လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကုိင္းင႐ုပ္သီးႏွံ စုိက္ပ်ဳိးမႈ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ေလ်ာ႔နည္းလာ

ဧၿပီ ၂၀ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ကုိင္းသီးႏွံျဖစ္သည့္ င႐ုပ္သီးႏွံအဓိကစုိက္ပ်ဳိးၾကသည့္ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီး၊ ပန္းတေနာ္၊ အိမၼဲႏွင့္ ဝါးခယ္မၿမဳိ႕နယ္မ်ားတြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားမွစ၍ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ င႐ုပ္စုိက္ပ်ဳိးမႈ ေလ်ာ႔နည္းလာသည္ဟု ကုိယ္တုိင္ လုပ္ကိုင္ေနၾကသည့္ ကုိင္းသမား အမ်ားစုက ဆိုသည္။

စုိက္ပ်ဳိးေရးသံုး ကုန္က်စရိတ္ထက္ င႐ုပ္သီးႏွံေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းျခင္းအျပင္၊ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မႈမ်ားႏွင့္ င႐ုပ္သီးႏွံ ခူးဆြတ္သူ လုပ္သားရွားပါးသည့္ ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ခန္႔မွစ၍ စုိက္ပ်ဳိးလုပ္ကုိင္သူ နည္းပါးလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု င႐ုပ္သီးကုန္ သည္လည္းျဖစ္၊ ကုိယ္တုိင္လည္း င႐ုပ္သီး စုိက္ပ်ဳိးလုပ္ကိုင္ေနသူ ပန္းတေနာ္ၿမိဳ႕နယ္မွ အစုႀကီးရြာသား မန္းအာတာက ေျပာ သည္။

၎က “ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကဆို က်ေနာ္အပင္ေရ တစ္သိန္းေက်ာ္လုပ္တယ္။ ဒီႏွစ္ကေတာ့ သုံးေသာင္းငါးေထာင္ပဲ လုပ္ေတာ့တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔မွာ င႐ုပ္ခူးမယ့္သူမရွိဘူး။ အဓိကအားျဖင့္ င႐ုပ္ေစ်းက ပုံမွန္မရွိေတာ့ င႐ုပ္္ခူးလုိ႔ရတဲ့ဝင္ေငြထက္သာတဲ့ ႏုိင္ငံျခားတုိ႔ တျခားၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးေတြမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့သူ မ်ားလာတယ္။ ဒီႏွစ္ဆုိမုိးရြာေတာ့ တခ်ဳိ႕င႐ုပ္္ေတြ ေရဝပ္ၿပီးပ်က္စီးကုန္တယ္”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

ထုိသုိ႔ လုပ္သားရွားပါးၿပီး သီးႏွံေစ်းေကာင္းမရရွိျခင္းႏွင့္ သီးႏွံပ်က္စီးမႈျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ အစုိးရ၏ စုိက္ပ်ဳိးေရးစရိတ္ေခ်းေငြ ျဖင့္ ရင္းႏွီးလုပ္ကုိင္ေနသူမ်ားမွာ ေခ်းေငြကုိ အခ်ိန္မီ ျပန္မဆပ္ႏုိင္သည့္ အခက္အခဲမ်ား ႀကဳံေတြ႔ေနရၿပီး မိသားစု စားဝတ္ေန ေရးႏွင့္ ႏွစ္စဥ္ေႂကြးၿမီျပႆနာမ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႔ေနရသည္ဟုလည္း မန္းအာတာက ဆက္ေျပာသည္။

အဆုိပါေဒသမ်ား၌ င႐ုပ္မ်ားကုိ မိ႐ုိးဖလာလုပ္ငန္းအျဖစ္ တစ္ႏုိင္တစ္ပုိင္အျပင္ စီးပြားျဖစ္ စုိက္ပ်ဳိးလုပ္ကုိင္ၾကၿပီး ယခုႏွစ္ င႐ုပ္ သီးႏွံေပါက္ေစ်းမွာ တစ္ပိႆာလွ်င္ ၂,၆၀၀က်ပ္ႏွင့္ ၂,၈၀၀က်ပ္အၾကားရွိေနၿပီး ေန႔စား အလုပ္သမားမ်ား၏ တစ္ေန႔လုပ္ခမွာ ၂,၅၀၀က်ပ္၊ ၃,၀၀၀က်ပ္ စသျဖင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိး သတ္မွတ္ထားသည္။

ယခင္ႏွစ္မ်ားတြင္ သီးႏွံေပၚခ်ိန္၌ အထက္ကုန္းဘက္ပုိင္းေဒသမွ လယ္သမားမ်ားမွာ စပါးရိတ္သိမ္းၿပီး အလုပ္ပါးသြားခ်ိန္၌ င႐ုပ္ အမ်ားအျပားစုိက္ပ်ဳိးသည့္ အနိမ့္ပုိင္းေဒသမ်ားသုိ႔ င႐ုပ္သီးမ်ားကုိ အိမ္တြင္စားသုံးရန္ႏွင့္ ေန႔စားအလုပ္သမားမ်ားအျဖစ္ ႏွစ္စဥ္ အမ်ားအျပား လာေရာက္ခူးဆြတ္ခဲ့ၾကသည္။

င႐ုပ္ပင္သုံးေသာင္းက် စုိက္ပ်ဳိးသည့္ ဝါးခယ္မၿမိဳ႕နယ္၊ ေညာင္ငူေက်းရြာမွ စေက်ာ္လြင္ဦးက “င႐ုပ္္ေစ်းေတြက မေကာင္းဘူး ေလ။ အရင္ေလးငါးႏွစ္ထက္စာရင္ အခုႏွစ္ေစ်းေတြက ေတာ္ေတာ္က်လာတယ္။ အျခားသီးႏွံထက္စာရင္ ကုန္က်စရိတ္က တအားမ်ားၿပီးေတာ့ ျပန္ရတာက မကုိက္ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ အခုဆုိရင္ င႐ုပ္ခူးမဲ့သူ ရွားလာလုိ႔ င႐ုပ္ပင္ေပၚမွာ အသီးေတြက ဒီအ တုိင္းပဲ မွည့္က်န္ခဲ့တယ္္”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

င႐ုပ္သီးကုိ သီတင္းကၽြတ္လမွစ၍ င႐ုပ္ပ်ဳိးပင္ကုိ စတင္စုိက္ပ်ဳိးၿပီး မုိးရာသီအကုန္ ေဆာင္းရာသီအကူးျဖစ္သည့္ နတ္ေတာ္၊ ျပာသုိလဝန္းက်င္တြင္ ေျမႏုပုိင္းေဒသမ်ား၌သာ စုိက္ပ်ဳိးႏုိင္ၿပီး အနိမ့္ပုိင္း စုိက္ခင္းမ်ားတြင္ ေရက်စုိက္နည္း၊ ကုန္းပိုင္းစုိက္ခင္း မ်ားတြင္ ထြန္ယက္စုိက္နည္းႏွင့္ အေစ့ခ်စုိက္နည္းမ်ားျဖင့္ ေဒသႏွင့္ အခ်ိန္လုိက္၍ စုိက္ပ်ဳိးၾကကာ စပါး၊ ပဲသီးႏွံမ်ားထက္ အရင္းအႏွီး ပုိကုန္က်သည္ဟု ကုိင္းသမားမ်ားက ဆုိသည္။

ဧရာဝတီတုိင္း၌ လူဦးေရ ၇သန္းေက်ာ္ရွိသည့္အနက္ အမ်ားစုမွာ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားလူတန္းစားမ်ားျဖစ္ၿပီး စုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ေရလုပ္ငန္းႏွင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းျပဳၾကကာ စပါးကုိ အဓိက စုိက္ပ်ဳိးၾကၿပီး ပဲ၊ ႏွမ္း၊ေနၾကာ၊ ေျပာင္း၊ ကြမ္း၊ ငွက္ေပ်ာ၊ ငါးႀကီးအံဖတ္ႏွင့္ င႐ုပ္မ်ားကုိ ေျမအေနအထားအရ ေဒသကုိလိုက္ၿပီး ကြဲျပားစြာ စုိက္ပ်ဳိးလုပ္ကုိင္ၾက သည္။