လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္-NCA တႏွစ္တာကာလအတြင္း ပါ၀င္ပတ္သက္သူအခ်ဳိ႕ရဲ႕ သံုးသပ္ေျပာဆိုခ်က္မ်ား

ေနာ္ယုဇန၀ါ (အတြင္းေရးမႉ-၁၊ ဖလံု-စေ၀ၚဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ)

dsc_8153-nawyuzanawar
NCA လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေနာက္ ဆိုးက်ဳိးေတြကေတာ့ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းေတြနဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြက ၿမိဳင္ ႀကီးငူ၊ မဲသေ၀ၚေဒသကို စစ္ဆင္လာတာဟာဆိုလို႔ရွိရင္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ KNU နဲ႔ ကရင့္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ၃ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္ျပန္ လည္မျဖစ္ပြားဘူးဆိုေပမယ့္လည္း လက္မွတ္မထုိးထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေပၚမွာ ထိုးစစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ က်မတို႔ ကရင္ဒုကၡ သည္အေျမာက္အမ်ားက ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ေနၾကရတယ္။ အခုဆိုရင္ မဲသေ၀ၚေဒသမွာ စစ္ေဘးေရွာင္ ၅၀၀၀ေက်ာ္ေလာက္ ရွိေနပါတယ္။ သူတို႔ေတြက ျပန္ဖို႔လည္း အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေနၾကရတယ္။ တပ္မေတာ္က စစ္ေၾကာင္း ျပန္မ႐ုပ္သိမ္းေသးဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ရယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က်ေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြရယ္။ ေနာက္ဆံုးအခ်က္က ေတာ့ အဓိက သူတို႔အိမ္ေကာင္းယာေကာင္းမွာကေတာ့ သစ္ျပားေတြကို ခြာယူျခင္းခံရၿပီးေတာ့ သိပ္မေကာင္းတဲ့အိမ္ေတြဆိုရင္ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္းခံခဲ့ၾကရတယ္။ သူတို႔ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ကၽြဲ၊ ႏြားေတြလည္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ စစ္ဆင္ေရးကာလေတြမွာ ရိကၡာအျဖစ္နဲ႔ သံုးစြဲျခင္းခံရတယ္လို႔ေတာ့ သူတို႔က ယူဆတာေပါ့။ ဒုကၡသည္ျပႆနာေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးႀကီးမားေနပါတယ္။ သူတို႔ကို ပံ့ပိုးရမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရးဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးေတြလည္း လိုအပ္ေနေသးပါတယ္။
NCA လက္မွတ္ထိုးၿပီး တႏွစ္အတြင္းမွာ ေျပာင္းလဲမႈကေတာ့ ထင္ထင္သာသာေတာ့ သိပ္မရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ေပးတာက ေကာင္းတဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္လို႔ ျမင္ရတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ လက္ ထက္မွာလည္း လုပ္ခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ NCA လက္မွတ္ထိုးၿပီး ေသနတ္သံေတြ ျပန္ထြက္ေပၚလာတာက က်မတို႔အေနနဲ႔က NCA လက္မွတ္ထိုးတဲ့ စာခ်ဳပ္အေပၚမွာလည္း သံသယျဖစ္မိတာေပါ့။ အဓိပၸာယ္ျပည့္၀တဲ့ NCA ျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ တပ္မေတာ္မွာ အမ်ား ႀကီး မူတည္ေနပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔က ဒီလိုပဲ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ထိုးစစ္ဆင္ေနမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္ရပ္ တဲ့ NCA က ျဖစ္လာမွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ အခု ကရင္ျပည္နယ္မွာ သံုးဖြဲ႔ေတာင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတယ္။ ဘယ္ေလာက္မွ အင္အားရွိတာမဟုတ္တဲ့ ဒီအဖြဲ႔(ခြဲထြက္ ဒီေကဘီေအ)အေပၚမွာ ထိုးလိုက္တဲ့ စစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ထြက္လာတဲ့ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးေတြက ပိုၿပီးမ်ားျပားလာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္က ဒီ NCA မွာ လက္မွတ္ထိုးထားတယ္ဆိုတာ တကယ္တမ္း စိတ္ဆႏၵအရင္းအမွန္နဲ႔ ထိုးထားတာ ဟုတ္မဟုတ္။ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္တန္႔ဖို႔ ဆႏၵရွိမရွိ ဒါေတြကေတာ့ က်မတို႔အေနနဲ႔ ေမးခြန္း ထုတ္စရာျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔ဆိုရင္ အဓိကအေနနဲ႔ တပ္မေတာ္က ျပည္သူလူထုအေပၚမွာ မွန္ကန္တဲ့ စိတ္ေစတနာေကာင္းေတြ ထားေစခ်င္တယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္တဲ့ကိစၥမွာလည္း တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမရွိဘဲနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့၊ Profession က်တဲ့ ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ က်မ ျမင္ပါတယ္။

စဧရာ၀င္း (တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ၀င္ –
တနသာၤရီတိုင္းေဒသႀကီး)

sa-ayar-win
က်ေနာ္တို႔တိုင္းအေနနဲ႔ပဲ ၾကည့္ရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေတာ့ ဘယ္ႏွစ္လအတြင္း UPDJC ေရာ၊ ဒီဘက္ျခမ္းကလည္း အပစ္ရပ္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးေတာ့JMC ဆိုတာေရာ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းက လည္း ဒုတိယအေနနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမေတာ့ ရွမ္းျပည္က စခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ တိုင္းေဒသႀကီးမွာ စဖြဲ႔ကတည္းက ယေန႔ အခ်ိန္အထိ JMC ဖြဲ႔ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ဒီ NCA ေလးစားလိုက္နာမႈေတြၿပီးေတာ့ အျပန္အလွန္ ထိန္းညႇိမႈေတြနဲ႔ လူထုေတြကို အကာအကြယ္ေပးမႈအပိုင္းမွာလည္း က်ေနာ္တို႔တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈအပိုင္း အဓိက ပါ၀င္တာေပါ့ေနာ္။ NCA တစ္ႏွစ္ျပည့္ သြားၿပီးအထိ တိုင္းေဒသေတြမွာ ဒီစာခ်ဳပ္ပါ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ေလးစားလိုက္နာမႈနဲ႔ သြားေနတာေပါ့။ ေနာက္တစ္ႏွစ္ျပည့္လည္း ေလးစားလိုက္နာမႈနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္္းခ်က္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမူေဘာင္ေတြကို ေဆြးေႏြးရမွာ က်ေနာ္တို႔လည္း JMC အေန နဲ႔လည္း အခန္းက႑တစ္ခုကေနၿပီးေတာ့ အေကာင္းဆံုးလုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ပထမကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးခ်ိန္မွာေရာ၊ လက္မွတ္ေရးထိုးခ်ိန္မွာေရာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ ထက္နဲ႔ ယခု သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္အစိုးရလက္ထက္နဲ႔ အကူးအေျပာင္းၾကားမွာေတာ့ တခ်က္ေလးပဲ အခက္အခဲျဖစ္သြားပါ တယ္။ ေနာက္ထပ္ အခက္အခဲရွိလာဖို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ မေမွ်ာ္လင့္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ညီညီမွ်မွ်နဲ႔ သြားႏိုင္ဖို႔၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပြဲေတြမွာ အဓိကေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႔ အေၾကာင္းခ်င္းရာ အေသးစိပ္ ေဒသအတြင္းမွာေရာ ၿပီးေတာ့ ဇုန္ေရာ က်ေနာ္တို႔သတ္မွတ္ေပး ထားၿပီးေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသားအဆင့္အထိ ေဆြးေႏြးႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာ၊ အခက္ခဲေတြမရွိရေလေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ႏွစ္လ မွာ တႀကိမ္၊ ဘယ္ႏွစ္လေလာက္ဆိုၿပီး အစီအစဥ္ေတြဆြဲသြားၿပီးေတာ့ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္သြားႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ယခုလက္ရွိတိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ေဒသေတြမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီး တဲ့အဖြဲ႔ေတြ မပါပါဘူး။ လက္မွတ္မထိုးေသးတဲ့အဖြဲ႔ေတြနဲ႔၊ ဒီၾကားမွာျဖစ္ေနၾကတဲ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡ ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ ရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္တဲ့ျပႆနာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တစ္ဘက္ နဲ႔တစ္ဘက္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ႀကီးႀကီးမားမားျဖစ္တဲ့ျပႆနာေတြက မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္တာကေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ဆိုတာက ထပ္မျဖစ္လာေအာင္ေတာ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိန္းသိမ္း သြားမွာပဲ။ ျဖစ္လာဖို႔လည္း မရွိလာႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ေတာ့ က်ေနာ္ျမင္တာေပါ့ေနာ္။
နယ္စပ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥအခ်ဳိ႕က်ေတာ့ နည္းနည္း အခက္အခဲရွိတာက ဘာသာေရးကိစၥေတြ ၿပီးေတာ့ အစြန္းေရာက္ ၿပီး သူ႔ရဲ႕အဖြဲ႕စည္းတစ္ခုပဲၾကည့္ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕တစ္မ်ဳိးသားလံုးကို မၾကည့္ဘဲနဲ႔ လုပ္သြားတဲ့ကိစၥအခ်ဳိ႕ေတြရယ္ ပါ၀င္ေကာင္း ပါ၀င္ႏိုင္မယ္။ က်ေနာ္္တို႔ကေတာ့ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသားျပည္သူေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ တာ၀န္က က်ေနာ္တို႔ရဲ႕JMC အဖြဲ႔ရဲ႕တာ၀န္ျဖစ္တယ္။ ျပည္သူေတြကိုယ္စား ေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္စြမ္းဥာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ ျပည္သူေတြအတြက္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေပးသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ပဒိုေနာ္ၿမိဳင္ဖိုး (တရားသူႀကီးခ်ဳပ္။ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး-ေကအဲန္ယူ)

pado-naw-myingpoe
NCA ထိုးခဲ့တာ အားသာခ်က္နည္းတယ္။ အားနည္းခ်က္က ပိုမ်ားသလိုျဖစ္တယ္။ NCA ထိုးလိုက္ျခင္းျဖင့္ သြားေရး လာေရး လြတ္လပ္မႈေတြေတာ့ ရသြားတာေပါ့ေနာ္။ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အပိုင္းမွာ မျဖစ္လာတာလား။ မေဖာ္တာလားဆို တာေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ ထင္သာျမင္သာ မေတြ႔ရဘူးလို႔ ခံစားရတယ္။ NCA နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်မတို႔လိုခ်င္တာက တိုင္းရင္း သားအားလုံး လက္မွတ္ထိုးေစခ်င္တယ္။ တိုင္းရင္းသားအားလုံး လက္မွတ္ထိုးမွ အတည္ျပဳလို႔ရမယ္။ ဒါက က်မရဲ႕ အျမင္ျဖစ္ တယ္။ NCA နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီကေန႔ထိတိုင္ေအာင္ ကတိလက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့အတိုင္း မျဖစ္ေသးဘူးဆိုတာကို ေတြ႔ေနရ တယ္။ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ ရွမ္းေတြေတာင္ တိုက္ပြဲျဖစ္ေသးတာပဲ။ အခု မယ္သေ၀ါတိုက္ပြဲ မျဖစ္သင့္ဘူး။ နည္းနည္းေလးျဖစ္တာ နဲ႔ သူတို႔ လာၿငိမ္းသတ္ရမယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကို ႀကိဳးကိုင္တာက တပ္မေတာ္ပဲ။ တပ္မေတာ္က အမိန္႔ေပးရင္ ၿပီးၿပီ။ ဒါေတြက လယ္ကြင္းျပင္မွာ ဆင္တစ္ေကာင္သြားေနသလို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ဘယ္လိုပဲ ႏိုင္ငံတကာကို မ်က္ႏွာလုပ္ၿပီး ေအာ္ေနပါေစ။ တုိက္ပြဲေတြက ႀကိဳၾကားႀကိဳၾကားျဖစ္ေနေသးတယ္။ အထူး သျဖင့္ အစိုးရဘက္မွာ တာ၀န္ရွိတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပုံအရဆိုရင္ တပ္မေတာ္က အစိုးရလက္ေအာက္ခံျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရ ကလည္း တပ္မေတာ္ကို နည္းနည္းေလး ထိန္းရမယ္။ အခု တႏိုင္ငံလုံး ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးရဲ႕ ပုံသ႑ာန္ လုံး၀ မေဆာင္ဘူးဆို ေတာ့ တပ္မေတာ္ကိုလည္း အစိုးရက ထိန္းလို႔မရတဲ့ပုံေပၚေနတယ္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔က အစိုးရနဲ႔ ေနာက္ တပ္မေတာ္နဲ႔လည္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔သင့္တယ္။ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆုံသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ လက္မွတ္ထိုးထားတယ္။ မျဖစ္လာဘူး။ တိုက္ပြဲေတြျပန္ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြဟာ ဘယ္သူ႔အေပၚမွာမူတည္လဲ။ ဘယ္သူေတြ တာ၀န္ရွိသလဲဆိုတာေတာ့ အထူးသျဖင့္ အင္အားႀကီးတဲ့ တပ္မေတာ္ဘက္က အဓိကလိုျဖစ္ေနလို႔ ယူဆတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြနယ္ေျမ ထဲမွာသြား ျဖစ္တာ။ ၿမိဳ႕ထဲကို လာဆင္းျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္သူေတြက က်ဴးလြန္တယ္ဆိုတာကေတာ့ ထင္သာျမင္သာ ရွိပါတယ္။
NCA ေရွ႕ဆက္ အားေကာင္းလာေအာင္ ႏွစ္ဖက္စလုံးက ကတိစာခ်ဳပ္အတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ခိုင္မာတဲ့ သေဘာထား ရွိရမယ္။ ကတိစာခ်ဳပ္ေရးထိုးတဲ့အတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မွာကို ျပည္သူေတြ ေတြ႕ျမင္၊ ယုံၾကည္မႈရွိေအာင္ ေပါ့။ NCA ဟာလည္း အခ်ိန္တစ္ႏွစ္ ရွိေနပါၿပီ။ ေအာက္ေျခ ကရင္စစ္သားပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဗမာစစ္သားပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဗမာျပည္သူပဲျဖစ္ ျဖစ္၊ ကရင္ျပည္သူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တိုင္းရင္းသားျပည္သူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္အေၾကာင္းအရာမွ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိဘူး။ ျပည္သူေတြ က တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ေတြရဲ႕ NCA အေၾကာင္းကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္နားလည္ေအာင္ ေျပာျပတာကို လိုခ်င္ တယ္။ ဒါေတြကို ခ်ျပဖို႔ ႏွစ္ဖက္တာ၀န္ရွိသူေတြက နည္းလမ္းရွာၾကရမယ္။ ျပည္သူေတြ၊ ေအာက္ေျခစစ္သားေတြဆီ ေရာက္ရွိ ေအာင္ ဘယ္လိုလမ္းရွာၾကမလဲ။ သူတို႔ လုပ္ေဆာင္ၾကရမယ္။ Joint monitor တို႔မွာလည္း အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ မပါ၀င္ ေသးဘူး။ အမ်ဳိးသမီးအင္အား တအားလိုေနတယ္။ consultation လုပ္တဲ့အခါက်မွ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ေတြကို လာေခၚၾကတယ္။ အမွန္မွန္ဆို အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါမွသာလွ်င္ ပိုၿပီးေတာ့ တိက်မွန္ကန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အခု NCA ထိုးတာလည္း တကယ္ ေအာင္ျမင္မယ္လို႔ ယူဆတယ္ေလ။ တစ္ျပည္လုံး ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးလုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ နည္းနည္းေလး ျပန္စဥ္းစားသုံးသပ္ေစခ်င္ တယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြ မကဘူး။ အစိုးရဘက္ကေကာ၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကေကာ အထူးသတိ ထားဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္တယ္။

ေနာ္ဆာထူး (အရပ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္။ JMC-S မြန္ျပည္နယ္)

dsc_8167-nawhsarhtoo
NCA နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံးပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔က အေရးႀကီးတာေပါ့ေနာ္။ တစ္ႏို္င္ငံလုံး ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္လို႔ ဆိုေပမယ့္ အခုက လက္မွတ္ထိုးထားတာ (၈)ဖြဲ႔ပဲ ရွိေသးတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း လက္မွတ္မထိုးတဲ့အဖြဲ႔ေတြရွိတယ္။ တပ္မ ေတာ္ေတြရဲ႕တပ္သားေတြ ထားရွိပုံေတြကို ျပည္သူေတြေျပာၾကားခ်က္အရ က်မတို႔ သိရတာ ဒါက ေကာင္းတဲ့အခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ တယ္။ မြန္ျပည္နယ္မွာက သထုံ၊ တပ္မဟာ (၁)နဲ႔ တပ္မဟာ (၆)နယ္ေျမ ပါ၀င္တာေပါ့ေနာ္။ ေရးဘက္မွာဆိုရင္ မြန္ေတြ ရွိတာ ေပါ့ေနာ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တစ္လအတြင္းမွာ ေျမယာျပႆနာျဖစ္တယ္။ NCA စာခ်ဳပ္ပါအတိုင္းဆိုရင္ ေျမယာျပႆနာက ပါ၀င္ေပမယ့္ မြန္က လက္မွတ္မထိုးတဲ့အတြက္ သူတို႔အတြက္ သိပ္ၿပီး အက်ဳံးမ၀င္သလိုျဖစ္တယ္။ သူတို႔ ေနစရာေတြ ၀င္ေဆာက္တာေတြ အဲဒီလို အခက္အခဲေတြ ရွိတယ္။
ရြာေတြဘက္မွာ က်မ ေရးဘက္နဲ႔သံျဖဴဇရပ္ဘက္ကို ပိုေရာက္တာမ်ားတယ္။ ျပည္သူေတြ NCA နဲ႔ဆိုင္တဲ့ အခ်က္ (၁၇)ခ်က္ကို သူတို႔မသိဘူး။ က်မတို႔ CSO ေတြနဲ႔ သင္တန္းေပးျဖစ္တယ္။ NCA ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရတာလဲ။ ေက်းရြာ ေဒသေတြ အခြင့္အလမ္း၊ အခြင့္အေရးကို သိရမယ္။ က်မကိုယ္တိုင္ကလည္း တပ္မေတာ္(ဗမာ)ဘက္က မဟုတ္ဘူး။ ဒီလိုပဲ လက္နက္ကိုင္(တိုင္းရင္းသား)ဖက္ကလည္း မဟုတ္ဘူး။ က်မက ျပည္သူ႔ဘက္က ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြျဖစ္တဲ့ အခက္ အခဲကိုေျပာျပတာ သူတို႔သိလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ၀မ္းသာၾကတယ္။ အဲဒီမွာ မြန္ေတြေရာ၊ ကရင္ေတြေရာ ရွိၾကတယ္။ NCA နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို တကယ့္ေအာက္ေျခအထိ အဆင့္ဆင့္ေျပာေပးေစခ်င္တယ္။ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္။ သိေစခ်င္တယ္။ ဒါမွသာ စာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့အခ်က္အားျဖင့္ ကိုယ့္လူထုအတြက္ ဘယ္ေလာက္အကာအကြယ္ ျဖစ္ႏိုင္လဲေပါ့ေနာ္။
က်မက မြန္ျပည္နယ္ထဲမွာေနတဲ့အတြက္ တခ်ဳိ႕ က်မၾကားရတာေတြက မလြယ္ဘူး။ NCA က သိပ္ၿပီးအက်ိဳးမျဖစ္ဘူး လို႔ က်မျမင္တယ္။ ဒီထက္အက်ိဳးပိုျဖစ္ဖို႔က အခုတက္တဲ့ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ က်မတို႔ေျပာေနတဲ့ သံုးပြင့္ဆိုင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တပ္မေတာ္ ျဖစ္ျဖစ္ ျပည္သူအတြက္၊ ႏုိင္ငံအက်ိဳးအတြက္ကို ေမွ်ာ္မွန္းဖို႔က အေရးႀကီးတယ္။ အဆင့္ဆင့္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ စာခ်ဳပ္ထဲ မွာပဲ၊ စားပြဲေပၚမွာပဲ ေျပာတာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ တကယ့္လက္ေတြ႔ ေသေသခ်ာခ်ာလုပ္ရမယ္။ အေျပာနဲ႔ လက္ေတြ႔နဲ႔ တစ္ထပ္တည္း က်ဖို႔ လိုတယ္။

ပဒိုေစာလွထြန္း (ဗဟိုအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ၀င္၊ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး-ေကအဲန္ယူ)

dsc06694
ဒီ NCA လက္မွတ္ထိုးရျခင္း ျဖစ္တည္လာမႈက ဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ကို ခ်ဳပ္ၿငိမ္းခ်င္တာေပါ့။ အဲဒီစာခ်ဳပ္ကလည္း ၂၀၁၅၊ ႏို၀င္ဘာလ (၁၅)ရက္ေန႔မွာ စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထိုးခဲ့တာမို႔ တစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီေပါ့။ စာခ်ဳပ္အတိုင္း (၈)ဖြဲ႔လက္မွတ္ထိုးတယ္။ အရင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ လႊတ္ေတာ္ထဲကေန အတည္ျပဳထားတဲ့အတြက္ ဒီ NCA ဆိုတဲ့ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲ ေရးစာခ်ဳပ္အေပၚ ေဆာင္ရြက္သြားရမွာေတြက လႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳခ်က္ရွိတဲ့အတြက္ အာမခံခ်က္ရွိတဲ့ အားေကာင္းတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ထပ္ အားသာခ်က္တစ္ခုကလည္း NCA စာခ်ဳပ္ကို လႊတ္ေတာ္မွာအတည္ျပဳတဲ့အတြက္ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္လို႔ JMC ကို က်ေနာ္တို႔ ဖြဲ႔ခဲ့တယ္။ NCA စာခ်ဳပ္အရ ႏိုင္ငံ ေရးျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတဲ့လမ္းေၾကာင္း ရရွိတဲ့အတြက္ ဒါ အားသာခ်က္တစ္ခု ျဖစ္လာတာေပါ့ေနာ္။
ဒီအပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ တစ္ႏွစ္တာကာလမွာ လက္မွတ္မထုိးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြအတြက္ နည္းလမ္း ရွာ၊ လမ္းေၾကာင္းရွာေပမယ့္လည္း ဒီကေန႔အထိ ေဆြးေႏြးေနရဆဲ၊ ညႇိေနရဆဲကာလပဲ ရွိေသးတဲ့အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ခု ေျပာလို႔မရေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ ႏွစ္တစ္ႏွစ္အခ်ိန္ကို ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး (၁၆)ဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ NCCT နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖြဲ႔ေတြ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလမွာ NCA ဆိုတဲ့စာခ်ဳပ္ကို ရရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ခါက်မွာ (၁၆)ဖြဲ႔လုံး မပါ၀င္ႏိုင္တဲ့ အားနည္းခ်က္တစ္ခု ေတြ႔ရတာေပါ့ေနာ္။
NCA တႏွစ္တာကာလမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ ပဋိပကၡေတြက က်ေနာ္တို႔ တည္ေဆာက္ရမယ့္ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ခ်ဥ္းကပ္ မႈ၊ နားလည္မႈလြဲၿပီးေတာ့ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥေတြရွိတယ္။ အဓိက က က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္ယူရမယ့္အပိုင္းက သံုးပိုင္း ရွိတာေပါ့။ အစိုးရ မွာ တာ၀န္ရွိသလို တပ္မေတာ္ဘက္အပိုင္းမွာလည္း တာ၀န္ရွိတာေပါ့။ တစ္ဖက္မွာလည္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈနယ္ေျမအတြင္းမွာ တာ၀န္ျပန္ရွိတာေပါ့ေနာ္။ အခုဆိုရင္လည္း လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ UNFC ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႔ကလည္း NLD အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ေတြ႔ၿပီးေတာ့ NCA လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ အခ်က္ (၈)ခ်က္ကို ျပန္ၿပီးေဆြးေႏြးတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ တစ္ႏွစ္တာ အေတာအတြင္းမွာ တစ္ဖြဲ႔နဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ထိေတြ႔မႈေတြ ရွိတယ္။ ပဋိ ပကၡေတြ ရွိမယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆုံး အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းေတြ ရွာႀကံၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္သြားရမယ္။
ဒီႏုိင္ငံတစ္ခုရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ မရွိတာတခုတည္းနဲ႔က အားလုံး အတူတကြ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ပုံစံကို မရႏိုင္ဘူး။ တိုင္းရင္းသားေတြ ကိုင္စြဲခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္၊ အစိုးရဘက္က ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ျဖစ္ခဲ့တာက ႏိုင္ငံေရး ေတာင္းဆိုမႈတိုက္ပြဲေပါ့ေနာ္။ ဒါကလည္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားေအာင္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ျမန္ျမန္လုပ္ သြားရေအာင္ဆိုၿပီးေတာ့လုပ္တဲ့ ဦးတည္တာျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီႏိုင္ငံရဲ႕သြားရမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပုံစံက NCA စာခ်ဳပ္အ ျပင္ တကယ့္ကို တျခားေသာအေၾကာင္းအရာအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔၊ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ကိုသြားဖို႔ ဒါက အဆင့္လိုက္အဆင့္လိုက္ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ျပည္သူလူ ထုတစ္ရပ္လုံးသိေအာင္ ခ်ျပဖို႔လိုသလို ျပည္သူတစ္ရပ္လုံးပါ၀င္မွ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရလာမွာျဖစ္တယ္။