လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ဖာပြန္ေဒသအတြင္း ျဖစ္ပြားသည့္ စစ္ေရးပဋိပကၡ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေထာက္အကူျပဳကြန္ရက္ စုိးရိမ္

မတ္လ ၉ ရက္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

KNU-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး၊ ဖာပြန္ခ႐ုိင္၊ လူေသာၿမဳိ႕နယ္အတြင္း မတ္လ ၅ ရက္ေန႔က စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အစုိးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ နယ္ေျမခံ ကရင္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္-KNLA တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား အၾကား စစ္ေရး ပဋိပကၡအေပၚ စုိးရိမ္ေၾကာင္း ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေထာက္အကူျပဳကြန္ရက္-KPSNက ယေန႔ (မတ္ ၉ ရက္)တြင္ သေဘာထားတစ္ေစာင္ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။

လမ္းေဖာက္လုပ္ရန္အေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ပြားသည့္ နယ္ေျမက်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္မႈႏွင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားမွာ တပ္မေတာ္အေန ျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလုံးပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္(NCA)၏ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ တပ္စြဲထားျခင္း၊ စစ္အင္အားျဖည့္တင္းမႈမ်ားရွိျခင္း၊ တုိက္ပြဲ အသြင္သ႑ာန္ေဆာင္ျခင္းတုိ႔သည္ ေဒသတြင္း ေနထုိင္သူမ်ားအား အေလးထားျခင္းမရွိေသာ လုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း KPSN၏ ေျပာခြင့္ရ ေစာေဝေလးက ေျပာသည္။

“ဒီလုိမ်ဳိးျဖစ္ပြားမႈက အထူးသျဖင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံးနဲ႔ အစုိးရအၾကားမွာ သူတုိ႔ရဲ႕ ယုံၾကည္မႈက ႐ုိက္ခတ္ မႈရွိလာတာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ျပည္သူလူထုကလည္း အခုသြား ေနတ့ဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္အေပၚ သူတုိ႔ရဲ႕ ယုံၾကည္မႈ ေတြလည္း ႐ုိက္ခတ္မႈရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေတာထဲ ေတာင္ထဲမွာထြက္ေျပးေနရတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးကလည္း စုိးရိမ္ရတဲ့ အေနအထားမွာရွိတယ္။ ” ဟု ၎က ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

၎အျပင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ေရးထုိးၿပီးသည့္ေနာက္ပုိင္း လက္ရွိ ဖာပြန္ခ႐ုိင္အတြင္းတြင္ အစိုးရ တပ္စခန္း သစ္ (၁၆)ခုခန္႔ တုိးလာၿပီး ယခင္ တပ္စခန္းေပါင္း (၆၅)ခုရွိရာမွ လက္ရွိ တပ္စခန္းေပါင္း ၈၁ ခုခန္႔ ရွိလာ ေၾကာင္း၊ ေဒသခံမ်ားမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းေနထုိင္လုိ၍ ၎တပ္စခန္းမ်ားကုိ ျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းရန္ လုိလား ေတာင္းဆုိေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ မတ္လ ၁ ရက္မွစ၍ တပ္အင္အား ၆၀၀ ခန္႔ ၎တုိ႔ ေဒသသုိ႔ ထပ္မံျဖည့္ဝင္ လာျခင္းေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ားမွာ ေၾကာက္ရြ႔ံထိတ္လန္႔ၾကသျဖင့္ ေတာေတာင္ထဲတြင္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေၾကာင္း လည္း ေစာေဝေလးက ဆက္ေျပာသည္။

ယေန႔ ထုတ္ျပန္သည့္ KPSN ၏ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခ်က္၌ လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အစုိးရ တပ္မေတာ္၏ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးၾကသည့္ ကရင္ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ား၏ မိမိတုိ႔ဘုိးဘြားပုိင္ ေျမေပၚသုိ႔ လုံၿခံဳစိတ္ခ်စြာေနရပ္ျပန္လာရန္ အတားအဆီးမ်ားကုိလည္း
ျဖစ္ေပၚေစသည့္အတြက္ အခ်က္ေလးခ်က္ပါ ေတာင္းဆုိခ်က္ကုိ အစုိးရတပ္မေတာ္အား ေတာင္းဆုိလုိက္သည္။

ထုိေတာင္းဆုိခ်က္တြင္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ၎တုိ႔က်ဴးေက်ာ္ထားသည့္ ေနရာသစ္မ်ားမွ ဆုတ္ခြာေပးရန္၊ မူလစခန္း မ်ားသုိ႔ျပန္ရန္၊ အေႏွာင္အဖြဲ႔ကင္းသည့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္လက္ခံႏုိင္ေသာ ၾကားခံအဖြဲ႔ျဖင့္ အေျခအေန အေပၚ တာဝန္ခံမႈရွိလာ ရန္ တပ္မေတာ္အား စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ရန္၊ ၎တုိ႔၏လုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ တာဝန္ယူမႈရွိရန္၊ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ေဒသ ခံျပည္သူလူထုႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္ ေနမႈလုပ္ရပ္မ်ား အားလုံးကုိ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ရန္ႏွင့္ လတ္တ ေလာေနရပ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနသူမ်ားအတြက္ ျပည္တြင္းအေျခစုိက္ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းႀကီးမ်ား၊ အစုိးရမွတစ္ဆင့္ လက္ရွိ ေဒသတြင္းကူညီမႈေပးေနသည့္ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသုိ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အေထာက္ အပံ့မ်ားအားကူညီေပးရန္ စသည္ျဖင့္ ေတာင္းဆုိထားသည္။

ထုိ႔အတူ လတ္တေလာ ဖာပြန္ေဒသ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ကိစၥရပ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အစုိးရတပ္မေတာ္ဘက္မွ ေခးပူႏွင့္ လယ္မူ ပေလာၾကား ကားလမ္းေဟာင္းကုိ ျပန္လည္ေဖာက္လုပ္ျခင္းႏွင့္အတူ လုံၿခဳံေရး တပ္အင္အားတုိး ခ်ဲ႕ ခ်ထားမႈေၾကာင့္ ေဒသခံရြာသားမ်ားအတြက္ လုံၿခဳံေရးစုိးရိမ္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနျခင္းႏွင့္ ယင္းလုပ္ရပ္မ်ားသည္ NCA ပါ အခ်က္မ်ားကုိပါ ခ်ဳိးေဖာက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ (၅)က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ ေဆာင္မႈဆုိင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ (JMC)သုိ႔ ယမန္ေန႔ (မတ္လ ၈ရက္) ေန႔က ကန္႔ကြက္စာေပးပုိ႔ခဲ့သည္။

ေကအဲန္ယူႏွင့္ အစုိးရတပ္မေတာ္တုိ႔အၾကား ျဖစ္ပြားေနသည့္ ၎စစ္ေရးထိေတြ႔မႈႏွင့္ တင္းမာမႈပဋိပကၡ အေျခ အေနမ်ား ေၾကာင့္ မူတေရာ္(ဖာပြန္)ခ႐ုိင္၊ လူေသာၿမိဳ႕နယ္၊ လယ္မူပေလာႏွင့္ ေခးပူေက်းရြာအုပ္စု ႏွစ္စုထဲ ရွိ ေဒသခံ ရြာသား စုစုေပါင္း ႏွစ္ေထာင္နီးပါး ေျခဦးတည့္ရာသုိ႔ ယေန႔အထိ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရဆဲျဖစ္ၿပီး ၎တုိ႔၏ စားနပ္ရိကၡာမ်ား၊ က်န္းမာေရးကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားအတြက္ အေရးေပၚ လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနသည္ဟုလည္း KPSNက ဆုိသည္။

ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံးသည္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ (NCA) ကုိ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ (၁၅) ရက္ေန႔တြင္ အျခားေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖဲြ႔ (၇)ဖဲြ႔ႏွင့္အတူ လက္မွတ္ထိုးထားသည္။

အစုိးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ (၅) တပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ားအၾကားတြင္ သတ္မွတ္နယ္ေျမကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၊ ဇန္နဝါရီလမွ ေဖေဖာ္ဝါရီအတြင္း ထိေတြ႔ပစ္ခတ္မႈ (၄)ႀကိမ္၊ ယခုလ မတ္လ ၅ရက္ မွ ၇ ရက္ေန႔ထိ ပစ္ခတ္မႈ (၅) ႀကိမ္ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၅) ဘက္က ေျပာသည္။

KPSNကို ေကအဲန္ယူႏွင့္ အစုိးရတုိ႔ၾကား ေဖာ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ အေထာက္အကူ ျပဳရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လတြင္ စတင္ဖဲြ႔စည္းခဲ့ရာ လက္ရွိ ျမန္မာျပည္တြင္းႏွင့္ နယ္စပ္ေဒသရွိ ကရင္လူထု အေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေပါင္း ၂၉ ဖြဲ႔ပါ၀င္သည္။