လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အေပၚ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးမွ ကရင္ေဒသခံတခ်ဳိ႕၏ ခံစားေမွ်ာ္လင့္မႈမ်ား

မန္းျမ၀င္း (စာေပယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ အတြင္းေရးမႉး၊ ေတာေက်ာင္းေက်းရြာအုပ္စု)


ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိရင္ ကရင္လူမ်ဳိးေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးေက်းဇူးရွိ တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္လူမ်ဳိးေတြမွာ စစ္မွန္မႈမရွိတဲ့ ေသြးခြဲခံရမႈ၊ ရန္တုိက္ခံရမႈ မ်ားစြာႀကဳံေတြ႔ခဲ့ရတာေၾကာင့္ မ်ားစြာ ဒုကၡျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လက္နက္ ဘယ္ေလာက္ပဲ လဲလွယ္ခဲ့ေပမဲ့ အခက္အခဲ ဒုကၡေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အၿမဲလက္ခံခဲ့ရ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိရင္ ေကာင္းမယ္။ တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ဧရာဝတီတုိင္းမွာ ဒုကၡဆင္းရဲေတြ ကုိ မ်ားစြာခံခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီဧရာဝတီတုိင္းမွာ အကုန္ျပဳတ္သြားေတာ့ အထက္ဘက္ကုိ ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာလည္း တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္လူမ်ဳိးေတြ ဒုကၡသုကၡ ႀကံဳေတြ႔ေနရတာကုိျမင္ရေတာ့ စိတ္ထဲမေကာင္းဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ဆုိရင္ မ်ားစြာ ေျပာဆုိလုပ္ေဆာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားရအုံးမွာပဲ။ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔လူမ်ဳိးေတြ ေသေၾကပ်က္စီးခဲ့ရတာ မ်ားခဲ့ၿပီး။ ဒါေၾကာင့္ ေကာင္းတဲ့ဘက္ကေတြးရင္ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးျဖစ္ခဲ့ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ တုိးတက္ဖြ႔ံၿဖိဳးဖုိ႔၊ ေအးခ်မ္းသာယာဖုိ႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖုိ႔ကုိ က်ေနာ္တုိ႔မ်ားစြာ လုိခ်င္တယ္။
လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကေတာ့ ေကာင္းတာေလးေတြ ေတြ႔ေနရတာေပါ့။ တစ္ေန႔က်ရင္ တကယ့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမျဖစ္ လာဘူးဆုိရင္ တစ္မ်ဳိးေပါ့။ တကယ္လုိ႔ ျဖစ္လာၿပီးဆုိရင္ ဘယ္လုိေျပာင္းလဲမႈရွိလာမလဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ အဆုံးထိေတာ့ မေတြးထားရဲေသးဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ ေကာင္းမယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္ေျပာသလုိ အကုန္ေကာင္းပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆုိ ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္လူမ်ဳိးေတြေနလာခဲ့ရတာ လက္နက္နဲ႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လဲလုိက္တဲ့အခါ ကုိယ့္ေသတြင္း ကုိယ္တူးခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးထိ ရွိခဲ့ဖူးေတာ့ ေပါ့ေပါ့တန္တန္နဲ႔ေတာ့ ယုံလုိ႔မရဘူး။ အဆင့္ေပါင္းမ်ားစြာ သြားေနအုံးမွာပဲ။ သူတုိ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ ေတြက ႐ုပ္ဆုိးအက်ဥ္းတန္ၿပီး ေႏွးေကြးလြန္းလွတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးမႈရွိမယ္။ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ရွိ မယ္၊ တန္းတူညီမွ်မႈရွိမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ အဆုံးထိ ေရာက္မယ္ဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔ တြက္လုိ႔ရတယ္။
အခု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္စလာကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ကရင္ေတြ လုပ္ပုိင္ခြင့္တစ္ဆင့္အေနနဲ႔ စာေပ၊ စကား၊ ယဥ္ေက်း မႈ ေဖာ္ေဆာင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ပုိင္း ၿပီးျပည့္စုံတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေတာ့ ရပုိင္ခြင့္ျဖစ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္၊ လြတ္ေျမာက္မႈ စတဲ့အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ရပုိင္ခြင့္ေတြကုိရဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ေမွ်ာ္လင့္ တာေပါ့။

နန္႔ခင္သက္ျဖဴ (ေဒသခံ၊ ေတာေက်ာင္းေက်းရြာ၊ ပန္းတေနာ္ၿမိဳ႕နယ္)


အခု အစုိးရနဲ႔ က်မတုိ႔ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ေတြလုပ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ က်မေမွ်ာ္လင့္တာက ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံကုိ ျပင္ၿပီးမွလုပ္ရင္ေတာ့ေကာင္းမယ္လုိ႔ က်မ ျမင္တယ္။ ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကုိျပင္ၿပီးလုပ္မွ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ စဥ္က ပုိၿပီး စစ္မွန္လိမ့္မယ္။ အျခားတုိင္းရင္းသားနည္းတူ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ကုိပဲ ေဆြးေႏြးမယ္ဆုိရင္ ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပို စစ္မွန္မယ္လုိ႔ က်မျမင္တယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က က်မတုိ႔အတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္။ က်မတုိ႔ ဒီဘက္မွာဆုိရင္ ကရင္ဆုိၿပီး ဖိႏွိပ္ခံရတာ မ်ဳိး ရွိတယ္။ လြတ္လပ္မႈ သိပ္မရွိဘူး။ ကရင္ဆုိၿပီး စာရင္းထဲမွာ သိပ္မထည့္ခ်င္ၾကဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်မတုိ႔ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ ေတြ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးတဲ့အခါ က်မတုိ႔ ဒီဧရာဝတီတုိင္းဘက္က ကရင္ေတြရဲ႕ အခက္အခဲကုိျမင္ၿပီး ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးသြားဖုိ႔ ကုိလည္း က်မ ေတာင္းဆုိခ်င္တယ္။

မန္းဂီးဒယန္ (အျဖဴေရာင္ေဖာင္ေဒးရွင္း တာဝန္ခံ)


က်ေနာ္တုိ႔လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲကုိ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကုိ ဘယ္လုိျမင္ႏုိင္မ လဲဆုိရင္ ဟုိဘက္နယ္စပ္ဘက္မွာဆုိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လက္နက္ကုိင္တုိက္ပြဲဝင္တာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေျမျပန္႔ ေဒသမွာဆုိရင္ စစ္ပြဲမရွိဘူးဆုိေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရွိလားဆုိေတာ့လည္း မရွိျပန္ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိဘူးဆုိတာက ေျမျပန္႔ျပည္သူေတြ မွာ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ဖူလုံျပည့္စုံမႈမရွိတာ၊ ကေလးသူငယ္ေတြ ပညာေရးတုိးတက္ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈမရွိတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ အခုသူမ်ားေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ေနတယ္ဆုိၿပီး ျမင္ေတြ႔ေနရတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေစာဘဦးႀကီး ေျပာထားသလုိမ်ဳိး အခြင့္အေရးတန္းတူညီမွ်မႈေပါ့ေနာ္။ သူမ်ားတစ္က်ပ္ရရင္ ကုိယ္ေတြ လည္း တစ္က်ပ္ရရမယ္။ အဲ့လုိမ်ဳိးမွ မရဘူးဆုိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ဘယ္ေတာ့မွမရွိႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အခြင့္အေရး တန္းတူညီမွ်မႈ မရရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ခဏပဲရမယ္။ ေနာက္ဆုိလည္း အရင္ပုံစံအတုိင္းပဲ ျပန္ျဖစ္သြားမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ တာက အခုတက္လာတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ တျခားတုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔အတူ အခြင့္အေရးတန္းတူရႏုိင္ဖုိ႔ကုိ က်ေနာ္ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့။