Home ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျခင္း (အင္တာဗ်ဴး)က႑

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျခင္း (အင္တာဗ်ဴး)က႑

1102

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂၄ရက္ေန႔၌ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကန္ခ်နဘူ ရီခ႐ိုင္မွ တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ၀င္ေရာက္အေရြးခံသူ ပါခ်ာဖိ၀ပါတီမွ ကရင္အမ်ဳိးသားကိုယ္စား လွယ္ေလာင္း ေစာထီ့၀ါး (ေခၚ) ေနာ္လဖြန္ခြန္နန္ဒီႏွင့္ ေကအိုင္စီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။

“နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြ ဒုကၡအခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ က်ေနာ္သာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီျပႆနာနဲ႔ အခက္အခဲေတြကို အထက္ကို တင္ျပေပးမယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခက္အခဲ ျပႆနာေတြကို အစိုးရက သိၿပီးဆိုရင္ ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္က တာဝန္ယူေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေကအို္င္စီ။ ။ ကိုယ့္ရဲ႕ အမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ၊ အေရြးခံမယ့္ မဲဆႏၵနယ္နဲ႔ သူ႔ကိုယ္ေရးအက်ဥ္းေလး အရင္ဆံုး ေျပာျပေပး ပါလား။
က်ေနာ္ ေက်ာ့ထီ့ဝါ(ေနာ္လဖြန္ ခြန္နန္ဒီ -นรพล คงนานดี) အသက္ ၄၉ႏွစ္ပါ။ အေဖက ေစာ(ေမာင္ေက်ာ္)လွစိန္၊ အေမက ေနာ္မစိန္ရီ။ ထိုင္းႏိုင္ငံ စံခလဘူရီၿမိဳ႕နယ္၊ သႏွစ္ထြန္႔ရြာမွာ ေနပါတယ္။ (Mahachulalongkornrajavidyalaya University) မွာ B.A ဘြဲ႔ကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။
အေရြးခံမယ့္ မဲဆႏၵၵနယ္ကေတာ့ စံခလဘူရီ၊ ေထာင္ဖာဖူ၊ ဆိုင္ယို႔တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသုံးၿမိဳ႕မွာ လူဦးေရစုစုေပါင္း ၈၃,၀၀၀ဦး ရွိပါတယ္။ အဲဒီၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ အေရြးခ်ယ္ခံမယ့္ ပါတီ စုစုေပါင္း ၂၆ပါတီ ရွိတယ္။ က်ေနာ့္ပါတီရဲ႕အမည္ကေတာ့ ‘ပါခ်ာဖိဝ’ ပါ။ တိုင္းရင္းသားမ်ဳိးႏြယ္စုကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ က်ေနာ္ ဝင္အေရြးခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေကအိုင္စီ။ ။ အခုလို ဘာ့ေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္အေရြးခံရတာပါလဲ။
ဒီေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံနယ္စပ္ေတြဘက္မွာ က်ေနာ္တို႔ ကရင္လူမ်ဳိးေတြ အမ်ားအ ျပား ရွိေနေပမယ့္လည္း ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္တခါမွ မရွိေသးဘူး။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီရတာ အႏွစ္ ၈၀ရွိ ေပမယ့္လည္း က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသား ျပႆနာအခက္အခဲေတြ မေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့တာ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးကိုယ္တိုင္ ေခါင္းေဆာင္မရွိတာလည္း ပါတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့လူေတြက်ေတာ့ တအားခ်မ္းသာတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြက်ေတာ့ တအား ဆင္းရဲတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြလည္း ႐ုန္းထႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔တိုင္းရင္းသားကိုယ္တိုင္ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ရင္ ဒီျပႆနာ အခက္အခဲေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ ဘယ္ပါတီကေန ၀င္ေရာက္အေရြးခံမွာလဲ။ ကိုယ့္ရဲ႕ပါတီ ေပၚလစီကေရာ ဘာေတြရွိလဲ။
နံပါတ္(၁) သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို တစ္လ အနည္းဆုံး ထိုင္းဘတ္ငြ ၅၀၀၀ ေထာက္ပံ့တာနဲ႔ Single Mom အမ်ဳိး သမီးေတြအတြက္ တစ္လ ဘတ္ ၁၀၀၀၀ ေထာက္ပံ့တာ
(၂) ေဆးေျခာက္စိုက္ပ်ဳိးတာ [ေဆးေျခာက္စိုက္ပ်ဳိးတာက က်န္းမာေရးမွာ လိုအပ္တဲ့ ေဆးဝါးေဖာ္ထုတ္ဖို႔အတြက္ျဖစ္ တယ္။ ဒီေဆးေျခာက္ စိုက္ပ်ဳိးတာလည္း လူတိုင္းကို စိုက္ပ်ဳိးခြင့္မေပးဘူး။ ဒီေဆးေျခာက္ကေနတစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံအတြက္ ဝင္ေငြ အမ်ားႀကီးလည္း ရမယ္။ အဲဒီ ရလာတဲ့ေငြေတြကို သက္ႀကီးရြယ္အိုနဲ႔ Single Mom ေတြအတြက္ အေထာက္အကူျပဳမွာပါ။] (၃) ျပည္သူလူထု သုံးစြဲေနတဲ့ Credit Cards အေႂကြးေတြကို နည္းလမ္းရွာၿပီး ေျဖရွင္းေပးတာ
(၄) နယ္စပ္ေဒသရွိ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ မွတ္ပုံတင္ရရွိေရး (ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ေမြးဖြားၿပီး ေမြးစာရင္းရွိသူ)နဲ႔ LGBT တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးရရွိေရးတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ မဲေပးမယ့္သူ (မဲဆႏၵရွင္)ေတြအတြက္ ကိုယ့္ဘက္က ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးသြားမလဲ။
ဒီေရြးေကာက္ပြဲ မဝင္ခင္က က်ေနာ္က ကရင္လူမ်ဳိးတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့အေပၚ ကရင္လူမ်ဳိးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ စာေပ ယဥ္ေက်းမႈေတြ လူမႈေရးေတြလည္း ႀကိဳးစားလုပ္ေပးခဲ့တာေတြလည္း ရွိတယ္။ အဲလိုမ်ဳိး အနည္းအက်ဥ္းပဲ လုပ္ေပးနိင္ခဲ့တယ္။ ဒီထက္မက တိုးတက္ျပန္႔ပြားေအာင္ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားမယ္။ ဒါကို ခ်မ္းသာတဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း ျမင္ေတြရပါေစ။ နယ္ စပ္မွာရွိတဲ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြ ဒုကၡအခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ က်ေနာ္သာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီျပႆနာနဲ႔ အခက္အခဲေတြကို အထက္ကို တင္ျပေပးမယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခက္အခဲ ျပႆနာေတြကို အစိုးရက သိၿပီးဆိုရင္ ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္က တာဝန္ယူေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္မွာ ကိုယ္နဲ႔အၿပိဳင္ ေရြးေကာက္ပြဲအေရြးခံမယ့္ အျခားပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေတြက ဘယ္ႏွစ္ဦးရွိလဲ။ ဘယ္ပါတီေတြကလဲ။
က်ေနာ္တို႔နဲ႔အၿပိဳင္ ေရြးေကာက္ပြဲအေရြးခံမယ့္ ပါတီက ၂၆ပါတီ ရွိတယ္။ အကုန္လုံးေတာ့ မမွတ္မိဘူး။ အရင္က နာမည္ႀကီးတဲ့ ပါတီေတြကေတာ့ ပါခ်ာထိပါ၊ ဖတ္ဖူ႔ဟ္ထိုင္၊ ဖလန္ပလ္ခ်ာလတ္(အခုလက္ရွိအစိုးရ အသစ္တည္ေထာင္လိုက္ တဲ့ပါတီ)ေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ပါတီရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြေတာ့ အားလုံး ေကာင္းပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ေကာင္းေပမယ့္လည္း အဲဒီ ရည္မွန္းခ်က္အတိုင္း အလုပ္လုပ္မယ့္လူ ရွိပါ့မလား။
က်ေနာ္ကေတာ့ ေတာသားတစ္ေယာက္ပါ။ အဲဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ေခါင္းေဆာင္သာျဖစ္ရင္ က်ေနာ္တို႔ ေတာသူ ေတာင္သားေတြရဲ႕ အခက္အခဲေတြ သိတယ္။ ေတာသူေတာင္သားေတြရဲ႕ လူေနမႈဘဝ ျပႆနာအခက္အခဲ ဘာရွိလဲ။ က်ေနာ္ တို႔ကိုယ္တိုင္ အသိဆုံးပါ။ နာမည္ႀကီးတဲ့ ပါတီေတြက်ေတာ့ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမွာ ေနၾကတယ္။ ဒီနယ္စပ္မွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားအ ခက္အခဲေတြကို အကုန္သိမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီ ရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ က်ေနာ္ ႐ုန္းထလာၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္အေရြးခံတာ ျဖစ္တယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ လာမယ့္ မတ္ ၂၄ရက္ ထိုင္းႏုိင္ငံေရြးေကာက္ပြဲမွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ၀င္အေရြးခံမယ့္ ကရင္ လူမ်ဳိး ဘယ္ႏွစ္ဦးေလာက္ ရွိတယ္လို႔ သိထားလဲ။ အမ်ဳိးသမီးေတြေကာ ပါသလား။
ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ က်ေနာ့္ပါတီမွာေတာ့ ကရင္လူမ်ဳိး စုစုေပါင္း ၁၀ေယာက္ရွိတယ္။ အျခားပါတီေတြမွာလည္း ရွိေသး တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ကရင္အမ်ဳိးသမီးေတြလည္း ပါတယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ လက္ရွိ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈေတြ ဘယ္လိုေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာရွိေနသလဲ ရွင္းျပေပးပါ။
အခု မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကာလဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူလူထုဆီကို သြားတယ္။ က်ေနာ္တို႔ပါတီရဲ႕ ရည္မွန္း ခ်က္ေတြ သူတို႔သိရွိဖို႔အတြက္ သြားေျပာျပတယ္။ သူတို႔ႀကိဳက္တဲ့ပါတီ သူတို႔မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိတာဆိုေတာ့ သူတို႔ယုံၾကည္အားကိုး လို႔ရမယ္ ေခါင္းေဆာင္ သူတို႔ မဲေပးမွာေပါ့။

ေကအိုင္စီ ။ ။ ေလာေလာဆယ္ ကိုယ့္ရဲ႕မဲဆႏၵနယ္ထဲက ကိုယ့္ကို ေထာက္ခံမႈအေျခအေန ဘယ္ေလာက္ ရွိေနသလဲနဲ႔ အျခားအခက္အခဲက ဘာေတြရွိသလဲ။
ေထာက္ခံမႈအေျခအေနကေတာ့ အရင္ကေတာ့ ပိုက္ဆံတတ္ႏိုင္တဲ့ပါတီေတြကေတာ့ ေငြေၾကးသုံးႏိုင္တယ္ေလ။ အမွတ္(မဲ)၀ယ္ယူတာေပါ့ေလ။ အခုေကာင္းလာတာက က်ေနာ္တို႔လို တိုင္းရင္းသားေတြ ပိုက္ဆံမရွိလည္း ဝင္ေရြးခံလို႔ရတယ္။ အရင္ကေတာ့ ပိုက္ဆံမရွိရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္အေရြးခံဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ပါတီအေနနဲ႔ကေတာ့ မဲဆြယ္စည္း႐ံုး ေရးဆင္းဖို႔အတြက္ သြားလာစရိတ္ေလာက္ေတာ့ ေထာက္ပံ့တာေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ေငြေၾကးအေျမာက္အမ်ား သုံးစရာမလို ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေပါက္ေရာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မယ္ ထင္တယ္။ အကယ္၍ ေငြေၾကးအေျမာက္အမ်ား သုံးရ မယ္ဆိုရင္ ေပါက္ေရာက္ဖို႔က မလြယ္ဘူး။ အတတ္ႏိုင္ဆုံးေတာ့ ႀကိဳးစားၿပီး လုပ္ေဆာင္မယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ အထူးသျဖင့္ မဲႏိုင္ရင္ ဘာေတြျပင္ဆင္ထားသလဲ။ သို႔မဟုတ္ မဲမႏိုင္ရင္ေကာ ဘယ္လိုေတြလုပ္သြားမယ္ ဆိုတာေတြ စဥ္းစားထားတာ ရွိသလဲေပါ့။
က်ေနာ္တစ္ဦးတည္း အလုပ္လုပ္လို႔ မရသလို ပါတီရဲ႕လမ္းစဥ္အတိုင္း နံပါတ္ (1) အခက္အခဲေတြကို တင္ျပရမယ္။ အဲဒီအခက္အခဲေတြကို ပါတီကတစ္ဆင့္ အစိုးရထံ တင္ျပရမယ္။ အစိုးရကလည္း လူထုအတြက္ အက်ဳိးျပဳတယ္ဆိုရင္ အလုပ္ ျဖစ္တာေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းအတြက္ကိုပဲ ၾကည့္မွာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ကို ငါးတစ္ေကာင္ပဲ ေပးမယ္ဆိုရင္ စားလိုက္ရင္ ကုန္သြားမွာပဲ။ သူတို႔ကို ကြန္ေပးဆိုရင္ ငါးကုန္ေပမယ့္ ထပ္ၿပီး ရွာစားလို႔ ရေသးတယ္။ ဥပမာ လူတစ္ဦးဟာ အသိပညာ အတတ္ပညာရွိမယ္။ အလုပ္ႀကိဳးစားၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ သူ႔တစ္ဘဝစာ မပူရဘူးေပါ့။ ဘာမွ မစဥ္း စားဘဲ သူမ်ားအကူအညီကိုပဲ ေစာင့္မယ္ဆိုရင္ တိုးတက္ႀကီးပြားဖို႔ မလြယ္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတာ့ ေပးရ မွာေပါ့။
ဒီလို လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနတာ အခက္အခဲရွိတယ္ အစိုးရဘက္က ထုတ္ထားတဲ့ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ က တင္းၾကပ္လြန္းရင္လည္း အဲဒီစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ေလ်ာ့က်ေအာင္ စဥ္းစားရမယ္။ အားလုံး အတူတကြ ယွဥ္တြဲေန ထိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကိုလိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒီစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြက လူက လုပ္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေတာဘက္ေနတဲ့လူေတြက်ေတာ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ နားမလည္ဘူးေလ။ နားမ လည္ေတာ့ လုပ္စားကိုင္စားတဲ့အခ်ိန္မွာ အမွား ရွိတာေပါ့။ အဲဒီအမွားေတြ မျဖစ္ေအာင္ အႀကံဥာဏ္ေတြ ေပးရမယ္။

ေကအိုင္စီ ။ ။ ေကအိုင္စီကေနတဆင့္ ထိုင္းနဲ႔ ျမန္မာျပည္က ကရင္ျပည္သူလူထုကို ဘာမ်ား ေျပာခ်င္တာ ရွိသလဲ။
က်ေနာ္တို႔လူမ်ဳိးကေတာ့ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမွာ ေနၾကတယ္။ ထိုင္းဘက္မွာလည္းရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ လည္း ရွိတယ္။ အျခားႏိုင္ငံမွာ သြားတဲ့လူလည္း ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ ကရင္လူမ်ဳိးဟာ ဘယ္ေနရာပဲေရာက္ေရာက္၊ ဘယ္ေနရာပဲေနေန ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေဖးမကူညီၾကပါ။ ကိုယ္ေနတဲ့ေနရာက စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအတိုင္း သင္ယူေလ့လာ ေနထိုင္ ၾကပါ။

ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ စုစုေပါင္း ၁၀၄ပါတီ ရွိသည့္အနက္ ၂၀၁၉၊ မတ္လ ၂၄ရက္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ မည့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီေပါင္း ၄၄ပါတီရွိသည္။