခကေတာ့ ေကာင္းေနၿပီးသားဗ်၊ ပန္းတေနာ္၊ က်ံဳေပ်ာ္၊ ေနာက္ ေက်ာင္းကုန္း၊ အိမ္မဲ၊ ဝါးခယ္မ၊ ေျမာင္းျမေရာဆိုေတာ့ ေအာက္ေျခမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေကာင္းေနၿပီးသား၊ လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ ရွိေနၿပီးသား၊ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းအဆင့္ကေနၿပီးေတာ့ ၫွိႏႈိင္းစရာ၊ ေဆြးေႏြးစရာ၊ ေနာက္ခ်ိတ္ဆက္ပူး ေပါင္းလုပ္ႏုိင္စရာ အဲ့ဒါမ်ိဳးေတြနဲ႔ ဆက္သြားဖုိ႔ေတာ့ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္ေပါ့ေလ။

ေမး။ ။ တခ်ိဳ႕ တုိင္းစာယဥ္ေတြကို ေရးရာဝန္ႀကီးေတြက ဦးေဆာင္ၿပီး အစိုးရဘတ္ဂ်က္ေတြနဲ႔ ကရင္သမုိင္း ျပဳစုေရးတို႔ ကရင္ အဘိဓါန္ျပဳစုေရးတို႔ စတာေတြလုပ္ေဆာင္တာရွိတယ္။ ဧရာဝတီတုိင္း စာယဥ္အေနနဲ႔ ဘယ္လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားဖုိ႔ ရွိပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ ဧရာဝတီတုိင္းစာယဥ္ဟာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြက ဆိုလိုတာေအာက္ေျခကေနၿပီးေတာ့ တက္လာၿပီး တုိင္းစာယဥ္ ဖြဲ႔တယ္။ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ကေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈ ကိုဆက္အားေပးမယ္။ ဒါအျပင္ ကရင့္ေရးရာ ဝန္ႀကီးနဲ႔လည္း တြဲဖက္ၿပီးေတာ့ ကရင္္စာေပနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ စင္တာ တစ္ခုကို ဧရာဝတီတုိင္းမွာ တည္ေထာင္ဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္။ ဒါကလည္းဘဲ တုိင္းစာယဥ္က လူမႈအဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ သြားမယ္။ ေရးရာဝန္ႀကီး ကလည္း သူ႔စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ သြားမယ္။ တနည္းအားျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈ အေနနဲ႔ ျဖစ္သြားမယ္။
ရန္ကုန္တုိ႔၊ ပဲခူးတို႔ကေတာ့ ဟုတ္တယ္။ ေရးရာဝန္ႀကီးက ဥကၠဌျဖစ္ေနေတာ့ အဲ့ကေနတစ္ဆင့္ သြားေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဧရာဝတီတုိင္းစာယဥ္ကေတာ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းအေနနဲ႔ပဲသြားမယ္။ အစိုးရနဲ႔ေတာ့ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္သြားမယ္။ ေငြေရးေၾကးေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ကရင့္ေရးရာဝန္ႀကီးရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္ကသူ႔ ဘာသာသူသြားမယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြကို တုိက္႐ိုက္သြားခ်င္သြားမယ္။ သူ႔စီမံခန္႔ခြဲမႈ လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း ေပါ့။
က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းစာယဥ္ကလည္းဘဲ ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရးေတြကို ၿမိဳ႕နယ္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သြားမယ္။ ဆိုေတာ့ တုိင္းစာယဥ္ဟာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔တဲ့ အခ်ိန္အခါမွာ သူ႔အေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးလမ္းေၾကာင္းပါပဲ။ တျခားသူေတြရဲ႕ အႀကံဥာဏ္ကိုလည္း ရယူသြားမယ္။ ဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြက သူ႔ဘာသာသူ လႊတ္လပ္ခြင့္ရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ စြက္ဖက္ဖုိ႔ မဟုတ္ဘူး။ သူ႔တို႔ ၿမိဳ႕နယ္ စာယဥ္ ဥကၠဌရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္စာယဥ္ေတြရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေဖာ္ေဆာင္မႈ ဒါေတြက ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌက စီမံဆံုးျဖတ္ခြင့္ သူ႔ဘာသာသူရွိေနမယ္။
တိုင္းစာယဥ္ဟာ ၿမိဳ႕နယ္ စာယဥ္ေတြအားလံုးနဲ႔ ကြန္ရက္တစ္ခုကို ဆက္သြယ္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သြားၿပီးေတာ့ သူတို႔အေပၚ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မခ်ဘူး။ သူတို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မယ္။ သူတို႔ အႀကံဥာဏ္ယူမယ္။ တုိင္းအဆင့္မွာေတာ့ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္ ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သြားမယ္။ ဒါကေတာ့ သြားခ်င္တဲ့ ပံုစံေလးပါ။

ေမး။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္မွာ တိုင္းစာယဥ္ကို အသင္းအဖြဲ႔မွတ္ပံုတင္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ထားတာရွိေပမယ့္ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ ဥကၠဌ လက္ထက္မွာေရာ ဘယ္လို ပံုေဖာ္သြားမလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔က လူမႈအဖဲြ႔အစည္းဆိုေတာ့ တရားဝင္အသင္းအဖဲြ႔မွတ္ပံုတင္ၿပီးေတာ့ သြားေစခ်င္ခဲ့တာေပါ့ ဗ်ာ။ မွတ္ပံုတင္ဖို႔ ေျပာရင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ လိုအပ္တာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းစာယဥ္ သံုးႏွစ္မွာေတာ့ မ်ားမ်ားစားစားမလုပ္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ မွတ္ပံုတင္လည္း ခုိင္ခုိင္မာမာမဟုတ္ဘဲ ေနခဲ့ၾကတယ္။ အဲ့အခါ က်ေတာ့ အစိုးရကိုအစီရင္ခံစာ(Report) ေပးဖုိ႔မလိုဘူး။ အဲ့သေဘာမ်ိဳးနဲ႔ပဲ သြားခဲ့ၾကတယ္။ အခုလာမဲ့ သံုးႏွစ္ မွာေတာ့ တရားဝင္မွတ္ပံုတင္ၿပီးသြားမလား၊ မွတ္ပံုမတင္ဘဲ ေနဦးမလားဆိုတာ၊ စဥ္းစားေနဆဲပဲ ျဖစ္တယ္။

ေမး။ ။ တုိင္းစာယဥ္ေတြက ကရင္ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ႏွစ္သစ္ကူးေန႔တို႔ ကရင္အမ်ိဳးသားေန႔တို႔ စတာ ေတြကို ဦးေဆာင္က်င္းပတာ အားနည္းေနေသးတယ္။ မန္းလက္ထက္မွာေရာ တုိင္းစာယဥ္က ဘယ္လို က႑ ကေနပါဝင္သြားမလဲ။

ေျဖ။ ။ တုိင္းစာယဥ္ သံုးႏွစ္မွာကေတာ့ ခုဏက ေျပာတဲ့ေန႔ထူးေန႔ ျမတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေပါ့၊ ဒုတိယတစ္ခုက လက္ခ်ည္ပဲြေတြ ေနာက္ေတာ့ ကရင္အမ်ိဳးသားေန႔ေတြ၊ ကရင္အာဇာနည္ေန႔ေတြ အဲ့ဒါေတြ အားလံုးကို က်ေနာ္တုိ႔ အစီအစဥ္ခ်မယ္။ တစ္ႏွစ္တာအတြက္ေပါ့။ ဥပမာ ၾသဂုတ္လမွာ ကရင့္အာဇာနည္ေန႔ ရွိမယ္။ ေဖေဖၚဝါရီဆို ကရင္အမ်ိဳးသားေန႔ရွိမယ္။ လက္ခ်ည္ပြဲကလည္း ဇူလိုင္ေလာက္မွာ ရွိတတ္တယ္။
ပြင့္လင္းလာတဲ့ ကာလမွာ တခ်ိဳ႕ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ေတြ ျပန္လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ၿပီးေပါ့ေနာ္၊ အဲ့လိုမ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ တဲ့အခါမွာ တုိင္းစာယဥ္အေနနဲ႔က ကရင္ေရးရာဝန္ႀကီးနဲ႔ ဆက္သြယ္မယ္။ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ စိတ္ကူးထား တယ္။ တုိင္းအဆင့္မွာလုပ္မလား ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ကေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ဥကၠဌရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ ေအာက္မွာ လုပ္သြားမွာ ပဲေလ။ တိုင္းအဆင့္ကို ခ်ီတက္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က တုိင္းမွာရွိတဲ့ အစိုးရ ဌာနေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ ၿပီးေတာ့ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္။

မန္းအုိင္ခလိန္၏ လူမႈေရးလႈပ္ရွားမႈ အက်ဥ္း

-မန္းအိုင္ခလိန္သည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္၊ စိတ္ပညာဘာသာရပ္ျဖစ္ ဘြဲ႔ရခဲ့သည္။ ျပင္္သစ္ ႏုိင္ငံတြင္ ၅ ႏွစ္ၾကာ အဆင့္ျမင့္ သီအိုေလာ္ဂ်ီ ပညာရပ္ကို သင္ၾကားခဲ့သည္။ သူသည္ ၂၀၀၉ တြင္ျပင္သစ္ ႏုိင္ငံမွ ျပန္လာခဲ့ၿပီး ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး နာဂစ္ ျပန္လည္ထူးေထာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို တုိင္းေဒသႀကီး တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ နာဂစ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ထိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၅ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သာေပါင္းၿမိဳ႕နယ္ေရႀကီးမႈ ကူညီေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ပုသိမ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ဂ႐ုဏာေဖာင္ေဒးရွင္း ဒါ႐ိုက္တာ အေနျဖင့္ ဦးေဆာင္ၿပီး အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရ၊ ျပန္လည္ထူးေထာင္ေရးတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ဂ႐ုဏာေဖာင္ေဒးရွင္း ဒါ႐ိုက္တာ အျဖစ္မွ အနားယူကာ အႀကံေပးအျဖစ္လက္ရွိအခ်ိန္ထိ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။