လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အီတူးထာ့ IDP မ်ားအား ဆက္လက္ကူညီေပးေရး ႏိုင္ငံတကာအလႉရွင္မ်ားထံ ေမတၱာရပ္ခံ

စက္တင္ဘာ ၅ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

အေျခခံ စားနပ္ရိကၡာ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ား ၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလကုန္တြင္ ရပ္စဲခံရေတာ့မည့္ အီတူးထာ့ ျပည္တြင္းစစ္ ေရွာင္ IDP မ်ားအား ဆက္လက္ အကူအညီေပးေရးအတြက္ အီတူးထာ့ IDPs ပံ့ပုိးေရးေကာ္မတီ (ETT Supporting Committee)က ႏုိင္ငံတကာအလႉရွင္မ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာတာဝန္ရွိ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးထံ စက္တင္ဘာ ၄ရက္ ေန႔စြဲျဖင့္ ေမတၱာရပ္ခံစာတစ္ေစာင္ ေပးပုိ႔လုိက္သည္။

အဆုိပါစာေပးပုိ႔ေမတၱာရပ္ခံမႈသည္ ဇူလုိင္လ ၂၅ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ KNU-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး ဖာပြန္ခ႐ုိင္၊ အလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီမ်ားႏွင့္ ကရင္အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝး၏ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ခ်ထားမႈအရ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ETT Supporting Committee ဥကၠဌ ပဒုိမန္းမန္းမန္းက ေျပာသည္။

“ဒီစက္တင္ဘာလဆုိေတာ့ ရိကၡာေနာက္ဆုံးျပတ္လပ္မဲ့လ ျဖစ္ေနၿပီးေလ။ ဒီအေျခအေနအေပၚမွာအေျခခံၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တုိ႔ IDP၊ Refugee ပဲျဖစ္ျဖစ္ အဓိက ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးဘဲ၊ ႏုိင္ငံေရးအာမခံခ်က္ မရေသးဘဲနဲ႔ ဒီအခ်ိန္မွာျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ လုံၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့အေျခအေနမွာ မရွိေသးဘူးဆုိတာ ဒါေတြကုိ သိရွိႏုိင္ၿပီးေတာ့မွ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ကူညီေပးမႈကုိဆက္ၿပီးေတာ့ ကူညီေပးႏုိင္ဖုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံပန္ၾကားတဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိကဲ့သုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံစာေပးပုိ႔ျခင္းအျပင္ သက္ဆုိင္ရာ အကူအညီေပးေနသည့္ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႔ဆုံညႇိ ႏႈိင္း ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ားကုိပါ ဆက္လက္ ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပဒုိမန္းမန္းမန္းက ဆက္ေျပာသည္။

၎ေမတၱာရပ္ခံစာထဲတြင္ အီတူးထာ့ ျပည္တြင္းစစ္ေရွာင္စခန္း ျဖစ္ေပၚလာရသည့္ ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ လက္ရွိ ျမန္ မာ့ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနတစ္ခုလုံးအေပၚၿခဳံငုံသုံးသပ္မႈ၊ အစုိးရႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား အေျခအေနအျပင္၊ လတ္တေလာ လုိအပ္ေန သည့္ အေရးေပၚအကူအညီႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အကူအညီမ်ားျဖစ္သည့္ အစားအစာ၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လုံၿခဳံ ေရး၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း၊ နယ္ေျမအေနအထား စသည့္အေျခအေနမ်ားကုိ ထည့္သြင္းေရးသားထားသည္။

ထုိ႔အျပင္ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္ေနသည့္ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအေျခအေန၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မ်ားအရ ခုိင္မာသည့္ ေျပာင္းလဲမႈ တစုံတရာ မရွိေသးသည့္အျပင္ IDP မ်ား၏ ေနရပ္ေဒသမ်ားတြင္ အစုိးရတပ္စခန္းမ်ား ရွိေနေသးသည့္အေပၚ ျပည္တြင္းသုိ႔ ျပန္ လည္အေျခခ်ေနထုိင္ရန္မွာ IDP ႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ဘဝလုံၿခံဳမႈႏွင့္ အာမခံခ်က္ မရွိေသးေၾကာင္းလည္း စာထဲတြင္ ေဖာ္ ျပထားသည္။

ယခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပုိင္းကလည္း ေတာင္ငူ၊ ေညာင္ေလးပင္ႏွင့္ ဖာပြန္ေဒသခံအခ်ဳိ႕ပါဝင္သည့္ အီတူးထာ့ျပည္တြင္းစစ္ေရွာင္ IDP ၁၀၀ဦးခန္႔သည္ စားနပ္ရိကၡာအကူအညီမ်ား ျပတ္ေတာက္ေတာ့မည္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ၎တို႔၏ေနရပ္သုိ႔ ကိုယ္ပိုင္ အစီအစဥ္မ်ားျဖင့္ ျပန္သြားခဲ့ၾကသည္။

၂၀၀၆ခုႏွစ္က ေကအဲန္ယူ၊ တပ္မဟာ (၂)နယ္ေျမကို ႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) အစုိးရ တပ္မေတာ္မွ ထုိးစစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ကာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသည့္ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ယာယီ ခုိလႈံႏုိင္ရန္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ သံလြင္ျမစ္ကမ္းနံေဘးတြင္ ျပည္တြင္းစစ္ေရွာင္ အီတူးထာ့ဒုကၡသည္စခန္းကုိ ဖြင့္လွစ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ သည္။

အီတူးထာ့စစ္ေျပးေရွာင္စခန္း၌ လတ္တေလာတြင္ လူဦးေရ ၂၆၇၀ဦးရွိေနၿပီး ၎တုိ႔အတြက္ အလႉရွင္မ်ားက ဆန္ရိကၡာကုိ အဓိက ေထာက္ပံ့ေပးၿပီး တစ္လစာအတြက္ အသက္ေျခာက္ႏွစ္ေအာက္ လူတစ္ဦးလွ်င္ ဆန္ ၆ကီလုိႏွင့္ အသက္ေျခာက္ႏွစ္အ ထက္ လူတစ္ဦးလွ်င္ ဆန္ ၁၂ကီလုိႏႈန္းျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈ ရရွိၾကသည္။

စခန္းတြင္ အထက္တန္းေက်ာင္းႏွစ္ေက်ာင္းႏွင့္ ေဆးခန္းတစ္ခုသာရွိကာ ယခင္လမ်ားမွစ၍ က်န္းမာေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈ အတြက္ ေဆးဝါးမလုံေလာက္သည့္ ျပႆနာမ်ားရွိေနသည္ဟုလည္း စခန္းတြင္းေနထုိင္သူမ်ားက ဆုိသည္။

အလားတူ လိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ ၿမိဳင္ႀကီးငူတြင္ ခိုလွံႈေနရဆဲျဖစ္သည့္ မဲ့သေဝါစစ္ေျပးေရွာင္ ဒုကၡသည္ ၆၀၀၀ေက်ာ္ခန္႔မွာလည္း လတ္တေလာတြင္ စားနပ္ရိကၡာ ျပတ္ေတာက္ေတာ့မည့္ အေျခအေနႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည့္အတြက္ ၎တုိ႔၏ စားေသာက္ေရး အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ အျခားလိုအပ္ခ်က္မ်ားအတြက္ အေရးေပၚအေျခအေနမ်ား လုိအပ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း စခန္းတာဝန္ရွိသူမ်ား က ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္က ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ကရင္ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္လည္း အကူအညီအေထာက္အပ့ံမ်ား ေလ်ာ့နည္းလာမႈေၾကာင့္ စခန္းအ တြင္းရွိ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ေနရပ္ျပန္လိုသူမ်ားအတြက္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး-UNHCR မွ ဖြင့္လွစ္ ထားေပးသည့္ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဌာေနျပန္သြားေရး အက်ိဳးေဆာင္ဌာန(VRC)မွတဆင့္ အမည္စာရင္းသြင္း၍ ယမန္ႏွစ္မွစ၍ အိမ္ ေထာင္စု ၁၉စုျပန္သြားခဲ့ၿပီး ယခုႏွစ္တြင္လည္း ေနရပ္ျပန္ရန္ စာရင္းေပးထားသူ လူဦးေရ (၁၀၀)ေက်ာ္ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။

တစ္ဆက္တည္းတြင္ ထုိင္း-သွ်မ္းနယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ လြိဳင္လမ္၊ လြိဳင္ဆမ္ဆစ္၊ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း၊ လြိဳင္တုိင္းလ်ဲန္း၊ ကုန္းေက်ာ္ ႏွင့္ ေကာင္းမုန္႔မိန္း စသည့္ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွ ဒုကၡသည္ ၆ဝဝဝေက်ာ္သည္လည္း လာမည့္ ေအာက္တုိဘာလအတြင္း အေျခ ခံစားနပ္ရိကၡာမ်ား ျပတ္လပ္ဖြယ္ရွိသျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာအဖဲြ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ဆက္လက္ ကူညီေပးသြားရန္ ၎တုိ႔အေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ သွ်မ္းလူမႈအဖဲြ႔အစည္းမ်ားက ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လကုန္ပုိင္းက ေတာင္းဆုိမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ ေသးသည္။

အီတူးထာ့ျပည္တြင္းစစ္ေရွာင္ ျပည္သူမ်ားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၾသစေၾတးလ်ားႏုိင္ငံ အေျခစိုက္ ၾသစေၾတးလ်ားကရင္အဖြဲ႕အ စည္း(AKO)ကလည္း စက္တင္ဘာလ ၁ရက္ေန႔တြင္ Australia Refugee Council ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု၍ ေဆြးေႏြးသြားမည္ဟု AKO ဥကၠဌ ေစာလြင္ဦးက ၾသဂုတ္လ ၂၇ရက္ေန႔တြင္ ေကအုိင္စီသို႔ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးမႈရလဒ္ကိုမူ မသိရွိရေသးေပ။