လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင့္အနာဂတ္ကံၾကမၼာ

စ’ေမ့ဖန္း
(ႏို၀င္ဘာ ၂၊ ၂၀၁၆)

ယေန႔လူငယ္ ကြန္ရက္အဖြဲ႕မ်ား စာေပယဥ္ေက်းမႈအသင္းအဖြဲ႕မ်ား ကရင္အမ်ိဳးသား ႏွစ္သစ္ကူးက်င္းပေရး ေကာ္မတီမ်ား၊ လူ ထုအေျချပဳ လူမႈအဖြဲ႕မ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ကရင့့္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား လႈပ္႐ွားမႈေန႔စြဲမ်ား၊ မွတ္တမ္းမ်ားသည္ ေနာင္တခ်ိန္၌ သမိုင္းအျဖစ္ တြင္က်န္ခဲ့ေပလိမ့္မည္။

ေနာင္လာေနာင္သားတို႔၏ မွတ္သားဖြယ္ရာ ဥဒါဥ္က်ဴးဘြယ္ရာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ဳိးဆိုလွ်င္ တန္ဘိုးရွိလွစြာ သမိုင္းကို အေျခခံ၌ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္႐ွားမႈတို႔ ျဖစ္ေပၚလာရေပ၏။

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာဘာလဲ
ဤအေျဖေပၚဝယ္ ထင္ျမင္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပးၾက၏။
တစ္ပါတီအာဏာ႐ွင္စနစ္ႏွင့္ စစ္အာဏာ႐ွင္စနစ္ေအာက္တြင္ ေမြးဖြါးႀကီးျပင္းသူမ်ားအတြက္ မူႏိုင္ငံေရး ဟူသည္ –
 အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ႏွင့္ေပါင္းမိလွ်င္ ေျမွာက္စားခံရသည္။
 အထက္အာဏာပိုင္ကိုဆန္႔က်င္လွ်င္ အဖမ္းအဆီးခံရၿပီး ဒုကၡေရာက္သည္။
 ႏိုင္ငံေရးသမားသည္ စားဖားသမားမ်ားျဖစ္သည္။
 အထက္အာဏာပိုင္ ခိုင္းတာလုပ္လွ်င္ ေဘးကင္းႀကီးပြားတိုးတက္သည္။
 ႏိုင္ငံေရးသမားသည္ ေအာက္ေျခလူထုကို လွည့္မၾကည့္
 ႏိုင္ငံေရးသမားသည္ ကိုယ္က်ိဳး႐ွာသမားျဖစ္သည္။
 ႏိုင္ငံေရးသမားသည္ အာဏာပိုင္တစု၏ လုပ္ငန္းသာျဖစ္သည္ စသည္ျဖင့္ အဆိုးျမင္ၾကေပမည္။ သူ႔ေခတ္သူ႔အခါက အုပ္စိုးသူ တို႔၏ စနစ္အမွားႏွင့္ ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ အဆိုးျမင္ၾကသည္မွာ မဆန္းေပ။ ယေန႔ ဒီမိုကေရစီအေရြ႕ ေခတ္ ေျပာင္းေနၿပီးဟု ေျပာရမည္လား။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဖြဲ႕ခြင့္ေပးခဲ့ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီး ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေရြးေကာက္ပဲြ အတြက္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အနည္းဆံုးသံုးေနရာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ အေရြးခံရသည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားစု မဲအႏိုင္ ရရွိသူက အစိုးရဖြဲ႕ခြင့္ရလာသည္။ ဒါက ပါတီစံုဒီမိုကေရစီေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေပၚလာ၍ လူအမ်ားလြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္ရွိၿပီး မည္သူမဆို ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒႏွင့္အညီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ရွိလာသည္။ ဤသည္မွာ ယေန႔ျဖစ္ေပၚလာေသာ ႏိုင္ငံေရး အလွည့္အေျပာင္းတခုပင္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အခုထိ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မ႐ွင္ႏိုင္ငံေရး မွတ္ပံုတင္ၾကသည့္ ပါတီေပါင္း (၉၄)ပါတီရွိေခ်ၿပီး ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါ တီက ၅ပါတီျဖစ္သည္။ ပါတီတိုင္းတြင္ မူဝါဒ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေ႐ွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ပါတီဖြဲ႕စည္းပံုတို႔ရွိၾကေပသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္တို႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္အေရြးခံၿပီး အႏိုင္ရလွ်င္ လႊတ္ေတာ္တစ္ေနရာရာတြင္ ဝင္ေရာက္ပါ ဝင္ရျခင္း သို႔မဟုတ္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝန္ႀကီးတေနရာရာ ရရွိျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေရး လုပ္သည္ဟု ခံယူၾကသူက မ်ားပါသည္။

က်ေနာ့္အေနျဖင့္ က်ေနာ္တို႔၏ ကရင္အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ထားရစ္ခဲ့သည့္ေဆာင္ပုဒ္ကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္လွ်င္ ႏိုင္ငံ ေရးလုပ္သည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆပါသည္။ ကရင္အမ်ိဳးသားေန႔ဟု သတ္မွတ္သည့္ ၁၉၄၈ ေဖေဖၚဝါရီ (၁၁)ရက္ေန႔ ကရင္လူထု လႈပ္ရွားမႈတြင္ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပခဲ့ေသာ ေဆာင္ပုဒ္မွာ
(၁) ကရင္တစ္က်ပ္ ဗမာတစ္က်ပ္ ခ်က္ခ်င္းျပ
ယေန႔ႏိုင္ငံေရး ေဝါဟာရအျဖစ္ ေျပာရလ်င္ တန္းတူညီမွ်ျခင္းကို ေတာင္းဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း တိုင္းရင္းသားအားလံုး တန္းတူညီမွ်မႈမရွိၾက၍ တစ္ဖြဲ႕ၿပီးတစ္ဖြဲ႕ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးကို စတင္ခဲ့သည္။ တစ္ျပည္ေထာင္ စနစ္ က်င့္သံုးျခင္း၏ အက်ိဳးဆက္ပင္ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းစစ္႐ွိန္ ျမင့္လာသျဖင့္ တပ္မေတာ္၏ အခန္းက႑ က်ယ္ျပန္႔လာၿပီး စစ္အာဏာ႐ွင္စနစ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ အထက္ပါ ေအာက္ဖိ အာဏာ႐ွင္စနစ္၏ ဆိုးေမြေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ဆင္းရဲၿပီး ကမၻာ့ အလယ္တြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အေနာက္က်ဆံုးအဆင့္သို႔ ေရာက္ခဲ့ရသည္။ ဤသည္က တိုင္းျပည္အေရး၊ တိုင္းရင္းသားအေရးကိုၾကည့္ လွ်င္ တန္းတူညီတူမႈ အခြင့္အေရး မရရွိျခင္းေၾကာင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ ဝင္ေငြနိမ့္က်ျခင္း၊ ပညာေရး က်န္မာေရး လူမႈေရး ဆင္း ရဲနိမ့္က်ျခင္း၊ နယ္ေျမေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမရွိျခင္း၊ အရည္အခ်င္းတူေသာ္လည္း ရာထူးအဆင့္အတန္း ကြာျခားျခင္း အဆိုးဆံုးက ကိုယ့္ နယ္ေျမေဒသကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္မရရွိျခင္းတို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

ယခုထိပင္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၆၁ ျဖင့္ ကိုယ့္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ကိုယ့္ျပည္နယ္သားမ်ားက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားဆဲျဖစ္သည္။ တန္းတူညီမွ်မႈမရွိ၍ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္မရေသာလူမ်ိဳးသည္ ကိုယ္ပိုင္ေလယာဥ္၊ ကုိယ္ပိုင္ ရြက္ေလွသေဘၤာႀကီး ကုိယ္ပိုင္အိမ္ယာ ေျမယာ ပိုင္ဆိုင္၍ ခ်မ္းသာသုခရွိေသာ္လည္း သူမ်ား၏အုပ္ခ်ဳပ္ခံဘဝျဖင့္ ဂုဏ္သိကၡာ ညႇိဳးႏြမ္းစြာျဖင့္ ႐ွင္သန္ ရပ္တည္ရေပလိမ့္မည္။ ေနာက္ဆံုး မ်ိဳးဆက္တစ္ခုလံုး အျမစ္ပါမက်န္ သူမ်ားအုပ္ခ်ဳပ္ခံ ႏြံအတြင္း သက္ ဆင္းဝင္ေရာက္ကာ လူမ်ိဳးလည္း ကြယ္ေပ်ာက္သြားရမည့္ကိန္း ဆိုက္ေပလိမ့္မည္။

(၂) ကရင္ျပည္နယ္ ခ်က္ခ်င္းေပး
ႏိုင္ငံေရးသေဘာအရ self Determination ဟုေခၚသည့္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန႔ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ (၁၄)ခုသည္ ၁၉၆၂ခုႏွစ္ အာဏာသိမ္းေသာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရက ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ခဲ့ေသာ နယ္ေျမမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုနယ္ေျမမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမျဖစ္ေသာ ျပည္နယ္ (၇)ခုမွာ ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကယား၊ မြန္တို႔၏ အမည္မ်ားျဖင့္ မွည့္ေခၚထားသည့္ ျပည္နယ္မ်ားျဖစ္သည္။

တိုင္း (၇)တိုင္းသည္ ဗမာလူမ်ိဳးစု အမ်ားစုေနထိုင္ရာ ေဒသမ်ားလိုလို ဗမာအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား စုေပါင္းေနထိုင္သလိုလို ျဖင့္ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္သည္။ ကရင္ျပည္နယ္ဟု ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ေပးေသာ္လည္း ဧရာဝတီတိုင္းရွိ ကရင္လူဦးေရသည္ ကရင္ ျပည္နယ္ရွိ လူဦးေရထက္ (၃)ဆမွ် ပိုမ်ားေနသည္ကိုၾကည့္လွ်င္ ဘာေၾကာင့္ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္ကို အေျဖရွာမရျဖစ္ရသည္။
ရွိေစေတာ့ ေျပာေနေရးေနရလ်င္ သမိုင္းပဋိပကၡက ႐ွည္လ်ားေထြျပားလြန္းမည္။

ပကတိအရွိတရားကိုပဲ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရေပမည္။ ကရင္ျပည္နယ္ဟု သတ္မွတ္သည့္အခ်ိန္မွစ၍ ဤကရင္ျပည္နယ္ကို ကရင္ျပည္နယ္ရွိ ျပည္သူမ်ားက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္သည့္ေခါင္းေဆာင္က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္ မရွိခဲ့ေပ။ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား မွန္ခဲ့ ေသာ္လည္း အထက္အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ေသာပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ ကိုယ့္ျပည္နယ္၏ေရေျမ ေတာေတာင္သဘာဝ ဓေလ့ထံုးစံႏွင့္အညီ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ရွိသည့္ ကိုယ္ပိုင္အေျခခံဥပေဒျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္မရခဲ့။ အထက္ပါ လုပ္ပိုင္ခြင့္အျပည့္ရွိသူတို႔သည္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားမဟုတ္ခဲ့ပါ။ ကရင္အရာရွိျဖစ္ေစ၊ အထက္အမိန္႔ကို နာခံရသည့္ ကရင္လူမ်ိဳးျဖစ္ သည္။ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္မရွိေသာ ကရင္ျပည္နယ္သည္ အထက္အမိန္႔ျဖင့္ ခ်ယ္လွယ္ခံရမည္ေဘးက လြတ္မည္မဟုတ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ကရင္ျပည္ခ်က္ခ်င္းေပး ေဆာင္ပုဒ္သည္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ အျပည့္အဝရွိသည့္ ကရင္ျပည္နယ္ကို ေတာင္းဆိုျခင္း ျဖစ္မည္။

(၃)ျပည္တြင္းစစ္အလိုမရွိ
ယေန႔ ႏိုင္ငံေရးအေခၚအေဝၚအားျဖင့္ ေခတ္စားေနေသာ ၂၁ရာစုပင္လံုညီလာခံ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး NCA၊ အမ်ဳိးသားၿငိမ္း ခ်မ္းေရးသေဘာတူ စာခ်ဳပ္ စသည္တို႔သည္ ကရင္အမ်ိဳးသားလႈပ္ရွားမႈက ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ ‘ျပည္တြင္းစစ္အလိုမရွိ’၏ အႏွစ္ သာရႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးရလာဒ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၈၊ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၁ရက္ေန႔အထိ KNU ကို မတရားအသင္းအျဖစ္ ေၾကညာမႈမရွိေသးေပ။ KNU သည္ ျပည္တြင္းစစ္ထဲ မပါဝင္ခဲ့ေသးေပ။ ဖဆပလ အစိုးရႏွင့္ တိုက္ေနရသည္က ဗကပ ျဖစ္သည့္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ျဖစ္သည္။ ထိုကတည္းက ကရင္ျပည္သူတို႔သည္ ျပည္တြင္းစစ္ကို အလိုမရွိဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုသာ ေတာင္းဆိုေနခဲ့ၾကသည္။ အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ားလည္း လက္နက္စြဲကိုင္ တိုက္ပြဲဝင္ေနၾကျခင္း မရွိေသးပါ။ ဗမာ-ဗမာခ်င္း တိုက္ခိုက္သည့္ ျပည္တြင္းစစ္သာ ရွိေသးသည္။ KNU က ၁၉၄၉ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ (၃၁)ရက္ေန႔တြင္မွ မတရားအသင္း ေၾက ညာခံရၿပီး ဖဆပလႏွင့္ အင္းစိန္တိုက္ပြဲတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယေန႔အထိ တိုင္းရင္းသားအားလံုးႏွင့္ မၿငိမ္းေသးေသာစစ္မီးမ်ား ထေတာက္ ေလာင္ကြ်မ္းလ်က္ရွိသည္။ အားလံုးပါဝင္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္ မခ်ဳပ္ႏိုင္ေသး။ ဤသို႔ခ်ဳပ္ႏိုင္ ေအာင္ မည္သည့္အခ်က္အလက္မ်ား လိုအပ္၍ မည္သို႔ေသာ အထစ္အေငါ့မ်ား ရွိေနပါသနည္း။

လက္ရွိထိုးသည့္ NCA စာခ်ဳပ္သည္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အစစ္လား၊ အတုလား။ မည္သို႔မည္ပံု ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္ လို အပ္ပါသနည္း။ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏က႑ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏က႑၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏က႑တို႔က အားလံုး ပါဝင္မႈ၊ ပတ္သက္မႈ၊ ေျဖ႐ွင္းညႇိႏိႈင္းမႈ၊ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈတို႔သည္ ျပည္တြင္းစစ္အလိုမရွိ ဆိုသည့္ ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္ တစ္ထပ္ထည္းက်ပါက ျမန္မာျပည္ႀကီး ေအးခ်မ္းသာယာပါလိမ့္မည္။

(၄) လူမ်ဳိးေရးအဓိက႐ုဏ္း အလိုမရွိ
ဤေဆာင္ပုဒ္သည္ တိုင္းျပည္၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္႐ုံသာမက ျပည္ေထာင္စုႀကီး တစည္းတစ္လံုးတည္းျဖစ္သည့္ ျပည္ ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္ကို ေဖၚျပျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းအခ်င္း သူ႔ထက္ငါ ႏိုင္ထက္စီးနင္း ဗိုလ္က် အႏုိင္ယူစိုးမိုး မႈ မရွိေသာ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ေဖၚညြန္းေသာေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္ေပသည္။ ၁၉၈၈ အေရးအခင္းအၿပီး အာဏာ သိမ္းအစုိးရ နအဖ၏ ေဆာင္ပုဒ္ထဲတြင္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးလည္း ပါသည္။ ကရင္ျပည္သူတို႔က ၁၉၄၈ခုႏွစ္က တည္းက တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ခဲ့ေသာ အစိုးရအဆက္ဆက္ က တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး တစာစာေအာ္၍ ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔ထိ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး မရခဲ့ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္နည္း။
(က) တိုင္းရင္းသားမ်ား တန္းတူညီတူ အခြင့္အေရး မရရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္
(ခ) တိုင္းရင္းသားမ်ား ကိုယ့္ေျမ ကိုယ့္ျပည္ ကုိယ့္ေဒသတြင္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ မရရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္
(ဂ) ျပည္တြင္းစစ္မ်ား မရပ္စဲဘဲ စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရေသာေၾကာင့္
(ဃ) တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္မႈ မရရွိျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ကရင္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ကရင့္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ကရင္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလံုး ထားရွိရမည့္ ဦးတည္ရည္မွန္းခ်က္မွာ ကရင္အမ်ိဳးသားေန႔တြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ေစာဘဦးႀကီး၏ ေဆာင္ပုဒ္(၄)ခုကို လက္ကုိင္ထား၍ ကရင့္ ႏိုင္ငံေရးခရီးကို ခ်ီတက္ၾကရင္း ကရင့္အနာဂတ္ကံၾကမၼာကို လက္တြဲဖန္တီးၾကပါစို႔ဟု တိုက္တြန္းလိုက္ရပါသည္။