လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

ႏိုင္ငံ့အေရး ဥမကြဲ သိုက္မပ်က္ ခ်ီတက္ၾကေစခ်င္

ဇြန္၀သန္ ဥတုရာသီ အခ်ိန္မီ ေျပာင္းလဲလာသကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံ့အေရးအရာမ်ား ေျပာင္းလဲမႈေရခ်ိန္ကို တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုး ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မည္သည့္ေန႔ရက္၊ မည္သည့္ေနရာတြင္ မည္သည့္ ပံုစံျဖင့္ က်င္းပမည္ကို အစိုးရ၏ လတ္တေလာ ရက္ ၁၀၀ စီမံခ်က္အတြင္း မေျပာႏိုင္ေသးေသာ္လည္း ထိုႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲ အတြက္ ေမလ ၁၆ရက္မွ ၂၀ရက္ေန႔အထိ လိႈင္းဘြဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၌ ျပဳလုပ္က်င္းပခဲ့သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ တြင္ လာမည့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္သင့္သည္မ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ေကအဲန္ယူ-ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုးက ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တင္ျပသြားႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ၊ ေျမယာႏွင့္ သယံဇာတဆိုင္ရာမ်ားျဖစ္ၿပီး ထိုေခါင္းစဥ္ ပါ စာတမ္းငါးခုကို စာတမ္းမ်ား မူၾကမ္း ေရးသားျပဳစုကာ အဆိုပါ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲတြင္ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ အလားတူ ျပည္ ပေရာက္ အပါအ၀င္ အသီးသီးေသာ ကရင္အစုအဖြဲ႔မ်ားကလည္း အမ်ဳိးသားေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံ့အေရးအရာအတြက္ စာတမ္းမ်ား တင္ ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကကာ စာတမ္းမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ နယ္ပယ္အသီးသီးမွ ကရင္ေခါင္းေဆာင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက လက္ေတြ႕က် က် ေဆြးေႏြးျဖည့္စြက္ အႀကံမ်ားေပးခဲ့ၾကသည္။

အဆိုပါစာတမ္းပါ ေခါင္းစဥ္ႀကီးငါးခုစလံုးကို ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ အဓိကက်ေသာ က႑မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကၿပီး ယခုၾကားကာလႏွင့္ အနာဂတ္အတြက္ ေျဖရွင္းရမည့္ အေရးအရာမ်ားကို အေျခခံမူ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ မူ၀ါဒ(ေပၚ လစီ)မ်ားပါ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြး အတည္ျပဳခဲ့ၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲသည့္ ၾကားကာလ၌ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ပါ၀င္ေနသည့္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကိစၥရပ္မ်ားကို ညႇိ ႏိႈင္းေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ရန္မွာ ဦးစြာ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ငန္းျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္အစိုးရလက္ထက္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား-EAOs ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ပူး တြဲေကာ္မတီ-UPDJC ၏ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲမွ သံုးသပ္အတည္ျပဳခဲ့သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား (National Level Political Dialogues)ကို EAO တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းအားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားစုေပါင္း၍ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အေၾကာင္းအရာလိုက္၊ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးခ်င္းစီအလိုက္ႏွင့္ ေဒသအလိုက္စုဖြဲ႔ၿပီး က်င္းပသြားမည္ဟုလည္းပါရွိသည္။

ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္ အခန္း(၄)၊ အပိုဒ္(၄.၁)အရ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ပထမအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ က်င္းပရမည္ဟု အေျခခံလမ္းညႊန္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔အ ျပင္ ေမလ ၂၇-၂၈ရက္ေန႔မ်ားက ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပၿပီးခဲ့သည့္ UPDJC အစည္းအေ၀းတြင္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ တစ္ႏုိင္ငံ လံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္(NCA)ကို လက္မွတ္မထိုးေသးသည့္ EAO အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို အစိုးရအေနျဖင့္ ဇြန္လအ တြင္း လိုက္လံေတြ႕ဆံုသြားမည္ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ အႀကိဳျပင္ဆင္ေရးေကာ္မတီက ဆိုသည္။

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္ေစ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ေစ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေဆာင္ ရြက္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ တိုင္းရင္းသားအစုအဖြဲ႕မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း၊ အစိုးရအစုအဖြဲ႕မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီ မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း၊ လူထုအေျချပဳ အရပ္ဖက္အစုအဖြဲ႔မ်ားကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း စသည္ျဖင့္ ပါ၀င္သင့္ ပါ၀င္ထိုက္သူမ်ား အားလံုး မက်န္ေစဘဲ၊ အေဆာတလ်င္ မဟုတ္ဘဲ တစ္ဆင့္ခ်င္း ေဆြးေႏြးသြားမွသာလွ်င္ ထိေရာက္သည့္ ေျပာင္းလဲမႈ ရလဒ္ကို ရရွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထိုနည္းတူ ေအာက္ေျခက်ေသာ အေျခခံမူမ်ားႏွင့္အညီ ျပည္သူလူထုကို ရွင္းလင္းစြာ နားလည္သိရွိေစၿပီး ၎တို႔၏ သေဘာထားမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ေကာက္ခံရယူ၍ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုး အားႀကိဳးမာန္တက္ ပါ၀င္ ပူးေပါင္းမွသာ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုသို႔ လွမ္းခ်ီႏုိင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ႐ႈျမင္မိပါသည္။