လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ ျဖစ္ေပၚလာပုံ

ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ကရင္ျပည္နယ္ကုိ ျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္သုိ႔ ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္သည့္ သမုိင္းျဖစ္စဥ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ျပည္နယ္/တုိင္းမ်ား ဖြဲ႔စည္းထူေထာင္ရာတြင္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထုိင္ေသာေဒသကုိ ကရင္ျပည္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ပါလီမန္တြင္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားလာၾကသည္။ ၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ ခ်က္ (၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ အက္ဥပေဒ ၆၂)အရ သံလြင္ခ႐ုိင္၊ ဖာပြန္ေဒသကုိ ကရင္ျပည္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၅၂ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၅ရက္ေန႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတက ၁၉၅၂ခုႏွစ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ တုိးခ်ဲ႕သတ္မွတ္ေရး အက္ဥပေဒ ၁၉၅၂ခုႏွစ္ အက္ဥပေဒ (၁၄)ျဖင့္ သံလြင္ခ႐ုိင္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေဒသျဖစ္သည့္ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ လႈိင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ ဖားအံ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားကုိ ကရင္ျပည္နယ္အျဖစ္ ဒုတိယအဆင့္အားျဖင့္ တုိးခ်ဲ႕သတ္မွတ္ ေၾကျငာျပ႒ာန္းခဲ့ပါသည္။
၁၉၅၂ခုႏွစ္ ကရင္ျပည္နယ္ တုိးခ်ဲ႕သတ္မွတ္ေရး အက္ဥပေဒ(၁၉၅၂-အက္ဥပေဒအမွတ္ (၁၄)အရ ကရင္ျပည္နယ္ အာဏာလႊဲ ေျပာင္းရရွိမည့္အခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတက အမိန္႔ေၾကညာစာ ထုတ္ျပန္၍ သတ္မွတ္သည့္ေနရာတြင္ စတင္ အာဏာတည္ရ မည္ဟု ပါရွိသည္။

၁၉၅၄ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၅ရက္ေန႔တြင္ သထုံခ႐ုိင္မွ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ လႈိင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္ငူခ႐ုိင္မွ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တုိ႔အား အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးအပ္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၅၅ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လ (၁)ရက္ေန႔တြင္ က်ဳိကၡမီခ႐ုိင္၊ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ၾကာအင္း ဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္တုိ႔အား အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးအပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ျပည့္ႏွစ္၊ မတ္လ (၁)ရက္ေန႔တြင္ ျမ၀တီအား သီးျခားၿမိဳ႕နယ္ တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ကရင္ျပည္နယ္တြင္ လႈိင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္၊ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဖာပြန္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေကာ့ကရိတ္ ၿမိဳ႕နယ္၊ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ျမ၀တီၿမိဳ႕နယ္ဟူ၍ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း (၇)ၿမိဳ႕နယ္ ရွိလာခဲ့သည္။

၁၉၅၄ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ (၁)ရက္ေန႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီးကုိယ္တုိင္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတအိမ္ေတာ္၌ ကရင္ျပည္နယ္ အာဏာလႊဲ ေျပာင္းေရး အခမ္းအနားတစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ကရင္ျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႔သုိ႔ ဖားအံနယ္၊ လႈိင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္၊ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ား ကုိ စတင္၍အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ အာဏာလႊဲေျပာင္းခဲ့ပါသည္။ ထုိေန႔ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ျပည္ေထာင္စုႀကီးအတြင္း၀ယ္ ကရင္ျပည္နယ္ စတင္ ေပၚထြန္းလာခဲ့သည္။

ကရင္ျပည္နယ္၏ (၁)ႏွစ္ေျမာက္ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ အခမ္းအနားကုိ ၁၉၅၅ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ (၁)ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ က်င္းပေသာ ဇြန္လသည္ မိုးရြာသြန္းေနေသာလျဖစ္၍ ျပည္နယ္ေန႔အခမ္းအနားကို စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္စြာ က်င္းပရန္ အခက္အခဲမ်ားရွိခဲ့ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ကို မည္သည့္လ၊ မည္သည့္ေန႔ရက္တြင္ က်င္းပသင့္ေၾကာင္း ညႇိႏွိႈင္းခဲ့ၾကပါသည္။

ျပည္ေထာင္စု၏ တစ္ပြင့္ေသာၾကယ္အျဖစ္ တည္ရွိလာေသာ ကရင္ျပည္နယ္သည္ ျပည္နယ္ေန႔အထိမ္းအမွတ္ေန႔ကို သတ္မွတ္ ရန္ ညႇိႏွိႈင္းရာတြင္ အေျခခံ (၃)ရပ္ ေရြးခ်ယ္ရန္ သေဘာတူၾကသည္။ ယင္းအေျခခံ(၃)ရပ္မွာ
၁။ ပထမဦးစြာ သံလြင္ခ႐ိုင္ကို ကရင္ျပည္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံျပင္ဆင္ခ်က္ အက္ဥပေဒကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုးေသာ ၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၇ရက္ေန႔
၂။ ဒုတိယအႀကိမ္ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္၊ လွိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ သံေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္မွႈအာဏာလႊဲေျပာင္းေပးေသာ ၁၉၅၄ခု ႏွစ္ ဇြန္လ(၁)ရက္ေန႔
၃။ တတိယအႀကိမ္ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္အား အုပ္ခ်ဳပ္မွႈအာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးေသာ ၁၉၅၅ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ (၁)ရက္ေန႔

အထက္ပါအေျခခံ (၃)ရပ္ကိုမူတည္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ႏိုဝင္ဘာ (၇)ရက္ေန႔သည္ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ ျဖစ္ေပၚလာရန္ ႏိုင္ငံ ေတာ္သမၼတက လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး သတ္မွတ္လိုက္သည့္ မူလပထမ သုတိမဂၤလာအျဖာျဖာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာေန႔ျဖစ္ျခင္း၊ ကရင္ ျပည္နယ္ကို ေမြးဖြားသန္႔စင္ေသာေန႔ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ရာသီခ်ိန္ခါအရ ေဆာင္းဦးကာလ သာယာေသာ အခ်ိန္အခါသမယျဖစ္ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ ၁၉၅၆ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ (၂၅)ရက္ေန႔တြင္က်င္းပေသာ စုဒၵႆမ(၁၄)ႀကိမ္ေျမာက္ ကရင္ျပည္နယ္ ေကာင္စီညီလာခံ တြင္ ႏိုဝင္ဘာလ (၇)ရက္ေန႔ကို ကရင္ျပည္နယ္ေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ေလသည္။ ႏိုဝင္ဘာ(၇) ရက္ေန႔သည္ ကရင္ျပည္နယ္ သမိုင္းတြင္ ထင္ရွားသည့္ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ ျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။

ပထမအႀကိမ္ ကရင္ျပည္နယ္ေန႔ကို ၁၉၅၅ခုႏွစ္တြင္ စတင္က်င္းပခဲဲ့ပါသည္။
ကရင္ျပည္နယ္ေကာင္စီသည္ ကရင္ျပည္နယ္ကို ၁၉၅၄ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁ရက္ေန႔မွ ၁၉၆၂ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၁)ရက္ေန႔အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ခုႏွစ္ မတ္လ (၂)ရက္ေန႔တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီတက္လာသည့္အခါ ကရင္ျပည္နယ္ေကာင္စီကို ဖ်က္သိမ္း ၍ ကရင္ျပည္နယ္ ဦးစီးအဖြဲဲ႔ကို ဖြဲ႔စည္းတာဝန္ေပးအပ္ခဲ့သည္။

၁၉၆၃ခုႏွစ္တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးခ်က္အရ မုဆိုးေကာ္ကဆာ ေစာဟန္တာ သာေမႊး ေခါင္းေဆာင္ေသာ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖိတ္ေခၚခ်က္ကို လက္ခံပူးေပါင္းခဲ့သည္။ ၁၉၆၄ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၁၂)ရက္ေန႔ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီႏွင့္ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီတို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္အပိုဒ္ ၃(က)ႏွင့္ ၁၉၆၄ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၃)ရက္ ေန႔စြဲပါ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေၾကညာခ်က္အမွတ္ (၅၁)တို႔အရ ကရင္ျပည္နယ္ကို ေကာ္သူးေလျပည္နယ္ဟု ေျပာင္းလဲေခၚေဝၚခဲ့ပါသည္။

ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံျပ႒ာန္းေရးအတြက္ ျပည္လံုးကြ်တ္ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ ျပည္သူတို႔၏ (၉၁.၁၉) ရာခိုင္ႏွႈန္းက ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ၁၉၇၄ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၃ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းလိုက္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒအရ ‘ေကာ္သူး ေလျပည္နယ္’မွ ‘ကရင္ျပည္’ဟု ျပန္လည္ အမည္တြင္လာခဲ့သည္။

ကရင္ျပည္နယ္ သတင္းစဥ္(၁.၄.၁၉၈၆)၊ အတြဲ(၂၅)၊ အမွတ္(၁)မွ ေရးသားျပဳစုခ်က္ကို ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။