လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင္ဌာေနတုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ား၏အခြင့္အေရးအေပၚ ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳရန္ေတာင္းဆုိ

ၾသဂုတ္ ၁ဝ ရက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ဝင္ေရာက္လုပ္ကုိင္ၾကသည့္ ႏုိင္ငံတကာအစုိးရမ်ားအေနျဖင့္ ဌာေနတုိင္း ရင္းသား ျပည္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးအေပၚ ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳရန္ ယမန္ေန႔ (ၾသဂုတ္လ ၉ရက္)တြင္ က် ေရာက္သည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကမၻာ့ဌာေနျပည္သူမ်ားေန႔ (International Day of the World’s Indigenous Peoples )တြင္ ကရင္ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ားက ေတာင္းဆုိလုိက္သည္။

သံလြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဥယ်ာဥ္ေကာ္မတီမွ ဦးေဆာင္၍ ကရင္ျပည္နယ္၊ မူတေရာ္(ဖာပြန္)ခ႐ုိင္၊ အီတူးထေက်းရြာ တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ အဆုိပါ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကမၻာ့ဌာေနျပည္သူမ်ားေန႔အခမ္းအနား၌ ယင္းသုိ႔ ေတာင္းဆုိ လုိက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ထုိေတာင္းဆုိခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အခမ္းအနား ဦးေဆာင္အဖဲြ႔ဝင္ ေစာဒုိးဒုိမူးက ယခုလုိ ေျပာသည္။

“ကမၻာ့ကုလသမဂၢ(UN)ကေန အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဌာေနတုိင္းရင္းသားျပည္သူေတြရဲ႕ ဓေလ့ ထုံး တမ္း၊ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာအခြင့္အေရးေတြ၊ ေရေျမသစ္ေတာေတြကုိ ဓေလ့ထုံးတမ္းအရ စီမံထိန္းသိမ္း ေဆာင္ ရြက္ခြင့္အျပည့္အဝရွိၿပီးသားပဲ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစုိးရကေန ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ၾကာ စစ္ေရးပဋိပကၡေတြမွာ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေသာ ဖိႏွိပ္မႈေတြေၾကာင့္ ဌာေနျပည္သူေတြမွာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရၿပီးေတာ့ ကုိယ့္ရဲ႕အခြင့္အေရးေတြအေပၚ မခံစားခဲ့ၾကရဘူး။ ဒီအေပၚမွာ ႏုိင္ငံအစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံထဲကုိဝင္လာတဲ့ ႏုိင္ငံတကာအစုိးရေတြက အသိ အမွတ္ျပဳေပး ရမည္ျဖစ္သလုိ အခြင့္အေရးအေပၚမွာလည္း ေလးစားရမယ္”ဟု ၎က ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္အရ လုိက္ပါျဖစ္ေပၚလာသည့္ အစုိးရႏွင့္ စစ္တပ္၏ အတင္းအဓမၼ ေျမ ေနရာသိမ္းယူမႈ၊ နယ္ေျမစုိးမုိးမႈစစ္ဆင္ေရးမ်ားႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအမည္ခံအႀကီးစား စီးပြားေရး စီမံကိန္း လုပ္ငန္း မ်ားေၾကာင့္ သစ္ေတာ၊ ေရေျမအေပၚ အဓိကအားထားေနရသည့္ ဌာေနျပည္သူမ်ားအတြက္ စုိးရိမ္မႈႏွင့္စိန္ေခၚ မႈမ်ားစြာႀကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟုလည္း ေစာဒုိးဒုိမူးက ဆက္ေျပာသည္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏ ဌာေနတုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ားအခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေၾကညာစာတမ္း အပုိဒ္ခြဲ(၂၅)၊ (၂၆) မ်ားအရ ဌာေနတုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ၎တုိ႔ႏွင့္ဆက္စပ္မႈရွိသည့္ ေရ၊ ေျမႏွင့္ အျခားသဘာဝ အရင္းအျမစ္မ်ားအေပၚ ထိန္းသိမ္းျမႇင့္တင္ခြင့္ႏွင့္ ပုိင္ဆုိင္ခြင့္၊ အသုံးျပဳခြင့္၊ စီမံခြင့္ရွိၿပီး ၎အေပၚ အစုိးရအေန ျဖင့္ အသိအမွတ္ျပဳမႈႏွင့္ အကာအကြယ္ေပးမႈျပဳရမည္ဟု ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

မူေၾတာ္ခ႐ုိင္ လူေသာေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္ ေစာညာကီထူးက “က်ေနာ္တုိ႔ေဒသမွာ အစုိးရစစ္တပ္က ဝင္ၿပီး ကားလမ္းေတြေဖာက္တာေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ေဒသခံေတြရဲ႕ ေနထုိင္စားေသာက္မႈေနရာေတြ ထိခုိက္ပ်က္စီး တာ ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ဌာေနလူထုေတြက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေျမေနရာေတြရွိေပမဲ့ အသိအမွတ္မျပဳခံရတာေတြက စ တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြႀကဳံေတြ႔ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလုိေန႔မ်ဳိးမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အ ေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြရွိေနတယ္ဆုိတာကုိ တစ္ကမၻာလုံးကို သိေစခ်င္တယ္” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ယမန္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားတြင္ ေဒသခံစစ္ေရွာင္စခန္းျပည္သူမ်ား၊ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္သူမ်ားႏွင့္ ကရင္သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ လူမႈေရး ဆုိင္ရာလႈပ္ရွားမႈကြန္ယက္(KESAN) ၊ ကရင္အမ်ဳိးသမီးအစည္းအ႐ုံး (KWO)၊ ကရင္လူငယ္အစည္းအ႐ုံး (KYO)ႏွင့္ ကရင္ေက်ာင္းသားကြန္ယက္အဖြဲ႔ (KSNG) တုိ႔ အပါအဝင္ စုစုေပါင္း (၅၀၀)ေက်ာ္ ပါဝင္တက္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ဌာေနတုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းပဲြ အစီအစဥ္၊ သစ္ခြပန္းအစီရင္ခံစာမိတ္ဆက္ျခင္းႏွင့္ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ႐ုိးရာကစားပြဲ၊ ႐ိုးရာ သ႐ုပ္ေဖာ္ျခင္း၊ သ႐ုပ္ေဖာ္ကျပျခင္း၊ ဌာေနျပည္သူမ်ား၏ ႐ုပ္ပုံျပသျခင္းႏွင့္ မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ ျပသခဲ့ၾကသည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ျပဳလုပ္က်င္းပသည့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏ အေထြေထြညီလာခံ၌ ႏွစ္စဥ္ ၾသဂုတ္လ ၉ ရက္ေန႔ကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကမၻာ့ဌာေနျပည္သူမ်ားေန႔အျဖစ္ က်င္းပရန္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားျခင္းျဖစ္ သည္။