လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင္ျပည္နယ္၊ လိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ ေကာ့လံုကၽြန္းေပၚရွိ ငွက္ေပ်ာေတာရြာတြင္ ေမ ၃ရက္မွ ၄ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ “သံလြင္ျမစ္အလွစကား၀ိုင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမူဖလွယ္ျခင္းဆိုင္ရာ အစီအစဥ္” သို႔ တက္ေရာက္လာေသာ နယ္ပယ္ေဒသစံုမွ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေရကာတာစီမံကိန္းမ်ားအေပၚ သေဘာထားအျမင္မ်ား

ဖ႐ုိက္ဖတ္(ယင္းတလဲတိုင္းရင္းသား၊ ေဘာ္လခဲၿမိဳ႕နယ္၊ ကရင္နီ(ကယား)ျပည္နယ္)


ဦးေလးတို႔ ယင္းတလဲလူမ်ိဳးေတြဟာ စာရင္းအရ အားလံုး သံုးရြာေပါင္းမွ လူဦးေရ တစ္ေထာင္ပဲရွိေတာ့တဲ့ လူ နည္းစု ျဖစ္တယ္။ သံလြင္ျမစ္နားမွာရွိေနတဲ့ ဦးေလးတို႔ ေနရာေဒသဟာ ယင္းတလဲေတြရဲ႕ ႒ာေန၊ ေနာက္ၿပီး ယဥ္ေက်းမူေတြရွိေနတယ္။ ဦးေလးတို႔ဟာ ကယားျပည္နယ္မွာ ေဆာက္မယ့္ေရကာတာစီမံကိန္းရဲ႕ အနားမွာ ရွိေနတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မူေတြအျပည့္ပဲ။ ေရကာတာေဆာက္ဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ၊ အတိုင္းအထြာ ေတြေတာင္ ယူၿပီးၿပီဆိုေတာ့ တကယ္ေဆာက္ျဖစ္ရင္ ရြာေျပာင္းေရႊ႕ခိုင္းတာေတြ လာေတာ့မယ္။ မေျပာင္း ျဖစ္ရင္ေတာင္ ႏွစ္ကာလ အေႏွးအျမန္ဆိုသလို ငလ်င္ေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ အျခားအေၾကာင္းေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ ေရကာတာ ၿပိဳက်လို႔ကေတာ့ ယင္းတလဲလူမ်ိဳးဟာ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားလိမ့္မယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘယ္မွလဲမေျပာင္းေရႊ႕ခ်င္ဘူး။ ေအးေအးေဆးေဆးနဲ႔ ေနထိုင္သြားခ်င္တဲ့အတြက္ ေရကာတာစီမံကိန္းကို ကန္႔ကြက္ပါတယ္။

ခြန္စိန္၀င္းလႈိင္(ပအို၀္တိုင္းရင္းသား၊ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္)


ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ သံလြင္ျမစ္ထဲမွာ ေရကာတာေဆာက္ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ သံလြင္ျမစ္တေလွ်ာက္မွာေနထိုင္ေနတဲ့ ေဒသခံတိုင္း ရင္းသားေတြဟာ ဒုကၡအမ်ားႀကီးေရာက္မယ္။ အိမ္၊ ၿခံ၊ လယ္ယာ၊ ေျမေတြ၊ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈေတြ၊ ေရွးေဟာင္း ေစတီပုထိုး ေတြ အားလံုးဟာ ေရေအာက္ေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ ျမစ္ထဲမွာ ငါးေတြနည္းလာႏိုင္လို႔ စားဖို႔ မေလာက္ဘဲ ျဖစ္လာမယ္။ လွ်ပ္စစ္ရဖို႔ဆိုရင္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားတဲ့ ေရကာတာစီမံကိန္းကို မတည္ေဆာက္ဘဲ တပိုင္တႏိုင္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားရရင္ လံုေလာက္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေရကာတာစီမံကိန္းကို ကန္႔ကြက္ဖို႔အတြက္ အၿမဲလုပ္ သြားမယ္။

မိေဟမာႏြန္ (မြန္တိုင္းရင္းသူ၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္)


ေရကာတာဟာ ၾကားခါစက နား၀င္ခ်ိဳသလိုခံစားရေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာဆို ဆိုးက်ိဳးက ပိုမ်ားပါတယ္။ သဘာ၀ အတိုင္း စီးဆင္းေနတဲ့ ေရကို ကြန္ကရစ္နဲ႔ပိတ္ခံလိုက္တာ မေကာင္းပါဘူး။ သံလြင္ျမစ္ကိုသာ မွီခို အားထားေနရတဲ့ ကမ္းနံေဘးက ေဒသခံေတြကို အရမ္းသနားဖို႔ေကာင္းတယ္။ ေရကာတာကေနရမယ့္ လွ်ပ္စစ္မီးေတြဆိုတာ တကယ္တမ္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံျပင္ပကိုသာပို႔မယ့္အတြက္ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ဘာေကာင္းက်ိဳးမွ မရပါဘူး။ မြန္ျပည္နယ္ထဲမွာ ေရကာတာစီမံကိန္းမရွိေပမယ့္ ရွမ္း၊ကယားနဲ႕ ကရင္ျပည္နယ္ မွာ ရွိေနလို႕ ပိတ္ၿပီး ေဆာက္လိုက္မယ္ဆို ညီေနာင္တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႕အတူ ေနာက္ဆံုး က်မတို႕ မြန္ေဒသ ကပါ ဒုကၡေရာက္မယ့္ အတြက္ မေဆာက္ေစခ်င္ပါဘူး။

ဦးမဲတူး (ေပါင္းေလာင္းေဒသခံ၊ ပင္ေလာင္းၿမိဳ႕နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္)


ဦးတို႔ေဒသမွာရွိတဲ့ ေပါင္းေလာင္းျမစ္ကိုပိတ္ၿပီး ေရကာတာမေဆာက္ခင္တုန္းကေတာ့ ေဒသခံေတြအတြက္ ဘာလုပ္ေပးမယ္၊ ဘာရမယ္ ဆိုၿပီးေျပာခဲ့တယ္။ တကယ္တမ္း ေဆာက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းေတာ့ အားလံုး ဒုကၡေတြေရာက္ကုန္တယ္။ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔အဆင္မေျပေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြဆို ကိုယ့္ကိုယ္ ႀကိဳးဆြဲခ် သတ္ေသတာေတာင္ရွိတယ္။ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ဘ၀ ေရာက္သြားတာေတြ၊ အခ်င္းခ်င္း မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္တဲ့ ျပႆနာေတြ၊ တျခားႏိုင္ငံေရာက္သြားတာေတြ၊ ဘ၀ပ်က္သြားတာေတြအမ်ားႀကီးပါ။ ဒါ ဦးတို႔ကိုယ္တိုင္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့တ့ဲ ေရကာတာေဆာက္အၿပီး ဆိုးျပစ္ေတြေပါ့။

ေအာင္ႏိုင္စိုး (ကယန္းတိုင္းရင္းသား၊ ကရင္နီ(ကယား)ျပည္နယ္)


မြန္ျပည္နယ္မွာ လုပ္တဲ့ပြဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ရွမ္း၊ ကရင္နီ၊ ကရင္ျပည္ေတြက လူေတြသြားတယ္။ အလားတူပဲ ကရင္နီမွာ လုပ္တဲ့ပြဲဆိုရင္လည္း က်န္တဲ့ ျပည္နယ္က ညီအစ္ကိုေတြလည္း တက္ေရာက္အားေပးပါတယ္။ သံလြင္ျမစ္စီးဆင္းတဲ့ ဒီ ၄ ျပည္နယ္က တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ေရကာတာနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေထာက္ခံရင္ တူတူေထာက္ခံမယ္။ ကန္႕ကြက္ရင္လည္းအတူတူ တစ္သံတည္းထြက္မယ့္ တိုင္းရင္းသားညီအကိုေတြပါ။ ဒီ ကရင္ျပည္နယ္က ဟတ္ႀကီးေရကာတာသာ ေဆာက္ျဖစ္ခဲ့ရင္ ေဒသခံေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္မ်ား အာမခံ ခ်က္ ရွိႏိုင္မလဲေပါ့ေနာ္။ လွ်ပ္စစ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားကိုေရာင္းစားမယ့္ အတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား အတြက္ ေတာ့ အက်ိဳးမျဖစ္ဘူး၊ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔ကအစ အဆင္မေျပဘူးလို႔ က်ေနာ္ ေျပာရဲပါတယ္။ ေပါင္း ေလာင္း ေရကာတာက က်ေနာ္တို႔အတြက္ သက္ေသပါပဲ။ က်ေနာ္တိို႔ ၄ ျပည္နယ္က တိုင္းရင္းသားေတြ ကေတာ့ ေရကာတာ ကန္႔ကြက္ဖို႔ဆို အဆင္သင့္ရွိေနပါတယ္။ No Dam (ေရကာတာ အလိုမရွိ) ပဲေပါ့ေနာ့္။