လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ျမန္မာ့အေရးသံုးသပ္ျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာစိန္ေခၚမႈမ်ားဖိုရမ္ ႏုိင္ငံအသီးသီးမွ ပညာရွင္ ၅၀ခန္႔တက္ေရာက္ခဲ့

ဇူလိုင္ ၁၁ရက္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္။ ေကအုိင္စီ

ျမန္မာႏိုင္ငံအေရး ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းႏွင့္ ႏုိုင္ငံတကာ စိန္ေခၚမႈမ်ားဖိုရမ္ (Burma Review and Challenges International Forum-BRACIF)ကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၊ နာဂိုယာၿမိဳ႕ရွိ Aichi Gakuin University ရွိ Campus ႏွစ္ခုတြင္ ဇူလိုင္လ ၇ရက္မွ ၉ရက္ေန႔အ ထိ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ျမန္မာႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ တတ္သိပညာရွင္ေပါင္း (၅၃)ဦး တက္ေရာက္ေဆြးေႏြး ဖလွယ္ခဲ့ၾကသည္။

ယခုဖိုရမ္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ျဖစ္ၿပီး Aichi Gakuin University မွ ပါေမာကၡခ်ဳိစိန္ယာမာဟာတာ(Chosein Yamahata)က ဦးေဆာင္ကာ ပါေမာကၡ မာကီကိုတာကီဒါ(Makiko Takeda)ႏွင့္အတူ ကမကထျပဳ က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ဖိုရမ္တြင္ Panel ၁၁ခု၊ စားပြဲ၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲႏွစ္ခု အပါအ၀င္ Key Note တစ္ခုႏွင့္ Special lecture အစီအစဥ္မ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း ပါေမာကၡခ်ဳိစိန္က ေျပာဆိုသည္။

၎က “အားလံုးၿခံဳေျပာလိုက္ရင္ က႑ႀကီး ၁၅ခုရွိတယ္။ ၁၅ခုမွာ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေက်နပ္အားရမႈကို ေျပာရရင္ ေဆြးေႏြးတဲ့သူ ေတြရဲ႕တက္ႂကြမႈ၊ ေဆြးေႏြးတဲ့အခ်က္အလက္ ဒုတိယေန႔။ တတိယေန႔ကေတာ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြအေပၚကေန ေပါက္ဖြားလာတဲ့ နားလည္ခ်က္နဲ႔ စတုတၳအခ်က္က နားလည္မႈေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ေရွ႕ဘာဆက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးမလဲ၊ ဘာဆက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုပေရာ့ဂ်က္(လုပ္ငန္းစဥ္)ေတြလုပ္မယ္၊ ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္မယ္ဆိုတဲ့ ငါးခ်က္႐ႈေထာင့္ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကို အားရတယ္။ ရာႏႈန္းျပည့္အားရတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ဇူလိုင္ ၉ရက္ ညေနက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ဖိုရမ္ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ ၃ခုမွာ ျမန္မာျပည္၏ အေရးႀကီး အေျခအေနမ်ား၊ တိုးတက္မႈ ေအးခ်မ္းမႈ လူသားမ်ား လံုၿခံဳမႈ၊ အျခားႏိုင္ငံမ်ား လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား လူသားမ်ားႏွင့္ တန္းတူဆက္ဆံရာတြင္ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေဘာင္တန္းႏိုင္ရန္၊ ႏိုင္ငံဂုဏ္ သိကၡာရွိစြာ ရပ္တည္ႏိုင္ရန္၊ သတင္းအခ်က္အလက္ ဖံြ႔ၿဖိဳးျပန္႔ပြားျခင္းႏွင့္ ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းျခင္း။ ျမန္မာ၊ အာရွတိုက္ႏွင့္ပတ္သက္ ေသာ အတတ္ပညာရွင္၊ အသိပညာရွင္မ်ားစုစည္းၿပီး ဂ်ပန္က တျခားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ မည္သည့္သုေတသနမ်ား လုပ္ ေဆာင္သင့္သည္ကိုဆံုးျဖတ္ႏိုင္ရန္၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ အခက္အခဲႀကံဳခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္ျပည္သူ၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား သိ ရွိၿပီး တတ္ႏုိင္သမွ် ကူညီႏိုင္ေရး မ်က္ေျခမျပတ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎ပါေမာကၡက ရွင္းျပေျပာဆိုသည္။

“ပညာရွင္မ်ားရွင္းလင္းမႈႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မူ၀ါဒဆိုင္ရာက႑မ်ား”ေဆာင္ပုဒ္ျဖင့္ က်င္းပခဲ့သည့္ ၎ဖိုရမ္သို႔ တက္ေရာက္ၾကသူ မ်ားထဲတြင္ ဂ်ပန္၊ ထိုင္း၊ ျမန္မာ၊ အေမရိကန္၊ ၾသစေၾတးလ်ား၊ အဂၤလန္၊ ဒိန္းမတ္ႏွင့္ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံမ်ားမွ သုေတသနပညာရွင္ မ်ား၊ ႐ုပ္သံမွတ္တမ္းကြ်မ္းက်င္သူ၊ မီဒီယာလုပ္ကိုင္ေနသူမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ား၏ တကၠသိုလ္မ်ားမွ ပညာရွင္မ်ား ပါ၀င္ခဲ့ ၾကသည္။

အဆိုပါဖိုရမ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီျမင္ကြင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ။ လူနည္းစု လူမ်ားစု ဆက္ဆံေရး၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားလကၡဏာႏွင့္ မတူကြဲျပားေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား။ လူသားအရင္းအျမစ္၊ ကုန္သြယ္ေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈႏွင့္ အဆင့္ ျမင့္ပညာေရး။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းကေလးငယ္ဘ၀ မွတ္တမ္း႐ုပ္သံ။ ဓေလ့ထံုးတမ္းတရားစီရင္ေရးႏွင့္ တရား႐ံုးစီရင္မႈ၊ နယ္စပ္လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအတြက္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း၊ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္း မ်ားကို တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ေနာက္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာတန္ဘိုး၊ ႏိုင္ငံသားလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္။ ႐ိုးရာအေလ့အထႏွင့္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း၏ ရင္းႏွီးမႈ။ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ား၏ ေန႔စဥ္တရားမွ်တမႈ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး႐ႈေထာင့္ႏွင့္ ေဒသႏၱရ အသက္ေမြးဆိုင္ရာမ်ား။ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ လံႈ႔ေဆာ္မႈ။ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အစိုးရဆိုင္ရာႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အေထာက္အကူဆိုင္ရာမ်ားအျပင္ စကား၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲအျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ အေျခအေနမ်ား၊ နယ္စပ္ေဒသ ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးစိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးဖလွယ္သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။

သွ်မ္းျပည္နယ္မွ လာေရာက္ကာ မွတ္တမ္း႐ုပ္သံ တင္ဆက္သူ စိုင္းစိုင္းက “က်ေနာ္က freelance film maker အေနနဲ႔ တက္ ေရာက္တာျဖစ္တယ္။ သံလြင္ျမစ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မန္းတံုမွာေဆာက္မယ့္ ဆည္အေၾကာင္းကို က်ေနာ္ လာျပတယ္။ ဒါနဲ႔ဆို ဒုတိ ယအေခါက္ေပါ့။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံက ကေလးေတြ ထိုင္းႏိုင္ငံထဲကို လာေရာက္ေနထိုင္တဲ့အေၾကာင္း ေမာင္ ေထာင္းဒီကို high light လုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံမဲ့ေနတဲ့ ကေလးေတြအေၾကာင္း က်ေနာ္ လာျပသတာျဖစ္တယ္။ ဒီကိုလာျခင္းအားျဖင့္ က်ေနာ့္အတြက္က ကြန္ရက္ေတြ၊ ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြ ရတယ္။ ေနာက္ၿပီး အျခားသူေတြတင္ျပတာေတြကို ၾကားသိရေတာ့ က်ေနာ္ ဆက္လုပ္မယ့္ ပေရာ့ဂ်က္ေတြအတြက္ အိုင္ဒီယာရလာတယ္။”ဟု ေကအုိင္စီသို႔ ေျပာသည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ BRNCIF ဖိုရမ္ကို ဦးေဆာင္သူ၏ ေငြေၾကးမတည္မႈအျပင္ Heinrich Boll Stiftung (HBS), Marathon Myan-mar, Project Diplomacy Academic ႏွင့္ Danish Institutes for International Studies (DIIS) အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ကုန္ က်မႈမ်ားကို ပူးေပါင္းထည့္၀င္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း သိရသည္။

ပထမအႀကိမ္ ဖိုရမ္ကို ၂၀၀၉ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃ရက္မွ ၁၅ရက္ေန႔ကလည္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၌ပင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ၂၀၁၀ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ ျမန္မာျပည္၏ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟုလည္း ဦးေဆာင္က်င္းပသူမ်ား၏ ေျပာဆို ခ်က္အရ သိရသည္။