လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အမ်ဳိးသားတန္းတူေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္

မန္းေအာင္ျပည္စိုး
(ေမ ၂၀၁၈)

ကရင္တိုင္းရင္းသားတို႔၏ အမ်ိဳးသားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၁၈၈၁ခုႏွစ္တြင္ ကရင္တို႔၏ အဦးဆံုးေသာ အမ်ိဳးသားအသင္းျဖစ္သည့္ “ေဒါကလု” အသင္းႀကီးကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ (Karen National Association – KNA) ဟု အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေခၚဆိုသည္။ ထိုအသင္းႀကီးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ဂ်ပန္မ်ား၀င္ေရာက္လာသည့္ ၁၉၄၂ခုႏွစ္ ၀န္းက်င္အထိ တရား၀င္ သက္၀င္လႈပ္ရွားခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္မ်ား ၀င္ေရာက္လာခ်ိန္၌ ၎တို႔၏ အရွိန္အ၀ါ ေမွးမွိန္္လာခဲ့သည္။

“ေဒါကလု” အသင္းႀကီးၿပီးေနာက္ သစၥာရွိ ကရင္အသင္း(The loyal Karen Association –LKA)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကရင္အမ်ဳိးသား အသင္း (Burma Karen National Association- BKNA)၊ ကရင္ဗဟိုအႀကံေပးအဖြဲ႔ (Karen Central Advisory Board- KCAB)၊ ကရင္ဗဟိုအဖြဲ႔ (Karen Central Organization –KCO)၊ ကရင္လူငယ္အဖြဲ႔ (Karen Youth Organization-KYO) စသည္ျဖင့္ ကရင္အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ အသင္းအဖြဲ႔မ်ား အလွ်ဳိလွ်ဳိ ဖြဲ႔စည္းေပၚေပါက္ခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ထိုအဖြဲ႔မ်ား အားလံုး ပူးေပါင္းၿပီး ယေန႔သမိုင္းစာမ်က္ႏွာထက္ ႀကံ့ႀကံ့ခံ ရပ္တည္ေနခဲ့ေသာ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုး Karen National Union-KNU ကို ၁၉၄၇ခုႏွစ္ ႏွစ္ဦးပိုင္း၌ ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။

KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးကို အဂၤလိပ္အစိုးရႏွင့္ ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္တို႔က အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ လြတ္ လပ္ေရးရရွိၿပီးေနာက္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ေရာင္စံုသူပုန္ ထၾကေသာအခါ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက ( ၃၀-၁-၁၉၄၉)ခုႏွစ္တြင္ KNU ကို ဥပ ေဒ ပုဒ္မ-၁၇အရ မတရားအသင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖင့္ KNU သည္ (၃၁-၁-၁၉၄၉)ရက္ေန႔တြင္ မလႊဲမေရွာင္သာေသာ သမိုင္း၀င္ေတာ္လွန္ေရး စတင္ခဲ့ရပါသည္။

ကရင္အမ်ိဳးသားလႈပ္ရွားမႈ သမိုင္းအက်ဥ္းကို ျပန္လည္အစ ေဖာ္တင္ျပရျခင္းမွာ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ အမ်ဳိးသားတန္းတူေရးုႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ရရွိေရး ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို ေပၚလြင္ေစလို၍ ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၄၇ခု၊ ဇန္န၀ါရီလမွ ၁၉၄၉၊ ဇန္န၀ါရီလအ ထိ (၂)ခန္႔မွ်သာတရား၀င္ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၄၉ခု၊ ဇန္န၀ါရီလမွ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးသည့္ (၁၅-၁၀-၂၀၁၅) ရက္ေန႔အထိ (၆၈)ႏွစ္၊ (၈)လႏွင့္(၁၄)ရက္ခန္႔မွ် မေရရာသည့္ သံသယကမၻာထဲတြင္ KNU သည္ ေ၀၀ါးစြာ ႐ုန္းကန္ေလွ်ာက္ လွမ္းခဲ့ရသည္။

ယခု NCA လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး၍ မတရားအသင္းမွ ေျဖလႊတ္ေပးလိုက္ေသာ္လည္း (၃)ႏွစ္ နီးပါးၾကာလာသည္အထိ ကန္႔သတ္ တားဆီး ပိတ္ပင္မႈမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရဆဲျဖစ္ပါသည္။ အတိတ္ကို ျပန္ေျပာင္းႏႈိင္းယွဥ္တင္ျပရလွ်င္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ ေစာဘဦးႀကီးတို႔သည္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲတြင္ အတူလက္တြဲဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။ ကရင္-ဗမာ အဓိက ႐ုဏ္းမ်ားကို အတူ၀ိုင္း၀န္းေျဖရွင္းခဲ့ၾကၿပီး ကရင္-ဗမာ ခ်စ္ၾကည္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုရ ပါလွ်င္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ မိတ္ေဆြရင္းခ်ာမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ ထိုေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးႏွင့္ပတ္သက္၍ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကသည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရအဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ဆူး ေျငာင့္ခလုတ္ အတားအဆီးဟု ခံယူေသာ္လည္း ဖဆပလအဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ သူရဲေကာင္းျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အတူ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ ေစာဘဦးႀကီးအေပၚ ဦးႏု၏ ဖဆပလ အစိုးရက ေသာင္းက်န္းသူ အဖ်က္သမားသစၥာေဖာက္ဟု ကင္ပြန္း တပ္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ကရင္ျပည္သူလူထုကမူ ေစာဘဦးႀကီးသည္ ကရင္တို႔၏ သူရဲေကာင္း၊ ကရင့္အခြင့္အေရးအတြက္ ခုခံ စစ္ျဖင့္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့သည့္ ေတာ္လွန္ေရးသမားဟု သတ္မွတ္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။

ထိုသို႔ျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးႏွစ္ဦး၏ ဘ၀ကို ႐ႈျမင္ၾကပံုခ်င္း ကြာျခားလွပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမွာ လြတ္လပ္ေရး၏ ဖခင္၊ ႏုိင္ငံ့အာဇာနည္အျဖစ္ သတ္မွတ္ မွတ္ေက်ာက္တင္ခံခဲ့ရေသာ္လည္း ေစာဘဦးႀကီးမူကား ေသာင္းက်န္းသူ အဖ်က္သမား သူပုန္ သူကန္အျဖစ္သာ ယူဆခဲ့ၾကသည္။ ဤအေျခအေနအေပၚ ကရင္တိုင္းရင္းသားမ်ားမွာ လြန္စြာ စိတ္မေကာင္း စိတ္ပ်က္ ၀မ္းနည္းခဲ့ရပါသည္။

မတရားအသင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရသည့္ ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး ေစာဘဦးႀကီးက်ဆံုးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ (၁၂)ရက္ေန႔ကို ကရင္အာဇာနည္ေန႔အျဖစ္ ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေအာက္ေမ့ဘြယ္ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းရွိ ကရင္မ်ားမွာ မတရားအသင္းမွ ပယ္ဖ်က္လိုက္သည့္တိုင္ေအာင္ ေစာဘဦးႀကီး က်ဆံုးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္ လ (၁၂)ရက္ေန႔ကို ကရင္အာဇာနည္ေန႔အျဖစ္ အခမ္းအနားမ်ားက်င္းပရန္ မ၀ံ့မရဲျဖစ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါသည္။

က်င္းပလွ်င္လည္းပုန္းလွ်ိဳးကြယ္လွ်ိဳးသာျဖစ္သည္။ ႀကီးမားစြာေသာ ျခားနားမႈမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အာဇာ နည္ေန႔ကို တခမ္းတနားက်င္းပေနခ်ိန္တြင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ ကရင္တို႔၏ ေခါင္းေဆာင္ ေစာဘဦးႀကီး က်ဆံုး သည့္ေန႔ကို အဘယ္ေၾကာင့္ ကရင္အာဇာနည္ေန႔အျဖစ္ မက်င္းပ၀့ံရသနည္း …
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ အဂၤလိပ္တို႔၏ ဒလွ်ိဳ ဒလံ အသားထဲ ေလာက္ထြက္သည့္ ဦးေစာ၏လုပ္ႀကံမႈျဖင့္ က်ဆံုးခဲ့ရသကဲ့သို႔ ေစာဘဦးႀကီးသည္လည္း ကရင္အမ်ိဳးသား ေစာေမာင္အဲ၏ သတင္းေပးဇာတ္တူသားစားျခင္းျဖင့္ က်ဆံုးခဲ့ရသည္ပဲ မဟုတ္ပါ လား …

ဤသို႔ ႏႈိုင္းယွဥ္တင္ျပျခင္းအေပၚ အျပစ္မျမင္ေစလိုပါ။ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ရပ္မွန္ကို ျမင္ေစလိုျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။
ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ဘုရားသံုးဆူၿမိဳ႕ရွိ ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးတြင္ ေစာဘဦးႀကီး၏ ကိုယ္အေပၚပိုင္း ပံုတူ႐ုပ္တုကို စိုက္ထူရန္ စီစဥ္ၾကေသာအခါ၌ အေရွ႕ေတာင္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ တားျမစ္ထားေၾကာင္း၊ ေစာဘဦးႀကီး၏႐ုပ္ထုကို စိုက္ထူလိုပါက ကရင္ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားထိန္းခ်ဳပ္ရာ နယ္ေျမတြင္ စိုက္ထူရန္ျဖစ္ေၾကာင္း အေရွ႕ေတာင္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမႉးကိုယ္စား စစ္ဦး စီးမႉး(ပထမတန္း) က KNU ၏ ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ (ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီး) ဥကၠဌ ( သို႔မဟုတ္) တပ္မဟာ(၆)မႉးထံ အေၾကာင္းၾကားခဲ့ေၾကာင္း လြန္ခဲ့သည့္ လအနည္းငယ္က ေဖ့စ္ဘြတ္တြင္ တင္ထားသည္ကို ဖတ္ရႈခဲ့ရပါသည္။

ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ ဥကၠဌ ပဒိုေစာေရႊေမာင္းတို႔ မည္သို႔ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္ မသိရပါ။ ဘုရားသံုး ဆူတြင္ ေစာဘဦးႀကီး၏ ကိုယ္တစ္ပိုင္း႐ုပ္တုစိုက္ထူခြင့္ မရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါသည္။

ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ရမည္ဆိုပါက တစ္ႏိုင္ငံလံုး၌ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ႐ုပ္တု ဘယ္ႏွစ္ခုစိုက္ထူထားသည္ကို မေျပာႏွင့္ဦး။ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ပန္းၿခံ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဥယ်ာဥ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကစားကြင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စာၾကည့္တိုက္၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပတိုက္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်း၊ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ တံတား စသည္ျဖင့္ ေရတြက္၍ မကုန္ႏိုင္ရွိေနသည္။ ဤအေျခအေနတြင္ သံလြင္တံတား(ေခ်ာင္းဆံု)အမည္ျဖင့္ ေမာ္လ ၿမိဳင္ႏွင့္ ဘီလူးကြ်န္းကိုု ဆက္သြယ္မည့္ တံတားႀကီး၏အမည္ကို ေပးထားၿပီ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာမွ လုပ္ငန္းၿပီးစီးေသာအခါ စီမံကိန္းအရ ခ်ထားသည့္အမည္ႏွင့္မဟုတ္ဘဲ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတံတား”ဟု အမည္မွည့္လိုေၾကာင္း NLD ပါတီ၀င္တစ္ဦး၏ တင္ျပခ်က္အေပၚ မြန္တိုင္းရင္းသားမ်ား၊ မြန္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ မြန္လူမ်ိဳးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾက ေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္၏ အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေနာက္ဆံုးတံတားႀကီးဖြင့္ေသာအခါ၌ “ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတံတား”ဟူေသာ အမည္ျဖင့္သာ ဖြင့္ခဲ့ပါသည္။

ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္အမည္ျဖင့္ လမ္းတံတား၊ ေစ်း၊ ပန္းၿခံ အမ်ိဳးစံုမွည့္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း မြန္ျပည္နယ္ရွိ ဤတံတားကို မြန္တိုင္းရင္းသားမ်ားက သူတို႔အတြက္ အမွတ္တရျဖစ္ေသာ အမည္တစ္ခုခုေပးခ်င္ပါလိမ့္မည္။ မဟုတ္လွ်င္ေသာ္မွ မူလအ တိုင္း သံလြင္တံတား(ေခ်ာင္းဆံု) ဟုပင္ ေခၚတြင္ေစခ်င္ေၾကာင္း ေလ့လာၾကားသိရပါသည္။

တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ဤလိုလားခ်က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံက အဘယ္ေၾကာင့္ မလိုက္ေလ်ာႏိုင္သနည္း… မလိုက္ေလ်ာခ်င္ ရသနည္း…။ မင္းတို႔- မြန္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ဆႏၵအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါေစကြာ”ဟု တစ္ခြန္းဟလိုက္႐ံုႏွင့္ ပြဲၿပီးႏိုင္ပါလ်က္ ဒီမိုကေရစီ အႏိုင္က်င့္နည္း၊ ဒီမိုကေရစီဗိုလ္က်နည္း( Tyranny of Democracy)ျဖင့္ လႊတ္ေတာ္မွတဆင့္ အဆံုးအျဖတ္ေပးေစျခင္းမွာ တရားနည္းလမ္းက်ပါ၏ေလာ…

တိုင္းရင္းသားတို႔၏ မ်က္ႏွာကို မေထာက္ထား၊ မညႇာတာခ်င္ေတာ့သေလာ….ဟူသည့္ ေမးခြန္းက ထြက္ေပၚလာပါသည္။ တံတားအမည္ကို “ရာမညတံတား” ဟု ေခၚမည္ဆိုပါလွ်င္ မည္သို႔ေသာ ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားရွိႏိုင္ပါသနည္း….
ျပည္တြင္းတြင္ ကရင္တို႔၏ ေခါင္းေဆာင္ေစာဘဦးႀကီး႐ုပ္တုတစ္ခုကို စိုက္ထူျခင္းအားျဖင့္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာအရ အဘယ္မွ် ထိခိုက္နစ္နာႏိုင္သနည္း။ တဖက္တြင္ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ဆႏၵအနည္းငယ္မွ် ကေလးကို မလိုက္ေလ်ာသင့္ပါသေလာ… ေငြစကၠဴမ်ားေပၚတြင္ ျခေသၤ့ပံု၊ ဆင္ပံုတို႔အစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံုျဖင့္ ျပန္လည္ ပံုႏွိပ္မည္ဟုၾကားရေသာအခါ တိုင္းရင္းသားတစ္ဦးတစ္ ေယာက္မွ် ကန္႔ကြက္သံမၾကားရ။ လိႈက္လွဲပ်ဴငွာစြာ ႀကိဳဆိုၾကလ်က္သာျဖစ္သည္။

၉-၄-၂၀၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ထို႔ေကာ္ကိုးေက်းရြာရွိ KNU/KNLA(PC)ဌာနခ်ဳပ္၌္ ကရင္ျပည္နယ္လူထုေတြ႔ဆံုပြဲ (Public Consultation) တစ္ရပ္ကို က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မြန္းလြဲ (၄း၀၀)နာရီတြင္ ေစာဘဦးႀကီး၏ အုတ္ဂူရွိရာ ရြာအေရွ႕ ဘက္သို႔ ေလ့လာေရးခရီးသြားေရာက္ခဲ့ပါသည္။ ေစာဘဦးႀကီးႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စိုင္းေခ အပါအ၀င္ အျခား(၉)ဦး၏ အုတ္ဂူတို႔ကို ျပဳ လုပ္ထားပါသည္။ စင္စစ္ ေစာဘဦးႀကီး၏ ႐ုပ္အေလာင္း ထို႔ေကာ္ကိုးရြာတြင္ မက်န္ခဲ့ပါ။ ၁၉၅၀ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ (၁၂)ရက္ေန႔ တြင္ ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ျခင္းခံရၿပီးေနာက္ ေစာဘဦးႀကီး၏ အေလာင္းအား ေမာ္လၿမိဳင္သို႔ သယ္ေဆာင္သြားၿပီး ၎မွတဆင့္ က်ဳိကၡမီပင္လယ္ျပင္တြင္ ပစ္ခ်ျမႇဳပ္ခဲ့ေၾကာင္း အားလံုး သိၾကၿပီးျဖစ္ပါသည္။

ယခုအုတ္ဂူထားရွိေသာ ေနရာမွာ ေစာဘဦးႀကီး ေသြးက်ေပက်ံခဲ့ေသာ ေနရာသာျဖစ္ပါသည္။ သူ၏အ႐ိုး၊ အ႐ိုးအိုးတို႔ကို ထည့္ သြင္းသၿဂၤဳိလ္ထားျခင္း မရွိပါ။
“က်ေနာ္တို႔ျပန္၀င္လာေတာ့ ဒီေနရာမွာ ေက်ာက္ခဲတံုးအပံု ေတြ႔ရတယ္။ ကရင္ေတြဟာ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ က်ဆံုးလို႔ ေသြးေျမ က်တဲ့ေနရာမွာ ေက်ာက္တံုးေလးေတြနဲ႔ ပစ္ခ်ပံုထားၿပီး အမွတ္အသားထားတာေတြ႔ရေတာ့ က်ေနာ္တို႔အခုလို အုတ္ဂူလုပ္လိုက္ တယ္” KNU/KNLA(PC)၏ စစ္ဦးစီး ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာေက်ာ္ညြန္႔က ရွင္းျပပါသည္။

“ဥကၠဌႀကီးနဲ႔အတူပါတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစာစိုင္းေခကေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မေသတဲ့အတြက္ ကြင္းေျပာင္ကိုျဖတ္ေျပးၿပီး တစ္ဖက္ေတာစပ္ မွာ ေသြးေျမက် က်ဆံုးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေသြးေျမက်တဲ့ ေနရာမွာ ကရင္ေတြက ေက်ာက္ခဲေတြပံုထားတာ ခုထိရွိေသးတယ္။ သြား ၾကည့္ခ်င္ သြားၾကည့္ႏိုင္တယ္။ အုတ္ဂူကေတာ့ ဥကၠဌႀကီးနားမွာပဲ တည္ထားေပးတယ္”ဟု ေစာေက်ာ္ညြန္႔က ရွည္ရွည္ေ၀းေ၀း ရွင္းျပပါသည္။

ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ျပည္တြင္းသို႔ ျပန္၀င္လာၿပီးေနာက္ ၂၀၁၀ခုႏွစ္တြင္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ ေျပာင္းရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးထိန္ေမာင္(ေဌးေမာင္)တို႔ကို ေျပာေသာအခါ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးထိန္ေမာင္က “က်ေနာ္တို႔ျပန္လာတာ ေအး ေအးခ်မ္းခ်မ္းေနခ်င္လို႔ျပန္လာတာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းခ်င္လို႔လာတာ၊ ရဲလုပ္ဖို႔၊ ျပည္သူ႔စစ္လုပ္ဖို႔၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္လုပ္ဖို႔ မဟုတ္ဘူး။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ ေနမယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အေႏွာက္အယွက္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္ခုေတာ့ရွိတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔က အေႏွာက္အယွက္ေပးရင္ေတာ့ က်ဳပ္တို႔ကလည္း ရွိတာနဲ႔ခုခံရမွာပဲ။ ဒီေနရာကေန တစ္ဖ၀ါးမွမခြာဘူး။ လက္နက္ လည္း မခ်ဘူး”ဟု တံု႔ျပန္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ ေစာဘဦးႀကီး က်ဆံုးခဲ့သည့္ ဘူမိနက္သန္ ထို႔ေကာ္ကိုးေျမတြင္ ဆက္ လက္ေနထိုင္လ်က္ ယခုအခါ ဂ်ပန္ JICA ေဖာင္ေဒးရွင္းက လံုးခ်င္းအိမ္ယာအလံုးတစ္ရာေက်ာ္ ေဆာက္လုပ္ေပးေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားကလည္း ကရင္အာဇာနည္ေန႔အခမ္းအနားမ်ား ပီျပင္စြာ က်င္းပႏိုင္ေရး၊ ကရင္အာဇာနည္ဗိမာန္ ခန္႔ညားထည္၀ါစြာ တည္ေဆာက္ႏိုင္ေရး ညႇိႏိႈင္းစီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
လတ္တေလာအေျခအေနတြင္ ကရင္ေဒသမ်ား၌ ကရင္အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးအႀကိဳေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို တပ္မေတာ္က ကန္႔ ကြက္ဟန္႔တားေနေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ကရင္တို႔သည္ သမိုင္းေၾကာင္းအရ ကရင္ျပည္နယ္တစ္ခုတည္း၌သာမဟုတ္။ မြန္ ျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္၊တနသၤာရီတိုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္း စသည္တို႔၌လည္း ကရင္လူထုအမ်ားအျပား ျပန္႔က်ဲေနထိုင္ၾကပါသည္။

ေဒသအသီးသီးရွိ ကရင္လူမ်ိဳးတို႔၏ ဆႏၵသေဘာထားကို သူတို႔ေနထိုင္ရာ ေဒသတြင္ ရယူေဆြးေႏြးႏိုင္မွ၊ ေဒသအလိုက္ ႏိုင္ငံ ေရးေဆြးေႏြးပြဲ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါမွ အမွန္တရားေပၚလာမည္ျဖစ္ပါသည္။ ဟိုေနရာမလုပ္ရ၊ သည္လူမပါရဆိုလွ်င္ လူထု၏ဆႏၵအမွန္ ကို မည္သို႔ရႏိုင္ပါအံ့နည္း…။

NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ ကရင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ မ်ား တည္ရွိေနရာမ်ား၌သာ ေဆြးေႏြးပြဲျပဳလုပ္သြားမည္ဟု စီစဥ္ လာၾကျပန္သည္။ ကယားျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္တို႔အတြက္ KNU ဒူးပလာယာခ႐ိုင္(ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီး ပါ၀င္)၌လည္းေကာင္း၊ တနသၤာရီတိုင္းအတြက္ KNU တပ္မဟာ(၄)၌လည္းေကာင္း၊ ဧရာ၀တီ၊ ရန္ကုန္၊ ပဲခူးတိုင္းမ်ားအတြက္ KNU ေတာင္ငူခ႐ိုင္ဌာနခ်ဳပ္၌၎ ေဆာင္ရြက္မည္ဟုသိရွိရပါသည္။ ျဖစ္ေျမာက္လာမည့္လား မေျပာႏိုင္ေသးပါ၊ (၂၁) ပင္လံု တတိယအစည္းအေ၀းေကာ ဘယ္လဲ….ဘယ္ေတာ့လဲ….စိုးရိမ္ပူပန္မိပါသည္။

ကရင္ျပည္နယ္ အေျခစိုက္ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား တစ္ပါတီတည္းအျဖစ္ ပူးေပါင္းဖြဲ႔စည္းလိုက္သည့္ “ကရင္အမ်ိဳးသား ဒီမိုက ရက္တစ္ပါတီ” ၏ ပထမဆံုးေသာ ႏိုင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္မွာ “အမ်ိဳးသားတန္းတူေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အျပည့္အ၀ ရရွိေရး ကို အာမခံေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ႏိုင္ေရး” ျဖစ္ေပရာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ကလည္း တိုင္း ရင္းသားတို႔၏ ဆႏၵအမွန္ကို လက္ခံႏိုင္ေရး အေလးအနက္ထား စဥ္းစားၾကေစလိုပါသည္။