လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရးရဲ႕ အေၾကာင္းနဲ႔ အက်ိဳး

Photo_Internet

(ေမာင္ေက်ာ္စြာ)
(၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၁၀ရက္)

“ရခုိင္ကိစၥ” ထိပ္တန္းတက္လာေတာ့ ကိုးကန္႔ဘက္ကတုိက္ပြဲ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ဘက္က တုိက္ပြဲေတြ အေရာင္ေရာ အသံပါ မွိန္သြားပါတယ္။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္တဲ့ (AH1N1) ဆုိတဲ့ ငွက္တုပ္ေကြးေတာင္ အမ်ားျပည္သူ ရဲ႕ အာ႐ံုကေန ၾကက္ေပ်ာက္ ငွက္ေပ်ာက္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားပါေတာ့တယ္။ အမ်ားျပည္သူရဲ႕အာ႐ံုကို “ရခုိင္ကိစၥ (ဝါ) ARSA အၾကမ္းဖက္သမား”ဆုိတဲ့ကိစၥ။ အဲဒီကိစၥနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ကိစၥေတြက အဆက္မျပတ္ သိမ္းပုိက္ကိုလိုနီ လုပ္သြားပါေတာ့ တယ္။

ARSA အၾကမ္းဖက္သမားေတြက ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း (ဘူးသီးေတာင္ – ေမာင္ေတာ)ကို ဝင္တုိက္တယ္ဆုိတဲ့ တိုက္ပြဲနဲ႔ (ရွမ္းျပည္နယ္)ကုိးကန္႔နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ တုိက္ပြဲေတြဟာ မႏိႈင္းယွဥ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ျခားနားပါတယ္။

တုိက္ပြဲရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္၊ တုိက္ပြဲအမ်ိဳးအစား၊ အသံုးျပဳတဲ့ လက္နက္အမ်ဳိးအစား၊ ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ပမာဏ၊ ႏွစ္ဖက္တပ္ လူသူအင္အား၊ စစ္ဆင္ေရးကာလ စသျဖင့္ ဘယ္ဖက္ကျဖစ္ျဖစ္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါ “ဆင္နဲ႔ဆိတ္”လို အပံုႀကီး ကြာ ေနတာကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

စစ္တပ္ဘက္ “တစ္ျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း ေၾကညာေပးပါ”လို႔ ဘယ္လိုပင္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကေသာ္လည္း စစ္တပ္ဘက္က ေခါင္းမာစြာနဲ႔ တင္းခံခဲ့ၿပီး မလိုက္ေလ်ာခဲ့ပါဘူး။ “ရခုိင္ကိစၥ” ေပၚလာေတာ့ ကုိးကန္႔ဘက္က၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဘက္က တုိက္ပြဲေတြ (အခုိက္အတန္႔ျဖစ္ေစ/ ယာယီျဖစ္ေစ/ စစ္ပရိယာယ္အရျဖစ္ေစ) ေခတၱရပ္နားသြားတာေတာ့ အမွန္ပဲ မဟုတ္ပါလား။

ဒီေနရာမွာ ထင္သာျမင္သာရွိတာက “ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ (ဝါ) တုိက္ပြဲ” ဆုိတာ စစ္တပ္ဘက္က စတင္ၿပီး မတုိက္ရင္ ျဖစ္လာစရာမရွိဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ပါပဲ။

ကခ်င္ျပည္နယ္မွာဆုိရင္ အဓိကက်တဲ့ ေျမအေနအထားစိုးမိုးမႈနဲ႔ လက္ဦးမႈကို စစ္တပ္ဘက္က သိမ္းပုိက္ရယူထားတာ ပဲ မဟုတ္ပါလား။ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ “ဌာနခ်ဳပ္ကို မတိုက္ပါဘူး” ဆိုတဲ့စကား စစ္တပ္ဘက္က အမွတ္ယူ ၿပီး ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ စစ္ေျမျပင္မွာ လက္ေတြ႔ သူတို႔လုပ္ေနတာက အဲဒီ“ဌာနခ်ဳပ္”ကို ေျမျပင္ (ေဝဟင္ကေနပါ) ဝုိင္းပတ္ စိုးမိုး ခ်ဳပ္ငင္ျဖတ္ေတာက္ထားဖုိ႔ လုပ္ေနတာခ်ည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို တစ္ဖက္ တုိင္းရင္းသားစစ္တပ္ကသိေတာ့ ဒီလိုလုပ္ ေဆာင္ေနမႈေတြကို ျပန္လည္ တားဆီး႐ုိက္ခ်ဳိးဖုိ႔လုပ္ရင္း ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ တုိက္ပြဲေတြ အေတာမသတ္ ျဖစ္ပြားလာ ေတာ့တာပါပဲ။ ဒါဟာ ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈ (ဝါ) တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းဇစ္ျမစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလို ဌာနခ်ဳပ္ကို ေျမျပင္ (ေဝဟင္ကေနပါ) အဖက္ဖက္ကေန ဝုိင္းပတ္စိုးမိုးခ်ဳပ္ငင္ ျဖတ္ေတာက္ထားမႈေတြဟာ လက္ရွိကာလမွာ အင္အားအႀကီးဆံုးလို႔ဆုိတဲ့ (UWSA)နဲ႔ ရင္ဆုိင္ထားတဲ့ ေဒသေတြဘက္မွာ စစ္တပ္က အခုိင္အမာ အေျခခ် ေနရာယူ တပ္စြဲထားတဲ့တပ္ေတြရဲ႕ ေျမျပင္ပကတိအေနအထားနဲ႔ တပ္ဖြဲ႔အင္အား၊ လက္နက္အင္အားကိုပဲ ကြက္ၾကည့္လုိက္ရင္ အလြယ္တကူ သေဘာေပါက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလိုဘက္မွာ အစိုးရစစ္တပ္အေနနဲ႔ (ေလာေလာဆယ္ဆယ္) ေသနတ္သံ မထြက္ဝံ့ ေသးပါဘူး။

ဒီေနရာမွာ စစ္အင္အား”က သိပ္စကားေျပာပါတယ္။
(TNLA)အေပၚ စစ္တပ္က ျပဳမူလုပ္ေဆာင္သလို (UWSA)ကို သူ မလုပ္ဝံ့ပါဘူး။ ကိုးကန္႔နဲ႔ (KIA)အေပၚ လုပ္သလိုမ်ိဳး ေတာင္ သူ မလုပ္ဝံ့ပါဘူး။ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် “ခ်ဳိ” ထားပါတယ္။ “အမာ” ေရွာင္ၿပီး “အမြ” ကိုပဲ တုိက္ပါတယ္။ ဒါ သူတုိ႔ရဲ႕ စစ္ပရိ ယာယ္ပါ။ အင္အားမ်ားတဲ့ (UWSA)ကို တပ္အင္အား၊ လက္နက္အင္အား အထူအထပ္သံုးၿပီး ဝုိင္းပတ္ပိတ္ဆို႔ ျဖတ္ေတာက္ ထားပါတယ္။ ရင္ဆုိင္ ခ်ဳပ္ငင္ထားပါတယ္။

(TNLA)တို႔၊ (SSA)တုိ႔ လႈပ္ရွားနယ္ေျမေတြထဲကို ငါတုိ႔ဟာ “ႏုိင္ငံေတာ္စစ္တပ္”ဆုိတာ ေမာက္မာမႈနဲ႔ ထင္သလို ဝင္ ထြက္လႈပ္ရွားေပမယ့္ (UWSA) စိုးမိုးထားတဲ့၊ အာဏာစက္သက္ေရာက္တဲ့ ေဒသမွာေတာ့ ဒီလို ပမာမခန္႔ ဝင္ထြက္သြားလာဖုိ႔ မလုပ္ဝံ့ပါဘူး။ အနိမ့္ဆံုး ႏွစ္ဖက္နားလည္မႈယူထားတဲ့ အျပန္အလွန္ သတင္းပုိ႔ၿပီးမွသာ၊ တစ္ဖက္က ခြင့္ျပဳမွသာ ဝင္ထြက္သြား လာႏုိင္တာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာလ ၁၉ရက္နဲ႔ ၂၁ရက္ေတြမွာ (NCA) စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထားတဲ့ (KNU) ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမ ျဖစ္တဲ့ ရြာတန္းရွည္ေက်းရြာအုပ္စုအတြင္း စကခ(၁၂)လက္ေအာက္ခံ၊ ခလရ(၂၃၁)မွတပ္ခြဲမႉးအဆင့္ရွိ ဗိုလ္ႀကီးရဲေဇာ္ေအာင္ႏွင့္ အဖြဲ႔ ႀကိဳတင္ အသိေပး အေၾကာင္းၾကားျခင္းမရွိဘဲ ဝင္ေရာက္လႈပ္ရွားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္ကိုၾကည့္ပါ။
– (NCA) လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုရဲ႕ စုိးမိုးနယ္ေျမ။ (ကာခ်ဳပ္နဲ႔ KNU ဥကၠ႒ဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ သူ႔ဖက္ငါ့ဖက္နဲ႔ အင္မတန္ ဖက္လဲတကင္း ရွိလွတယ္မဟုတ္လား)
– ႏွစ္ဖက္(စက္ဆက္သြယ္မႈ၊ ေျမျပင္ဆက္သြယ္မႈႏွင့္ အျခားဆက္သြယ္မႈ နည္းလမ္းမ်ားရယူလ်က္) ႀကိဳတင္ အသိေပးအေၾကာင္း ၾကားၿပီးမွ သြားလာလႈပ္ရွားၾကမယ္လုိ႔ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူညီမႈေတြ အခိုင္အမာ ရွိထားၿပီးျဖစ္တယ္။

ဒီအခ်က္ေတြကို (လစ္လ်ဴရႈၿပီး) သိရဲ႕သားနဲ႔ ဒီလုိ အသိမေပးဘဲ ဝင္ေရာက္လႈပ္ရွားတာဟာ တမင္ေသြးတိုးစမ္းတာက လြဲၿပီး တျခားျဖစ္ႏုိင္စရာအေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ အကယ္၍သာ (KNU)တပ္ေအာက္ေျခက ဒီလို ဝင္ေရာက္လာမႈကို ထိထိေရာက္ ေရာက္ ဟန္႔တားမယ္ဆုိရင္ ဘယ္လိုအက်ဳိးဆက္ေတြ ျဖစ္ပြားလာမလဲဆိုတာ တြက္ဆၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္က ေသနတ္ သံထြက္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားဆိုတာ ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

အစုိးရစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ေျမျပင္လႈပ္ရွားမႈဆုိတာ အထက္အမိန္႔ညြန္ၾကားခ်က္မရွိဘဲ လႈပ္ရွားေလ့ မရွိပါဘူး။ (သူတုိ႔ဟာ စည္းကမ္းနဲ႔အမိန္႔ကို တေသြးတသံတမိန္႔ လိုက္နာတဲ့တပ္လုိ႔ အၿမဲေျပာေနတာပဲ မဟုတ္လား) ဒီေတာ့ ဒီလႈပ္ရွားမႈဟာ အထက္ အမိန္႔အရ ဝင္ေရာက္လႈပ္ရွားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြရွိေသာ္လည္း တမင္(လ်စ္လ်ဴရႈ) ခ်ဳိးေဖာက္ၿပီး လႈပ္ရွား တာသာျဖစ္တယ္လုိ႔ သံုးသပ္ရမွာပါ။ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို လက္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္ေတြေပၚကေန ဘယ္လိုေျပာႏုိင္သလဲဆုိေတာ့
ပထမအခ်က္ တုိက္ပြဲေတြ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားရတာ၊ ေသနတ္သံ ျပန္ေပါက္ရတာရဲ႕ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ စစ္တပ္ဘက္က စတင္ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္။
ဒုတိယအခ်က္ “တစ္တုိင္းတစ္ျပည္လံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး”ဆိုတာ စစ္တပ္ရဲ႕သေဘာထားအေပၚမွာသာ အဓိက တည္မွီေနတယ္ဆုိတဲ့အခ်က္။ (ထို႔အတူ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ ေသနတ္သံျပန္ထြက္/မထြက္ဆုိတဲ့ကိစၥဟာလည္း စစ္တပ္ရဲ႕ သေဘာထားအေပၚမွာသာ အဓိက တည္မွီေနပါတယ္)
တတိယအခ်က္ “ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး”ကို စစ္တပ္က “လက္နက္ကိရိယာ”တစ္ခု၊ (ေအာက္ေျခတပ္ဗိုလ္တပ္ သားေတြရဲ႕ အသက္၊ ေသြးနဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို အရင္းျပဳၿပီး ) “ဂိမ္းတစ္ခုသဖြယ္” အသံုးခ်ေနတဲ့အခ်က္။
တတိယအခ်က္ကို အခုလို ရွင္းျပႏုိင္ပါတယ္။
ဆုိၾကပါစုိ႔။ (UWSA) အေျခခ်စိုးမိုးထားတဲ့ စစ္ေဒသထဲကို အသိမေပးဘဲ ေအာက္ေျခတပ္ဖြဲ႔တစ္ခုခုကို အစုိးရစစ္တပ္ က ေစလႊတ္လိုက္မယ္ဆုိရင္ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ိဳးဆက္က ဘာျဖစ္လာမလဲ။ အထက္က ေအာက္ေျခတပ္ကို ဒီလုိအမိန္႔ ခ်မ ေပးသမွ်ေတာ့ ဘာဆုိဘာမွ ျဖစ္မလာႏုိင္ပါဘူး။ ဒီလိုအမိန္႔ခ်မွတ္မလာမခ်င္း (UWSA) စိုးမိုးရာေဒသမွာ ေသနတ္သံ ထြက္လာ စရာအေၾကာင္း မရွိေသးပါဘူး။
အကယ္၍ အစိုးရစစ္တပ္ အထက္ပုိင္းက ဒီလုိေသြးတိုးစမ္းဖုိ႔ လိုအပ္ခ်က္ရွိလာၿပီ အကဲစမ္းခ်င္လာၿပီဆုိရင္၊ ဒီလုိအ မိန္႔မ်ဳိးကို ေအာက္ေျခတပ္ဆီကို ခ်ေပးလုိက္မွာပါပဲ။ ေအာက္ေျခေျမျပင္တပ္ကလည္း အထက္အမိန္႔အတုိင္း တေသြမတိမ္း လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ရမွာပါ။ ဒီအခါ မုခ်ပဲ ႏွစ္ဖက္တပ္ ထိေတြ႔မႈဟာ ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လႊဲႏုိင္ေတာ့မယ္ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီအခါမွာ ေသြးထြက္သံယုိျဖစ္မႈနဲ႔ ေသေၾကမႈ အက်ဳိးဆက္ဟာ မုခ်ေပၚထြက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ျဖစ္လာတဲ့ အခါမွာ ထိခုိက္နစ္နာမႈကို လက္ေတြ႔ ခံစားရမွာဟာ ေအာက္ေျခက တပ္ဗိုလ္တပ္သားေတြပဲ မဟုတ္ပါလား။

ဒီစဥ္းစားနည္းနဲ႔ ရွင္းျပနည္းကို (KNU) ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ရြာတန္းရွည္ေက်းရြာအုပ္စုအတြင္း (ေအာက္တိုဘာ ၁၉/၂၁ ရက္)ျဖစ္စဥ္မွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ (KNU) ေအာက္ေျခတပ္ဖြဲ႔ကသာ ရွည္ရွည္ေဝးေဝး မစဥ္းစားဘဲ စိတ္လိုက္ မာန္ပါ တုန္႔ျပန္လုပ္ေဆာင္လုိက္မယ္ဆုိရင္ ေသြးထြက္သံယုိမႈဟာ မုခ်ထြက္ေပၚလာမွာပါ။

ဒါေၾကာင့္ “ရခုိင္ကိစၥ”ကို အသံုးခ်ၿပီး တစ္ျပည္လံုးကို အာ႐ံုလႊဲခ်င္တဲ့အခါ စစ္တပ္ဟာ “ပစ္ခတ္တိုက္ခုိက္မႈ”ကို (ယာယီျဖစ္ေစ/ပရိယာယ္အရျဖစ္ေစ) ရပ္တန္႔ထားႏုိင္တယ္။

ေနာက္တစ္ခုက (UWSA)လို အင္အား တစံုတရာႀကီးမားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳးကို ရင္ဆုိင္ရာမွာလည္း “ပစ္ခတ္တိုက္ ခုိက္မႈ”ကို (ယာယီျဖစ္ေစ/ပရိယာယ္အရျဖစ္ေစ) အခ်ိန္ဆြဲဆန္႔ၿပီး ရပ္တန္႔ထားႏုိင္တယ္။
ဒီအခ်က္ေတြက “ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး”ကို စစ္တပ္က “လက္နက္ကိရိယာ” တစ္ခုသဖြယ္၊ “ဂိမ္းတစ္ခု”သဖြယ္ အသံုးခ်ေနတယ္ ဆုိတဲ့အခ်က္ကို ေဖာ္ျပပါတယ္။ ထင္ရွားေစပါတယ္။

နိဂံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ တင္ျပပါ့မယ္။
ယခုအခါမွာ ယခင္ကထက္ ပုိ၍ ပုိ၍ ၾကည္လင္ ရွင္းလင္းစြာ သိျမင္လာေစတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ [စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံ ေရး၊ ဘာသာေရး၊ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး၊ (NCA) စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထုိးေရး၊ နယ္စပ္စည္း႐ုိးကာရံေရး၊ ကေလးစစ္ သားအေရး၊ လယ္ယာေျမအဓမၼ သိမ္းပုိက္မႈအေရး၊ ဝရမ္းေျပးေအာင္ဝင္းခုိင္အေရး — စတဲ့] ဘယ္ကိစၥကိုပဲေျပာေျပာ/လုပ္လုပ္ “စစ္တပ္”နဲ႔ ဘယ္လိုမွ မကင္းႏုိင္၊ မေရွာင္လႊဲႏုိင္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ထပ္ျဖည့္ေျပာဖုိ႔လိုတာက မကင္းႏုိင္/မေရွာင္လႊဲႏုိင္တာတင္ မကပါဘူး။ စစ္တပ္က လက္မခံရင္၊ သေဘာမတူရင္၊ မၾကည္ျဖဴရင္၊ ခြင့္မျပဳရင္ ဘာဆို ဘာမွ ျဖစ္မလာႏုိင္ဘူး။ တစ္ဆုိ႔၊ ထစ္ေင့ါၿပီး ခရီးမတြင္ ျဖစ္ေနမယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္ကို ဒီခ်ဳပ္ပါတီအစုိးရက “အင္မတန္သိမ္ေမြ႔တဲ့ စိန္ေခၚမႈ”လို႔ သံတမန္အလြန္ဆန္စြာနဲ႔ သံုးစြဲေဖာ္ျပေလ့ရွိပါ တယ္။

ကိုးကား
– “အသိေပးျခင္းမရွိဘဲ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမအတြင္း အစိုးရတပ္ဖြဲ႔ဝင္အခ်ဳိ႕ ဝင္ထြက္သြားလာမႈအေပၚ စုိးရိမ္စရာျဖစ္ေစဟု ေကအဲန္ ယူေျပာ” (KIC)။ ၂၃ – ၁၀ – ၂၀၁၇။