လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုး၏ ႏိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ လတ္တေလာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အၾကပ္အတည္း

ေစာကပီ
ေစာကပီ*
(ဧၿပီ ၁၁ရက္၊ ၂၀၁၇)

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးရဲ႕ ၁၆ႀကိမ္ေျမာက္ကြန္ဂရက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထား အေျပာင္းအလဲ မရွိဘဲ လက္ရွိသြားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲလမ္းေၾကာင္းအတိုင္းသာ ဆက္လက္ၿပီး ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္သြားၾကဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါ တယ္။ မဟာဗ်ဴဟာအရ မွန္ကန္တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အံ့ၾသေလာက္စရာ အေၾကာင္းမရွိသလို ေစာဒက တက္စရာ လည္း အေၾကာင္းမရွိပါ။

သို႔ေသာ္ ကရင္အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ေရာက္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ တာ၀န္ရွိတဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက ဒီ မဟာဗ်ဴဟာကို လက္ေတြ႔ ဘယ္ေလာက္အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္မလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။ စားပြဲ၀ိုင္း ေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးခြင့္ဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ပန္းတိုင္မဟုတ္ပါ။ ပန္းတိုင္ကိုတက္လွမ္းႏိုင္ဖို႔ လမ္းရဲ႕အစသာလွ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။

မၾကာေသးမွီက ကရင္ျပည္နယ္ ဖားအံနဲ႔ ေကအဲန္ယူ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ေလး၀ါးတို႔မွာ Union Peace Dialogue Joint Committee (UPDJC)က အတည္မျပဳထားေသးတဲ့ Framework for Political Dialogue ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ မူေဘာင္အေပၚ မွာ အေျခခံၿပီး က်ေနာ္တို႔က ကရင္အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕အနာဂတ္အတြက္ အေရးပါၿပီး နက္နဲသိမ္ေမြ႔တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို တစ္မ်ိဳးသားလံုးရဲ႕ကိုယ္စား ေျပာဆိုေဆြးေႏြးရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မေရ ရာတဲ့ မူေဘာင္အတြင္းမွာေတာ့ မလုပ္သင္ပါ။ Nation Building ကိစၥမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအရတာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ အျပည့္အ၀လည္းရွိဖို႔လည္း လိုအပ္တာျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုးက တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ Nationwide Ceasefire Agreement (NCA) ကို လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ေသးတာ မဟုတ္တဲ့အ တြက္ေၾကာင့္ လက္မွတ္ထုိးၿပီးတဲ့ အဖြဲ႔ (၈)ဖြဲ႔နဲ႔ပဲဲ ဒီႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဆိုင္ရာ မူေဘာင္တစ္ခုလံုးကို အၿပီးသတ္ေရးဆြဲသတ္မွတ္ ဖို႔ ဆိုတာကလည္း မျဖစ္သင့္ပါ။ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ပါ၀င္လာႏိုင္ ေအာင္ လမ္းဖြင့္ထားေပးရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ အစမွာ မေကာင္းရာကေန အေႏွာင္းမွာလည္း မေသခ်ာ၊ မေရရာျဖစ္လာရပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ရင္းလုပ္ရင္းနဲ႔ပဲ ကိုယ့္ႀကိဳးကြင္း ကိုယ္ျပန္စြပ္ေနသူေတြလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ NCA အတြက္ ညႇိ ႏႈိင္းေဆြးေႏြးခဲ့စဥ္ကတည္းက အားလံုးရဲ႕သေဘာတူညီမႈနဲ႔ ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထုိးႏိုင္မႈကို ပီပီျပင္ျပင္ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ ႏိုင္ခဲ့လို႔ ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီလို အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းဟာလည္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈနဲ႔ ဟိုတစုကို ခ်န္ ခဲ့၊ ဒီတစုကို ခြဲထုတ္ လုပ္တတ္တဲ့ ေပၚလစီေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ေရွ႕ေနာက္မညီဘဲ အင္အားသံုးအႏိုင္က်င့္တဲ့ မူဝါဒေတြ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြကိုလည္း NCA လက္မွတ္ထိုးထားၿပီးျဖစ္တဲ့ တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမေဒသေတြမွာ အစံု အလင္ မက်င္းပႏိုင္ေသးတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီထက္ပိုၿပီး အေရးႀကီးတာက အဲဒီလိုအမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပႏုိင္ဖုိ႔ကို တပ္မေတာ္က သေဘာမတူျခင္း၊ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားျခင္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို ကန္႔သတ္တယ္ဆိုတာ လည္း တပ္မေတာ္က NCA ကို လိုလားမႈထက္စာမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူေဘာင္ ၆ခ်က္ကိုပိုၿပီး တစိုက္မတ္မတ္ လုိက္ နာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

NCA နဲ႔ဲ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ
ယေန႔ထက္ထိ က်ေနာ္တုိ႔ ေတ့ေတ့ဆုိင္ဆိုင္ မေမးရေသးတဲ့ ေမးခြန္းတခုကေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိင္ရာမူ ၆ခ်က္နဲ႔ NCA က ေတာင္းဆိုျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ထပ္တူတိုက္ဆိုင္မႈမရွိတဲ့အခါမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က သူတုိ႔ရဲ႕မူ ၆ခ်က္ကို အေသစြဲကိုင္ ၿပီး NCA ပါ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္မွာလား ဆိုတဲ့ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ဆင့္ အေျခခံက်တဲ့ ေမးခြန္းကို ေမး ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တပ္မေတာ္က NCA ကို လက္မွတ္ထိုးတဲ့အထဲမွာ ပါဝင္ေနတယ္ဆုိေပမဲ့ NCA ထဲမွာပါတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ မ်ားနဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ၆ခ်က္ဟာ ကိုက္ညီမႈ သဟဇာတျဖစ္မႈ ရွိရဲ႕လားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။

NCA ထဲမွာက ႏုိင္ငံေရးလမ္းျပမူေဘာင္ကို သေဘာတူညီမႈရယူၿပီး ေရးဆြဲျပ႒ာန္းမယ္။ ၿပီးရင္ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမယ္။ ၿပီးရင္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွာ သေဘာတူညီမႈ ရေအာင္လုပ္မယ္။ ရလာတဲ့ သေဘာတူညီမႈေတြကို လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ သြင္းၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ ရယူမယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူၿပီးေနာက္မွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ဟာ ဥပေဒကဲ့သို႔ အာဏာတည္တဲ့ သေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္တစ္ခု ျဖစ္လာရမယ္ဆိုတာပါပဲ။

ဒီေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားရဲ႕ရလဒ္၊ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံရဲ႕ ရလဒ္ေတြအရ ၂၀၀၈ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖုိ႔ လိုအပ္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖုိ႔လိုအပ္လာမယ္ဆုိရင္ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ၆ခ်က္က္ို အေသစြဲကိုင္လုိ႔ မရေတာ့ဘူးဆုိတဲ့အခ်က္ပါပဲ။ အဲ႔ဒီေတာ့ လက္ရွိတပ္မေတာ္ရဲ႕သေဘာထားနဲ႔ စစ္ ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈေတြကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ NCA အေပၚမွာ ေလးေလးနက္နက္ သေဘာထားမႈမရွိဘဲ NCA နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားရဲ႕ ရလဒ္ကိုလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ မရွိေနဘူးဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

စစ္ေရးအရဆုိရင္လည္း NCA လက္မွတ္ထိုးထားၿပီးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ နယ္ေျမ ေတြမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ေရွ႕တန္းတပ္စခန္းေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ မရွိတဲ့အျပင္၊ ထိုတပ္စခန္းမ်ားသို႔ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ ေဆးဝါး စစ္လက္နက္ ပစၥည္းမ်ားကို ပို႔ဖုိ႔ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ဆီကို အေၾကာင္းၾကားလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ NCA ထဲမွာ သူ႔နယ္ကိုယ့္နယ္ ျဖတ္ သန္းသြားလာတဲ့အခါမွာ ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကားၿပီး ညႇိႏႈိင္းမႈေတြလုပ္ဖုိ႔လုိတယ္လုိ႔ အေၾကာင္းျပန္ၾကားတဲ့အခါမ်ိဳးက်ရင္ က်ေနာ္တုိ႔တပ္ေတြ၊ က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အျပစ္တင္ တုိင္တန္းစာေတြ အႀကိမ္ေပါင္း ရာႏွင့္ခ်ီ၍ ပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ဒါဟာ အေသးအမႊား ေရွ႕တန္းစစ္မ်က္နွာမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြပဲလို႔ ယူဆစရာ အေၾကာင္းရွိေပမယ့္ တကယ္ တမ္းက်ေတာ့ လက္ရွိသြားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာထားတဲ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာ ထားကို ထင္ဟပ္ေပၚလြင္ေစတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္ၿပီး ေနာင္ဆက္လက္ တက္လွမ္းရမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔ဖက္က ယံုၾကည္ႏုိင္ဖုိ႔ ပိုမိုခက္ခဲလာေစပါတယ္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔တစ္ဖက္တည္းကခ်ည္းပဲ ယံုၾကည္ေနလို႔ မၿပီးပါဘူး။ အားလံုးက ဒီေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈရွိလာႏုိင္ဖုိ႔လိုပါတယ္။ ေျမျပင္ မွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြ၊ ပကတိအေျခအေနေတြေပၚမွာ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

KNU ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသံဓိ႒ာန္နဲ႔ လက္ေတြ႕အေျခအေန
အဲ့ဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုလားတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖုိ႔အတြက္ တုိင္း ျပည္ရဲ႕ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ႏုိင္ငံေရးနည္းနဲ႔ စားပြဲဝိုင္းေပၚမွာ ေျဖရွင္းဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္သလို သံဓိ႒ာန္လည္း ခ်ထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ KNU ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၅ႀကိမ္နဲ႔ ယခု ၁၆ႀကိမ္ေျမာက္ကြန္ဂရက္ေတြက ျပတ္ျပတ္သားသား ခ်မွတ္ထားခဲ့တဲ့ လမ္းစဥ္ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလမ္းစဥ္ ဒီမူအေပၚမွာ ေရွ႕ဆက္ဘယ္လုိဆက္သြားလုိ႔ရမလဲ ဘယ္ေလာက္အထိ ခရီးေပါက္မလဲ၊ မေပါက္ဘူးလဲဆိုတာကေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ NLD ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္ရဲ႕ သေဘာထားအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ ေနပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ KNU ရဲ႕ ၁၅ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ စစ္ပြဲေတြရပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္။ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းနဲ႔ စားပြဲ၀ိုင္းေပၚမွာ အေျဖရွာၾကမယ္ဆိုတဲ့ မူက မွန္ပါတယ္။ လတ္တေလာ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့တဲ့ KNU ရဲ႕ကြန္ဂရက္ ကလည္း အဲဒီမူအတိုင္းပဲ ဆက္သြားဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္မႈ အေျပာင္းအလဲရွိရင္ေတာင္မွ က်ေနာ္တို႔ ဒီမူကို ေျပာင္းဖုိ႔ မလုိပါဘူး။ ေျပာင္းလည္း ေျပာင္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ဒီမူအေပၚမွာ ဘယ္လုိဆက္ေလွ်ာက္ၿပီး ျမန္ျမန္သြားမယ္။ မသြားဘူး ဆိုတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးေဖာ္၊ ေဆြးေႏြးဖက္ေတြရဲ႕ လက္ေတြ႔လုပ္ရပ္နဲ႔ စိတ္သေဘာထားေတြအေပၚမွာ ခ်င့္ခ်ိန္ဆံုးျဖတ္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ စနစ္တက်နဲ႔ အျပန္အလွန္ ေလးစားတန္ဖိုးထားမႈရွိဖို႔ကေတာ့ အေရးႀကီးဆံုးပါ။

စစ္ေရးျဖစ္ေစ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ေစ ကရင္ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈလိုအပ္
ေကအဲန္ယူအေနနဲ႔ ျပတ္သားတဲ့ေခါင္းေဆာင္မႈရွိဖုိ႔ လုိအပ္သလို ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ မိမိအဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ မူအေပၚမွာ ရပ္ တည္ၿပီး လိမၼာပါးနပ္စြာ ေဆြးေႏြးႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းလည္း ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္မ်ိဳးသားလံုးရဲ႕အေရးျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္ ေတြ႔ ပကတိအေျခအေနေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ သံုးသပ္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ ကရင္ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးရဲ႕ ရပ္တည္မႈ၊ နားလည္မႈ၊ ေထာက္ခံအားေပးမႈေတြ ရဖုိ႔အတြက္လည္း ႀကိဳးစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကရင္တမ်ိဳးသားလံုး အဖိႏွိပ္ခံဘ၀က လြတ္ေျမာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသားကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ကို ရရွိဖို႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး က႑ ေတြမွာ ဦးေဆာင္မႈေပးၿပီး လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးကိုဆင္ႏြဲေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့အတြက္ ကရင္အမ်ိဳးသားထု တစ္ရပ္လံုးရဲ႕ အားေပးေထာက္ခံမႈကို ရရွိဖုိ႔ကလည္း အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီလို အားေပးေထာက္ခံမႈကို ရမွလည္းပဲ ကရင္အမ်ိဳးသားထုတစ္ရပ္လံုးရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးပန္းတုိင္ကိုေရာက္ရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘ၀တူတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ မဟာမိတ္အခန္းက႑
တုိင္းရင္းသားမဟာမိတ္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကလည္း အဓိကက်ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္အတြက္ တုိက္ပြဲဝင္တယ္ဆုိေပမယ့္ တသီးတျခား ကိုယ္ထင္ရာစိုင္းလုိ႔ မျဖစ္ဘူးဆိုတာလည္း အားလံုးအ သိပါ။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုထဲမွာ အမ်ိဳးသားတန္းတူေရးကို အေျခခံၿပီး အားလံုးအတူတကြ ေပါင္းစည္းေနထိုင္မယ္ဆိုရင္ ေတာ့ ဒီလမ္းကို အတူတူေလွ်ာက္မွ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တစုတဖြဲ႔၊ တစိတ္တပိုင္းပဲသြားၿပီး ေရွ႕ကိုကၽြံလုိ႔ မရပါဘူး။ အခုျဖစ္ေပၚေန တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားရဲ႕ ေရွ႕မတိုးသာ ေနာက္မဆုတ္သာ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကလည္း ဒီအေျခခံအေၾကာင္းတရား ကို ေဖၚျပေနတာျဖစ္ပါတယ္။

NCA ကို တခ်ိဳ႕တစ္ဝက္ပဲ လက္မွတ္ထိုးမယ္။ က်န္တဲ့အဖြဲ႕ေတြက ေနာက္မွလုိက္ခဲ့ပါ၊ အဆင္သင့္ျဖစ္တဲ့အခါ ထိုးပါဆိုတာမ်ိဳး က ေျပာတာလြယ္သေလာက္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ သဘာ၀မက်သလို မညီညြတ္မႈနဲ႔ တကြဲတျပားျဖစ္မႈကို ဦးတည္တြန္းပို႔ေနတဲ့ သေဘာထားေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ယခုလက္ရွိ ျဖစ္ေနတဲ့တိုက္ပြဲေတြ ပဋိပကၡေတြဟာ ဒီတခ်ိဳ႕အဖြဲ႔ေတြထုိး၊ တခ်ိဳ႕ေတာ့ မထိုးနဲ႔ဆိုတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာမဟုတ္တဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္ဆိုင္းေရးသေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္ NCA process ရဲ႕ရလဒ္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါဟာ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ သင္ခန္း စာတခုလုိ႔မွတ္ယူၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ အဖိႏွိပ္ခံ ဘဝတူတုိင္းရင္းသားမ်ားအခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈနဲ႔ စည္းလံုးမႈကို ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ဖုိ႔ို ႀကိဳးစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

NLD အစိုးရသစ္တက္လာၿပီးေနာက္ အေျခအေန
၂၀၁၅ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာေတာ့ လူထုက တစ္ခဲနက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တဲ့ NLD အစိုးရသစ္ တက္လာပါ တယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာလည္း တိုက္ပြဲေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းမရွိဘဲ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ ပို၍ ပင္ ျပင္းထန္လာခဲ့ေၾကာင္းကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ကလည္း NLD အစိုးရလက္ထက္က်မွ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္ဆိုတာကို ျဖစ္ေစ ခ်င္ပံု မရပါဘူး။ တနည္းအားျဖင့္လည္း တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ သူလုပ္စရာရွိတာကို သူ႔ဟာသူ ဆက္လုပ္ေနတဲ့သေဘာလည္း ျဖစ္ ႏိုင္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာတခုကေတာ့ လူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ အာဏာရရွိလာခဲ့တယ္ ဆို ေပမယ့္လည္း ျမန္မာစစ္တပ္က သေဘာမတူဘူးဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို သိသာထင္ရွားေအာင္ ျပသ လိုက္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ မူႏွစ္ခုနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္းသြားဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ တဖက္မွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ကို မေဝဖန္ဘဲ စည္း႐ံုးနားခ်ရင္ ရႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနပံု ရပါတယ္။ ဒါက အရင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း သူရဦးေရႊ မန္းနဲ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ဆက္ဆံေရးကေနတဆင့္ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ အေတြ႕အႀကံဳေပၚမွာ အေျခခံပါ တယ္။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးဆိုတာမွာလည္း သူနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား တည္ေဆာက္ရမဲ့ကိစၥလို႔ အဓိကထား ျမင္ေန ေၾကာင္းလည္း သိသာထင္ရွားေနပါတယ္။

ဥပမာအားျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ တိုက္ပြဲကိစၥေတြမွာပါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ သူ႔သေဘာထားကိုေဖာ္ျပတာ တပ္မေတာ္ကို လူသိရွင္ၾကား ေဝဖန္တာ၊ ေထာက္ျပတာ၊ ေတာင္းဆိုတာေတြကို တစ္ခုမွ မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါဟာ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ တပ္မေတာ္ကို အခ်ိဳသပ္ စည္း႐ံုးဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာလို႔ ယူဆရေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ေအာင္ျမင္မႈရွိႏိုင္မလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေျပာဖို႔ခက္ ေနပါေသးတယ္။

အျခားတစ္ဖက္မွာကလည္း ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ တပ္မေတာ္ဖက္က အစိုးရနဲ႔ စိတ္သေဘာထား တစ္ထပ္ တည္းက်တယ္လို႔ တတြင္တြင္ ေျပာေနခဲ့တာပါ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ကိုယ္တိုင္က တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ သူတို႔ရဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ၆ခ်က္နဲ႔အညီ ပါဝင္သြားမယ္လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာဆိုခဲ့ပါ တယ္။ ဒီေနရာမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တခုလံုးအေပၚမွာ တကယ္ပဲ သေဘာထားခ်င္း တိုက္ဆိုင္မႈ ရွိမရွိကို သံုးသပ္ဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။ NCA အေပၚမွာထားတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕သေဘာထား ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာျဖစ္တဲ့ စစ္ေရးပဋိပကၡ ေတြအေပၚမွာထားတဲ့ သူတို႔သေဘာထားေတြ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ တူညီေနမႈရွိသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ သဲသဲကြဲကြဲ မသိရ ေသးပါ။

ေရွ႕ဆက္ရန္သာရွိ
KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးအေနနဲ႔ကေတာ့ ကရင္အမ်ိဳးသားထုတစ္ရပ္လံုးကို ႏိုင္ငံေရးႀကိဳးပမ္းမႈမွာ ဆက္လက္ၿပီး ေတာ့ ဦးေဆာင္ဦးရြက္မႈ ေပးေနရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ယခုလက္ရွိသြားေနတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းေၾကာင္းကို တစိုက္မတ္မတ္ ဆက္ သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၆ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ဂရက္က ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆက္လက္ၿပီး ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကို တာ၀န္ယူ၊ တာ၀န္ခံၾကရမွာျဖစ္သလို အဖြဲ႔အစည္းတခုရဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနနဲ႔သာမက အမ်ိဳးသားေရးတာ ၀န္ႀကီးတစ္ရပ္အေနနဲ႔ တစ္မ်ိဳးသားလံုးရဲ႕ ပါ၀င္မႈကို ရရွိဖို႔ကိုလည္း ႀကိဳးစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နည္းနာနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ပံု ခ်ဥ္းကပ္ နည္းအပိုင္းမွာေတာ့ ပိုမို၍ စနစ္က်ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔က ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးႀကီးပါတယ္။

တိုင္းျပည္ရဲ႕ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ႏိုင္ငံေရးစားပြဲ၀ိုင္းေပၚမွာ ေျဖရွင္းခြင့္ရရင္ၿပီးေရာဆိုၿပီး လြယ္လြယ္ေကာက္ခ်က္ခ်တာမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ပါ။ NCA ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဖက္ကေရာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အ စည္းမ်ားကပါ ကတိတည္စြာနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ တဖက္ဖက္က မိမိတို႔ အေကာင္အထည္ေဖၚရမယ့္အပိုင္း ကို ပ်က္ကြက္တာတို႔၊ တာဝန္ခံမႈနဲ႔ တာဝန္ယူမႈအပိုင္းမွာ အားနည္းေနတာမ်ိဳးတို႔ဆိုရင္လည္း ျပင္ဆင္ဖို႔လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခတ္္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ေရးထိုးရာမွာ ပါဝင္သင့္ပါဝင္ထိုက္ေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အားလံုးရဲ႕ ပါဝင္ႏိုင္မႈကို မိမိတို႔ KNU ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရပ္တည္လာခဲ့ တဲ့ ဘဝတူတိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ မဟာမိတ္ ဆက္ဆံေရးမူကို ျပန္လည္ အသက္သြင္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ မွာလည္း သူတို႔ရဲ႕ပါဝင္မႈသာမက အဓိပၸါယ္ရွိေသာ ကိုယ္စားျပဳမႈလည္း ရရွိဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အားလံုး ပါဝင္ႏိုင္မႈရဲ႕ အားအင္နဲ႔ အေရာက္လွမ္းႏိုင္မွသာ လိုရာပန္းတိုင္ကို အတူတကြ ေရာက္ရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

*ေစာကပီသည္ Salween Institute for Public Policy (www.salweeninstitute.org) ကို ၂၀၁၂ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ ေထာင္ခဲ့သူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ၎အဖြဲ႕၏ ဒါ႐ိုက္တာလည္း ျဖစ္သည္။

—————-***—————