လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ဖာပြန္ခ႐ုိင္ ပဋိပကၡအေပၚ KNU ဗဟုိ ရပ္တည္ခ်က္ အားမလုိအားမရ ျဖစ္ရေၾကာင္း IKO ဆုိ

မတ္လ ၁၂ရက္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ယခုႏွစ္ မတ္လ ပထမအပတ္က KNU-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး၊ မူတေရာ္(ဖာပြန္)ခ႐ုိင္၊ တပ္မဟာ (၅)နယ္ေျမ အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အစုိးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ ေကအဲန္ယူအၾကားပစ္ခတ္မႈအပါအဝင္ ေဒသခံရြာသားေထာင္ခ်ီ၍ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရမႈအေပၚ KNU ဗဟုိ၏ ရပ္တည္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အားမလုိအားမရျဖစ္ရေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ ကရင္အဖြဲ႔အစည္း-IKOက မတ္လ (၉)ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထုတ္ျပန္၍ ေျပာဆုိလုိက္သည္။

KNU အေနျဖင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္၌ အတက္ႂကြဆုံးပါဝင္လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း ၎ျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ နယ္ေျမက်ဴးေက်ာ္ရန္စမႈတြင္ KNU အား အထင္ေသးျခင္းႏွင့္ ကရင္ျပည္သူလူထုအေပၚ ေစာ္ကားျခင္း ျဖစ္သလုိ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးကုိ ဖ်က္လုိဖ်က္ဆီးျပဳလုိသည့္ သေဘာေဆာင္ျခင္းအေပၚ တစုံတရာ ထုတ္ျပန္ေျပာဆုိမႈမရွိဘဲ ေရငုံႏုတ္ ပိတ္ေနျခင္း ေၾကာင့္ ကရင္ျပည္သူလူထုမ်ားမွ အားမလုိ အားမရျဖစ္ရေၾကာင္း IKO၏ ေျပာခြင့္ရ မန္းေအာ္လန္းဒုိက ယခုလုိ ေျပာ သည္။

“အခုျဖစ္ပြားမႈကုိ တပ္မဟာ(၅)က ဒီကိစၥအေပၚ JMCကုိ ကန္႔ကြက္စာတင္တာမ်ဳိးသာ ေတြ႔ရတယ္။ ဗဟုိကေန က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္ျပည္သူေတြ ေက်နပ္ေလာက္တဲ့ တု႔ံျပန္ေျဖရွင္းမႈမ်ဳိးလုပ္တာ မေတြ႔ရတဲ့အေပၚ အားမလုိအမရ ျဖစ္မိတာေပါ့ေနာ္။ အဆင့္လုိက္အဆင့္လုိက္ ဗဟုိ၊ ဗဟုိခ်င္းစကားေျပာဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး အခု ထြက္ေျပးတိမ္း ေရွာင္ေန ရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြက ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ဘယ္လုိေတြအကူအညီေတြလုိအပ္ေန သလဲဆုိတာမ်ဳိးကုိပါ ေကအဲန္ယူဗဟုိက ထုတ္ျပန္သင့္တာေပါ့ ”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ယေန႔တြင္ ေျပာဆုိခဲ့သည္။

ထုိ႔အျပင္ အစုိးရတပ္မေတာ္၏ စစ္ဆင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ KNU ကန္႔သတ္နယ္ေျမအတြင္း ဇြတ္အတင္း လမ္းေဖာက္ လုပ္ေနျခင္းႏွင့္ လက္ရွိ တပ္စြဲေနရာယူထားျခင္းတုိ႔သည္ ဗုိလ္က် အႏုိင္က်င့္ျခင္း လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္ သာမက စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ မလုိလားေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ျပသျခင္းျဖစ္သည့္အေပၚ အျပင္အထန္းရႈတ္ခ်ေၾကာင္း IKOက ဆုိသည္။

လက္ရွိ စစ္ေရးတင္းမာမႈ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ ေကအဲန္ယူ မူတေရာ္(ဖာပြန္)ခ႐ုိင္ လူေသာၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေခးပူႏွင့္ လယ္မူပ ေလာၾကား ကားလမ္းေဖာက္မႈသည္ စစ္ေရးအတြက္သာ ရည္ရြယ္ၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္-NCA အခန္း (၂) အပုိဒ္ (၈)ႏွင့္ အခန္း (၃) အပုိဒ္(က)ကို ခ်ဳိးေဖာက္ရာေရာက္သည့္အျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း ထိခုိက္ လာႏုိင္သည့္အတြက္ တပ္ဘက္က ဆက္မလုပ္ေဆာင္ရန္ ေကအဲန္ယူ၊ တပ္မဟာ (၅)က မတ္ ၈ ရက္စဲြျဖင့္ ပစ္ခတ္ တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတဲြေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (JMC)ထံ ကန္႔ကြက္စာေပးပုိ႔ထားသည္။

ထုိ႔အျပင္ ၎ပဋိပကၡအေျခ အေနမ်ားေၾကာင့္ မူတေရာ္ခ႐ုိင္၊ လူေသာၿမိဳ႕နယ္၊ လယ္မူပေလာႏွင့္ ေခးပူေက်းရြာအုပ္စု ႏွစ္စုထဲရွိ ေဒသခံရြာသား စုစုေပါင္း ႏွစ္ေထာင္နီးပါး ေျခဦးတည့္ရာသုိ႔ ယေန႔အထိ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနရဆဲျဖစ္ၿပီး စားနပ္ရိကၡာေဆးဝါးအကူအညီမ်ားလုိအပ္ ေနသလုိ ၎ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနသည့္ ေဒသခံမ်ား၏ အိမ္ေမြးတိရိစၦာန္ မ်ားကုိ တပ္မေတာ္တပ္သားမ်ားမွ ပစ္သတ္စားေသာက္ျခင္းမ်ားရွိေနသည္ဟု ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေထာက္အကူျပဳကြန္ ရက္-KPSNကလည္း မတ္လ ၉ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

၎ကိစၥအေပၚ KNU အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒုိေစာတာဒုိမူးက“ ဒီကိစၥကုိ NCA ကုိအေျခခံၿပီးေတာ့မွ ေျဖရွင္းရမယ္ေလ။ JMCရဲ႕ Code of Conduct (ႏွစ္ဖက္လုိက္နာရမည့္ က်င့္ဝတ္စည္းကမ္း)အေျခခံထဲမွာ ဒီလုိ လမ္းေဖာက္တဲ့ ကိစၥေတြက Code of Conduct အရ ဘယ္လုိအက်ဳံးဝင္သလဲ၊ ဘယ္လုိ မလုပ္သင့္တဲ့အခ်က္ထဲမွာ ပါသလဲဆုိတဲ့ဟာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးတာေတြလုပ္ရမွာေပါ့။ လုိအပ္မယ္ဆုိတဲ့ေျဖရွင္းမႈအားလုံးကုိ လုပ္သြားမွာပါ။ NCAကုိ အေျခခံ တဲ့ေတြ႔ဆုံမႈနဲ႔ပတ္သက္တာ JMCလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ေအာက္ေျခအခ်င္းခ်င္းတပ္ေတြလည္းျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကား ထဲမွာ က်ေနာ္တုိ႔အၾကားထဲမွာ ေတြ႔ဆုံတဲ့အစည္းအေဝးကုိေစာင့္ေနတယ္။ ဒီအစည္းအေဝးၿပီးမွပဲ က်ေနာ္တုိ႔ေျပာႏုိင္မယ္ ”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ယေန႔ေျပာဆုိခဲ့သည္။

အစုိးရႏွင့္ ေကအဲန္ယူအၾကား အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ (NCA) ကုိ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ (၁၅) ရက္ေန႔တြင္ လက္မွတ္ ထိုးထားခဲ့ေသာ္လည္း အစုိးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ (၅) တပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ားအၾကားတြင္ သတ္မွတ္နယ္ေျမကိစၥ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလမွ ေဖေဖာ္ဝါရီအတြင္း ထိေတြ႔ပစ္ခတ္မႈ (၄)ႀကိမ္၊ ယခုလ မတ္လ ၅ရက္ မွ ၇ ရက္ေန႔ထိ ပစ္ခတ္မႈ (၅) ႀကိမ္ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၅) ဘက္က ေျပာသည္။

IKO ႏုိင္ငံတကာကရင္အဖြဲ႔အစည္းသည္ အာရွ-ပစိဖိတ္၊ ဥေရာပ၊ ေျမာက္အေမရိက စသည့္တုိက္ႀကီးမ်ားရွိ ႏုိင္ငံေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္မွ ကရင္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။