လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ တာဝန္ႏွင့္ဝတၱရားမ်ား (ToR) မူၾကမ္း ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲၿပီးစီး

ဇြန္ ၁၉ ရက္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ ဇြန္လ ၁၇ရက္ႏွင့္ ၁၈ရက္ေန႔က ျပည္နယ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (Bilateral Agreement) လက္မွတ္ေရးထုိးထားၿပီး ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားဖြင့္ထားၾကသည့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ ေရးအဖဲြ႔အစည္း ၁၁ဖြဲ႔၏ လုပ္ငန္းညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝးတြင္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ တာဝန္ႏွင့္ဝတၱရားမ်ား (Term of Reference -ToR) မူၾကမ္းကုိ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲမႈၿပီးစီးခဲ့ၿပီဟု သိရသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္က တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္မ်ား(EAOs)ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႔-PPSTမွ အတည္ျပဳခဲ့သည့္ အဆုိပါ ToR မူၾကမ္းကုိ ဆက္လက္အတည္ျပဳႏုိင္ရန္ EAOs၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝး-JICM၊ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ-UPDJC၊ ပစ္ခတ္ တုိက္ခတ္မႈ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (ျပည္ေထာင္စု)JMC-U၊ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ားလုပ္ငန္း ညႇိႏႈိင္းေကာ္မ တီ-LOCC တုိ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု KNU ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး၊ တပ္မဟာ(၃) ဆက္ ဆံေရး႐ုံး တာဝန္ခံ ေစာကလယ္မူးထူးက ေျပာသည္။

၎က “ႏွစ္ရက္တာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဒီအစည္းအေဝးမွာ အရင္က ျပဳစုလာတဲ့ ToR မူၾကမ္းကုိ ျပန္ေဆြးေႏြးေရးဆြဲၿပီး JMC ကုိ တင္ျပၿပီးေတာ့ JMCက အတည္ျပဳႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္တယ္။ အခုက မူၾကမ္းရဲ႕လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကုိ ျပန္စုထားၿပီး JMC ကုိ တင္ဖုိ႔ပဲရွိေတာ့တယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ JMC ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ကေန ဒီမူၾကမ္းက အသက္ဝင္လာမွာေပါ့”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ယခုျပန္လည္ေရးဆြဲၿပီးစီးထားသည့္ ၎ ToR မူၾကမ္းတြင္ ႏုိင္ငံေရး၊ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ က်င့္ဝတ္စည္းကမ္းႏွင့္ အေထြေထြစသည့္ အခန္းက႑ ၃ ခုပါဝင္သည္ဟုလည္း ေစာကလယ္မူးထူးက ဆက္ေျပာသည္။

ကုိယ္စားလွယ္ (၈၀) ဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ယင္းအစည္းအေဝးတြင္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ ToR မူၾကမ္းကုိ အဓိက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂၈ ရက္ႏွင့္ ၃၀ ရက္ေန႔က မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည့္ LOOC ၏ လုပ္ငန္းဆုိင္ရာေဆြး ေႏြးမႈမ်ား၊ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ အခက္အခဲ၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကုိ EAOs ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံသုိ႔ တုိက္႐ုိက္ တင္ျပျခင္းဆုိင္ရာေဆြးေႏြးမႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ-ALP ဒုဥကၠဌ ခုိင္စုိးႏုိင္ေအာင္က “အထူးသျဖင့္ ဆက္ဆံေရး႐ုံးေတြမွာ အစုိးရ ဖိအား ေပး တဲ့ပုံစံမ်ဳိး၊ အေပၚစီးဆက္ဆံတဲ့ပုံစံမ်ဳိးရွိတာကုိ တင္ျပၾကတယ္။ အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္းၾကား ေဆြးေႏြးမႈအေပၚမွာေတာ့ အားရ ေက်နပ္မႈရွိေပမဲ့ ဒီေဆြးေႏြးမႈရလဒ္ေတြကို အစုိးရက လက္ခံ၊ မခံေတာ့မသိေသးဘူး။” ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

အစိုးရႏွင့္အပစ္ရပ္စဲၿပီးေနာက္ KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ုံးအဖြဲ႔ ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၆)႐ုံး၊ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS ဆက္ဆံေရး႐ုံး(၇)႐ုံး၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ NMSP ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၆)႐ုံး၊ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာင္စီ KNU/KNLA-PC ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၃)႐ုံး ၊ ဒီမုိကေရစီအက်ဳိးျပဳကရင္တပ္မေတာ္ DKBA ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၃)႐ုံး၊ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး CNF ဆက္ဆံေရး ႐ုံး (၃)႐ုံး၊ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ALP ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၁)႐ံုုး ၊ ျမန္မာ ႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္တပ္ဦး ABSDF ဆက္ဆံေရး႐ုံး(၁)႐ုံး၊ ပအိုဝ္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ PNLO ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၃)႐ုံး၊ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ KNPP ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၃) ႐ုံးႏွင့္ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP ဆက္ဆံေရး႐ုံး (၃) ႐ုံး ဖြင့္လွစ္ထားရွိသည္ဟု သိရသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ ၎ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား ေကာင္းမြန္စြာ လည္ပတ္ႏုိင္ေရးအတြက္ Working Group of the Enhanced Cooperation (WGEC)က ToR (ယာယီ)တစ္ခုကုိ ျပဳစုေပးခဲ့ရာမွ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ေမလတြင္ စတင္၍ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္မ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ဆက္ဆံေရး႐ုံးမ်ား၏ ပုံမွန္ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝးမ်ားတြင္ ToR မူၾကမ္းကုိျပဳစုႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၎မူၾကမ္းကုိ EAOsႏွင့္ PPSTေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ တြင္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏုိင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္တြင္ အေျခစုိက္သည့္ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးႏွင့္ ဒီမုိကေရစီ အက်ဳိးေဆာင္အဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ ဥေရာပ ျမန္မာ ႐ုံး (Euro-Burma Office-EBO)မွ ကမကထ ျပဳလုပ္ေပးသည့္ ၎အစည္းအေဝးသို႔ EAOs ၁၁ ဖဲြ႔မွ ဆက္ဆံေရး႐ုံးတာဝန္ ခံအားလုံးအျပင္ အစုိးရႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္-NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားသည့္ KNU ၊ DKBA၊ KNU/KNLA ၊ CNF၊ PNLO၊ ALPႏွင့္ RCSSတုိ႔မွ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့သည္။