လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားကို စီးပြားေရးလုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာ အျပည့္ေပးရန္ ENAC တုိက္တြန္း

ဇြန္ ၁၅ ရက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္။ ေစာထြန္းလင္း

အနာဂတ္ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ရာတြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားကို စီးပြားေရးဆုိင္ရာ လုပ္ပုိင္ ခြင့္အာဏာ အျပည့္အဝေပးရန္ တုိက္တြန္းအႀကံျပဳလုိသည္ဟု တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာစင္တာ (ျပည္ေထာင္စုျမန္မာ ႏုိင္ငံ-ENAC) အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ ဇိုသုန္းမႈန္က ေျပာသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဇြန္ ၁၄ ရက္၊ နံနက္ပုိင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ဖုိးစိန္လမ္းရွိ Green Hill ဟိုတယ္၌ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေရးရာစင္တာက သုေတသနျပဳစု ထုတ္ေဝသည့္ အနာဂတ္ ဖက္ဒရယ္ဒီမို က ေရစီ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ရာတြင္ အေျခခံသင့္သည့္ က႑အလုိက္ မူဝါဒ အႀကံျပဳခ်က္ႏွင့္ ဘ႑ာ ေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ သုေတသန စာတမ္း မိတ္ဆက္ပြဲတြင္ စင္တာ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဇိုသုန္းမႈန္ ယခုလို ေျပာသည္။

၎က “ ဖက္ဒရယ္ဆုိတာ ပူးေပါင္းေရးျဖစ္တယ္။ အတူတူေနထုိင္ရေအာင္ဆိုတဲ့ မူျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံေရးအာဏာ ခြဲေဝရမယ္။ ဒါနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတိုးတက္ဖုိ႔ ျပည္ေထာင္စု အားေကာင္းေအာင္လုပ္ဖုိ႔ဆိုရင္ စီးပြားေရး ဆုိင္ရာ အာဏာလည္းခြဲေဝဖုိ႔ လိုတယ္။ ျပည္နယ္မ်ား၊ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ား စီးပြားေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကို အကန္႔အ သတ္မထားသင့္ဘူး။ အျပည့္အဝလုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာေပးသင့္ပါတယ္လုိ႔ တုိက္တြန္းခ်င္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ENAC စင္တာက တတိယအႀကိိမ္ ထုတ္ေဝသည့္ အဆိုပါ က႑အလုိက္မူဝါဒ အႀကံျပဳခ်က္စာတမ္းတြင္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေျမယာ၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အခြန္၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ စြမ္းအင္ စသည့္ က႑ ၁၁ ခုအတြက္ မူဝါဒအႀကံျပဳခ်က္မ်ား အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔အျပင္ စာမ်က္ႏွာ ၁၇၂ မ်က္ႏွာပါရွိသည့္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ သုေတသနစာတမ္းတြင္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ႏွင့္ ျပည္နယ္၊ တုိင္းေဒသ ႀကီးမ်ားအၾကား အခြန္ေကာက္ခံေရး၊ ဘ႑ာေငြခြဲေဝသံုးစြဲမႈႏွင့္ ဘ႑ာေငြလႊဲ ေျပာင္းမႈဆုိင္ရာ မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စဥ္းစားအႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပထားသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဘ႑ာေရး စနစ္ကို ၾကည့္မည္ဆိုပါက ၂၀၁၅ ဖဲြ႔စည္းပံုျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒအရ ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒ ေနာက္ဆက္တြဲ ဇယား ၂ တြင္ ျပည္နယ္မ်ားကို ဥပေဒျပဳခြင့္ ၃၅ ခုထိ တိုးေပးေသာ္လည္း လက္ေတြ႔အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ရာတြင္ ရွင္းလင္းမႈမရွိသည္မ်ားကို ေတြ႔ရသည္ဟု ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ဖက္ဒရယ္စနစ္သုေတသနစာတမ္းျပဳစုသူ နန္း ေအးေအးသြယ္က ေျပာသည္။

၎က “ ဥပမာ ပညာေရးဆို တခုလံုးေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ မူလတန္းအဆင့္ကို ျပည္နယ္ေတြကို လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးတယ္။ ေနာက္ေတြ႔ရွိခ်က္က ဒီအသံုးစရိတ္တာဝန္ေတြက ဖဲြ႔စည္းပံုထဲမွာ ထည့္ထားေသာ္လည္းပဲ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ရွင္းလင္းျပတ္သားမႈမရွိတာေတြကို ေတြ႔ရွိရတယ္။ ဥပေဒျပဳခြင့္ရရသလားဆိုတာ မသဲကြဲဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပေဒျပဳတာ ျပည္ေထာင္စုက ျပဳၿပီးေတာ့ ျပည္နယ္က အေကာင္အထည္ေဖာ္တာေလာက္ပဲ ရွိတယ္ဆိုတာေတြ႔ရွိရတယ္” ေျပာသည္။

အဆိုပါ သုေတနစာတမ္းမိတ္ဆက္ပြဲအခမ္းအနားသို႔ ျပည္တြင္းလူမႈအဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားႏွင့္ ENAC စင္တာမွတာဝန္ရွိသူမ်ား အပါအဝင္စုစုေပါင္း ၁၅၀ ဦးေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

အခမ္းအနားတက္ေရာက္လာသူ ကရင္အမ်ိဳးသားပါတီမွအေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး မန္းေက်ာ္ၿငိမ္းက “ဒီစာတမ္းေတြက ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ အေထာက္အကူျပဳတယ္။ တုိင္းရင္သားေတြအတြက္ မွီျငမ္းႏုိင္တဲ့ ျပည့္စံုမႈရွိတဲ့ စာတမ္းေတြျဖစ္တယ္”ဟု ေကအုိင္စီသို႔ ေျပာသည္။

တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာ စင္တာအေနျဖင့္ ယခုျပဳစု ထုတ္ေဝသည့္ က႑အလုိက္မူဝါဒ အႀကံျပဳခ်က္ စာတမ္း မ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ အေထာက္အကူျပဳရန္ ရည္ရြယ္ထုတ္ေဝျခင္း ျဖစ္သည္ဟု စင္တာ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။