လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

တုိင္းရင္းသားအားလုံး မပါဝင္ႏုိင္ပါက ၂၁ပင္လုံညီလာခံတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေျဖမရႏုိင္ေၾကာင္း UNFC ဒုဥကၠဌေျပာ

ေမ ၁၈ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ ေစာသိန္းျမင့္

လာမည့္ ေမလ ၂၄ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ေနသည့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝးတြင္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုံ မပါဝင္ႏုိင္ပါက အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝၿပီး ေရရွည္ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲသည့္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးအတြက္ အေျဖမရႏုိင္ေၾကာင္း ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ(UNFC) ဒုတိယဥကၠဌျဖစ္သူ ႏုိင္ဟံသာက ယမန္ေန႔ (ေမ ၁၇ရက္)တြင္ ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

၎က “ဒုတိယပင္လုံဆုိတဲ့ ကိစၥေလ။ ဒုိ႔ဘက္က ျမင္တာကေတာ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုံ မပါ၀င္ဘူးဆုိရင္ ဒါက အဓိပၸါယ္ မျပည့္ဝဘူးဗ်ာ။ လုိခ်င္တဲ့ တစ္ႏုိင္ငံ ေအးခ်မ္းဖုိ႔နဲ႔ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ေရရွည္ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲတဲ့ အေနအထားျဖစ္ဖုိ႔ ဆုိတဲ့ဟာကေတာ့ မလြယ္ဘူးဗ်။ တစ္ျပည္လုံး အပစ္ခတ္ရပ္ေရးေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းဖုိ႔ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးေလ။ ဒါေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖဲြ႔ ပါဝင္ဖုိ႔ လုိတယ္ဆုိတဲ့ဟာက တစ္ခ်က္ေနာ္။”ဟု ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးအဖဲြ႔(EAOs)တုိင္းသည္ မိမိလူမ်ဳိးကုိ ကုိယ္စားျပဳၾကသည့္အတြက္ အမ်ဳိး သားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြကုိ သက္ဆုိင္ရာ ၎တုိ႔ လူမ်ဳိးၾကားထဲတြင္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္မႈမရွိေသးဘဲ အဆုံးအျဖတ္ေပးရန္ လြယ္ကူမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ယခုလုိ မျပည့္စုံေသးသည့္ကာလတြင္ ညီလာခံကုိ က်င္းပရန္သာ အာ႐ုံစုိက္ေနမည္ဆုိပါက အဓိပၸါယ္မရွိေၾကာင္း မြန္ျပည္သစ္ပါတီ(NMSP)၏ ဒုတိယဥကၠဌလည္းျဖစ္၊ UNFC ၏ဒုဥကၠဌျဖစ္သူ ႏုိင္ဟံသာက ေထာက္ျပ ေျပာဆုိသည္။

(UNFC) အဖဲြ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ(NMSP)၊ ကရင္နီအမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP)၊ ရွမ္းျပည္တုိးတက္ ေရးပါတီ (SSPP/ SSAA)၊ ရခုိင္အမ်ဳိးသားေကာင္စီ(ANC)ႏွင့္ လားဟူဒီမုိကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး (LDU)တုိ႔က တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA)လမ္းေၾကာင္းအတုိင္းသြားရန္ သက္ဆုိင္ရာ အဖဲြ႔အစည္းအသီးသီးမွ ဆုံး ျဖတ္ခဲ့ၾကသည္ဟု UNFC ဘက္က ေျပာသည္။

သုိ႔ေသာ္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းအေဝးသုိ႔ ေဆြးေႏြးခြင့္မရွိဘဲ ေလ့လာသူအ ျဖစ္သာ ဖိတ္ၾကားမည္ဆုိပါက UNFC အေနျဖင့္ တက္ေရာက္မည့္ အလားအလာ မရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိထားသလုိ ကရင္နီအမ်ဳိး သားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) အေနျဖင့္လည္း ၂၁ရာစုပင္လုံ ညီလာခံကုိ တက္ေရာက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေမလ ၁၇ရက္ေန႔ က ျပဳလုပ္သည့္ ၁၃ႀကိမ္ေျမာက္ ၎တုိ႔၏ညီလာခံတြင္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

၂၁ပင္လုံညီလာခံ တက္ေရာက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည့္ ရခုိင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ALP ဒုဥကၠဌ ခုိင္စုိးႏုိင္ေအာင္က “KNPP လည္း မတက္ဘူး။ တျခားေျမာက္ပုိင္းအဖဲြ႔ကလည္း တရားဝင္ဖိတ္မွ တက္မယ္။ တရားဝင္ဖိတ္ဖုိ႔ သေဘာထားမရွိဘူး။ အဲဒါ ေၾကာင့္ လာမယ့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ရာစုပင္လုံမွာ တုိင္းျပည္တည္ေဆာက္မႈကုိ တစုံတရာ အက်ဳိးရွိေစ မယ့္ ၿပီးျပည့္စုံေသာ အေျဖရလဒ္ မထြက္ႏုိင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့လုိ႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ညီေနာင္တုိင္းရင္းသား ၈ဖဲြ႔အေနနဲ႔ အဲဒီ ၂၁ရာစုပင္ လုံမွာ အားလုံး လက္ခံႏုိင္တဲ့ မူေတြကုိသာ အတည္ျပဳဖုိ႔၊ အားလုံး လက္မခံႏုိင္တဲ့ မူေတြ၊ ေပၚလစီေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြကုိ အတည္မျပဳဖုိ႔ အဲလုိတင္ျပဖုိ႔ စိတ္ကူးရွိတယ္။”ဟုု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

၎အျပင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရလက္ထက္က စတင္ခဲ့သည့္ လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္ကုိ မစြန္႔သည့္ နည္းဗ်ဴဟာျဖင့္ ေဆြး ေႏြးပဲြလုပ္ျခင္းသည္ တစုံတရာ ဒီမုိကေရစီကုိ ေပးျခင္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖဲြ႔အစည္းမ်ား၏ ညီညြတ္မႈအားကုိယူၿပီး အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ အသြင္မ်ဳိးကုိ ႀကိဳးပမ္းရန္လုိအပ္ၿပီး ထုိမွသာ ကုိယ့္ကံၾကမၼာ ကုိယ္ဖန္တီးခြင့္၊ စစ္မွန္သည့္ ဖက္ဒရယ္စုႏွင့္ နီးစပ္လာႏုိင္သည္ဟုျမင္ေၾကာင္း ခုိင္စုိးႏုိင္ေအာင္က ဆက္ေျပာသည္။

ထုိ႔အတူ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားသည့္ EAOs ၈အဖဲြ႔အနက္ တစ္ဖဲြ႔ျဖစ္သည့္ (KNU)ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး၏ တဲြ ဘက္အတြင္းေရးမႉး(၂) ပဒုိေစာလွထြန္းကလည္း မတူညီသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သမုိင္းေၾကာင္းျဖစ္စဥ္အရ တည္ရွိေနၾကသည့္ တုိင္းရင္းသားအဖဲြ႔အစည္းႏွင့္ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားသည္ ၂၁ရာစုပင္လုံညီလာခံမွာ ပါဝင္ႏုိင္ေရးအတြက္ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိ ေသာ္လည္း အားလုံးလက္ခံႏုိင္သည့္ ဖဲြ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပၚလာေရး ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ လုိအပ္သည္ ဟု ေျပာသည္။

NCA စာခ်ဳပ္တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးႏုိင္ျခင္းမရွိေသးသည့္ UNFC အေနျဖင့္ NCA တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးႏုိင္ရန္ ၎တုိ႔တင္ျပ ထားသည့္ အခ်က္ ၉ခ်က္ကုိ အစုိးရဘက္က မူအရ သေဘာတူသည္ဟုဆုိေသာ္လည္း ဆက္လက္ညိႇႏႈိင္းသြားရမည္အေျခအ ေနတြင္ရွိေနၿပီး UNFC ၏ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ (DPN)ႏွင့္ အစုိးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မတီ (PC)တုိ႔အၾကား ၂၁ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝး မတုိင္မီ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးသြားရန္ရွိသည္ဟု UNFC ဘက္က ေျပာ သည္။

UNFC ၏ တင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း ေၾကညာျခင္းကုိ အစုိးရ၊ တပ္မေတာ္မွ ဤသေဘာတူညီ ခ်က္ရရွိသည့္ေနာက္ ၂၄နာရီအတြင္း ထုတ္ျပန္ၿပီး UNFC အဖဲြ႔၀င္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၄၈နာရီအတြင္း အသီးသီး ထုတ္ျပန္သြား ရန္၊ လြတ္လပ္မႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ တရားမွ်တမႈတုိ႔ကုိ အေျခခံၿပီး ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ႏွင့္အညီ ဒီမုိကေရစီေရး၊ အမ်ဳိးသားတန္းတူ ေရးႏွင့္ ကုိယ္ပုိင္ျပ႒ာန္းခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ား အာမခံခ်က္ အျပည့္အ၀ရွိေသာ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံ တည္ ေဆာက္သြားရန္တို႔ ပါ၀င္သည္။

ႏုိင္ငံေရးေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပဲြ အဆင့္ဆင့္တြင္ အစုိးရ၊ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ ကုိင္ေတာ္လွန္ေရး အဖဲြ႔အစည္းအားလုံး၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ တရား၀င္ ႏုိင္ငံေရးပါတီကုိယ္စားလွယ္မ်ား ပါ၀င္ေစၿပီး တုိင္း ရင္းသားကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အျခားပါ၀င္သင့္ ပါ၀င္ထုိက္ေသာ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ ၎တုိ႔ႏွင့္ စပ္ဆုိင္ေသာ က႑မ်ားတြင္ သာ ပါ၀င္ရန္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔အျပင္ ၂၁ပင္လုံညီလာခံမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚအေျခခံ၍ ဖဲြ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အပါအ၀င္ ဥပေဒ မ်ားကုိ ေရးဆဲြျပ႒ာန္းရန္၊ ႏုိင္ငံေရးေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္ အပါအ၀င္ ႏွစ္ဘက္လုိက္နာရမည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ တပ္ပုိင္းဆုိင္ရာက်င့္၀တ္(CoC)ႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းလမ္းညြန္(ToR)ႏွင့္ တပ္ေနရာျပန္ လည္ခ်ထားေရးတုိ႔ကုိ ႀကိဳတင္သေဘာညီမႈ ရယူရန္လည္း ပါ၀င္သည္။

အလားတူ အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးအဖဲြ႔မ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားယုံ ၾကည္ေလးစားေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပါ၀င္သည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ပူးတဲြေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီတစ္ရပ္ကုိ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူလက္ခံႏုိင္သည့္ ႏုိင္ငံတကာမွ အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားေသာ ႀကီးၾကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ႏွင့္အ တူ ဖဲြ႔စည္းရန္၊ NCA ႏွင့္ ဤသေဘာတူညီခ်က္ပါ လုိက္နာရမည့္ တာ၀န္မ်ား၊ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မေျပလည္မႈ ေပၚေပါက္လာလွ်င္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူညီေသာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ တရားသူႀကီးမ်ား ပါ၀င္ ေသာ လြတ္လပ္သည့္ ျဖန္ေျဖေရး ခံယူရမည္ဟုလည္း ပါရွိသည္။

လက္ရွိ က်င္းပရန္ စီစဥ္ေနသည့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ၂၁ရာစုပင္လုံ အစည္းအေဝးသည္ အစုိးရႏွင့္တပ္မေတာ္ တုိ႔ဘက္က ၎တုိ႔သြားခ်င္သည့္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနျခင္းသာျဖစ္ၿပီး တုိင္းရင္းသားအဖဲြ႔မ်ားအား လုံး မပါဝင္ႏုိင္သည့္အေပၚ အမ်ား ေမွ်ာ္လင့္သည့္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္ ေပၚလာမည္မဟုတ္ဟုလည္း ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိေနသည္။

ယင္းကိစၥအေပၚ UNFC ဒုတိယ ဥကၠဌ ႏုိင္ဟံသာက “အန္ကယ္ျဖစ္ေစခ်င္တာကေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နဲ႔ အဓိပၸါယ္ရွိရွိနဲ႔ အားလုံး ပါဝင္ႏုိင္ဖုိ႔နဲ႔ တဆင့္ခ်င္း၊ တဆင့္ခ်င္းမွာ ေျပလည္ေအာင္ ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ အေကာင္းဆုံးလုိ႔ အန္ကယ္ျမင္တယ္။”ဟု ေျပာဆုိသည္။

လက္ရွိ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔ ၇ဖဲြ႔ျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားသည့္္ UNFC အဖဲြ႔အတြင္း NCA လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း သြားမည့္အ ဖဲြ႔ႏွင့္ NCA လမ္းေၾကာင္းကုိ လက္မခံသည့္အဖဲြ႔ရွိသလုိ UNFC အဖဲြ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဝအမ်ဳိးသားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္(WNO)ႏွင့္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖဲြ႔(KIO)တုိ႔က အဖဲြ႔ဝင္အျဖစ္မွ ႏႈတ္ထြက္ေၾကာင္း စာတင္ျပထားမႈမ်ားလည္း ရွိသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလကုန္ပုိင္းတြင္ ဝျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ (UWSA) ဦးေဆာင္က်င္းပခဲ့သည့္ ပန္ခမ္းညီ လာခံအၿပီးတြင္ UWSA ၊ KIO ၊ တအာင္းအမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္(TNLA) ၊ မုိင္းလားအဖဲြ႔ NDAA၊ ရကၡိဳင့္တပ္မ ေတာ္(AA)ႏွင့္ ကုိးကန္႔အဖဲြ႔ (MNDAA)တုိ႔က NCA လမ္းေၾကာင္းကုိ လက္မခံဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ လမ္းေၾကာင္းသစ္တစ္ ခုခုကုိ ေဖာ္ေဆာင္သြားမည္ဟု သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထုိ႔အျပင္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၂၁ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝးသုိ႔ စတုတၳအႀကိမ္ ပန္ခမ္းညီလာခံ က ဖဲြ႔စည္းလုိက္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းေရးေကာ္မတီအဖဲြ႔ဝင္ ၇ဖဲြ႔သည္ တစ္ဖဲြ႔ခ်င္းစီမဟုတ္ဘဲ ေကာ္မတီ အျဖစ္ တက္ေရာက္ရန္ အသင့္ရွိေၾကာင္း ေမလ ၁၇ရက္ေန႔တြင္ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခဲ့ေသးသည္။

NCA သေဘာတူညီခ်က္အရ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံက်င္းပၿပီး (၆)လအတြင္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပဲြက်င္းပသြားမည္ဟု ေျပာဆုိထားၿပီး NCA လက္မွတ္မေရးထုိးၾကသည့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔မ်ားအေနျဖင့္ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑တြင္ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခြင့္မရွိဘဲ ေလ့လာသူအျဖစ္သာ တက္ခြင့္ရွိမည္ဟု သိရသည္။