လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားဦးေဆာင္၍ ေတာတြင္းသစ္ခြပန္းမ်ဳိးစိတ္ရာခ်ီ သုေတသနျပဳေဖာ္ထုတ္

ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ေဒသခံ ကရင္အမ်ဳိးသမီး (၆)ဦးမွ ဦးေဆာင္ၿပီး ကရင္ျပည္နယ္၊ မူတေရာ္(ဖာပြန္)ခ႐ုိင္ရွိ သံလြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဥယ်ာဥ္တြင္ ေတာတြင္းသစ္ခြမ်ဳိးစိတ္ေပါင္းရာခ်ီကုိ ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ သုေတသနျပဳရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၿပီး သစ္ခြအစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ကုိျပဳစုကာ ယမန္ေန႔က အီတူးထေက်းရြာတြင္ျပဳလုပ္သည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကမၻာ့ဌာေနျပည္ သူမ်ားေန႔ အခမ္းအနား၌ မိတ္ဆက္ျပသလုိက္သည္။

သံလြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဥယ်ာဥ္အတြင္းရွိ သစ္ခြပန္းအမ်ဳိးအစားျဖစ္သည့္ ကေဆာထယ္၊ ေသာသီေပၚေဝၚ ေဒသခံ သစ္ေတာႀကဳိးဝုိင္းႏွစ္ခုတြင္ ၂၀၁၂မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ ေလးႏွစ္တာအခ်ိန္ယူ၍ သုေတသနျပဳရွာေဖြခဲ့ရာ သစ္ခြမ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၁၂၁ မ်ဳိး ႏွင့္ ၎မ်ဳိးစိတ္အုပ္စုဝင္(၃၇)မ်ဳိးကုိ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့သည္ဟု သုေတသနျပဳမႈတြင္း ဦးေဆာင္ပါဝင္သူ ေနာ္ဆာယူက ေကအုိင္စီသုိ႔ေျပာသည္။

“က်မတုိ႔ သံလြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဥယ်ာဥ္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဒသခံအမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ အုပ္စုဖြဲ႔ၿပီးေတာ့မွ ပူးေပါင္းရွာေဖြၾက တာေပါ့။ က်မတုိ႔ ဌာေနတုိင္းရင္းသား ေရွးဘုိးဘြာဘီေဘေတြ လက္ထက္ကတည္းက ၾကည္ယုံ မႈရွိတာက ဒီပန္းေတြက ဆန္စပါးလိပ္ျပာေတြျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရာဂါဘယေတြကုိေပ်ာက္ကင္းေစတယ္။ ဒီပန္း ေတြကုိ လာၿပီးခူးယူသြားရင္ ျမစ္ေခ်ာင္း၊ အင္းအုိင္ ခမ္းေျခာက္ေစတယ္။ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြအတြက္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရမဲ့ အမ်ဳိးအစားထဲက တစ္ခုျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

ထုိသုိ႔ သုေတသနျပဳရွာေဖြရာတြင္ သစ္ခြပန္းမ်ဳိးစိတ္မ်ားကုိ ဦးေဆာင္သူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက ဓါတ္ပုံ႐ုိက္ယူျခင္း၊ အပြင့္အဖတ္ႏွင့္ အပင္မ်ဳိးစိတ္မ်ားကုိ ယူေဆာင္ၿပီး အမည္မသိသည့္ ပန္းမ်ားကုိ ဝါရင့္လူႀကီးမ်ားကုိ ေမးျမန္း ရယူကာ အမည္မ်ားကုိ ကရင္ဘာသာျဖင့္ မွတ္ယူၿပီး သိပၸံအမည္မ်ားကုိ (Kasetsart University) မွ ကူညီရွာ ေဖြမွတ္ယူေပးခဲ့သည္။

၎သုေတသနျပဳရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့သည့္ သစ္ခြမ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ၁၂၁ မ်ဳိး၏ (၇၇)ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ကမၻာတြင္ ေရာင္း ဝယ္မႈ တားျမစ္ထားေသာမ်ဳိးစိတ္မ်ားပါဝင္ၿပီး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ သဘာဝထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္း အဖြဲ႔ (IUCN)၏ မ်ဳိးတံုးေပ်ာက္ကြယ္ေတာ့မည့္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမႈစာရင္းဝင္ (Paphiopedilum Villosum) သစ္ခြအမ်ဳိး အစားကုိပါ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့သည္ကုိ အစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။

ကရင္သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ႏွင့္ လူမႈေရးဆုိင္ရာလႈပ္ရွားမႈကြန္ယက္(KESAN)၏ မီဒီယာ တာဝန္ခံ ေနာ္ဆာမူး က “က်မတုိ႔ ေဒသတြင္း သစ္ခြပန္းရွာေဖြသုေတသနျပဳတဲ့ ဒီအစီရင္ခံစာကုိ ကူညီထုတ္ေပးတာက သံလြင္ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးဥယ်ာဥ္ထဲမွာရွိတဲ့ သစ္ေတာႀကိဳးဝုိင္းေတြ စီမံခန္႔ခြဲမႈကုိ ပုိမုိျမႇင့္တင္ေပးဖုိ႔ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီလုိ ရွား ပါးမ်ဳိးစိတ္ဝင္သစ္ခြပန္းေတြ က်မတုိ႔ ကရင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမေတြမွာရွိေနေသးတယ္ဆုိတာ ကုိလည္း ေဖာ္ျပခ်င္သလုိ ဒီပန္းေတြကုိ ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖင့္ ဌာေနလူထုေတြအတြက္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ထုိသုိ႔ သုေတသနျပဳရွာေဖြေဖာ္ထုတ္မႈကုိ (KESAN)ႏွင့္ ေဒသခံလူထုသဘာဝ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းေဖာင္ေဒးရွင္း(People Resources and Conservation Foundation)တုိ႔မွ ကူညီေထာက္ပံ့ ေပးခဲ့ၿပီး ေနာ္ဆာယူ၊ ေနာ္ပုလဲ၊ ေနာ္ဘုဝါးေဖာ၊ ေနာ္မုခုိေဖာ၊ ေနာ္ဘူလားပေလာႏွင့္ ေနာ္ဗ်ဴးထီေစးစသည့္ ပညာရွင္မပါဝင္ေသာ ေဒသခံကရင္အမ်ဳိးသမီး(၆)ဦးမွ ဦးေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။