လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

“အေၾကာင္းအရာ အတိအက်နဲ႔ အေျခအေနမွန္ေတြကုိ လာေရာက္စုံစမ္းခ်င္ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာျပလုိ႔ရတယ္။ သူတစ္မ်ဳိး ကုိယ္တစ္မ်ဳိး ေျပာေနၾကေတာ့ ရႈပ္ကုန္တာေပါ့။”

ယခုတေလာ ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး တပ္မဟာ(၇)နယ္ေျမအတြင္း တုိးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ဳိး သားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ ခဲြထြက္အဖဲြ႔)နဲ႔ အစုိးရတပ္မေတာ္တုိ႔အၾကား ပစ္ခတ္မႈမ်ား ဆက္တုိက္ ျဖစ္ပြားေနသည္ဟု လူမႈ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ သတင္းမ်ဳိးစုံ ထြက္ေပၚလာသည္။
၎အေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ယင္းနယ္ေျမအတြင္း လႈပ္ရွားေနသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္(KNLA) တပ္မဟာ(၇) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း(၂၂) တပ္ရင္းမႉး ဒုဗုိလ္မႉးႀကီးေစာဒီ့ကြယ္ကုိ ေကအုိင္စီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္။

ေမး။ ။ အခုတေလာ ဒီေကဘီေအ နယ္ေျမမွာ တိုက္ပြဲေတြ ေန႔စဥ္ျဖစ္ေနတယ္။ အက်အဆုံးေတြလည္း ရွိတယ္ဆုိၿပီး လူမႈကြန္ ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ႐ုပ္သံ ဗြီဒီယုိဖုိင္ေတြလည္း ထြက္ေပၚလာတဲ့အေပၚ ကရင္လူထုေတြၾကားမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ေျပာဆုိၾက ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိထားတာမ်ားရွိရင္ နည္းနည္းေျပာျပေပးပါလား။
ေျဖ။ ။ အရင္တုန္းကဟာေတြယူၿပီး ျပန္တင္တာပဲ။ က်ေနာ့္အထင္ကေတာ့ အရင္အခ်ိန္ တိုက္ပြဲျဖစ္တုန္းက ဓာတ္ပုံေတြ ႐ိုက္ထားၿပီး အခုမွ ျပန္ခ်ျပတာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ က်ေနာ္အဲဒီလိုပဲ ျမင္တယ္။ အခု ဒီေနရာမွာက ဘယ္ေနရာမွာမွ တိုက္ပြဲ မျဖစ္ ဘူး။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၀ါးခူ႔(Social Media ျဖင့္ သတင္းျဖန္႔ေဝသူ)ဆိုတာလား သူက ဆြီဒင္ႏုိင္ငံမွာေနတယ္။ သူေမးတယ္ က်ေနာ့္ကိုေပါ့။ သူေျပာခ်င္တာက တိုက္ပြဲေန႔တိုင္းလိုလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဗမာစစ္တပ္က သူတုိ႔နယ္ေျမကို ရယူဖို႔ ျပင္ဆင္ေန တယ္။ အျခားတစ္ခုက သူတို႔အေၾကာင္းျပတာက သူတို႔က ေရကာတာစီမံကိန္း မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔ပါပဲ။
ဘာတိုက္ပြဲမွ မျဖစ္ဘူး။ သူတို႔က နယ္ျခားေစာင့္ တပ္၊ ျမန္မာစစ္တပ္၊ စစ္တပ္ေနရာေတြကို လိုက္ပစ္တယ္။ သူတို႔က ကား လမ္းမွာေနရာယူၿပီး အၿမဲတမ္း ေျပာက္က်ားလိုက္ပစ္ တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တစ္လက ေဘာတေရာက က်ေနာ့္လူေတြကိုေတာင္ သူတို႔ တစ္ခါ ေျပာက္က်ား သြားပစ္ေသးတယ္။ က်ေနာ္ တို႔က ဘာမွ မတုံ႔ျပန္ဘူး။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က မေရာက္ဘူး။ လက္နက္ ႀကီးနဲ႔အေ၀းကေန ပစ္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕အတြင္းကို၀င္ၿပီး စစ္ဆင္ေရးအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕နယ္ေျမကို လုယူဖို႔ဆိုတာေတြက သူတို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး အခုခိ်န္ထိ တစ္ခါမွ မရွိခဲ့ေသးဘူး။

ေမး။ ။ အခု ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၇)မွာရွိတဲ့ ေကာ္လာ၀ါးကုန္း(ေတာင္ကုန္း) ဆုိတဲ့ေနရာမွာ တုိက္ပဲြေတြျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိၾကတယ္။ အခု အဲဒီမွာ ဘယ္သူေတြ ရွိၾကလဲ။
ေျဖ။ ။ ေကာ္လာ၀ါးကုန္းဆိုတာက အရင္တုန္းက ဗိုလ္ဘိနဲ႔ ဗိုလ္ေက်ာ္သက္( ဒီေကဘီေအ ဦးေဆာင္အဖဲြ႔)တို႔ ေနခဲ့တယ္ ဆိုပါေတာ့။ အဲဒီ ေကာ္လာ၀ါးကုန္းအေပၚမွာေတာ့ သူတို႔ ေနႏိုင္လိမ့္မွာမဟုတ္ဘူး။ ကုန္းက ျမင့္တယ္။ ဒီလို မိုးတြင္းခ်ိန္ဆို ေလတိုက္ၿပီးေတာ့ ရာသီဥတု ေအးတယ္။ က်ေနာ္တို႔တပ္ကေတာ့ မသြားဘူး။ ဒီလိုမိုးတြင္းခ်ိန္ကေတာ့ က်ေနာ့္အထင္ အစီအ စဥ္ (စစ္တပ္ဘက္က ထုိးစစ္ဆင္မႈ) မရွိဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဘာပဲလုပ္လုပ္ NCA စာခ်ဳပ္အတိုင္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ တိုင္ပင္ရမယ္။ က်ေနာ္တို႔ နယ္ေျမအနီးမွာ က်ေနာ္တို႔လူေတြကို ေဘာတေရာမွာ ေနရာခ်ထားတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီးမွ သူတို႔ လုပ္ရမယ္။

ေမး။ ။ ေနာက္ၿပီး ဒီေကဘီေအ တပ္မႉးတစ္ဦးက ေျပာဆုိခ်က္တစ္ခု အခုတေလာ အြန္လုိင္းမွာ ပ်ံ႔ႏွံ႔ေနတာရွိပါတယ္။ သူေျပာ သြားတာက သူတုိ႔ကုိ အစုိးရ စစ္တပ္ေတြအျပင္ ေကအဲန္ယူ စစ္သားေတြလည္း ဝုိင္းၿပီး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ၾကတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိ သြားတာ ရွိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ေကာ ဘယ္လုိ ေျပာခ်င္လဲ။
ေျဖ။ ။ သူက ေဆးမႉးတစ္ေယာက္ပဲ။ အရင္အခ်ိန္ေတြတုန္းက က်ေနာ္တို႔ သူ႔ကို ေဆး၀ါးေတြ ကူညီေသးတယ္။ သူေျပာတဲ့ အတိုင္း နားေထာင္ရင္ေတာ့ တကယ္အလုပ္လုပ္တာေပါ့။ ဘာမွမဟုတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အ၀င္လမ္း ေၾကာင္းေတြကို ရွာတာျဖစ္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕သတင္းေတြကိုေတြ႔ရင္ အမ်ားက ေပးခ်င္၊ ကူခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ရွိလာမယ္။ မဟုတ္မွလြဲ ေရာ အကူအညီေတြရရင္ သူတို႔ လက္ကမ္းေပးလိမ့္တယ္။ က်ေနာ္ထင္တာက သူတို႔ လမ္းရွာတာပဲျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေျပာသလို တစ္ခုမွ အမွန္တရား မဟုတ္ဘူး။ အရင္အခ်ိန္တုန္းက တစ္ခါ ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ သူတို႔က လူႀကီးတစ္ဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးႀကီးတစ္ဦးကို ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းဖူးတယ္။ သူတို႔ စကားေတြေျပာခိုင္းလိုက္တာ ခင္ဗ်ားတုိ႔ေတြ႔လိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ကို ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ စကားေျပာတာ အထစ္ထစ္အေငါ့ေငါ့နဲ႔ ေျပာလို႔မတတ္ဘူး။ ေဘးမွာ ၀ိုင္းေျပာေပးသလို ျဖစ္ေနတယ္။

ေမး။ ။ အခု ဒီေကဘီေအေတြ ေနတဲ့ေနရာက ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၇)တပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြနဲ႔ နီးၾကတဲ့အတြက္ ဆက္သြယ္ေျပာဆုိ မႈေတြေကာ ဘယ္လုိရွိသလဲ။
ေျဖ။ ။ အဆက္အသြယ္မရွိဘူး။ အရင္က ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ စစ္ဆင္ေရး မရွိခင္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ သူတို႔ ကို ေတာ္ေတာ္ေလး စည္း႐ုံးခဲ့ပါေသးတယ္။ အရင္အခ်ိန္တုန္းကဆို က်ေနာ္တို႔ သူတို႔ကို ကူညီခဲ့တယ္။ သူတို႔ စစ္ေျမျပင္မွာ ခက္ခဲတုန္းအခ်ိန္ကလည္း က်ေနာ္တို႔ သူတို႔လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၀ိုင္းကူခဲ့တယ္။ သူတို႔ လြတ္ေျမာက္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ႀကိဳးစားခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႔လြတ္ေျမာက္သြားေနာက္ က်ေနာ္နဲ႔ ဆက္သြယ္ခ်င္တယ္ဆိုၿပီး က်ေနာ္ၾကားလို႔ အရင္တုန္းက က်ေနာ္သူတို႔နဲ႔ သြားေတြ႕ျဖစ္ေသးတယ္။
သူတို႔က တစ္ဖက္သတ္ ဆုံးျဖတ္လိုက္တဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ေျပာဆိုေဆြးေႏြးတဲ့အေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ကလည္း စဥ္းစားလာရတယ္။ သူတို႔နဲ႔အဆက္အသြယ္ယူၿပီး သူတို႔က အုပ္ခ်ဳပ္ခံ မလုပ္ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ စကားအေျပာအဆုိအရဆိုရင္ သူတို႔ က က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ တပ္မဟာကို ရန္သူလိုပဲ။ အရင္အခ်ိန္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ သူတို႔ကို ကူညီခဲ့ရတယ္။ သူတို႔က အဲဒါေတြကို သတိမရဘူး။ အဆက္အသြယ္က အမွန္အတုိင္းေျပာရင္ မရွိဘူးေပါ့။

ေမး။ ။ ေကအဲန္ယူရဲ႕ (၁၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္တုန္းက ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြကို ျပန္စုစည္းမယ္ဆိုၿပီး ဆုံးျဖတ္ခဲ့ ၾကတယ္။ အဲဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗဟုိရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္ တစုံတရာ ရွိပါသလား။
ေျဖ။ ။ (၁၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္ၿပီးတာနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ထို႔ေကာ္ကိုးမွာ စတင္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတယ္။ အဲဒီတုန္းက သူတို႔ မကြဲေသးဘူး။ အဲဒီအစည္းအေ၀းမွာ ဗိုလ္ေက်ာ္သက္ လာတယ္။ အစည္းအေ၀းထဲမွာ သူက သဘာပတိအ ဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရတယ္။ ေကအဲန္ယူဘက္မွာဆိုရင္ အဖူးေဂ်ာ္နီ(KNLA စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္)၊ ဒီေကဘီေအဘက္မွာဆိုရင္ ဗိုလ္ ေက်ာ္သက္ေပါ့။ အခမ္းအနားေတြ အခါခါ။ လႈပ္ရွားမႈေတြအဆင့္ဆင့္ ၿပီးခဲ့တယ္။ သူတို႔ လက္ခံခဲ့တယ္။ လက္ခံေပမယ့္ သူတို႔ ရဲ႕ေနရာေဒသကိုျပန္တဲ့အခါမွာ သူတို႔ုလိုက္နာလုပ္ေဆာင္တာ မရွိဘူး။
ေနာက္ဆုံးတခါ ေသေဘထာ့မွာက်ေတာ့ သူတို႔ကို ဖိတ္ခဲ့ေပမယ့္ တစ္ေယာက္မွ မလာေတာ့ဘူး။ သူတို႔လူ ရဲထက္ဆိုတာကို လႊတ္လာတယ္။ ရဲထက္ဆိုတာက စစ္တပ္ရဲ႕လူပါပဲ။ ေနာက္ၿပီး လုံ႔လုံဆုိတဲ့လူကုိလည္း လႊတ္လိုက္တယ္။ သူက ပါေပမယ့္ ဆုံး ျဖတ္ခ်က္မခ်ႏိုင္ဘူး။ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို လုပ္ေဆာင္ပါ့မယ္လို႔ သူက အာမ မခံဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဘာေက်ာ့္(ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေစာေဘာေက်ာ္ဟဲ) ဆိုရင္ အၿမဲတမ္း ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ သူတို႔ဆီ အေရာက္သြားဖို႔အထိ ညႊန္ၾကားခဲ့တယ္။ ဒါေပ မယ့္ သူတို႔မလာဘူး။ ေနာက္ဆုံး သူတို႔က ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲ မလာေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာ အခုထိတိုင္ပါပဲ။ သူတုိ႔ဘက္ က ဆုံးျဖတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ဆုံးျဖတ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေမး။ ။ ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ ေျပာဆုိခ်င္လဲ။
ေျဖ။ ။ ဒီအတုိင္း စကားနဲ႔ေျပာလုိ႔ ယုံၾကည္ဖုိ႔ခက္ခဲတယ္ဆုိရင္ တကယ္လုိ႔ အေၾကာင္းအရာ အတိအက်နဲ႔ အေျခအေနမွန္ ေတြကုိ လာေရာက္စုံစမ္းခ်င္ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာျပလုိ႔ရတယ္။ သူမ်ားေျပာတဲ့ ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာနဲ႔ ေဒသခံလူထုေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ သူေတြေၾကာင့္ ခံစားေနရတာလဲဆုိတာကုိ က်ေနာ္တုိ႔က အမွန္အတုိင္းေျပာတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူတစ္မ်ဳိး ကုိယ္တစ္မ်ဳိး ေျပာေန ၾကေတာ့ ႐ႈတ္ကုန္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ေျပာတာေတာ့ အမွန္တရားေတြခ်ည္းပါပဲ။