လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ရိကၡာပုံမွန္ေထာက္ပ့ံမႈ ရပ္တန္႔မည့္အေပၚ ဆက္လက္ရပ္တည္ေရး အီတူးထာ့စခန္းမွ IDP မ်ား စုိးရိမ္

မတ္လ ၁၇ရက္၊ ၂၀၁၇ခုႏွစ္။ စအုိင္ဆူး

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖာပြန္ခ႐ုိင္မွ ျပည္တြင္းစစ္ေဘးေရွာင္ အီတူးထာ့ဒုကၡသည္စခန္းအတြက္ အလႉရွင္မ်ား၏ စားနပ္ရိကၡာပုံမွန္ ေထာက္ပ့ံမႈမွာ လာမည့္ စက္တင္ဘာလတြင္ ရပ္တန္႔ေတာ့မည့္အေပၚ ဆက္လက္ ရပ္တည္စားေသာက္ႏိုင္ ေရး စိုးရိမ္ေနၾကရေၾကာင္း ၎စခန္းမွ ျပည္တြင္းစစ္ေျပးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသည္။

အဆိုပါစခန္းရွိ ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ အလႉရွင္မ်ား၏ ကူညီေထာက္ပံ့မႈကုိသာ အဓိကအားထားေနရၿပီး လုပ္ကိုင္စားေသာက္ ရန္ အခြင့္အေရး မရရွိျခင္းႏွင့္ ေနရပ္သုိ႔ျပန္ရန္ လြယ္ကူသည့္အေျခအေနမရွိေသးျခင္းေၾကာင့္ မိသားစုမ်ား စားဝတ္ေနေရးႏွင့္ ပညာေရးအခက္အခဲမ်ားအတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မိသည္ဟု စခန္းဥကၠဌ ေစာညာထယ့္က ေကအုိင္စီသုိ႔ ယခုလို ေျပာသည္။

ေစာညာထယ့္က “တကယ္လုိ႔ ေထာက္ပံ့မႈေတြရပ္တန္႔သြားၿပီးဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ကုိယ့္ေနရပ္ကုိျပန္ဖုိ႔ဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ အတြက္ လြယ္ကူတဲ့အရာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အခု က်ေနာ္တုိ႔မွာရွိေနတဲ့ လူဦးေရကလည္း အမ်ားႀကီး။ ဒီအေပၚမွာ ေတာင္ယာ စုိက္ခင္း လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖုိ႔ကလည္း ေနရာမရွိဘူး။ ဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အခက္အခဲ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေစပါတယ္” ဟု မတ္လ ၁၄ရက္ေန႔က ေျပာခဲ့သည္။

ထုိ႔အျပင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား အျပန္အလွန္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္ၿပီး ထာဝရၿငိမ္း ခ်မ္းေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္မွသာလ်င္ မိမိေနရပ္သုိ႔ ျပန္လည္အေျခခ်ႏုိင္မည္ျဖစ္ၿပီး ဒုကၡသည္ျပည္သူမ်ားအ ေနျဖင့္ မိမိေနရပ္ကုိ လြတ္လပ္စြာ ျပန္လုိၾကသည္ဟုလည္း ေစာညာထယ့္က ဆက္ေျပာသည္။

၎စစ္ေျပးေရွာင္ျပည္သူမ်ားအတြက္ အလႉရွင္မ်ားက စားနပ္ရိကၡာအျဖစ္ ဆန္ကုိသာ အဓိကေထာက္ပံ့ေပးရာတြင္ တစ္လစာ အတြက္ အသက္ ၆ႏွစ္ေအာက္ လူတစ္ဦးလွ်င္ ဆန္ ၆ကီလုိႏွင့္ အသက္ ၆ႏွစ္အထက္ လူတစ္ဦးလွ်င္ ဆန္ ၁၂ကီလုိႏႈန္းျဖင့္ ကူညီေထာက္ပံ့မႈ ရရွိၾကသည္ဟု စခန္းတြင္းေနထုိင္သူမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

အလႉရွင္မ်ား၏ ရိကၡာေထာက္ပ့ံမႈကုိ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ ကရင္ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး႐ံံုး-KORD အဖြဲ႔၏ ဒါ႐ုိက္ တာ ေစာထူးခလီက “အလႉရွင္ေတြက က်ေနာ္တုိ႔ကုိ အသိေပးတာကေတာ့ ဒီစားနပ္ရိကၡာ ေထာက္ပ့ံမႈက စက္တင္ဘာလအထိ ပဲ အာမခံခ်က္ရွိတယ္။ဘာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ ျပင္ပအကူအညီက အားနည္းလာလုိ႔ေလ။”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

အီတူးထာ့စခန္းရွိ ျပည္တြင္းဒုကၡသည္မ်ားအနက္ တခ်ဳိ႕မွာ ေနရပ္ျပန္ရန္ ဆႏၵရွိေနၾကၿပီး အမ်ားစုမွာ ဆက္လက္ ေနထုိင္သြား လိုေနၾကေသာ္လည္း ၎တုိ႔၏ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရးႏွင့္ ဆက္လက္ ရပ္တည္ႏိုင္ေရးသည္ အလႉရွင္မ်ား၏ အကူအညီမ်ားအေပၚ မူတည္ေနၿပီး ႀကိဳတင္ အစီအစဥ္မ်ားလည္း ယခုအခ်ိန္ထိ မရွိေသးေၾကာင္း ေစာထူးခလီက ဆက္ေျပာသည္။

အီတူးထာ့စစ္ေျပးေရွာင္စခန္းတြင္ လူဦးေရ ၃၀၀၀ေက်ာ္ရွိေနၿပီး အထက္တန္းေက်ာင္း ႏွစ္ေက်ာင္းႏွင့္ ေဆးခန္းတစ္ခုသာရွိကာ ယခင္လမ်ားမွစ၍ က်န္းမာေရးကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ ေဆးဝါးမလုံေလာက္မႈ ျပႆနာမ်ားရွိေနသည့္အျပင္ ပညာေရး ကူညီေထာက္ပ့ံမႈမွာလည္း ေလ်ာ႔နည္းလာသည္ဟု စခန္းသူစခန္းသားမ်ားက ေျပာဆုိေနၾကသည္။

စခန္းတြင္း ေနထုိင္သူ ေစာေပါလဲကလီလားမူးက “တကယ္လုိ႔ ေတာင္ယာအက်ယ္ႀကီး ခုတ္စားမယ္ဆုိလည္း အခြင့္အေရး မရွိ ဘူး။ တကယ္လုိ႔ စုိက္စားပ်ဳိးစားမယ္ဆုိလည္း ဟင္းသီးဟင္းရြက္အတြက္ အနည္းအက်ဥ္းေလာက္ပဲ ရတယ္။ ကုိယ့္ေျခေထာက္ ေပၚ ရပ္တည္ၿပီး ကုန္ေရာင္းကုန္ဝယ္လုပ္မယ္ဆုိလည္း အရင္းအႏွီးဘာမွမရွိတာ။ အခုက ဒုကၡသည္ေထာက္ပံ့စာပဲ စားေနရ ေတာ့ ေထာက္ပံ့မႈရပ္သြားရန္ေတာ့ အမ်ားႀကီးဒုကၡေရာက္မွာ ေသခ်ာတယ္”ဟု ေကအုိင္စီသုိ႔ ေျပာသည္။

၂၀၀၆ခုႏွစ္က ေကအဲန္ယူ၊ တပ္မဟာ (၂)နယ္ေျမကို ႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) အစုိးရ တပ္မေတာ္မွ အႀကီးအက်ယ္ ထုိးစစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ကာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသည့္ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ယာ ယီခုိလႈံႏုိင္ရန္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ သံလြင္ျမစ္ကမ္းနံေဘးတြင္ အီတူးထာ့ဒုကၡသည္စခန္းကုိ ဖြင့္လွစ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။