Home သတင္း ျမန္မာတြင္ ေျမျမဳပ္မိုင္း အသံုးျပဳေနဆဲဟု မိုင္းႏွင့္ ေပါက္ကြဲလက္နက္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာထုတ္

ျမန္မာတြင္ ေျမျမဳပ္မိုင္း အသံုးျပဳေနဆဲဟု မိုင္းႏွင့္ ေပါက္ကြဲလက္နက္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာထုတ္

748

ဒီဇင္ဘာ ၁၉ရက္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္။ ေစာထြန္းလင္း

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တပ္မေတာ္ အပါအဝင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား ေျမျမဳပ္မိုင္း အသံုးျပဳေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမျမဳပ္မုိင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ ေပါက္ကြဲေစေသာ လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔၏ ၂၀၁၈ခုႏွစ္အ တြက္ ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ျခင္းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ေရႊဂံုတုိင္လမ္းမေပၚရွိ ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီခန္းမ၌ ဒီဇင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔ နံနက္ ၁၀နာရီခြဲတြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အစီရင္ခံစာ ဦးေဆာင္ျပဳစုသူ သုေတသီ ယက္စ္ဟူ၀ါ မိုဆာ-ပူအန္စူဝမ္ (Yeshua Moser – Puangsuwan)က အခန္းအနားတြင္ ယခုလို ေျပာသည္။

၎က “ျမန္္မာႏုိင္ငံ ေျမျမဳပ္မုိင္း အသံုးျပဳမႈ အစီရင္ခံစာကို ေယဘုယ် သုံးသပ္ရမယ္ဆုိရင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ မဖတ္ႏုိင္ေသးတာ ေတြ႔ရမယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တပ္မေတာ္က အသုံးျပဳေနတယ္ဆုိတာ ထင္ရွားတယ္။ တပ္မေတာ္ကပဲ သုံးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြလည္း သုံးပါတယ္။ ျမန္မာမွာ တပ္မေတာ္ေကာ၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းေတြပါ သုံးေန တယ္။”ဟု ေျပာသည္။

အစီရင္ခံစာ ျပဳစုေရးအတြက္ (Landmine & Cluster Munitions Monitor) အဖဲြ႔က တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးမ်ားႏွင့္ ၂၀၁၈ ၾသ ဂုတ္လတြင္ ေတြ႔ဆံု အင္တာဗ်ဴးခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ရန္ မုိင္းအသံုးျပဳမႈကို ေျမပံုၫႊန္းႏွင့္တကြ အသံုးျပဳခဲ့သည္ဟု တံု႔ျပန္ေျပာဆုိခဲ့ေၾကာင္း ၎က ရွင္းျပေျပာဆိုသည္။

ထိုအစီရင္ခံစာ ေရးသားသည့္အခ်ိန္တြင္ KIA၊ ကိုးကန္႔တပ္၊ ရခုိင္တပ္ႏွင့္ တအာင္းအမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္တုိ႔ပါဝင္ သည့္ ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္အဖဲြ႔သည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တုိက္ပြဲမ်ားအတြင္း မိုင္းအသံုးျပဳမႈရွိသည္ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထား သလို ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ (KHRG)က ၂၀၁၆ခုႏွစ္တြင္ လိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ရြာသူႀကီးတစ္ဦး အစည္းအေဝးသြားစဥ္ လမ္း၌ DKBA ခြဲထြက္အဖဲြ႔ ေထာင္ထားသည့္ မုိင္းနင္းမိကာ ေသဆံုးခဲ့သည္ကို မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ေျပာသည္။

၂၀၁၈ခုႏွစ္၊ မတ္-ဧၿပီလမ်ားတြင္ ဖာပြန္ေဒသတြင္း တပ္မေတာ္လႈပ္ရွားမႈ မ်ားလာသည့္ေနရာ၌ အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္မ်ား ေပ်ာက္ ဆံုးေနျခင္း၊ ေခးပူႏွင့္ လယ္မူပေလာရြာမ်ားအနီး KNLA တပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ားက ေျမျမဳပ္မုိင္းေထာင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု NGO တစ္ခု၏အဆိုကို အစီရင္ခံစာက ထပ္ဆင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ (Landmine & Cluster Munitions Monitor) ၂၀၁၈ အစီရင္ခံစာအရ ၂၀၁၇ခုႏွစ္အတြင္း စုစုေပါင္း ၂၀၂ဦး မိုင္းထိမွန္ သျဖင့္ ၄၈ဦးေသဆံုးကာ ၁၅၄ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့သည္ဟု အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားကို ကိုးကားၿပီး ခန္႔မွန္းေဖာ္ျပ ထားသည္။ ယင္းတို႔ထဲတြင္ လူထိမိုင္း ၁၆၁လံုး၊ ကားမုိင္း ၁လံုး၊ စစ္ႂကြင္းက်န္ ေပါက္ကြဲေစသည့္ ပစၥည္းမ်ား ၃လံုးႏွင့္ မွတ္တမ္း မတင္ႏုိင္သည့္ ေပါက္ကြဲပစၥည္း ၃၇လံုးတို႔ျဖစ္သည္။

မိုင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္သူမ်ားကို ေဆးဘက္ဆုိင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး၊ လက္ေအာက္ခံ ကရင္က်န္းမာေရးႏွင့္ ကယ္ဆယ္ေရးဌာန(KDHW)က ေဆးသင္တန္းေပးခဲ့သ လို ၎တို႔၏ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ားတြင္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ား ပိုမို လိုအပ္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ကရင္ႏွင့္ ကယား(ကရင္နီ)ျပည္နယ္မွ ၿမိဳ႕နယ္မ်ား အပါအဝင္ မိုင္းအႏၱရာယ္ရွိသည့္ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၇၈ ၿမိဳ႕နယ္ရွိကာ ၂၀၁၇ခုႏွစ္အတြင္း HALO၊ MAG တို႔ ပူးေပါင္းကာ ကရင္ျပည္နယ္ ဖားအံၿမိဳ႕ အနီးတဝိုက္ရွိ ေက်းရြာ ၃၇ရြာႏွင့္ က်ဳံေထာ္ေရတံခြန္အနီးတြင္ မိုင္းရွင္းလင္းေရးလုပ္ေဆာင္ရန္ အာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့ရာ လူမႈဝန္ထမ္းဌာနက ခြင့္ျပဳခဲ့ ေသာ္လည္း စစ္တပ္အာဏာပုိင္မ်ားက လံုၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ခြင့္ျပဳမႈ ရပ္ဆိုင္းထားသည့္အေပၚ မုိင္းရွင္းလင္းေရးလုပ္ ငန္းမ်ား တရားဝင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္လွ်က္ရွိေၾကာင္းလည္း အစီရင္ခံစာျပဳစုသူက ေျပာသည္။

Landmine & Cluster Munitions Monitor အဖဲြ႔အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေျမျမဳပ္မုိင္း အသံုးျပဳမႈေစာင့္ၾကည့္ျခင္းကို ၁၉၉၉ခု ႏွစ္မွ စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၇ခုႏွစ္အထိ ရရွိသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ေျမျမဳပ္မုိင္းေၾကာင့္ ၅၃၇ဦး ေသဆံုး ကာ ၃၅၃၈ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၿပီး ေသဆံုး-ဒဏ္ရာရမႈ အေျခအေနမသိရသူ ၁၁၈ဦးအထိရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံတြင္ေဖာ္ျပထားသည္။