လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

နယ္စပ္က်န္းမာေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား စုေပါင္း၍ ကမၻာ့ AIDSေန႔ ျပဳလုပ္က်င္းပ

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္၊ မဲေဆာက္အေျခစုိက္ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားစုေပါင္း၍ ယေန႔ ဒီဇင္ ဘာလ ၁ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ AIDSေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ပူးေပါင္းလႈပ္ရွားမႈကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မဲေဆာက္ၿမဳိ႕ရွိ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း၌ ျပဳလုပ္က်င္းပခဲ့သည္။

HIV ပုိးမွ တစ္ဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ AIDS ေရာဂါႏွင့္ HIVႏွင့္ဆက္ႏြယ္ေနသည့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားကုိ နယ္စပ္ ေဒသသုိ႔ လာေရာက္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနၾကသည့္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား ၊ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္း ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားႏွင့္ ေဆးခန္းလာေရာက္ျပသသည့္ လူနာမ်ားအား က်န္းမာေရး အသိျမႇင့္တင္ေပးရန္အတြက္ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု မယ္ေတာ္ေဆးခန္း၏ အတုိင္ပင္ခံ ေဒါက္တာ အာကာက ေျပာသည္။

၎က “ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ျဖစ္တဲ့ မဲေဆာက္နဲ႔ျမဝတီၾကားထဲမွာ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္လုပ္ကုိင္တဲ့ လုပ္သားေတြ အေနနဲ႔ တကယ္လုိ႔ သူတုိ႔ HIV ပုိးကူးစက္ခံရရင္ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာေနထုိင္တဲ့ ျမန္မာ အလုပ္သမားေတြ HIVပုိး ကူးစက္ခံရရင္ သူတုိ႔သြားလုိ႔ရမဲ့ေနရာေတြ ART ေဆးရႏုိင္မဲ့ေနရာေတြနဲ႔ HIV ပုိးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုိယ့္မွာ Positive ျဖစ္ရင္ ေၾကာက္စရာမလုိပဲ သူတုိ႔ကုိကူညီတဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြရွိေနတယ္ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔က အသိေပးခ်င္တာပါ ”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ယေန႔လုိက်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့AIDS ေန႔ကုိ ကမၻာတဝွမ္းလုံးမွ HIV/AIDS ပိုးပေပ်ာက္ရန္ႏွင့္ လူနာတစ္ဦးမွာ လူသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ရရွိရမည့္ က်န္းမာေရးအခြင့္အေရးကုိ ယခုႏွစ္အတြက္ ‘ကြ်ႏု္ပ္က်န္းမာ ေရးသည္ ကၽြႏု္ပ္အခြင့္အေရးျဖစ္သည္(My Health, My Right)’ ေဆာင္ပုဒ္ျဖင့္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္ဟုလည္း ေဒါက္တာ အာကာက ဆက္ေျပာသည္။

ယေန႔ျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားအစီအစဥ္၌ နယ္စပ္ေဒသ အတြင္းရွိ အလုပ္သမား၊ ျပည္သူလူထုမ်ားအေနျဖင့္ က်န္းမာေရးအခြင့္အေရးအျပည့္အဝရရွိသင့္သည္ကုိ သ႐ုပ္ေဖာ္ထားသည့္ျပဇာတ္အျပင္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း ေက်ာင္းသားမ်ားမွ တုိင္းရင္းသားအကအလွမ်ား ကျပျခင္းႏွင့္ HIV/AIDS ဆိုင္ရာပညာေပးျပခန္းမ်ား၊ အခမဲ့ ေသြးစစ္ေပးျခင္း အစီအစဥ္တုိ႔ ပါဝင္ခဲ့သည္။

၎အခမ္းအနားသုိ႔ ထုိင္းႏိုင္ငံႏွင့္ နယ္စပ္အေျခစုိက္ အရပ္ဖက္က်န္းမာေရးအဖြဲ႔၊ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းေက်ာင္းမ်ား၊ လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႔(၁၀)ဖြဲ႔မွ က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ား၊ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား စုစုေပါင္း (၄၀၀)နီးပါး ပူးေပါင္းပါဝင္လႈပ္ရွားခဲ့ၾကသည္။

HIV ပုိးရွိသူ ေဒၚခင္ႏွင္းသြယ္က “တခ်ဳိ႕က ကုိယ့္မွာေရာဂါရွိတယ္ဆုိၿပီး ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ဖယ္ေနၾကတယ္။ လူတုိင္းမွာ ေရာဂါဆုိတာရွိပါတယ္။ ဒီ(AIDS)ေရာဂါမဟုတ္လည္း ဒီအျပင္ ေရာဂါရွိပါတယ္။ ရွိတဲ့အတြက္ ဘာမွအားငယ္ စရာမ လုိဘူး။ သာမန္လူတစ္ေယာက္လုိကုိယ့္မွာအခြင့္ အေရးရွိပါတယ္။ ဒီေရာဂါရွိခဲ့ရင္လည္း အေနအထုိင္အစားအေသာက္ ေဆးဝါးကုိစနစ္တက်ေနထုိင္စားေသာက္သြားရင္ေတာ့ ဘုရားေပးတဲ့အသက္အတုိင္း ေနရမွာပါ ”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ေျပာသည္။

ကမၻာ့ AIDS ေန႔သည္ ၁၉၈၈ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ပထမဦးဆုံး သတ္မွတ္က်င္းပလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခင္ ႏွစ္မ်ားက ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႔မ်ား စုေပါင္းၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မဲေဆာက္ ၿမိဳ႕၌ စုေပါင္းလမ္းေလွ်ာက္ခ်ီတက္ပြဲကုိ ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကစ၍ အခမ္းအနားမ်ားျဖင့္သာ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္လာခဲ့ၾကသည္။ ယေန႔အခမ္းအနားသည္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းအေနျဖင့္ ၁၅ႀကိမ္ေျမာက္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။