Home အျမင္သေဘာထား အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေန႔ အျမင္သေဘာထား

အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေန႔ အျမင္သေဘာထား

339

ႏုိဝင္ဘာ ၂၅ရက္၊ ၂ဝ၁၈ခုႏွစ္။ ေကအုိင္စီ

ယေန႔(ႏုိဝင္ဘာလ ၂၅ ရက္)တြင္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေန႔ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၏ အနက္အဓိပၸါယ္၊ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ေပၚလာေစသည့္ အေၾကာင္းအရင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အလႊာအသီးသီးမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အျမင္သေဘာထားမွတ္ခ်က္မ်ားကို စုစည္းတင္ျပလုိက္ပါသည္။

ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္ (မယ္ေတာ္ေဆးခန္း တာဝန္ခံ)


႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အားလုံးေပၚမွာ အႏုိင္က်င့္ခံရတာတုိ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတာတုိ႔ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဒီက်ား၊ မ တန္းတူမညီမွ်မႈအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ Power သုံးတယ္။ Power ဆုိတာက ေငြအားပဲျဖစ္ျဖစ္ ခႏၶာကုိယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒါမွမဟုတ္ဘဲ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီးေတာ့ဘဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ သူတုိ႔ အႏုိင္က်င့္ခံရတဲ့ကိစၥ အားလုံးကုိ လိင္ပုိင္ဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈလုိ႔ေခၚပါတယ္။
ဒီအၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးျဖစ္ေစတဲ့အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းက အဆင့္ဆင့္ရွိတာေပါ့။ ရပ္ရြာထဲမွာရွိတဲ့ ထုံးတမ္းအစဥ္ အလာေတြနဲ႔လည္း ပတ္သက္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသားပညာသင္ၾကားခြင့္တုိ႔၊ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ဦးစီး ဦးေဆာင္ပုိင္းမွာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပုိင္းေတြမွာ၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈပုိင္းေတြမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္တုိ႔၊ ေနာက္ေတာ့ မိသားစုထဲမွာဆုိလည္း လူမႈေရးဆုိင္ရာ ဝန္ေဆာင္ခြင့္တုိ႔၊ လက္ခံႏုိင္ခြင့္တုိ႔ အဲ့ဒီအေပၚမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ အထူးစဥ္းစားထားတဲ့ အစီအစဥ္မ်ဳိးေတြ မရွိၾကဘူး။ ထုံးတမ္းအစဥ္အလာအရလည္း လႊမ္းမုိးမႈေတြနဲ႔ ခ်ဳပ္ကုိင္ခံရတာလည္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္ အေနနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေပးဖုိ႔အတြက္ စီမံကိန္းေတြ ေရးဆြဲတဲ့ အခ်ိန္တုိ႔၊ ေလ့က်င္းေရး သင္တန္းေပးတဲ့ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရး အသိပညာေပး အဖြဲ႔အစည္းေတြ အားလုံးဟာလည္း လိင္မႈဆုိင္ရာ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ အၾကမ္းဖက္မႈေတြအေၾကာင္းကုိ ပညာေရးက႑၊ က်န္းမာေရးက႑ အုပ္ခ်ဳပ္မႈက႑ စသျဖင့္ေပါ့။ အဆင့္ဆင့္မွာ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးထားတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ၊ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြန႔ဲဆုိင္တာေပါ့။ အျမင့္ဆုံးကေတာ့ မူဝါဒပုိင္းနဲ႔ ဆုိင္တာေပါ့။ ဒါမ်ဳိးကိစၥေတြမွာက်ေတာ့ ဒီမူဝါဒေတြ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား တန္းတူညီမွ်ေရး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ စြမ္းအားျမႇင့္တင္ေရးေတြကုိ ဘက္ေပါင္းစုံ ပညာေရးပုိင္း ဆုိင္ရာ၊ က်န္းမာေရး ပုိင္းဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒပုိင္းဆုိင္ရာ စသျဖင့္ ဘက္ေပါင္းစုံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ထားတဲ့ ဒီမူဝါဒေတြနဲ႔ ေရးဆြဲထားတာတုိ႔ အဲ့ဒီ အေပၚမွာပဲ သီးသန္႔ ရန္ပုံေငြေတြကုိ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ အသုံးျပဳႏုိင္တာတုိ႔ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ေတြမွာရွိတဲ့ လူမႈအသုိင္း အဝုိင္း(Civil Society)တုိ႔ လူထုေတြနဲ႔ ထိေတြ႔တဲ့ အဖြဲ႔ေတြကုိ စြမ္းအားျမႇင့္တင္ေရးတုိ႔ ဒီမူဝါဒပုိင္းဆုိင္ရာထဲမွာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြ အားေကာင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္တဲ့ ဒီမူဝါဒမ်ဳိးေတြ ႀကီးၾကပ္မႈစနစ္ေတြ ထားရွိမယ္ဆုိရင္ ေတာ့ ဒါဟာ ပေပ်ာက္ေအာင္ဖုိ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေလ်ာ့နည္းေအာင္လုိ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဒါဟာစီမံႏုိင္ပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တာဝန္ရွိတာတာ့ အားလုံးပါပဲ။ ရပ္ထဲရြာထဲမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အားလုံး ကေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသားေတြ တန္းတူညီမႇ်မႈရွိလားဆုိတာကို ႀကီးၾကပ္ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ စနစ္ေတြ ေပၚလာမွာပဲ။ ကုိယ့္မွာ တာဝန္ရွိမႈ ၊ မရွိမႈကုိ ပုိသိမယ္ေလ။ အဲ့ဒီအေၾကာင္းအရာေတြကုိ သင္ၾကား ေလ့လာထားမႈမရွိဘူး။ ဒါမွမဟုတ္ လက္ခံႏုိင္တဲ့ ခံယူခ်က္ေတြ ၊ ယူဆခ်က္ေတြ မေျပာင္းလဲေသးဘူးဆုိရင္ေတာ့ ဒါတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ နားလည္လက္ခံမႈတုိ႔ ယုံၾကည္မႈတုိ႔ ပါဝင္ပူးေပါင္းမႈတုိ႔ကလည္း အေရးႀကီးတယ္။
ဒါမ်ဳိး ဥပေဒ ျဖစ္လာဖုိ႔ ဆုိတာကလည္း မူဝါဒ ခ်မွတ္ၿပီး လုပ္မွရသလုိ အထူးပုိၿပီးေတာ့ ဂ႐ုစုိက္ရမဲ့ အသက္အရြယ္ျဖစ္ေစ၊ ပိုၿပီးေတာ့ အႏၱရာယ္အေျခအေနက်ေရာက္ေစႏုိင္တဲ့ ကိစၥမ်ားေတြကုိလည္း အထူးၾကပ္မတ္ ၿပီးေတာ့ တရားမွ်တမႈ ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ စနစ္တစ္ခုကုိ တည္ေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ မူဝါဒေတြ ေရးဆြဲၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွပဲရမယ္။ အဲ့ေတာ့ အားလုံးတာဝန္ရွိမႈနဲ႔ ပါဝင္သြားမယ္။ အစုိးရပုိင္းဆုိင္ရာမွာေကာ ဒီဝန္ေဆာင္မႈေပးေနတဲ့ ဌာနေတြအသီးသီးေကာ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြေကာ လူမႈအသုိင္းအဝုိင္းမွာရွိတဲ့ ဦးစီးဦးေဆာင္ေနတဲ့ အားလုံးက ဒီမ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရးနဲ႔ လိင္မႈဆုိင္ရာကိစၥမ်ား ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလိင္နဲ႔ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး ဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး ကိစၥရပ္မ်ားကို တစုိက္မတ္မတ္ အင္အားရွိရွိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွပဲ အားလုံးရဲ႕ တာဝန္ရွိမႈနဲ႔ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။

ပဒုိေနာ္စီဖုိးရာစိန္ (ေကအဲန္ယူ ဒု-ဥကၠဌေဟာင္း)


ေျပာခ်င္တာကေတာ့ က်မတို႔ကရင္နဲ႔တိုင္းရင္းသားေတြၾကားမွာ ဒါေတြကုိရင္ဆိုင္ေနရတာပါ။ က်မတုိ႔ တိုင္းရင္းသူေတြအေနနဲ႔ ဒီအၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြကုိ အမ်ားဆုံးခံရတယ္။ ပဋိပကၡကာလ အခ်ိန္ေတြမွာ ဒီလိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈကို လက္နက္တစ္ခုအေနနဲ႔ အသံုးခ်ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈႀကီးက သူတို႔လုပ္ေဆာင္ရမဲ့ မူဝါဒတစ္ခုလိုခ်မွတ္ထားတာျဖစ္တယ္။ တျခားအၾကမ္း ဖက္မႈျဖစ္ေစတဲ့အရာေတြက လူမႈပတ္ဝန္းက်င္အသုိင္းအဝုိင္းရဲ႕တြန္းပုိ႔မႈေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ျဖစ္တဲ့အရာေတြဆိုရင္ေတာ့အဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္ေစ၊ လူတစ္ဦးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အဲ့ဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြႀကံဳလာရင္ထိ ေရာက္စြာအေရးယူရမယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးက ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ငန္းစဥ္ခ်မွတ္ရမယ္။ စည္း႐ုံးလႈံ႕ေဆာ္မႈ ပညာေပးမႈေတြကို လူထုၾကားမွာ၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြၾကားမွာခ်ျပရမယ္။ လူထုေတြက ဒါကိုလက္ခံရမယ္။ အထူးသျဖင့္အဖြဲ႔ အစည္းေတြက ပိုၿပီး နားလည္ရမယ္။ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက သူတို႔ကိုယ္တိုင္နားလည္ေအာင္ လုပ္ၿပီးမွ တစ္ဆင့္ျပန္လည္မွ် ေဝေပးရမယ္။ ဘာျဖစ္လိုလဲဆိုေတာ့ အခုျမန္မာျပည္ထဲမွာက အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မ်ားလာတာနဲ႔ အမွ် ဒီအရာေတြကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ဘာျဖစ္လို႔ျဖစ္လာရတာလဲဆုိတာကုိ အစိုးရေတြ အေနနဲ႔ ကြင္းဆင္းအေျဖရွာ ရမွာျဖစ္ၿပီး နည္းလမ္းတစ္ခုကိုခ်မွတ္ ရမွာျဖစ္တယ္။
ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဒါကိုတိက်ေအာင္အေျဖမရွာဘူးဆိုရင္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ခက္ခဲမယ္။ အခုဆိုရင္ျမန္မာျပည္ထဲမွာ မ်ားေသာ အားျဖင့္ ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္၊ မူးယစ္ေဆးဝါးေတြေၾကာင့္ ဒါေတြက လူ႔အသိစိတ္ေတြ စဥ္းစား ေတြးေခၚႏုိင္မႈေတြကုိ ထိခုိက္ေစၿပီး ဒီလိုအၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာရတာျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာကုိင္ တြယ္ေျဖရွင္းရမယ္။ ေနာက္ၿပီး အခုဆိုရင္ ဒီညစ္ညမ္း႐ုပ္ရွင္ေတြကိုၾကည့္တာေတြကို ကာကြယ္ ဖို႔ဥပေဒမရွိေတာ့ လူေတြက ကုိယ့္ကိုယ္ကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းမရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ ဒါေတြအမ်ားႀကီး ျဖစ္လာမယ္။
အဲ့ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ ဒါေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္မဲ့ ဥပေဒ မရွိေတာ့ အားလံုးကို ကိုင္တြယ္လို႔မရဘူးေလ။ ႏိုင္ငံတ ကာမွာ ဒီလုိ ဥပေဒမ်ဳိးရွိေပမဲ့ျမန္မာျပည္မွာေတာ့မရွိဘူး။ ဥပေဒေတြ တိတိက်က်ရွိရမယ္။ ေနာက္ဒီလို မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔လည္း လူတိုင္းမွာတာဝန္ရွိတယ္။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးေတြက သိရမယ္။ နားလည္းရမယ္။ ကုိယ့္မိသားစုကို ကာကြယ္ရမယ္။ အိမ္နီးနားခ်င္းေတြကိုကာကြယ္ရမယ္၊ အဲ့ဒါေတြရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါေတြကေလ်ာ့နည္းလာႏုိင္မယ္။

ပဒုိေစာလွထြန္း -တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉး -၂ (KNU- ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး)


အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္တယ္ဆုိတာက ထုတာ၊ ေထာင္းတာ၊ ႐ုိက္တာ၊ ကန္ေက်ာက္တာ ဒါက ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ အၾကမ္းဖက္တာေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ ဂုဏ္သိကၡာ ညဳိးႏႊမ္းေစမဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈေတြလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚအၾကမ္းဖက္တာ ပါတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး စိတ္ခံစားမႈေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ျဖစ္ေအာင္လုပ္တာကလည္း ဒါက အၾကမ္းဖက္မႈတစ္နည္းပဲ။
လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ စိတ္ခ်င္းက မတူႏုိင္ဘူးေလ။ တခ်ဳိ႕က စိတ္လုိက္မာန္ပါ လုပ္ေဆာင္တတ္တာမ်ဳိး၊ တခ်ဳိ႕က ေသရည္ေသရက္ေတြ ေသာက္စားၿပီးေတာ့မွ အမ်ဳိးသမီး ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေစႏုိင္တာပဲ။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ဆင္းရဲ႕ဒုကၡေတြ အဆင္မေျပ မႈေတြ ႀကဳံေတြ႔ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ဆင္းရဲတြင္းနက္တာေတြ မလုံ မေလာက္ျဖစ္လာမႈေတြကေန မိသားစုအတြင္းမွာ မထင္မွတ္ပဲနဲ႔ စကားေျပာ ရန္ျဖစ္ရင္းနဲ႔ သူ႔ရဲ႕လုိအပ္ခ်က္ ကုိယ့္ရဲ႕လုိအပ္ခ်က္ အိမ္ေထာင္ဦးစီးအေနနဲ႔ ဘာမွမလုပ္ေပးႏုိင္ဘူး၊ ဘာမွမေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ အေျခအေနကေန စကားမ်ားရင္းနဲ႔လည္း လက္ေတြပါလာတတ္တယ္ေလ။ ဒီလုိအေျခအေန အေၾကာင္းအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။
အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေအာင္ဆုိရင္ လုပ္ရမွာက ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကိစၥ အရင္းခံေတြကုိ ေျဖရွင္းရမယ္။ အဲ့ဒီလုိေျဖရွင္းရင္ေတာ့ ပေပ်ာက္ႏုိင္မွာေပါ့။ ေသရည္ေသရက္ ေသာက္စားမႈကင္းေဝးတ့ဲအဆင့္ ေတြေရာက္ဖုိ႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္စားေသာက္မႈ ေျပေျပလည္လည္နဲ႔ ဒုကၡ သုကၡေတြ ကင္းေဝးတဲ့ အဆင့္ကုိေရာက္ဖုိ႔ အဲ့အေျခခံေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးရမယ္။ အဲ့ဒီအေျခခံကေနပဲျဖစ္တည္လာတာကုိး။
ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥက လူလူခ်င္း လိင္ျခားနားျခင္းကေန အျပန္အလွန္ေလးစားျခင္း အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ရရွိႏုိင္ဖုိ႔အတြက္လည္း ေဆာင္ရြက္ေပးရမဲ့ အရာေတြေပါ့။ အဲ့လုိမ်ဳိးလုပ္ျခင္း အားျဖင့္ကေတာ့ ခုနကေျပာတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကေတာ့ ေလ်ာ့နည္းလာလိမ့္မယ္။ အဓိက ကေတာ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာကုိ ဘယ္လုိျပသၾကမလဲေပါ့။ တစ္ဦးကုိ တစ္ဦး ခ်စ္ျခင္းေမတၱာထားတတ္ဖုိ႔လုိတယ္။

မန္းေအာင္ျပည္စိုး-ဥကၠဌ (ကရင္အမ်ိဳးသားဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ-KNDP)


ႏွစ္ပိုင္းခြဲျမင္ရလိမ့္မယ္။ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲတဲ့သူနဲ႔ မသံုးစြဲတဲ့သူ နည္းနည္းပါးပါး နားလည္ေပးဖို႔ေတာ့ လိုလိမ့္မယ္။ သံုးစြဲတဲ့သူေတြက်ေတာ့ မိန္းမေတြ အၾကမ္းဖက္ျခင္း ခံရမယ္။ မသံုးစြဲတဲ့သူ သမာသမတ္က်တဲ့သူေတြက်ေတာ့ မွ်မွ်တတဘဲ မိန္းမနဲ႔ ေယာက္်ား တူတူပဲ ဆက္ဆံၾကတယ္။
အၾကမ္းဖက္ခံရတာက အိမ္မွာေနရင္းထုိင္ရင္း အသားလြတ္ အၾကမ္းဖက္ခံရတာ မူးလာယမ္းလာၿပီးေတာ့ မိန္းမကို အႏိုင္က်င့္တာတို႔ ဘာျဖစ္တယ္ ညာျဖစ္တယ္ေပါ့။ နည္းနည္း နားလည္တဲ့ေယာက္်ားေတြ က်ေတာ့ အဲ့လိုရွိခ်င္မွ ရွိမယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုဏက သူတုိ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲတဲ့သူေတြ ၊ ေသာက္စားမူးယစ္တဲ့ သူေတြက်ေတာ့ အဲ့လို နားလည္မႈ ရွိခ်င္မွ ရွိမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲ့အေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြရွိေကာင္းရွိတယ္။
အခုအမ်ိဳးသမီး တစ္ခ်ိဳ႕တစ္ေလ အၾကမ္းဖက္ခံရေကာင္း ခံရမယ္။ ရွိေကာင္းရွိအံုးမယ္။ အဲ့လို ကေန ဘယ္လို ကာကြယ္ရမလဲ ဆိုတဲ့အပိုင္းကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း သည္းခံႏိုင္သေလာက္ သည္းခံေပး။ ကိုယ့္ေယာက္်ား ကိုယ့္ခင္ပြန္းကိုလည္း နားလည္မႈရွိေအာင္ နားလည္ေပးၿပီးေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုး မွ်မွ်တတနဲ႔ ဆက္ဆံေပးေပါ့။ အမ်ိဳးသားဘက္ကလည္း အရက္စြဲေနတယ္၊ မူးယစ္ေဆးစြဲေနတယ္ဆိုရင္ အဲ့လိုေကာင္ေတြက်ေတာ့ ငါတို႔ ပါတီကေနျဖစ္ျဖစ္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းကျဖစ္ျဖစ္ CSOက ျဖစ္ျဖစ္ ဒီဟာေတြကို ပညာေပးလိုက္ရင္ အထိုက္အေလ်ာက္ေတာ့ နည္းနည္းေလး သက္သာမႈရမလားေပါ့ကြာ။ အဲ့လိုမျဖစ္ေအာင္ အဲ့လို အၾကမ္းဖက္ မခံရေအာင္ ပညာဘဲေပးေပး ဥပေဒနဲ႔ဘဲ ထုတ္ထုတ္ အဲ့လိုနည္းေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ အႀကံေပးခ်င္တယ္။

နန္းထက္ထက္လင္း (Miss Tourism Global Queen International 2018 ဆုရွင္ )


နန္းထက္တုိ႔ ေနတဲ့ အနီးပတ္ဝန္းက်င္မွာဆုိရင္ အမ်ဳိးသမီးအၾကမ္းဖက္မႈက အမ်ားႀကီး ရွိတာေပါ့ေနာ္။ အခ်ဳိ႕အမ်ဳိး သမီးေတြ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီအိမ္ေထာင္တစ္ခုမွာေပါ့ေနာ္။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ႐ုိက္ႏွက္မႈတုိ႔ ၊ အရမ္းႀကီးၾကမ္းတမ္းစြာ ေျပာဆုိမႈတုိ႔ အဲဒါေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႔ေနရတယ္။
အမ်ဳိးသမီးေတြကို အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ေပၚလာေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ညီမထင္တာ အိမ္ေထာင္ တစ္ခုမွာ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေပါ့ေနာ္။ မိခင္ျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြက အိမ္မႈကိစၥ အဝဝကို လုပ္ရတယ္။ သားသမီးေရးက အစေပါ့ေနာ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဦးစီးရွာတဲ့ဟာကို ကိုယ္ကေလာက္ေအာင္ သုံးေနရတဲ့အခါမွာေပါ့ေနာ္။ တစ္ခါတစ္ေလက်ေတာ့ မေလာက္မငွျဖစ္တဲ့အခါက်လုိ႔ရွိရင္ Complain( ျပန္လည္ေျပာဆုိမႈ) တက္တဲ့အခါက်ရင္ ကိုယ့္ရဲ႕အိမ္ေထာင္ဦးစီးနဲ႔ ျပႆနာေတြႀကံဳရတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲလုိမ်ဳိးအမ်ားႀကီးေတြ႔ရတယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က တခ်ဳိ႕ေယာက္်ားေတြကေပါ့ေနာ္။ အျပင္မွာ အလုပ္လုပ္လုိ႔ အဆင္မေျပ တဲ့အခါက်လုိ႔ရွိရင္ အရက္ေတြေသာက္လာမယ္။ အဲဒီအခါက်လုိ႔ရွိရင္ ကိုယ့္အိမ္မွာရွိတဲ့ ကုိယ့္ရဲ႕ဇနီး မယားေတြကုိေပါ့ေနာ္။ ျပန္ၿပီးအႏုိင္ယူတာေတြလည္း ေတြ႔တယ္ေပါ့ေနာ္။ အရင္တုန္းက အမ်ဳိးသမီးေရးရာ ေကာ္မတီေတြရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့သြားတုိင္လုိ႔ရွိရင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာမ်ဳိး ညီမ မေတြ႔ဖူး ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒီအမ်ဳိးသမီးအၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးကုိ အဓိက လုပ္ေဆာင္ရမွာက ဒီအမ်ဳိးသမီးေရးရာေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ၊ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာေတြကို တိတိက်က်လုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ေတာ့ ညီမထင္တယ္။
ေနာက္တစ္ခ်က္ကေပါ့ေနာ္။ အခုဆုိလုိ႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသမီးေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လုံၿခံဳမႈ မရွိၾကေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ ကုိယ့္အိမ္တြင္းမွာဆုိလည္း လုံၿခံဳမႈမရွိဘူး။ ကေလးေတြကအစ အခုဆုိလုိ႔ရွိရင္ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြလည္း အမ်ားႀကီးေပၚလာတယ္။ အိမ္မွာရွိတဲ့ ကုိယ့္အေဖကိုလည္း သိပ္မယုံၾကည္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ေတြျဖစ္လာတယ္။ အဲလုိသတင္းေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ မလုံၿခံဳမႈေတြအမ်ားႀကီးျဖစ္လာတယ္ေပါ့။
ဒီလုိမ်ဳိး အမ်ဳိးသမီးေတြအၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေအာင္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ ကိုယ္တစ္ဦး တစ္ေယာက္ထဲကေန လုပ္ေဆာင္ လုိ႔မျဖစ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ အားလုံးပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ စည္းစည္း ႐ုံး႐ုံးနဲ႔ ေနရမယ္။ ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ ကိုယ္ခံစားရတာေတြ အကုန္လုံးကိုေပါ့ေနာ္။ ကုိယ္ဖာသာကိုယ္ ၿမိဳသိမ့္မထားမဘဲနဲ႔ ကိုယ့္အနီးမွာရွိလူေတြ ၊ ကိုယ္ယုံၾကည္ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ေျပာျပၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ကေနတစ္ဆင့္အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အမ်ဳိးသမီး ေရးရာ ေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့ ေကာ္မတီေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပမယ္။ ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ ဒီအမ်ဳိး သမီးေတြလုံၿခံဳမႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ပေပ်ာက္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဥပေဒေတြဆဲြၿပီးေတာ့ တကယ္ တိတိက်က်၊ ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေတြက ပေပ်ာက္မယ္လုိ႔ေတာ့ ညီမ ထင္ပါ တယ္။

နန္းျမင့္ေအာင္ (Regional Coordinator၊ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး မ႑ဳိင္အဖြဲ႔ – Local Resource Centre, Hpa-an)


က်မတို႔ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းထဲမွာ က်မအထင္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ သတ္ျဖတ္မႈတို႔၊ မုဒိမ္းမႈတို႔ကေတာ့ ျဖစ္တာနည္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထူးသျဖင့္ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေပါ့ေနာ္။ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအမ်ားဆံုးခံစားရတာက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေပါ့။ နာက်င္ေအာင္ ေျပာဆိုတာတို႔ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျဖစ္တာတို႔ အဲဒါေတြျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။ အဲဒါေတြ က ဘယ္ဟာေတြမွာျဖစ္တာမ်ားတာလဲဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ လင္မယားေတြ၊ ခ်စ္သူရည္းစားေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုဘာလို႔ျဖစ္တာလဲဆိုရင္ က်မတို႔ ပညာေပးမႈ ေတြပဲ လုပ္လို႔ရမယ္။ ခုနက သတ္ျဖတ္၊ အႏိုင္က်င့္ခံရမႈေတြကေတာ့ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာအေနနဲ႔ပဲ သြားမယ္ေလ။ အိမ္ တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈကိုေတာ့ အသိပညာဗဟုသုတေတြ ေပးျခင္းျဖင့္ က်မတို႔ေျဖရွင္းလို႔ရပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အဲလိုပညာေပးမႈေတြမွာ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုခ်ည္းေပးလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ိဳး သားေတြကိုပါအမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသားႏွစ္ခုလံုး ပညာေပးဖို႔ လိုအပ္တာေပါ့ေနာ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေပၚ ဘာ ေၾကာင့္အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ေနေသးလဲဆိုရင္ က်ား-မ အေျချပဳ အသိပညာေပး မႈေတြက အကုန္လံုး မလႊမ္းၿခံဳႏိုင္ေသးလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ားႀကီး ထပ္လုပ္ဖို႔ပါ တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက က်မတို႔ ျမန္မာလူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာဆိုရင္ ဥပမာ သူမ်ားအိမ္ လင္မယားရန္ျဖစ္ ေနရင္ မဆိုင္သလို ေနတတ္တာေပါ့။ ဒီလိုျဖစ္ရင္ ခံရတာက မိန္းမသားေတြ မ်ား ပါတယ္။ မိမိတို႔ပတ္၀န္းက်င္ မွာ ဒါေတြကို ၀ိုင္း၀န္းၿပီး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈေတြ ပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရင္ ပိုၿပီး ေကာင္းမြန္လာလိမ့္မယ္လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ဒီလိုလုပ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာလည္း အထူးသျဖင့္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အစိုးဌာနဆိုင္ရာေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အေထာက္အကူေပးမယ့္ ႏိုင္ငံတကာက အကူအညီေပးအဖြဲ႔အစည္းေတြ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အ စည္းေတြနဲ႔ အားလံုးပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မွပဲ က်မတို႔ဒီအမ်ိဳးသမီးေတြ အေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ေတြ ေလ်ာ့နည္းလာမွာ ျဖစ္ ပါတယ္။ က်မတို႔ကရင္မွာ ေတာ့ မျဖစ္တာေတာ့မဟုတ္ပါ ဘူး။ ျဖစ္တာနည္းပါ တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက က်မတို႔ဆီမွာ သတင္းက မေရာက္ႏိုင္ဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆို ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေလာက္နဲ႔ ၿပီးသြားၿပီးေတာ့ သတင္းေတြ ပိတ္သြားတာ တို႔ေတာ့ ရွိပါတယ္။ က်မတို႔ေဒသအတြင္းမွာ ေတာ့ က်မတို႔ပညာေပးမႈမ်ားမ်ားရွိဖို႔ေတာ့ လိုတယ္။ ပညာေပးမႈသာမက တရားဥပေဒစိုးမိုးနဲ႔လည္း ခ်ဳပ္ ကိုင္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ တရားဥပေဒထဲမွာ ထင္သာျမင္သာတဲ့ ပုဒ္မမ်ိဳးေတြနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္ရင္ တစ္ခ်ိဳ႕အၾကမ္းဖက္ခ်င္စိတ္ရွိတဲ့အမ်ိဳးသားေတြအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚမွာ ဒီလိုလုပ္ရဲမွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ တကယ္လုိ႔လုပ္ခဲ့ရင္လည္း ဥပေဒအရထိထိေရာက္ေရာက္ အျပစ္ေပး၊ အေရးယူမႈ ေတြလည္း လိုအပ္ပါတယ္။

ဥပေဒအရလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ အျပစ္ေပးအေရးယူမယ္၊ ပညာေပးမႈေတြလုပ္မယ္၊ အဲဒီလို တစ္ၿပိဳင္ နက္တည္းလုပ္သြားရင္ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းလာမယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္။ ေဒသတြင္းမွာ မလိုလားအပ္ တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမွာလည္း မူးယစ္ေဆးနဲ႔ အရက္ေၾကာင့္ျဖစ္တာကလည္းထည့္သြင္းစဥ္း စားရပါ မယ္။ အဲဒါေတြကို လည္း အစိုးရပိုင္းအေနနဲ႔ အရက္ဆိုရင္ ထိေရာက္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္မႈ ေတြ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးဆိုရင္လည္း ႏွိမ္နင္းမႈ ဒီထက္မက လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားေကာင္းလာရင္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြဟာ လည္း ေလ်ာ့နည္းသြားလိမ့္မယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။