လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေရာေႏွာေနသည့္ ေဒသ၌ လက္နက္ကိုင္သြားလာမႈ ကန္႔ကြက္ျခင္းအေပၚ ၫွိႏႈိင္းသြားမည္

ေမ ၁၈ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ

အစိုးရႏွင့္ ေကအဲန္ယူ- ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးတုိ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေရာေႏွာေနသည့္ ေဒသအတြင္း လက္နက္ကိုင္ေဆာင္ သြားလာမႈအေပၚ ကန္႔ကြက္ခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ေျခအဆင့္ ညႇိႏႈိင္းသြားမည္ဟု ေကအဲန္ယူ(ဗဟို) ဆက္ဆံေရး႐ုံး တာဝန္ခံ ဗိုလ္မႉးေစာရွီး႐ႈိက ေမလ ၁၇ရက္ေန႔တြင္ ေကအိုင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္မွာ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၃ရက္မွ ၄ရက္ေန႔အထိ ကရင္ျပည္နယ္၊ လွိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္ ေကာ့လံုကၽြန္းရွိ ငွက္ေပ်ာေတာ ေက်းရြာ၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကရင္၊ ရွမ္း(သွ်မ္း)၊ ကရင္နီ(ကယား)၊ မြန္ျပည္နယ္တို႔မွ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းမ်ား ေဒသခံမ်ား၊ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၃၀၀ဦးေက်ာ္တက္ေရာက္သည့္ “သံလြင္အလွစကား၀ိုင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဖလွယ္ျခင္းဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ”သို႔ ေကအဲန္ယူ၊ လႈိင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းေရးမႉး ပဒုိေစာအယ္ထီးေကာ္မွ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္၍ တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္းကို ျပည္နယ္အစိုးရ၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီးက ေကအဲန္ယူ ဗဟိုဆက္ဆံေရး႐ံုးသို႔ ေမလ ၁၀ရက္ ေန႔စြဲျဖင့္ ကန္႔ကြက္စာ ေပးပို႔ခဲ့သည္။

ဗိုလ္မႉးေစာရွီး႐ိႈက “ဒါကေတာ့ ေအာက္ေျခမွာ ျဖစ္ေတာ့ ေအာက္ေျခမွာ ျပန္ၫႇိႏိွႈင္းရမွာေပါ့။ စာတင္တဲ့လူကေတာ့ သူတင္ရ မယ့္ တာဝန္ရွိလို႔ သူ တင္တာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး သူ တင္တဲ့စာက သတင္းေထာက္ေတြလည္းပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြက ပြဲရွိေတာ့ သတင္းသြားယူတာ၊ သူတို႔႐ႈေထာင့္နဲ႔သြားတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကန္႔ကြက္စာက ေရာေထြးၿပီးေတာ့ တင္ထားတာ ေတြ႔ တယ္”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။

၎ကန္႔ကြက္စာထဲတြင္ CoC ၏ အခန္း(၃)၊ စာပိုဒ္(၁၀၊ စာပိုဒ္ခြဲ(က)ပါ “လံုၿခံဳေရးအရ ကန္႔သတ္ထားေသာ ေနရာမ်ားမွအပ မည္သည့္ေနရာကိုမဆို လက္နက္ကိုင္ေဆာင္ျခင္းမရွိဘဲ အရပ္၀တ္ျဖင့္ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ျပဳရန္”ဟူေသာ သေဘာတူညီ ခ်က္အားလည္းေကာင္း၊ စာပိုဒ္ခြဲ(ခ)ပါ “တစ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းက ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ နယ္ေျမအတြင္း လက္နက္ျဖင့္ သြားလာ ရန္လိုအပ္လာပါက ႏွစ္ဖက္ ညႇိႏိႈင္းသေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ သြားလာရန္”ဟူေသာ သေဘာတူညီခ်က္အားလည္းေကာင္း ေဖာက္ ဖ်က္ေနသည့္အတြက္ ဟူ၍ ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။

အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း နယ္ေျမပုိင္းျခားသတ္မွတ္ေရး မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသးသလို ႏွစ္ဖက္တပ္မ်ား လိုက္နာရမည့္က်င့္ဝတ္ (Code of Conduct)ကို ေအာက္ေျခတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားအထိ နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ခ်ျပႏုိင္ျခင္းမရွိေသးသည့္အတြက္ နား လည္မႈ လြဲမွားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္နယ္အဆင့္ အပစ္ရပ္ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီဝင္ နန္းေစအြာက သံုးသပ္ေျပာဆို သည္။

ယင္းသို႔ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္သြားလာမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ငွက္ေပ်ာေတာေက်းရြာမွ ရပ္မိရပ္ဖ ေစာေလးငယ္က “ေကအဲန္ယူ က က်ေနာ္တို႔ဖိတ္လို႔ လာတယ္။ လက္နက္ေတြပါရင္လည္း က်ေနာ္တို႔အတြက္ ဘာမွေၾကာက္ဖို႔လည္း မလိုသလို ဘာစိတ္အ ေႏွာက္ယွက္မွလည္း မျဖစ္ဘူး။ ေကအဲန္ယူျဖစ္ျဖစ္၊ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ လာေနက်နယ္ေျမပဲ”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။

သံလြင္ျမစ္ထဲရွိ အႀကီးဆံုးကၽြန္းျဖစ္သည့္ ေကာ့လံုကၽြန္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထုိေန႔လႈပ္ရွားမႈ အစီအစဥ္သို႔ ကရင္၊ ရွမ္း(သွ်မ္း)၊ ကရင္နီ(ကယား)၊ မြန္ျပည္နယ္မ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ KNU မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္၊ ကရင္စာေပ/ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠ႒ႏွင့္ ေဒသခံမ်ား အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၃၀၀ဦးေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

အဆိုပါအခမ္းအနားကို ျမန္မာျမစ္ေခ်ာင္းဆိုင္ရာကြန္ရက္(Burma Rivers Network-BRN)၊ သံလြင္ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာကြန္ ရက္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အလုပ္အဖြဲ႔တုိ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ၿပီး သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ဖိတ္ ၾကားခ်က္အရ ျပည္နယ္တြင္းအေျခစိုက္ သတင္းမီဒီယာမ်ားလည္း တက္ေရာက္သတင္းယူခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။