လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ ဒုတိယ ဥကၠဌ ခုိင္စုိးႏုိင္ေအာင္နွင့္ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းျခင္း

“တိုင္းရင္းသား(၈)ဖြဲ႔အေနနဲ႔ အားလုံးလက္ခံႏိုင္တဲ့ မူေတြကိုသာ အတည္ျပဳဖို႔ ၊ အားလုံးလက္မခံႏိုင္တဲ့ မူေတြ၊ ေပၚလစီေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကို အတည္မျပဳဖို႔ အဲလို တင္ျပဖို႔ ရွိတယ္။”
———————————– ——————————————– —————————–

၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၄ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်င္းပမည့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းေဝးသုိ႔ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရး ဆုိင္ရာ သေဘာစာခ်ဳပ္ (NCA)ကုိ လက္မွတ္ထုိးထားသည့္ ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ALP အေနျဖင့္ ကုိယ္စားလွယ္ ၁၉ ဦးတက္ေရာက္မည္ျဖစ္ သည္။
အဆုိပါ ညီလာခံအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားမႈ အေျခအေန၊ တင္ျပေဆြးေႏြးမည့္အေၾကာင္းအရာႏွင့္ ညီလာခံအေပၚ ၎တုိ႔၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကုိ ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္မည့္ ALP ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ကုိ ဦးေဆာင္သြားမည့္သူ ဒုတိယ ဥကၠဌ ခုိင္စုိးႏုိင္ေအာင္အား ေကအုိင္စီသတင္းဌာနမွ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းထားမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။
———-

ေမး။ ။ ၂၁ ပင္လုံညီလာခံကို တက္ေရာက္ဖို႔ ALP အေနနဲ႔ ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္။ ဘာေတြႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားလဲ ဆိုတာ သိပါရေစ။
ေျဖ။ ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၊ ေမလ (၂၄)ရက္ေန႔မွာ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၊ (၂၁)ရာစုပင္လုံ က်င္းပမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ JICM အစည္းအေ၀းမွာ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအစည္းအေ၀းမွာ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီကို အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပခြင့္မျပဳဘူး။ ဒါေပမဲ့ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ(RCSS) ကိုက်ေတာ့ က်င္းပခြင့္ျပဳ တယ္။ RCSSမွ လက္ခံက်င္းပမယ့္ေနရာကို မေပးဘူး။ RCSS အနီးအနားမွာရွိတဲ့ အိမ္ေျခ သုံးေလးဆယ္ေလာက္ရွိတဲ့ေဒသ မွာေပးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ RCSS မက်င္းပဘူး။ ALP က်ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရခိုင္ျပည္ဟာ ထိလြယ္ရွလြယ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏို္င္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကို ခြင့္ျပဳဖို႔မလြယ္ပါလို႔ေျပာတယ္။ ေျပာေတာ့ က်ေနာ္က တင္ျပတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံေျပာတဲ့ ရခိုင္ျပည္ ထိလြယ္ရွလြယ္တယ္ဆိုတာ လက္ေတြ႔ မက်ဘူး။ ျဖစ္လည္း မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ထိလြယ္ရွလြယ္မဟုတ္တဲ့ေနရာေတြကို က်ေနာ္တို႔အကုန္သိပါတယ္။ သုံးႀကိမ္သုံးခါ ခြင့္ျပဳသင့္ပါ တယ္လို႔ တင္ျပတယ္။ လက္မခံဘူး။

JMC အစည္းအေ၀းကို ျပတ္ျပတ္သားသား မျငင္းပယ္ခဲ့ဘူး။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ (၈)ဖြဲ႔ရဲ႕ စည္းလုံံး ညီညြတ္မႈကို မထိခိုက္လိုတဲ့အတြက္ Positive (အေပါင္း လကၡဏာ) သေဘာေဆာင္တဲ့ေျပာဆိုမႈေတြ ေျပာခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ အခါမွာ ရခိုင္ျပည္သူလူထုအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက တက္ဖို႔ သေဘာထား မရွိဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ မတက္ဘူး ဆိုၿပီေတာ့ သေဘာထားရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ က်န္ညီေနာင္တိုင္းရင္းသား ၇ ဖြဲ႔ က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီ လာခံ ၂၁ ရာစု ပင္လုံကုိ တစုံတရာ အားျဖည့္လိုတဲ့ အေပၚမွာ ညီေနာင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတက္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ စုလိုက္တယ္။

ေမ ၁၃ နဲ႔၁၄ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပတဲ့ PPST ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ အေရးေပၚအစည္းအေ၀းတစ္ခု က်င္းပခဲ့တယ္။ အစည္းအေ၀းမွာလည္း ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီအား အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲ ခြင့္မျပဳတဲ့အေပၚ လက္မွတ္ ထိုးတာ ၈ ဖြဲ႔မွာ အဖြဲ႕တစ္ခုက အခက္အခဲျဖစ္လာလို႔ရွိရင္ က်န္အဖြဲ႕ေတြ ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ တစ္သံတည္းထြက္ၾကဖို႔ တင္ျပ တယ္။ တင္ျပေတာ့ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံလည္း နီးလာၿပီးျဖစ္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္က ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ အား အမ်ိဳးသားအဆင့္ သင့္ေတာ္တဲ့ေနရာမွာ ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ABSDF နဲ ့ အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔က ေခါင္းေဆာင္ေတြ လက္မွတ္ထိုးၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံကို စာေရးေသးတယ္လို႔ တင္ျပတယ္။ အဲဒါ အဆုံးအျဖတ္က်တယ္။ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကို မိတၱဴေပးတယ္။ က်န္တဲ့အဖြဲ႔ ေကာ္မတီဥကၠဌကို မိတၱဴေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီစာက ျပန္လာဖို႔ မရွိေသးဘူး။

အမွန္က အဲဒီ NCA စာခ်ဳပ္အတိုင္းဆိုရင္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးတဲ့အခါမွ UPDJC သြားရမယ္။ အဲဒီအ တိုင္းမျဖစ္ဘူး။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အမ်ိဳးသားအဆင့္ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပခြင့္ မရလို႔ရွိရင္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံမွာ ဘာတင္ျပမလဲ။ တင္ျပစရာမရွိဘူး။ တင္ျပစရာမရွိရင္ မတက္ေရာက္ လည္းျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုဏက ေျပာခဲ့သလိုဘဲ။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားတခ်ိဳ႕ ကရင္၊ ပအို၀္း၊ ခ်င္းနဲ႔ ABSDF အဖြဲ႕ေတြက အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကို လုပ္ၿပီးၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔မွာတင္ျပ စရာရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အက်ိဳးသေဘာကို ေရွး႐ႈၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို အက်ိဳးျပဳတဲ့ပုံစံမ်ိဳး၊ ျပည္ေထာင္ စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံကို အက်ိဳးျပဳတဲ့ပုံစံမ်ိဳး ယူဆတဲ့အေပၚမွာ (၂၁)ရာစုပင္လုံညီလာခံကို တက္ေရာက္တာျဖစ္တယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ (၂၁)ရာစု ပင္လုံမွာ လက္မွတ္ထိုးတာ (၈)ဖြဲ႔ ဒီေကဘီေအ (ဒီမုိကေရစီ အက်ဳိးျပဳ ကရင္တပ္ေတာ္)နဲ႔ PC(ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ) မွ လြဲၿပီ က်န္တဲ့အဖြဲ႔ဟာ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၉)ေယာက္ရတယ္။ ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနား တက္ဖို႔အတြက္ ကိုယ္စားလွယ္(၄)ေယာက္ရတယ္။ PC နဲ႔ ဒီေကဘီေအကေတာ့ (၁၈)ေယာက္ရတယ္အဲလိုေပါ့။ ကြာျခားတာေတာ့ရွိတယ္။ ALP အေနနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၉)ေယာက္ ၊ဖြင့္ပြဲအေနနဲ႔ကေတာ့ (၄)ေယာက္ေပါ့။ အမ်ိဳးသမီး ပါ၀င္မႈက (၃)ေယာက္၊ ေစာျမရာဇာလင္း၊ ေစာဖိုးရွင္း၊ ေစာစံၿငိမ္းသူတုိ႔ တက္မယ္။

ေမး။ ။ ညီလာခံက စတင္ေတာ့မယ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ ALP အေနနဲ႔ ဘာအေၾကာင္းအရာေတြကို ဆဲြကိုင္ၿပီး ညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ စဥ္းစားထားလဲ။
ေျဖ။ ။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမလုပ္ရင္ တင္ျပစရာမရွိဘူးလို႔ ခုနက က်ေနာ္ အဲလိုေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ UPDJC အတြင္းမွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ခြင့္မရဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ ပါတီအေနနဲ႔ တင္ျပစရာရွိတာေတြကို တင္ျပ ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒီေတာ့ က်ေနာ္ကေတာ့ စိတ္ကူးထားတာရွိတယ္။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏို္င္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲရလဒ္ကို တင္ျပခြင့္ မရွိေပမဲ့လို႔ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ဖို႔ ဘာေတြလိုအပ္သလဲဆိုတာကို တင္ျပမယ္။ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုဆိုသည္မွာ ဗဟိုအစိုးရနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရ အာဏာခြဲေ၀က်င့္သုံးရမယ္။
ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ရင္လည္း ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကယား၊ ရခိုင္၊ မြန္စတဲ့ တိုင္းရင္းသား ဆႏၵ၊သေဘာထားေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေထာင္ဖို႔လိုတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုဆိုတာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္က မဒတ(အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီတပ္ေပါင္းစု)က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု။ ဆိုလိုသည္မွာ ျပည္ေထာင္စုအတြင္းမွာ ရွိတဲ့အတန္းစားလူမ်ိဳးအားလုံး လြတ္လပ္မႈ၊ တန္းတူမႈ ျဖစ္ေပၚဖို႔ရွိတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို အေျခခံတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို အေျခခံတာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး UPDJC အတြင္းေရးမႉးအဖြဲ႔မွာ EAOs အဖြဲ႔က ပါတယ္။ အစိုးရဘက္က ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ အစိုးရက ႏိုင္ငံေတာ္ပါ၀င္ေသာ အစုအဖြဲ႔မ်ားသည္ မည္သည့္အခါမွ ခြဲမထြက္ရဆိုၿပီးေတာ့ အဲလိုျပဌာန္းထားတာ ရွိတယ္။ မည္သည့္ အခါမွ ခြဲမထြက္ရဆိုသည့္ အဆိုျပဳခ်က္ဟာ မဟာလူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒနဲ႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ အေထာက္ အကူျပဳတဲ့အပုိဒ္ျဖစ္တယ္လို႔ အဲဒီလို႔ က်ေနာ္နားလည္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ဆိုေတာ့ ဗမာအစိုးရ အေနနဲ႔ဘဲျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို မထည့္သင့္ဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ တင္ျပမယ့္ စာထဲမွာ ေရးမယ္။

ေမး။ ။ ရခိုင္မွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မက်င္းပႏိုင္ဘဲ ALP အေနနဲ႔ (၂၁) ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝးကုိ တက္ေရာက္တဲ့အခါမွာ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလုံးအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ကုိယ္စားျပဳႏိုင္မလဲ။
ေျဖ။ ။ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလုံးကိုယ္စားျပဳႏိုင္ဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီက လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္ ေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီက Initial Role မွာ ရွိတာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္ သက္ ရင္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ၊ အႏိုင္ရ ႏိုင္ငံေရးပါတီရယ္၊ အႏိုင္မရ ႏိုင္ငံေရးပါတီရယ္၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြ ၫႇိၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးမယ္။ တစ္သံတည္းထြက္မယ္။ အဲလိုဆိုရင္ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလုံးကို ကိုယ္စားျပဳႏိုင္တယ္။

ေမး။ ။ ရခိုင္မွာ ALP, AA (ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္), ANC (ရခုိင္ အမ်ဳိးသားေကာင္စီ) ဆိုၿပီး (၃)ဖြဲ႔မွာ က်န္တဲ့ (၂)ဖြဲ႕က လက္မွတ္မထိုးဘူးဆိုေတာ့ ၂၁ ရာစု ပင္လုံက ရလာတဲ့ ရလဒ္အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ALP အေနနဲ႔ သူတို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ရခိုင္ျပည္သူေတြကို ဘယ္လိုခ်ျပလုပ္ေဆာင္မလဲ။
ေျဖ။ ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေစခ်င္ရင္ ပါ၀င္ပတ္သက္တဲ့သူမွန္သမွ်ဟာ ညီလာခံမွာ ပါ၀င္သင့္တယ္။ က်ေနာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ၂ ႀကိမ္၊ ၃ ႀကိမ္ ေတြ႕ၿပီးၿပီ။ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ သေဘာ ထားႀကီးပါ။ အားလုံးပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္။ သေဘာထားမႀကီးႏိုင္ဘူး။ အဲဒီလိုေျပာတယ္။ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ကြဲျပား ေနတာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္ေလ့လာသေလာက္ဆိုရင္ တပ္မေတာ္က သေဘာထားမႀကီးႏိုင္ဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကို ေတြ႔တုန္းက တစ္ေယာက္ ၅ မိနစ္ ေျပာခြင့္ရတယ္။ သေဘာ ထားႀကီးပါလို႔ေျပာတယ္။ မႀကီးႏိုင္ ဘူး။ ဘာမွ ျပန္မေျပာဘူး။ အဲလိုပုံစံျဖစ္တယ္။

ေမး။ ။ တိုင္းရင္းသားအားလုံးမတက္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ (၂၁)ရာစု ပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝး မွာဘယ္လုိ ႏုိင္ငံေရး ရလဒ္ေကာင္းေတြ ထြက္ရွိလာႏုိင္မလဲ။ ALP အေနနဲ႔ ေရာ ဘာကိုေမွ်ာ္လင့္ထားသလဲ။
ေျဖ။ ။ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမဲ့ ပင္လုံညီလာခံမွာ ရလဒ္ေကာင္းေတြ ရလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္မထင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာထားတာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေလးႏွစ္သက္တမ္းမွာ တစ္ႏွစ္မွာ ႏွစ္ႀကိမ္ လုပ္မယ္။ ခုနေမးတဲ့အေပၚမွာ KNPP လည္းမတက္ဘူး။ တျခားအဖြဲ႕ေတြကလည္း တက္ခ်င္မွ တက္မယ္။ တက္ဖို႔ သေဘာထား မရွိ ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ခုလာမယ့္ ညီလာခံမွာ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္မႈကို အက်ိဳးရွိတဲ့ ျပည့္စုံေသာအေျဖ မထြက္ႏိုင္ဘူး။ တိုင္းရင္းသား(၈)ဖြဲ႔အေနနဲ႔ အားလုံးလက္ခံႏိုင္တဲ့ မူေတြကိုသာ အတည္ျပဳဖို႔ ၊ အားလုံးလက္မခံႏိုင္တဲ့ မူေတြ၊ ေပၚလစီေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကို အတည္မျပဳဖို႔ အဲလို တင္ျပဖို႔ ရွိတယ္။
ေမ ၁၃၊ ၁၄ ရက္ PPST အစည္းအေ၀းမွာလည္းဘဲ က်ေနာ္တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရး Peace Process ဟာ ခ်က္ခ်င္းမၿပီးႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာတဲ့စကားကို ထည့္ၿပီး ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အနည္းဆုံး ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ဖို႔လိုတယ္။ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပါရင္ တိုင္းျပည္တည္ ေဆာက္ႏိုင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုရင္ ခုန က်ေနာ္ေျပာသလို ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးကုိ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္းနဲ႔ ဗမာ (၄)မ်ိဳးနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး ယူခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတာ့ မရဘူး။ တိုင္းျပည္ရသြားတယ္။ အဲလိုပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကလည္း ခုနက်ေနာ္ေျပာသလို ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ေလာက္ပါရင္ေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ဆုံးျဖတ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေတာ့မယ္လို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလို ယူဆတယ္။
ဆိုေတာ့ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ၈ ဖြဲ႔မွာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကို တစ္ခ်ိဳ႕ရတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕မရဘူး။ ရခိုင္ ျပည္နယ္က ထိလြယ္ရွလြယ္တယ္ဆိုတဲ့ပုံစံမ်ိဳး ခြင့္မျပဳဘူး။ တရား၀င္ စာျပန္လာတာက နယ္ေျမေဒသ အေျခအေနအရ ဆိုၿပီးေတာ့ စာျပန္တယ္။ အၿမဲတမ္း လုံး၀ခြင့္မျပဳဘူးဆိုတဲ့သေဘာထားေတာ့ မရွိဘူး။ ဆိုေတာ့ တတိယအႀကိမ္၊ စထုတၳ အႀကိမ္၊ ပဥၥမအႀကိမ္၊ ဆဌမ အႀကိမ္ေတြမွာေတာ့ အကဲခတ္ရမွာဘဲေလ။

ေမး။ ။ ၂၁ ရာစု ပင္လုံ ညီလာခံဆုိတာက အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္တုိ႔ဘက္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ သူတို႔ရဲ႕Road Map (လမ္းျပေျမပုံ) အတိုင္းကုိ တုိင္းရင္းသားေတြက သြားေနရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈေပၚမွာ ဘယ္လို သုံးသပ္မိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ JICM အစည္းအေ၀းမွာ ABSDF အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မူတူးေစးဖိုး မိန္႔ခြန္းေျပာ တဲ့အခါမွ ခုနက ေမးတဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေတာ္ေတာ္ေလး ေထာက္ျပတယ္။ ေထာက္ျပ တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက မွန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဂ႐ုမစိုက္ဘူး။ အဲဒါၾကည့္ခ်င္းအားျဖင့္ က်ေနာ္အခု စဥ္းစားမိတာက အလ်င္စလို မဆုံးျဖတ္သင့္ဘူး။ ဒါ နံပါတ္တစ္။ ေနာက္ နံပါတ္ႏွစ္က လက္မွတ္ထိုးတဲ့အဖြဲ႕ ၊ လက္မွတ္မထိုးတဲ့အဖြဲ႕ အဓိက Unity တည္ေဆာက္ဖို႔လိုတယ္ လို႔ျမင္တယ္။ အကယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အားလုံး Unity ရွိလို႔ရွိရင္ တိုင္းရင္းသားေတြေနာက္လိုက္ေလ်ာမႈ မရွိသည့္တိုင္ေအာင္ International Pressure, People Pressure ေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ နီးစပ္မႈ ရွိလာႏိုင္တယ္။ သုိ႔ေသာ္ ခ်က္ခ်င္းေျဖေလွ်ာ့ဖို႔ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ ခက္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ခ်ဳပ္လိုက္လို႔ရွိရင္ အင္ဒုိနီးရွားသမိုင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။
ဒါေပမဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ကို စြန္႔ဖို႔မလို၊ လက္နက္ကိုလည္းစြန္႔ဖို႔ မလိုဆိုတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာျဖင့္ ေဆြးေႏြးပြဲလုပ္တာဟာ တစုံတရာ ဒီမိုကေရစီကို ေပးတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ နားလည္တယ္။ တခါမွ မရခဲ့ဘူး။ အဲဒါကို အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ပုံစံမ်ိဳးကို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ညီညႊတ္ မႈအားကို ယူၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားဖို႔လိုတယ္။ အဲလို မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေ၀းဦးမယ္။

ေမး။ ။ (၂၁) ရာစု ပင္လုံညီလာခံဆိုတာ လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖုိ႔အတြက္ မွန္ကန္တဲ့လမ္းေၾကာင္း တခုလို႔ ယူဆႏိုင္ပါသလား။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္အျမင္ကို ေျပာမွာထက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ပင္လုံကို အေျခခံၿပီး ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံကို (၂၁) ရာစု ပင္လုံဆိုၿပီးေတာ့ နာမည္ထြင္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းတာ ျဖစ္တယ္။ အမွန္ဆိုျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံက သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ စခဲ့တာ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က (၂၁)ရာစု ပင္လုံပဲ အဲလိုျဖစ္ေနတာ။ ဒါ ေပမဲ့ အရင္တုန္းက အစိုးရ လုပ္ခဲ့တဲ့ဟာကို ေနာက္တက္လာတဲ့အစိုးရက ကယ္ရီလုပ္တဲ့သေဘာပုံစံမ်ိဳး ေဆာင္ေစခ်င္တဲ့ အေပၚမွာ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (၂၁)ရာစု ပင္လုံဆိုၿပီးေတာ့ အဲလိုတပ္လိုက္တယ္။ က်ေနာ္အဲလို သုံးသပ္ မိတယ္။ ဆို ေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ကလည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီကလည္းေကာင္း၊ တစ္ႏိုင္ငံလုံး ရွိ ျပည္သူေတြက လည္းေကာင္း ေျပာင္းခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ေျပာင္းတဲ့အခါမွ တပ္မေတာ္က ေတာ္ေတာ္စိုးရိမ္တယ္။
တပ္မေတာ္က စိုးရိမ္တဲ့အတြက္လည္း ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံကို လုပ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ခုန က်ေနာ္ေျပာသလို ႏိုင္ငံ တကာပညာရွင္ေတြကပါ ဘာအႀကံေပးၾကသလဲဆိုလို႔ရွိရင္ ဗမာျပည္ ျပည္တြင္းစစ္သမိုင္းမွာ တစုံတရာ အခြင့္အေရးေပး တဲ့ပုံစံမ်ိဳး ၊ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပုံစံမ်ိဳး မရွိခဲ့ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ အႏုတ္လကၡဏာမျဖစ္ေအာင္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ ႀကိဳးစားဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြ အႀကံဥာဏ္ေပးတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္းပဲ နားလည္သေဘာေပါက္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို က်ေနာ္ ေ၀ဖန္သုံးသပ္ၾကည့္တာက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔ စည္းပုံ (သို႔မဟုတ္) (၂၁)ရာစု ပင္လုံၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လုပ္တဲ့ေနရာမွာ အဓိက က်တဲ့အခန္းက႑ေတြကို ထားၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ နီးစပ္မႈရလာတယ္လို႔ လုပ္ေဆာင္ပုံေပၚတယ္။ ဆိုလို တာက လူထုဆႏၵေဖာ္တာ ၊ ႏိုင္ငံတကာ ဆႏၵေပၚမွာ အဲဒီအေပၚမွာအေျခခံၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ယူႀကိဳးပမ္းျခင္းအားျဖင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာ ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ (၂၁)ရာစု ပင္လုံၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာေသာ္လည္းေကာင္း အေထာက္အကူျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလို သုံးသပ္တယ္။

ေမး။ ။ (၂၀၀၈)ဖြဲ႔စည္းပုံကို မျပင္ပဲနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကို ဘယ္ေလာက္ပဲ က်င္းပေနပါေစ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန တုိးတက္ေျပာင္းလဲလာဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်အားနည္းတယ္လုိ႔ ေထာက္ျပေဝဖန္ေျပာဆုိၾကတာေတြလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီ အေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုေျပာခ်င္လဲ။
ေျဖ။ ။ ဟုတ္တယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံေဘာင္အတြင္းက လုပ္ေဆာင္မႈမွန္သမွ် ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ေဆာင္မႈမွန္သမွ် အခက္ အခဲရွိတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ နားလည္တယ္။ က်ေနာ္နားလည္သလို လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္း ၈ ဖြဲ႕ကလည္း အဲလိုပဲ နားလည္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီမိုကေရစီလိုလားတဲ့ ျပည္တြင္း လူထုေတြကလည္း နားလည္တယ္။ ဗမာ ေတြကလည္း နားလည္တယ္။ တျခားတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြကလည္း နားလည္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အကာအကြယ္ေပးတဲ့ေရရွည္သြားႏိုင္ေအာင္ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံျဖစ္ တယ္ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြကလည္းျမင္တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲလိုေျပာင္းဖို႔အတြက္ ပုံစံမ်ိဳးစုံ ၊ နည္းမ်ိဳးစုံသုံးၿပီး ႀကိဳးပမ္းဖို႔လိုတယ္ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပထားတယ္။
အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြက ဘာအႀကံေပးသလဲဆိုလို႔ရွိရင္ အင္ဒိုနီးရွား ေျပာင္းလဲသြားတဲ့ပုံစံကို ေျပာတယ္။ The Revolution Change လို႔ေခၚတယ္။ တျဖည္းျဖည္း တစ္စတစ္စ ေျပာင္းလဲတဲ့ပုံစံမ်ိဳး အဲလိုေျပာင္းဖို႔လို တယ္ဆိုတာ ကို ပညာရွင္ေတြ အႀကံေပးထားတာရွိတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားကို ေ၀ဖန္သုံး သပ္တဲ့အခါ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ၾကာတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေနာက္ပိုင္းမွာမွ Civilian Government , Good Governance အဲလိုပုံစံျဖစ္ သြားတယ္။ ျမန္မာျပည္လည္း အဲလိုပုံစံဘဲ သြားတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက သုံးသပ္တာ ရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လြယ္လြယ္နဲ႔ေတာ့ မရႏိုင္ဘူး။


ေမး။ ။ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ၂၁ ရာစု ပင္လုံအစည္းအေဝးမွာ တိုင္းရင္းသား အားလုံးပါ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ လက္ရွိအေျခအေနအရဆိုလို႔ရွိရင္ ခ်က္ခ်င္းအားလုံးပါ၀င္ေရးမူကို လက္ခံဖို႔ခက္တယ္။ အားလုံးပါ၀င္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ လည္းခက္တယ္။ ဒါေပမ့ဲ အားလုံးလက္ခံတဲ့မူေတြကို ပထမ ခ်ဖို႔လိုတယ္။ အားလုံးလက္မခံႏိုင္တဲ့မူေတြကို ညိႇႏႈိင္းေဆြး ေႏြးမႈ အခ်ိန္ယူ ႀကိဳးပမ္းဖို႔လိုတယ္။ ျပည္သူလူထုေတြအား၊ ႏိုင္ငံတကာအား အဲဒါေတြကို ယူရမယ္။ ယူၿပီးေတာ့ ဗမာ့ တပ္မေတာ္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြ စိုးရိမ္ ခ်က္တခ်ိဳ႕ကို ေျဖေလွ်ာ့ဖို႔လိုတယ္။ အဲလိုဆိုလို႔ရွိရင္ နီးစပ္လာႏိုင္တယ္။ က်ေနာ္ အဲလိုဘဲ ျမင္တယ္။

ေမး။ ။ အခု က်င္းပမည့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ (၂၁)ရာစု ပင္လုံ ဒုတိယ အႀကိမ္အစည္းအေ၀းနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး ဘာမ်ားထပ္ျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ (၂၁) ရာစုပင္လုံျဖစ္တဲ့ ေမလ (၂၄)ကေန (၂၈)ရက္ေန႔အတြင္း က်င္းပမယ့္ ညီလာခံ မွာ အမ်ားက လက္ခံႏိုင္တဲ့ဟာကို အဓိက ခ်ဖို႔လိုတယ္။ အမ်ားလက္ခံတဲ့ ညီလာခံက ခ်မွတ္ထားတာေတြကို ျပည္တြင္း ျပည္သူ၊ ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူေတြက မွန္တယ္ဆိုတာကို Support ေပးဖို႔လိုတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ေတာ့ တျဖည္းျဖည္း ရင့္က်က္လာမယ္။ အထူးသျဖင့္ CSOs ေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ လူငယ္ေတြအသံကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔လိုတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး ရင့္က်က္လာမယ္။
———————————– ———————————– ————————————–
ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ-ALP အဖဲြ႔သည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၅) ရက္ေန႔တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ၊ စစ္ေတြ ဟိုတယ္၌ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရမွ တာ၀န္ေပးေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ ႏွင့္ ပဏာမ ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ ၁၅ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး ဆုိင္ရာ သေဘာ တူစာခ်ဳပ္ (NCA)ကုိ လက္မွတ္ထုိးရာတြင္ အျခားေသာ လက္နက္အဖဲြ႕ ၇ဖဲြ႔ႏွင့္အတူ လက္မွတ္ေရးထုိးထားၿပီး ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၃၁ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၃ရက္ေန႔အထိ က်င္းပသည့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ၂၁ရာစု ပင္လုံပထမအႀကိမ္အစည္းအေဝးတြင္ ပါဝင္တက္ေရာက္ခဲ့သည္။