လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ဒူးရင္းအုန္းႏို႔ ေခါက္ဆြဲ ခ်က္နည္း

ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္။ ေနာသမိန္႔အိမ္

မိုးတြင္းေရာက္တာနဲ႔ ရာသီထြက္သီးႏွံ အမ်ားအျပားထြက္ရွိရာမွာ အဲဒီအထဲက အနံ႔ျပင္းၿပီးအရသာခ်ိဳစိမ့္တဲ့ ဒူးရင္းသီးဟာလည္း က်မတို႔ေဒသရဲ႕ရာသီစာအသီးအႏံွတစ္ခုေပါ့။ “ဒူးရင္းသီး”လို႔ေျပာ လိုက္တာနဲ႔ အသီး မွည့္မွစားလို႔ရမယ္လို႔ တခ်ိဳ႕ေတြက ထင္မွာေသခ်ာပါတယ္။

က်မရဲ႕ ေဒသျဖစ္တဲ့ ေကာ့ကရိတ္ေတာင္ပိုင္းကေတာ့ ကရင္ျပည္နယ္ရဲ႕ဒူးရင္းသီး အထြက္မ်ားတဲ့ေဒသမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ ဒီလိုရာသီခ်ိန္ေရာက္တာနဲ႔ ဒူးရင္းသီးကိုဟင္းလ်ာ အျဖစ္ ခ်က္ျပဳတ္တာအျပင္ မုန္႔ပဲသြားရည္စာအျဖစ္လည္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ျပင္ဆင္စားေသာက္တာ ေတြ႔ရမွာျဖစ္တယ္။

ဒူးရင္းသီးမမွည့္ခင္ သီးရင့္ခါနီးအခ်ိန္မွာ အသီးကိုခူးလိုက္ၿပီး အထဲက ဒူးရင္းသီးအသားကိုေၾကာ္ကာဟင္း လ်ာတစ္မ်ိဳးအျဖစ္စားလို႔လည္းရတယ္။ ၾကက္သားနဲ႔ဟင္းခ်က္စားလို႔ရတယ္၊ ဒူးရင္းသီးအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲခ်က္ စားတာလည္းရွိပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ အသီးမွည့္ေတြကိုလည္း ယိုထိုးတာလည္း ရွိပါတယ္။

ေမလေလာက္မွာ ဒူးရင္းသီးလိႈင္လိႈင္ေပၚတဲ့ ရာသီေရာက္ရင္ က်မတို႔ရြာမွာေတာ့ ဒူးရင္းသီးအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲေတြ ကို အိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ခ်က္စားၾကပါတယ္။ သူတို႔ေတြက ဒူးရင္းသီးအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲကို မိုးရာသီ ေရာက္တာနဲ႔ ခ်က္စားေနက်ဆိုေတာ့ ဒူးရင္းသီးမပါဘဲ အုန္းနို႔ေခါက္ဆြဲ သိပ္မခ်က္ၾကပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အုန္းႏို႔ ေခါက္ဆြဲခ်က္ရင္ဒူးရင္းသီးထည့္မွ အရသာပိုရွိတယ္လို႔ ေဒသခံေတြ စြဲမွတ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါ။

အခုေတာ့ က်မေဒသတို႔ေဒသမွာ ရာသီစာတစ္ခုအျဖစ္ စားသံုးတဲ့ ဒူးရင္းအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲခ်က္ျပဳတ္နည္းကို တင္ျပေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒူးရင္းအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲ ခ်က္စားၾကမယ္ဆိုရင္ ပထမဦးဆံုးလိုအပ္တာကေတာ့ ဒူးရင္းသီး ၂လံုး၊ ၾကက္သား ၅၀သား၊ အုန္းသီးတစ္လံုး၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွစ္လံုး၊ င႐ုပ္သီးအစိမ္းမွႈန္႔၊ နႏြင္းမွႈန္႕၊ ဆား နဲ႔ဆီေတြလိုပါတယ္။

ပထမဆံုး ဒူးရင္းသီးကို ခြဲရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခြဲၿပီးသြားၿပီးဆိုရင္ အေစ့ကိုထုတ္ယူၿပီး ဒူးရင္းသီးအသား သက္သက္ ကို သာယူရပါမယ္။ အေစ့နဲ႔ကပ္ၿပီးဖန္တဲ့အရသာမက်န္ဖို႔ အထူးဂ႐ုျပဳရပါတယ္။ ဒူးရင္းသီးတစ္မႊာကို ၄ စိပ္၊ ေလာက္စိပ္ထားပါ ။

တစ္ဆက္တည္းမွာဘဲ အုန္းသီးတစ္လံုးကိုျခစ္ၿပီး ဦးေရညစ္ယူကာပန္းကန္တစ္လံုးထဲမွာ အရင္ဖယ္ထား ရပါတယ္။ ၿပီးမွ က်န္ရွိတဲ့ အုန္းသီးျခစ္သားေတြကို တစ္ခါအရည္ျပန္ညႇစ္ၿပီး ရရွိလာတဲ့ အုန္းႏို႔ရည္ေတြကို ပန္းကန္ေနာက္တစ္လံုးထဲမွာ ျပန္ထည့္ထားပါ။

ေနာက္ၿပီး ၾကက္သား ၅၀ သားကိုလည္း အတံုးေသးေသးေလးတံုးၿပီး ေရေဆးထားရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဟင္းခ်က္သလိုဘဲ ၾကက္သြန္ျဖဴ နဲ႔
င႐ုပ္သီးအက်က္မွႈန္႕ကို ေၾကညက္ေအာင္ေထာင္းထားဖို႔ လိုပါတယ္။

ဒါေတြ ျပင္ဆင္ထားၿပီး အဆင္သင့္ျဖစ္သြားၿပီဆိုရင္ ပထမဦးဆံုး အရင္လုပ္ရမွာက ေထာင္းထားတဲ့ င႐ုပ္သီး အက်က္မွႈန္႔ကို အနံ႔ေမႊးေအာင္ အရင္ဆီသပ္ရပါတယ္။ ဆီသပ္ၿပီးရင္ တံုးၿပီးသားၾကက္သားတံုးေလးေတြ ထည့္ပါ။ ၿပီးရင္ အုန္းႏို႔ဦးေရထည့္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းေရာေမႊကာ အနံ႔ေမႊးသြားေအာင္ ဆီသပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အရသာအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ဆားနဲ႔ဟင္းခတ္အခ်ိဳမႈန္႔ထည့္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒါကို မီးဖိုေပၚမွာ အဖံုးပိတ္ၿပီး ၅ မိနစ္ေလာက္ ခ်က္ထားပါ။ ၿပီးသြားၿပီဆိုရင္ က်န္တဲ့အုန္းႏို႔ရည္နဲ႔ စိပ္ထားတဲ့ ဒူးရင္းသီးကို ျပန္ထည့္ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ စိမ္းစားငါးပိ(ပုဇြန္ငါးပိ)ကိုလည္း ႀကိဳက္ရင္နည္းနည္းေလးအရည္ေဖ်ာ္ၿပီး ထည့္လို႔ရပါတယ္။

အဲဒါေတြအားလံုးထည့္ၿပီးသြားရင္ ၅ မိနစ္ေလာက္အိုးအဖံုးျပန္ပိတ္ထားရပါမယ္။ နည္းနည္းပြက္လာၿပီဆိုရင္ အရည္ပ်စ္ပ်စ္ေလးျဖစ္ေအာင္ခန္႔မွန္းၿပီး လိုအပ္တဲ့ေရပမာဏကို ျပန္ထည့္ကာ ဟင္းရည္က်က္တဲ့အထိ အဖံုးပိတ္ၿပီး ခ်က္ထားရပါတယ္။

တစ္ခုသတိထားရမွာက ဒူးရင္းသီးအဖတ္ကို အကုန္ေက်ေအာင္ေတာ့မခ်က္ရပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆို ေတာ့ ဒူးရင္းသီးအဖတ္ေလးကို ေခါက္ဆြဲနဲ႔ ျပန္စားရတဲ့အခ်ိန္မွာပိုၿပီး အရသာစိမ့္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဥလည္းေရာ ထည့္ ၿပီးခ်က္လို႔ ရပါတယ္။

ဒူးရင္းသီး အုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲအရည္က်က္သြားၿပီ၊ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့အရသာ ရၿပီးဆိုရင္ ဆန္နဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ေခါက္ ဆြဲျပားအဖတ္နဲ႔စားလို႔ရသလို ဂ်ံဳနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ေခါက္ဆြဲနဲ႔လည္း စားသံုးလို႔ရပါၿပီ။ က်မတို႔ေဒသမွာေတာ့ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ဆန္ေထာင္းၿပီးလုပ္ထားတဲ့ ဆန္ေခါက္ဆြဲျပားကိုဘဲ စားသံုးၾကတာမ်ားပါတယ္။

ဒူးရင္းသီးအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲကေတာ့ ႀကိဳက္တဲ့သူေတြအဖို႔ အနံ႔ေမႊးပါတယ္။ တစ္ခုထူးျခားတာက အသီး မွည့္ စားရသလိုအနံ႔မစူးပါဘူး။ ဒူးရင္းသီးမႀကိဳက္တဲ့လူေတြအတြက္ ဒီအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲဟာ အနံ႔မျပင္းပဲ ေမႊးတဲ့ ရနံ႕ရွိတာေၾကာင့္ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကမယ္လို႔လည္း ထင္ပါတယ္။

ဒူးရင္းသီးအုန္းႏို႔ေခါက္ဆြဲဟာ ကရင္ျပည္နယ္၊ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေဒသခံေတြရဲ႕ ရာသီအလိုက္ ေဒသထြက္ အစားအစာတစ္ခုပါ။ ဒူးရင္းသီးႀကိဳက္တဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ဒီအတိုင္းစားသံုးတာထက္ ဟင္းလ်ာ တစ္ခုအျဖစ္ ဒူးရင္းသီးကို ခ်က္ျပဳတ္စားသံုးလို႔ရသလုိ ဒူးရင္းသီး အုန္းႏုိ႔ေခါက္ဆဲြ ခ်က္စားလုိ႔ရ တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း တင္ျပေပးလိုက္ရပါတယ္။