လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အရပ္ဘက္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ JMC အၾကား NCA ေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေရရွည္ ခက္ခဲလာႏိုင္ဟု သံုးသပ္မႈရွိေန

စက္တင္ဘာ ၉ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ

တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ -NCA ေနာက္ဆက္တြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈအရ ျဖစ္လာသည့္ JMC-L ၏ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔တို႔လုပ္ေဆာင္သည့္ အဆိုပါေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအၾကား ေရရွည္တြင္ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက သံုးသပ္ေျပာ ဆိုမႈမ်ား ရွိေနသည္။

ကရင္အမ်ိဳးသမီးဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအဖြဲ႔-KWEG ႏွင့္ ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ Nonviolent Peace force အဖြဲ႔တို႔ ကမကထ ျပဳလုပ္ေပးသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အေပၚ ကရင္ျပည္နယ္ရွိ ရပ္ရြာလူထုမ်ား၏ ပူးေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ ျမႇင့္တင္ျခင္း ေခါင္း စဥ္ျဖင့္ စက္တင္ဘာလ ၈ရက္ေန႔က ဖားအံၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ တစ္ရက္တာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈတြင္ ယခုလို ေျပာဆိုေဆြး ေႏြးမႈမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

ေကာ့ကရိတ္အေျခစိုက္ THWEE အဖြဲ႔ဥကၠဌ မန္းသိန္းေဇာ္က “က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းကလည္း လုပ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနတာေတြလည္း ရွိတယ္။ JMC မွာလည္း သူတို႔လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြြရွိတယ္။ ေနာက္ပိုင္း JMC-L ေတြ ပိုဖြဲ႔လာႏိုင္လို႔ရွိရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအပိုင္းေတြမွာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ကန္႔သတ္မႈေတြ ျဖစ္ ေကာင္း ျဖစ္လာႏိုင္တယ္”ဟု ေျပာဆိုသည္။

ယမန္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈတြင္ ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုး ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ ၀င္ ေနာ္ဒါးဒါး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္ JMC-S အရပ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားအျပင္ KWEG၊ THWEE၊ Hsar Mu Htaw စသည့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔၀င္မ်ား အပါအ ၀င္ စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၅၀ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးအဆင့္ JMC-S အရပ္သားကိုယ္စားလွယ္၊ KNU ႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းတို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး ရာတြင္ NCA ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔တို႔၏ အခက္အခဲမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားအေျဖရွာျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို အဓိကထားကာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

JMC-S (ကရင္ျပည္နယ္) အရပ္သားကိုယ္စားလွယ္ နန္းျမင့္တင္က “က်မတို႔အေနနဲ႔ ေဒသေတြမွာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ကို ေသေသခ်ာခ်ာ မသိႏိုင္ပါဘူး။ လူထုေတြအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုခ်င္တယ္။ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ကလည္း လုပ္ ေပးခ်င္တဲ့ ဆႏၵလည္းရွိေတာ့ က်မတို႔လည္း ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဒသတြင္းမွာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း၊ မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ ဘက္မလိုက္ဘဲ ေပးပို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ေဆြးေႏြးမႈတြင္ ထည့္သြင္းေျပာဆိုသည္။

NCA စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးေနာက္ ဖြဲ႔စည္းရမည့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ JMC-U၊ ျပည္နယ္/တိုင္းအဆင့္-State ႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာအ ဆင့္- Local တို႔တြင္ သက္ဆိုင္ရာအဆင့္လိုက္ ဖြဲ႔စည္းပံု၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ လုပ္ငန္းတာ၀န္ႏွင့္ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္မ်ား ရွိၿပီးျဖစ္သလို ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လကုန္တြင္ ကရင္ျပည္နယ္၌ ပထမဆံုး ေဒသဆိုင္ရာအဆင့္ JMC-L ေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းကာ ဖာပြန္ၿမိဳ႕တြင္ ႐ံုးဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ထို႔အတူ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈမ်ားကို THWEE ၊ KWEG၊ Hsar Mu Htaw အဖြဲ႔တို႔မွ ကရင္ျပည္ နယ္အတြင္းရွိ ဖားအံ၊ ေကာ့ကရိတ္၊ လိႈင္းဘြြဲ၊ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီး၊ က်ံဳဒိုးတို႔အျပင္ သံေတာင္ႏွင့္ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ဧရိယာအ တြင္း လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည့္အတြက္ ေရရွည္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ အခန္း႑မ်ားတြင္ ကန္႔သတ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

NCA စာခ်ဳပ္တြင္ ပါရွိသည့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ၏ တာ၀န္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအရ ေဒသဆိုင္ရာအဆင့္ JMC-L အေနျဖင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသတြင္ရွိေသာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ၀င္မ်ား၊ ဘာသာေရးအႀကီးအကဲမ်ား၊ ရပ္မိရပ္ဖမ်ား၊ လႈပ္ရွားတက္ႂကြသူမ်ား၊ CSO မ်ားထံမွ ပဋိပကၡသေဘာသဘာ၀ႏွင့္ ေျဖရွင္းမႈဆိုင္ရာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ရယူ ႏိုင္သည္ဟု ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

Hsar Mu Htaw အဖြဲ႔ ဥကၠဌ ေစာကလိုထူးက “အစိုးရအေနနဲ႔ သူတို႔နဲ႔ သေဘာထားကိုက္ညီမယ့္ ကိုယ္စားျပဳမယ့္သူကို သူတို႔ ေရြးခ်ယ္လိမ့္မယ္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြဘက္ကလည္း အဲဒီသေဘာပဲ ရွိမယ္။ တစ္ခုပဲ အႀကံျပဳခ်င္တာကေတာ့ ဘယ္သူပဲ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ျဖစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေကာင္းမြန္စြာ သိမယ့္သူ ျဖစ္မယ္။ တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ သြားမယ့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျပည့္မီွတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ိဳး ရႏိုင္ခဲ့လို႔ရွိရင္ေတာ့ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္လို႔ ရႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ေဒသတြင္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အစိုးရတပ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ား၏ တိက်သည့္နယ္ေျမသတ္မွတ္ႏိုင္မႈ မရွိေသးျခင္း၊ NCA လက္မွတ္ထိုးမထားေသးသည့္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားရွိေနေသးျခင္း၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား သတင္းခ်က္အလက္ ေကာက္ယူရာတြင္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိေနျခင္း စသည့္အ ခက္အခဲမ်ားရွိေနေသးေၾကာင္းလည္း အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္မႈမ်ားကို အဆိုပါ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဧရိယာအလိုက္ ေဒသ တြင္း ေအာက္ေျခလူထု ျဖစ္ပ်က္၊ ခံစားေနရသည့္အေျခအေနမ်ား၊ NCA စာခ်ဳပ္အရ ႏွစ္ဖက္တပ္မ်ား လိုက္နာမည့္ က်င့္၀တ္ စည္းကမ္းမ်ားအား လိုက္နာမႈရွိမရွိ စသည္တို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာၿပီး အစီရင္ခံစာေရးသားျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ JMC-S တာ ၀န္ရွိသူမ်ားထံ တင္ျပျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးေနသည္ဟု သိရသည္။