လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အေပၚ ရပ္တည္မႈကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ရန္ ေကအဲန္ယူအား ႏုိင္ငံတကာကရင္အဖဲြ႔ တုိက္တြန္း

စက္တင္ဘာ ၁၁ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္ေနသည့္ ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ၎တုိ႔၏ရပ္တည္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ကာ ယခင္ ေခါင္းေဆာင္ အဆက္ ဆက္က ခ်မွတ္ထားသည့္ လမ္းေၾကာင္းေပၚသုိ႔ ျပန္လည္ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ရန္ ႏုိင္ငံတကာ ကရင္အဖြဲ႔အစည္း-IKO မွ ယခု လ ၉ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ကာ တုိက္တြန္းလုိက္သည္။

လက္ရွိ ေကအဲန္ယူ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္သည္ ကရင္လူမ်ဳိးတုိ႔၏ စည္းလုံးညီညြတ္မႈကုိ ထိခုိက္ေစသည့္အျပင္ ေကအဲန္ ယူနယ္ေျမအတြင္း အစုိးရစစ္စခန္းမ်ားတုိးမ်ားလာျခင္း၊ အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အစားထုိး ဝင္ေရာက္လာမႈ၊ ကရင္ပုိင္ ေျမယာမ်ား လက္လြတ္ဆုံး႐ႈံးခံရျခင္းႏွင့္ ေတာ္လွန္ေရးစိတ္ဓာတ္ ခုိးအသတ္ခံရျခင္းတုိ႔ကို ျမင္ေတြ႔ရမႈေၾကာင့္ ရပ္တည္လုပ္ ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ရန္ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ၊ မဲလ္ဘုန္း(Melbourne)ၿမိဳ႕တြင္ ယခုလ ၆ရက္မွ ၈ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္သည့္ IKO ၏ ပထမအႀကိမ္ညီလာခံမွ ထုိသုိ႔ တုိက္တြန္းေတာင္းဆုိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ၏ ေျပာခြင့္ရ မန္းေအာ္လန္းဒုိက “ တစ္ခ်ိန္လုံး တသမတ္ထဲရွိလာခဲ့တဲ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ဆုိင္ရာ ေကအဲန္ယူရဲ႕သေဘာထားနဲ႔ လြဲေခ်ာ္ၿပီးသြားေနတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးက ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးဖုိ႔ ျဖစ္ တယ္ဆုိတာကုိ တသမတ္ထဲ ဟုိတုန္းက ေကအဲန္ယူေခါင္းေဆာင္ေတြက ကိုင္ခဲ့တယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲလုပ္ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ ငန္းကုိ လုပ္တဲ့လမ္းေၾကာင္းကုိ လုိက္သြားတာဟာ ေကအဲန္ယူရဲ႕တသမတ္ထဲသေဘာထားနဲ႔ လြဲေခ်ာ္ၿပီးေတာ့ အစုိးရအႀကိဳက္ ကုိ လုိက္သြားတာပဲျဖစ္တယ္”ဟု ယေန႔ (စက္တင္ဘာ ၁၁ရက္)တြင္ ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(NCA)သည္ တစ္ႏုိင္ငံလုံးကို လႊမ္းၿခံဳေသာ အပစ္အ ခတ္ရပ္စဲမႈ မျဖစ္သည့္အေပၚ ပါဝင္သင့္ပါဝင္ထုိက္သည့္ တုိင္းရင္းသားေတာ္လွန္ေရး လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိ ပါဝင္ လာေစရန္ NCA စာခ်ဳပ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္အား ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး ညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြး သေဘာတူညီမႈမ်ား ရယူ ရန္လည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ တုိက္တြန္းထားသည္။

IKO ၏ တုိက္တြန္းခ်က္အေပၚ လက္ရွိ ေကအဲန္ယူ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ပဒုိေစာတာဒုိမူးက “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က ပန္းခင္း တဲ့လမ္းမွမဟုတ္တာ။ အခု က်ေနာ္တုိ႔သြားေနတဲ့ျဖစ္စဥ္က အဆက္ဆက္က ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ဘယ္ေနရာမွာ ေသြဖယ္ေန သလဲဆုိတာကုိ ေထာက္ျပသင့္တယ္ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ယုံၾကည္တာေတာ့ မေသြဖယ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က ဘယ္ကရင္အသုိင္းအ ဝုိင္းပုဂၢလိကက အစေပါ့ေနာ္။ လုိအပ္တဲ့ အႀကံေပးမႈ၊ ေထာက္ျပမႈ အကုန္လုံးကုိ က်ေနာ္တုိ႔လက္ခံတယ္။ အဲ့အတြက္ အႀကံ ေပးမယ္ဆုိလည္း အျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီးေတာ့ တိတိက်က်ေလး ေထာက္ျပေပးဖုိ႔လုိတယ္”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

သုံးရက္တာ ျပဳလုပ္သည့္ IKO ၏ ညီလာခံတြင္ ေကအဲန္ယူ ဒုဥကၠဌေဟာင္း ပဒုိေနာ္စီဖုိးရာစိန္၊ ပဒုိမန္းမန္းမန္း၊ ထုိင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ အရပ္ဖက္ ကရင္လူမႈအဖဲြ႔မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား အပါအဝင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၇ႏုိင္ငံမွ ကရင္ကုိယ္စားလွယ္ ၅၅ဦး၊ ေလ့လာ သူ (၂၂)ဦးတက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ၎တုိ႔၏ သံုးႏွစ္တာကာလအတြင္း လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျခင္း၊ ေဆြး ေႏြးညႇိႏႈိင္းျခင္း၊ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္း အတည္ျပဳဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

ထို႔အျပင္ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ေကအဲန္ယူ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိပါ သုံးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။

ယခုလကုန္တြင္ စားနပ္ရိကၡာေထာက္ပံ့မႈ ရပ္ဆုိင္းခံရေတာ့မည့္ အီတူးထာ့ စစ္ေျပးေရွာင္ IDP မ်ား အတြက္ လတ္တေလာ ေရတုိ စီမံကိန္းအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာေရာက္ ကရင္လူထုမ်ားထံမွ အလႉေငြေကာက္ခံၿပီး ေထာက္ပံ့ေပး သြားရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံအလုိက္ အစုိးရမ်ားကုိ ၎စစ္ေျပးေရွာင္ျပည္သူမ်ားအတြက္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ေထာက္ပံ့မႈကုိ ဆက္လက္ေပး ရန္ တုိက္တြန္းေျပာဆုိသြားမည့္ ေရရွည္စီမံကိန္းကုိလည္း လုပ္ေဆာင္သြားရန္ စသည့္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိ ညီလာခံတြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္ဟု IKO က ေျပာသည္။

၎အျပင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒေအာက္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပဳိင္အႏုိင္ရခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသားဒီမုိက ေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီအစုိးရအေနျဖင့္ တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမမ်ားတြင္ျဖစ္ပြားေနသည့္ စစ္ပြဲမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရန္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ ျခင္း မျပဳလုပ္ႏုိင္မႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ား တုိးမ်ားလာမႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကုိလုိက္ၿပီး ျပည္တြင္းစစ္ေျပးေရွာင္ IDP မ်ားႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ၎တုိ႔ေနရပ္သုိ႔ ျပန္လည္ေနထုိင္ရန္ ႏုိင္ငံတကာမွ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာျခင္းႏွင့္ ရပ္စဲ မႈမ်ားျဖင့္ ဖိအားေပးေဆာင္ရြက္လာျခင္းကုိ အေစာတလ်င္ မျပဳလုပ္ရန္ကုိလည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေတာင္းဆုိထားသည္။

IKO – ႏုိင္ငံတကာ ကရင္အဖြဲ႔အစည္းသည္ အာရွ-ပစိဖိတ္၊ ဥေရာပ၊ ေျမာက္အေမရိက စသည့္ႏုိင္ငံေပါင္း ၃၀ေက်ာ္မွ ကရင္လူ မႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားျဖင့္ ၂၀၁၄ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ စတင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။