လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္မႈ ေနာက္ျပန္လွည့္သြားသည့္ ကရင့္အမ်ဳိးသားႏိုုင္ငံေရး

(မလိခ)

ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုးရဲ႕ ေနာင္လာမယ့္ (၄)ႏွစ္အတြင္းမွာ ဦးေဆာင္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္သစ္စာရင္း ထြက္ ေပၚလာတဲ့အခါ ေကအဲန္ယူရဲ႕ (၁၆)ႀကိမ္ေျမာက္ညီလာခံကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသူ အမ်ားအျပား တအံ့တၾသျဖစ္ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ယခင္က ႀကီးငါးႀကီးလိုု႔ေခၚတဲ့ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ (၅)ဦးမွာပါခဲ့တဲ့အထဲက (၃)ဦးဟာ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေနရာေတြမွာ သာမကဘဲ ဗဟုိေကာ္မတီ(၅၅)ဦး စာရင္းမွာေတာင္ မပါဘဲ ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေကအဲန္ယူအတြင္း အုပ္စုႏွစ္စုအားၿပိဳင္မႈ ရဲ႕ ရလဒ္ေတြျဖစ္တယ္လို႔ လူအမ်ားက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ (၁၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံမွာကတည္းက ေကအဲန္ယူေခါင္းေဆာင္ပုိင္းမွာ ဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမူတူးေစးဖိုး ပါဝင္တဲ့ အုပ္ စုနဲ႔ ဒု-ဥကၠဌ ပဒုိေနာ္စီဖုိးရာစိန္အုပ္စုဆုိၿပီး အုပ္စုႏွစ္စုအားၿပိဳင္မႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ အမ်ားက ျမင္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီလို အုပ္စုအား ၿပိဳင္မႈေတြက ေကအဲန္ယူအတြင္း အမ်ဳိးသမီးေတြ ဦးေဆာင္မႈေနရာ ပါ၀င္မႈကိုလည္း စေတးရသလို ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ျဖစ္စဥ္ ေတြက ေဖာ္ျပေနပါတယ္။

ဒါဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ေတာ့ ဆံုးရႈံးမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္လို႔ ကရင္အမ်ဳိးသမီးအစည္းအ႐ံုး (KWO)ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္း ေရးမႉး ေနာ္ကေညာေဖာက ေျပာပါတယ္။
“တကယ့္အေတြ႔အႀကံဳေတြရွိတဲ့ ေနာ္စီဖုိးရာစိန္လို ေခါင္းေဆာင္မ်ဳိး မပါလာတာက ႏွေမ်ာစရာေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ အတြက္ ႐ႈံးတယ္။ သူက အႏွစ္(၄၀)ေက်ာ္ေတာင္ လုပ္လာတဲ့သူ၊ သူမပါလာတာေတာ့ စိတ္မေကာင္းဘူး။ အခုေတာ့ အမ်ဳိး သမီး (၅)ဦးေတာ့ ပါလာတယ္။ တစ္ေယာက္ကေတာ့ အသက္ငယ္ၿပီး အေတြ႔အႀကံဳ မရွိေသးဘူး”

ေကအဲန္ယူ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ အဆင့္ဆင့္ေခါင္းေဆာင္မႈေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ အနည္းဆံုး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ရမယ္ လို႔ မူအရ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ လက္ေတြ႔မွာ ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး။ အရင္ (၁၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံသက္တမ္းအ တြင္းမွာ ဗဟိုအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ၀င္ (၄၅)ဦးရွိခဲ့တဲ့အနက္ အမ်ဳိးသမီး (၃)ဦးသာ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

အခု က်င္းပၿပီးသြားတဲ့ (၁၆)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံမွာေတာ့ ဗဟိုအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ၀င္ (၅၅)ဦးထားရွိဖိုု႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေပမယ့္ အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္မႈကိုေတာ့ အနည္းဆံုး (၃)ဦးလို႔သာ ဆက္လက္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဖြဲ႔စည္းပံုမွာ မူအရ အမ်ဳိးသမီး ၃၀ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ရန္ သေဘာတူညီၿပီးေနာက္ အမ်ဳိးသမီး (၇)ဦးအထိ မျဖစ္မေနထည့္သြင္းရန္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ ေနာ္ကေညာေဖာက ေျပာပါတယ္။
“အမွန္ဆုိရင္ ဗဟုိအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ အေရအတြက္က တုိးလာတာမို႔ က်မတို႔ အမ်ဳိးသမီး ပါဝင္ဖို႔ ပုိၿပီးမ်ားလာရမယ္ေလ။ ဒါ ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးက (၁၂)ေယာက္ အနည္းဆံုးပါရမယ္။ ဒါေပမဲ့ အနည္းဆံုး (၇)ေယာက္ေတာ့ ပါဝင္ရမယ္ဆုိၿပီး က်မတို႔က တင္ျပတာ မရဘူးေလ။ ေနာက္ဆံုး မဲခဲြေတာ့ အရင္အတုိင္းပဲ (၃)ဦးပဲ ျဖစ္သြားတယ္”

ဒီညီလာခံမွာ အုပ္စုအားၿပိဳင္မႈေတြရွိခဲ့ၿပီး ျပည္ပေရာက္ ကရင္အမ်ဳိးသားေတြကိုလည္း ကုိယ္စားလွယ္မဟုတ္ဘဲ ေလ့လာသူအ ျဖစ္သာ တက္ေရာက္ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္လို႔ ေနာ္ဘလူးမင္းႏုိက္ဇန္က ေျပာပါတယ္။
“အမွန္က ဖြဲ႔စည္းပံုထဲမွာ အဖြဲ႔ဝင္တုိင္းဟာ သံုးသပ္ေဝဖန္အၾကံျပဳႏုုိင္တယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမွာ မမွန္ဘူးဆုိရင္ ေခါင္းေဆာင္ လုပ္တဲ့လူေတြအေနနဲ႔က ျပန္ၿပီးေတာ့ ရွင္းလင္းခ်က္ရွိရတာေပါ့ေနာ္။ အခုက ရွင္းလင္းခ်က္ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အျပစ္လုိမ်ဳိး ႏွစ္ဖက္စလံုး ျဖစ္သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ နားလည္ႏုိင္ေအာင္ေတာ့ အခ်င္းခ်င္းစိတ္ဝမ္းကြဲတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ စိတ္မ ေကာင္းၾကတာေတာ့ တကယ္ျဖစ္သြားတာေပ့ါ”

ေကအဲန္ယူ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ မန္းၿငိမ္းေမာင္ကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ (၃၀)ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္ဖို႔ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားဖို႔ လိုေနေသးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“အမ်ဳိးသမီးေတြက (၃၀)ရာခုိင္ႏႈန္း ေတာင္းဆုိတယ္။ (၃၀)ရာခုိင္ႏႈန္း ျပည့္မီဖုိ႔ဆုိတာ အမ်ားႀကီး သူတို႔ဘက္က ႀကိဳးပမ္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒါကိုု မၾကည့္ပါဘူး။ အေရးႀကီးတာ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ဘာညာဆုိၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ သူတို႔ကုိ (၃၀)ရာခုိင္ႏႈန္းျပည့္မီေအာင္ တျဖည္းျဖည္း ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆုိၿပီး ေတာ့ ကြန္ကရက္ကေန အႀကံျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ မဲေပးေရြးခ်ယ္မႈမွာ (၃)ဦး ပါလာပါတယ္”

တဖက္မွာလည္း (၁၆)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံမွာ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္မႈဟာ တရားမွ်တမႈရွိတယ္လို႔ ပဒိုမန္းၿငိမ္းေမာင္က ေျပာပါ တယ္။
“အဲဒီလုိ အျမင္မရွင္းတာေတြ မျဖစ္ေအာင္လုိ႔ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္”

(၁၆)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံတက္ၾကတဲ့ ကုုိယ္စားလွယ္ (၂၁၈)ဦးမွာ အမ်ဳိးသမီး ကုိယ္စားလွယ္ (၂၃)ဦးပါဝင္ၿပီး ျပည္တြင္း ျပည္ပ ကရင္အမ်ဳိးသား (၁၀၀)ေက်ာ္ ေလ့လာသူေတြအျဖစ္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္မႈ ေလ်ာ့နည္းရတာဟာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္မႈအေပၚ မူတည္သလုိ တက္ေရာက္လာတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အမ်ားစုက အမ်ဳိးသားေတြ ျဖစ္ေနတာရယ္၊ အမ်ဳိးသားေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚထားတဲ့ သေဘာထားအေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိ တယ္လို႔ ေနာ္ဘလူးမင္းႏုိက္ဇန္က ေျပာပါတယ္။

“အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈ ေလ်ာ့သြားရတာက မဲေပးတဲ့အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ကြန္ကရက္ထဲမွာ မဲေပးတဲ့လူ (၂၁၈)ေယာက္ထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးက (၂၃)ေယာက္ဘဲဆုိေတာ့ (၂၀၀)နီးနီးက အမ်ဳိးသားေတြပဲျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ဳိးသားေတြက အမ်ဳိးသမီးေတြအ ေပၚမွာ ဘယ္လုိျမင္သလဲ၊ ဘယ္လုိ သေဘာထားသလဲ။ ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္သလဲဆုိတာ သူတို႔ရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ခံယူတဲ့အတုိင္း မဲေပး တဲ့အေပၚမွာ ေပၚလာတာပဲ”

ထုိင္းနယ္စပ္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွိေနတဲ့ ကရင္အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳေတြအေပၚ ယံုၾကည္မႈ ေတြ အျပည့္ရွိေပမဲ့ အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ယံုၾကည္လက္ခံႏုိင္မႈကေတာ့ အားနည္းေသးတဲ့အတြက္ အခုလုိ အမ်ဳိးသမီးပါဝင္မႈ တက္ မလာတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေနာ္ဘလူးမင္းႏိုက္ဇန္က ေျပာပါတယ္။

“ေျပာမယ္ဆုိရင္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆန္သြားလိမ့္မယ္။ က်မတို႔နားလည္တာက တက္တက္ႂကြႂကြနဲ႔ အင္တုိက္အားတုိက္ ေဆြးေႏြးအ ႀကံျပဳၿပီး စကားမ်ားမ်ားေျပာတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြက်ေတာ့ ခ်န္ထားျခင္း ခံရတယ္ေပါ့။ စကားေျပာနည္းၿပီး ဟုတ္ကဲ့၊ မွန္ပါတယ္ ေျပာတဲ့သူေတြကေတာ့ လူႀကိဳက္မ်ားတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ အျမင္ေတာ့ နည္းနည္းေစာင္းသြားတယ္လုိ႔ က်မ ျမင္ပါတယ္”

ကြန္ကရက္မွာ အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ ျပည့္ျပည့္ဝေထာက္ခံတဲ့ အမ်ဳိးသားေတြရွိေပမဲ့လည္း အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚမွာ အထင္ေသး တဲ့ အမ်ဳိးသားေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနေသးတဲ့အတြက္ ေနာက္ပုိင္း အမ်ဳိးသမီးေတြလုပ္တဲ့ သင္တန္း၊ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲ၊ ေတြ႔ဆံု ပြဲေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြခ်ည္းသာ မဟုတ္ဘဲ အမ်ဳိးသားေတြကုိ ပါဝင္ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လုိ႔ ေနာ္ဘလူးမင္း ႏုိက္ဇန္က ေျပာပါတယ္။

မွတ္ခ်က္ – ဤေဆာင္းပါးကို ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးသမဂၢ(BWU)မွ စီစဥ္လုပ္ေဆာင္သည့္ HI (Honest Information) Website (www.hiburma.net) မွ ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။ မူရင္း Link မွာ http://hiburma.net/2017/04/အမ်ဳိးသမီးပါ၀င္မႈ-ေနာက္/ ျဖစ္ပါသည္။