Home အျမင္သေဘာထား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဘယ္လုိတည္ေဆာက္သင့္သလဲ သူတို႔အျမင္

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဘယ္လုိတည္ေဆာက္သင့္သလဲ သူတို႔အျမင္

649

ဧၿပီ ၂၇ ရက္၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ

ကရင္သတင္း႒ာန-KIC က ဦးေဆာင္ၿပီး “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဘယ္လုိတည္ေဆာက္ သင့္သလဲ” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕၊ ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အေခ်အတင္ စကားဝိုင္း (Debate) အစီအစဥ္က ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ အျမင္သေဘာထားကို ျပန္လည္ေကာက္ႏုတ္တင္ျပလိုက္ပါတယ္။

ပဒုိ ေစာသမိန္ထြန္း – ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ (ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္း႐ုံး KNU)

SawThamin Tun
က်ေနာ္တို႔ KNU အေနနဲ႔ကေတာ့ ၂၀၁၂ ေလာက္ကတည္းက ဖားအံမွာ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးကို လုပ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ပဏာမအပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ထိုးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေနစၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အၿမဲတမ္း ဆက္သြယ္သြားလာမႈ ရွိပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို အၿမဲတမ္း ဆက္ဆံမႈ ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သင့္ျမတ္ေရး ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ သင့္ျမတ္ေရးအျပင္ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ သင့္ျမတ္ေရးကလည္း သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။

အဲဒီိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိုလုပ္လာတာ ေစာဘဦးႀကီး လက္ထက္ကတည္းက အင္းစိန္တိုက္ပြဲ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၄ ရက္နဲ႔ ၈ ရက္ၾကားမွာ ေစာဘဦးႀကီးနဲ႔ ဦးႏု ေတြ႔ေတာ့လည္း လက္နက္ခ်ခိုင္းတာပဲ။ အဲဒီမွာလည္း မသင့္ျမတ္လို႔ ပ်က္ခဲ့ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်ိန္ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရနဲ႔ တိတ္တိတ္ပုန္းေဆြးေႏြးပြဲမွာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႔ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါလည္း အဆင္မေျပဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ေဆြးေႏြးရတာ တစ္ဖက္သတ္ အုပ္နင္း ထားသလိုျဖစ္ၿပီး တန္းတူမႈမရွိဘူး။

၁၉၆၃ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ တျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးၿပီးမွ လုပ္တဲ့ဟာကလည္း တစ္ဖက္သတ္ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈျဖစ္ေနေတာ့ ဒါလည္း ပ်က္တာပဲ။ အဲဒီကေန ၁၉၉၅-၉၆ ခုႏွစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔ လက္ထက္မွာလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲကလည္း သူတို႔ဘက္က ႀကိဳတင္ေဘာင္ခတ္ၿပီးေတာ့မွ ေဆြးေႏြးေတာ့ ဒီေဘာင္ကို က်ေနာ္တို႔လက္မခံႏိုင္ေတာ့ ဒီမွာလည္း ပ်က္တာပဲ။ ၂၀၀၄ခုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔နဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေတြ႔တဲ့ ေနရာမွာလည္း ဘာေဘာင္မွ မထားပဲနဲ႔ လုပ္တယ္။ အဆင္ ေတာ္ေတာ္ေျပတယ္။ အဲဒီမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔ အေရးယူခံရတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမလည္း ေဆး႐ုံတက္ရတယ္။

အခု ဦးသိန္းစိန္္ အစိုးရလက္ထက္က်ေတာ့ သူက စိတ္ရွည္တယ္။ တန္းတူမႈထားတယ္။ သူတို႔ အေတြးအေခၚ ေတြကို ေျပာင္းလဲၿပီးေတာ့မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္တယ္။ ဒီကေန႔ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္က ဦးဆံုးလုပ္ရမွာက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးပဲ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဟာ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္မွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး စုေတြရဲ႕လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အစည္းအေသးေလးေတြ ကေန အင္အားေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ရွိတဲ့အတြက္ စစ္မွန္တဲ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲ ေရးျဖစ္ဖို႔ဟာ သိပ္ကို အေရးႀကီးဆံုးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဖားအံမွာ လက္မွတ္ထိုးတာ ပဏာမအပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္ၿပီး ေနျပည္ေတာ္မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔လက္မွတ္ထိုးတာ တျပည္လံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ခက္တာက ၈ဖြဲ႔ပဲ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလိုလက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ေနရာမွာ တခ်ဳိ႕ေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက အားလံုးပါမွ လက္မွတ္ထိုးႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့ အခါက်ေတာ့ အစိုးရကလည္း အားလံုးကို ထည့္မတြက္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ KNU အေနနဲ႔ကေတာ့ အားလံုးမပါႏိုင္ရင္ေတာင္ တစ္ဝက္ျဖစ္ရင္ ထိုးမယ္ဆုိ ၿပီးေတာ့ ၈ ဖြဲ႔နဲ႔ ထိုးလိုက္တာ တစ္ပိုင္းေတာ့ ေအးသြားတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ တျပည္လံုး မေအးေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ ခိုင္မာတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို မျဖစ္ေသးဘူး။

က်ေနာ္တို႔ ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြမွာလည္း ကြဲျပားမႈေလးေတြရွိေတာ့ ျပန္လည္းပူးေပါင္းဖို႔က KNU အေနနဲ႔ ဘာမွမခြဲျခားထားပါဘူး။ ျပန္လည္ပူးေပါင္းဖို႔အတြက္လည္း စီစဥ္ေနပါတယ္။ စီစဥ္တဲ့အခါမွာလည္း ဟိုး ၁၉၄၉ခုနွစ္က လုပ္ခဲ့ဖူးတဲ့ ကရင္တပ္ေပါင္းစု ပံုစံမ်ဳိးတခ်ဳိ႕က လုပ္ခ်င္တယ္။ အဲဒီတုန္းကဖြဲ႔တာက ဘာမား ႐ုိင္ဖယ္က ကရင္ေတြ ကရင္႐ုုိင္ဖယ္ကရင္ေတြ ရဲေတြ အဲလိုအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြရွိလို႔ တစ္စုတစ္စည္းတည္းျဖစ္ေအာင္ ဖြဲ႔တာ။ အခုက ကိုယ့္အထဲက ခြဲထြက္သြားတဲ့ဟာေတြျဖစ္ေတာ့ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းဖို႔ KNU အေနနဲ႔ အၿမဲဆီးႀကိဳေနပါတယ္။

မန္းမင္းရဲေထြး – အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ၁ (ကရင္အမ်ဳိးသားပါတီ KNP)

Mahn Min Ye Htwe
ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြ အဲ့ဒီမတုိင္ခင္ ပထမ က်ေနာ္တုိ႔လုပ္ရမွာက ဘာလဲဆုိေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူသားေတြရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္ေတြက ဘာလဲဆုိတာပါပဲ။ အဲ့ဒါေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ျပင္ဆင္ လုပ္ရပါမယ္။ လူေတြဟာ လူ႔အဖြ႔ဲအစည္းပဲျဖစ္ျဖစ္ လူတစ္ဦးခ်င္းပဲျဖစ္ျဖစ္ တရားဥပေဒ ရဲ႕ေအာက္မွာ လုံၿခဳံမႈ ရွိရပါမယ္။ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ လူမႈဖူလုံေရး ဥပမာ-အစားအစာ၊ ေရေကာင္းေရသန္႔၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ စတာေတြအတြက္ လုိအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ အသိအမွတ္ျပဳေရး။ သူတုိ႔ရဲ႕ ဓေလ့စ႐ုိက္ ထံုးစံေတြကုိ အသိအမွတ္ျပဳရမယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာပုိင္ဆုိပုိင္ခြင့္ ရွိရမယ္ဆုိတဲ့ အသိအမွတ္ျပဳခံရေရး နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိတာ ပထမ ျပည့္စံုရပါမယ္။ အဲ့ဒီလူ႔အခြင့္အေရးေတြ အသိအမွတ္ျပဳေရးေတြ အားလုံး ျပည့္စုံမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆုိတဲ့ေနရာမွာလည္း သမုိင္းအမွန္ေတြ အမွန္တရားေတြကုိ သိရွိဖုိ႔ လုိ္အပ္ပါ တယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ေနရာမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္လူမ်ဳိးေတြ ဘာေၾကာင့္ လက္နက္ကုိင္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ရတာလဲ အဲ့သမုိင္း အမွန္ေတြ၊ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္က ေျပာထားခဲ့တာေတာ့ ျပည္နယ္လုိခ်င္လုိ႔ သူပုန္ထခ်င္လုိ႔ ေသာင္းက်န္းခ်င္လုိ႔ အဲ့လုိ သမုိင္းေတြမွာ ေရးထားခဲ့တယ္။

အဲဒီသမုိင္းအမွန္ေတြကုိ သိရမယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔ သွ်မ္းေတြ လက္နက္ကုိင္ရတာလဲ၊ ကရင္ေတြ လက္နက္ကုိင္ ရတာလဲ၊ ကခ်င္ေတြ လက္နက္ကုိင္ရတာလဲ၊ အဲ့ဒီသမုိင္း အမွန္ေတြကုိသိမွ ဘယ္သူက မွားလဲ မွန္လဲဆုိတာကုိ သိမွသာလွ်င္ ဒီအမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကုိ သိရပါမယ္။ ေမတၱာတရားလည္း ရွိရပါမယ္။ တစ္ဖက္နဲ႔ တစ္ဖက္ ေလးစားရမယ္။ စာနာေထာက္ထားမႈ ရွိရပါမယ္။ ခံစားခဲ့ရတဲ့ ေဝဒနာေတြကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ကုစား ေပးရပါမယ္။ အျပန္အလွန္ နားလည္မႈ ရွိရပါမယ္။ ဒါက အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ တစ္ခါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုိတဲ့ေနရာမွာ လိုအပ္တာက တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး ရွိရမယ္။ ေနာက္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကုိ လုပ္ဖုိ႔နဲ႔ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ရပါမယ္။ အားလုံးဥပေဒေအာက္မွာ ရွိၾကဖုိ႔၊ ဥပေဒအထက္မွာ ဘယ္သူမွ မရွိၾကဖုိ႔က အင္မတန္မွ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အစုိးရသစ္ေတြ ေပၚေပါက္လာရမယ္။ တရားမွ်တတဲ့ စီးပြားေရးေဖာ္ေဆာင္မႈေတြလည္း ရွိရမယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပဋိပကၡကေန အသြင္ကူးေျပာင္းၿပီး လူမႈအဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ရမယ္။ ျပန္လည္ၿပီး အက်ဳိးစီးပြားျဖစ္ထြန္းေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆာင္းရြက္ရမယ္။ အဲ့ဒါမွ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ရမယ္။ ဒီေန႔လုပ္ခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ အဲ့ဒီ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ျပည့္စုံလား မျပည့္စုံဘူးလားဆုိတာနဲ႔ ဒီေန႔ျပန္လည္းသင့္ျမတ္ေရးကုိ ေခါင္းစဥ္တည္တဲ့ေနရာမွာ NLD အစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ကုိပဲ ဦးတည္ေနၾကတယ္။ အဲ့ေတာ့ NLD အစုိးရနဲ႔ လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဘယ္လုိသင့္ျမတ္ေအာင္ လုပ္မလဲဆုိတာ အဲ့ဒီက ပြတ္တုိက္မႈေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈေတြက အေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း နယ္ေျမစုိးမုိးမႈေတြ ဆက္ရွိေနမယ္ဆုိရင္ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ထိပ္တုိက္ေတြ႔ၿပီးေတာ့ တုိက္ပြဲေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ တပ္မေတာ္က စုိးမုိးသိမ္းပုိက္ထားတဲ့ ေနရာကေန ဆုတ္ခြာဖုိ႔က အင္မတန္မွလည္း အေရးႀကီး လွပါတယ္။ ဒီေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရ ဖုိ႔ဆုိရင္ တရားမွ်တတဲ့ ျပန္လည္တည္ေဆာက္မႈေတြျပဳလုပ္ရမယ္။ ပဋိပကၡ ကေနၿပီးေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ဥပမာ တုိက္လာခုိက္လာခဲ့ၾကတာကေန အသြင္ကူးေျပာင္းၿပီးေတာ့မွ အားလုံး ခ်စ္ခ်စ္ၾကည္ၾကည္လက္တြဲၿပီးေတာ့ ကုိယ့္တုိင္းျပည္အတြက္ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္နဲ႔ အားလုံးဝိုင္းၿပီး လုပ္ၾကရမယ္။ ကုိယ့္အမ်ဳိးသားေရးအတြက္လည္း ဒီစိတ္ဓါတ္အတုိင္း သြားရမယ္။ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးမွာလည္း သမုိင္းအမွန္ကုိ သိရမယ္။ သမုိင္းအမွန္ကုိသိမွ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ နားလည္မႈ ရွိလာမယ္။ ခြင့္လြတ္မႈ ရွိၾကမယ္၊ စာနာနားလည္မႈ ရွိၾကမယ္။ ေနာက္ၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ဆီကေန သင္ယူရမယ္။ မွတ္သားၾကမယ္ဆုိရင္ ယုံၾကည္မႈေတြရလာၿပီး အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကုိ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မန္းသိန္းေဇာ္ – ဒါ႐ုိက္တာ (သြီးလူမႈဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကြန္ရက္)

Mahn Thein Zaw
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနွင့္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုုလိုု႔ရွိရင္ ဒီနိုုင္ငံေတာ္နဲ ့ တိုုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုုင္ေတြ အားလံုုး ပါဝင္ခ်ဳပ္ဆိုုထားတဲ့ NCA ေပါ့ေနာ္။ NCA ပါ အခ်က္အလက္ေတြကိုု လိုုက္နာဖိုု႔ လိုုမယ္ေပါ့။ နွစ္ဖက္စလံုုုုးက လက္ရွိ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလိုု႔ ေျပာတဲ့အခါက်ေတာ့ စစ္တပ္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ ေျပာင္းလဲျခင္းမိ်ဳး လုုပ္ဖို႔ လိုမယ္။ ဥပမာ … စစ္တပ္ေတြ အားလံုုးျပန္႐ုတ္သိမ္းတာမ်ိဳး၊ ကာခ်ဳပ္ကေနၿပီး အမိန္႔ ထုုတ္တာမ်ိဳး၊ တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာတာတုိ႔ကိုလုပ္ၿပီး စစ္တပ္ေတြ အားလံုးေနာက္ျပန္ဆုတ္ခိုင္းတာတိုု႔ ကိုယ့္တပ္ေနရာ ကိုယ္ျပန္လာေနခိုုင္းတာတို႔ကုိ အဓိကထားၿပီး လုပ္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။

စစ္တပ္သည္ ပြင့္လင္းျမင္သာၿပီး ထင္သာျမင္သာရွိတဲ့ ေျပင္းလဲျခင္းမ်ိဳးကိုု သူ႔ဘက္ကသာ အရင္ဦဆုုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုုင္ေတြဘက္ကေတာ့ ယံုုၾကည္မႈအတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ ရလာမယ္လိုု႔ က်ေနာ့္ ယံုုၾကည္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က အပစ္ရပ္နယ္ေျမေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသား နယ္ေျမေတြမွာ အေကာင္ထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ဖြြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြကိုု ရပ္ဖိုု႔ လိုမယ္လို႔ က်ေနာ္တိုု႔ အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုုေတာ့ တဖက္က ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိေနတယ္။ ခိုင္မာတိက်တဲ့ စာခ်ဳပ္ ဆိုထားတာ မဟုတ္ေသးဘဲနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို လုပ္ေနတာဆိုေတာ့ ဒါဟာ ႏုိင္ငံေရးအရေရာ စစ္ေရး အရေကာ ၾကည့္ရင္ ဒါဟာ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈမရွိတဲ့ လုုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုေပါ့။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔ ျပည္သုူလူထု တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ျမင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ကရင္အမ်ဳိးသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုုရင္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး Unity နဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔ ကရင္လက္နက္ကိုင္ေတြအားလုံး နံပါတ္တစ္၊ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေကဘီေအ ကိုပဲ ေမးေမး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီကိုုပဲေျပာေျပာ သူတို႔သည္လည္း ဘယ္သူ႔ မူဝါဒကိုု အသံုးျပဳသလဲဆိုုေတာ့ ေစာဘဦးႀကီးရဲ႕ မုူဝါဒလို႔ပဲ သူတုိ႔က ေျပာဆိုုေနၾကတယ္။ ဒါဆိုုရွင္းတယ္။ မူတူတဲ့အတြက္ ဘာမွမေပါင္းႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ မိခင္ ေကအဲန္ယူကပဲ ခြဲထြက္သြားတယ္၊ မိခင္ ေကအဲန္ယူရဲ႕ အရိပ္ေအာက္မွာ ျပန္လည္ခိုလႈံတာဟာ ျပႆနာမရွိဘူးလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ျမင္တယ္။ စိတ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ အတၱေတြမာနေတြ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဟာ လြယ္လြယ္ေလး ဘာမွ ခက္တာမဟုုတ္ဘူး။ သူတုိ႔ လက္ရွိဦးေဆာင္ေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အတၱေတြ၊ မာနေတြ၊ အစြဲေတြ ဆက္ႀကီးေနမယ္ဆိုလုိ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အမ်ိုဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ရလာမယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး မရွိရင္လည္းပဲ က်ေနာ္တို႔ ကရင္အမ်ဳိးသားေတြ ေတာင္းတ ေနတဲ့ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တတဲ့ ဖယ္ဒရယ္ဆိုတာလည္း ရဖို႔က အလွမ္းေဝးသြားဖို႔ပဲ ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္သံုးသပ္ခ်င္တယ္။

ေနာ္ဒါးဒါး – ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ (ကရင္အမ်ဳိးသမီးအစည္းအ႐ံုး KWO)

Naw Dah Dah
က်မအျမင္ေျပာရရင္ေတာ့ အခုၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္တဲ့ ၅ ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ ဘာေတြရွိလဲဆိုရင္ လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ခဲ့တာ အားသာခ်က္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလို႔ က်မတို႔ေျပာလိုက္မယ္ ဆိုရင္ တစ္ဖြဲ႔တည္း ၿငိမ္းခ်မ္းတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ တစ္တိုင္းျပည္လုံးၿငိမ္းခ်မ္းတာကို လိုခ်င္တယ္။ အခု တျခား ျပည္နယ္ေတြမွာ မၿငိမ္းခ်မ္းေသးဘဲ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတယ္။

အခုတက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္ကို က်မတို႔ ယံုတယ္။ အရင္ဆံုး လုပ္ရမွာက ယံုၾကည္မႈတည္ ေဆာက္ရမယ္လို႔ က်မျမင္တယ္။ အစိုးရသစ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကို္င္အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး ယံုၾကည္မႈ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ေသးဘူးဆိုရင္ က်မတို႔ လိုခ်င္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ရအံုးမွာ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တစ္စိတ္တစ္ေဒသအားျဖင့္ ကရင္ျပည္နယ္ႀကီး အခုၿငိမ္းခ်မ္းေနတာကို ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလို႔ ေျပာလို႔ မရေသးပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုၿငိိမ္းခ်မ္းေနတာေလးကို ေရရွည္ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔က လူထုေတြ KNU နဲ႔အစိုးရသစ္ အျပင္ အစိုးရေဟာင္းမွာလည္း အမ်ားႀကီးတာဝန္ရွိပါတယ္။

လက္ရွိအေျခအေနမွာ အစိုးရသစ္နဲ႔ အစိုးရေဟာင္းရဲ႕ စပ္ကူးမတ္ကူးကာလလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေျပာင္းလဲခ်ိန္ တန္ၿပီဆိုၿပီး တက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲလာတာေတြေတာ့ ေတြ႔ေနရၿပီ။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ က်မတို႔လိုခ်င္တာက လူအခြင့္အေရးေတြ၊ ဥပေဒအထက္မွာ ရွိေနတဲ့လူေတြလည္း ရွိေနတုန္းျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔လိုခ်င္တာ လူတိုင္းအတြက္ အကာအကြယ္ေပးနိုင္မယ့္ ဥပေဒျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးအတြက္လည္း ဒီဥပေဒေတြက အေရးႀကီး အရာတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ က်မေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ကရင္ျပည္နယ္မွာ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါးကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္မွတ္ထိုးလိုက္လို႔ ျပည္သူေတြ လြတ္လပ္သြားလာလို႔ရတဲ့အခါမွ မူးယစ္ေဆး၀ါးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ဆိုးက်ဳိးတစ္ခုေပါ့။ ကရင္ျပည္နယ္ထဲမွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြလည္း စံုတယ္။ မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းတဲ့ သူေတြကလည္း ဒီကရင္လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔လည္း တခ်ဳိ႕ဆက္ႏြယ္မႈရွိတယ္လို႔ သိရတဲ့အခါက်ေတာ့ လက္မွတ္ထိုးတာ ျပည္သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရးကိစၥေတြ လုပ္ရမယ့္အစား ဒီမူးယစ္ေဆးဝါး ကိစၥကို ျပန္ၿပီး လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ တကယ့္တကယ္လုပ္ရင္ က်မတို႔ကရင္အခ်င္းခ်င္းပဲ မ်က္ႏွာနာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မၿငိမ္းခ်မ္းခင္ကေတာ့ စစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာသမွ်ကို အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔လည္း ခံစားခဲ့ရသလို အခုလို အခ်ိန္က်ေတာ့ အဲလိုမူးယစ္ေဆး၀ါးျပသာနာေတြဟာလည္း အခုနကေျပာသလို ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး မရွိေသးသမွ်ေတာ့ ဆက္ၿပီး ခံစားေနရဦးမွာပဲ။ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလို႔ ေျပာလို႔ရွိရင္လည္း စစ္တပ္ေတြက အေျပာင္းအလဲမရွိဘူး။ တပ္ေတြကို တိုးခ်ဲ႕ခ်င္တိုင္းတိုးခ်ဲ႕ေနၿပီးးေတာ့ ဒီဘက္ကေတာ့ဘာမွ မတိုးခ်ဲ႕ရဘူး။ ဒါလည္း ျပႆနာတစ္ခုပဲ။ ဒါေတြ ဘယ္သူ႔မွာ တာဝန္ရွိလဲ။ ဒါေတြကို လူထုေတြမ်က္ေျခမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနရမယ္။ ေထာက္ျပေနရမယ္။ က်မတို႔လူထုေတြ အမ်ိဳးသမီးေတြ မပါရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးက ဘယ္ေတာ့မွ မျဖစ္လာဘူးလို႔ က်မျမင္ပါတယ္။

က်မအေနနဲ႔ ပထမဆံုးေတာင္းဆိုခ်င္တာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အမွန္တကယ္လိုခ်င္တဲ့စိတ္က လူတိုင္းမွာ ကိန္းဝပ္ေနရမယ္။ တကယ္လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ တကယ္ႀကိဳးစားၾကမွာပဲ။ တခ်ဳိ႕က ပါးစပ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေျပာၿပီး တကယ္မလိုခ်င္တဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနတုန္းပဲ။ ေနာက္တစ္ခုေျပာခ်င္တာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလိုခ်င္ရင္ က်မတို႔အမ်ိဳးသမီးအသံကိုလည္း နားေထာင္ေပးဖို႔လိုအပ္တယ္။ က်မတို႔အမ်ိဳးသမီးေတြက စစ္ကို ဖန္တီးေနတဲ့ သူေတြ မဟုတ္ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အစဥ္တစိုက္လိုလားေနတဲ့ သူေတြသာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆံုး ေျပာခ်င္တာက လူတိုင္းက စစ္မွန္တဲ့ေစတနာေတြ ထားရွိၿပီးေတာ့မွ ယံုၾကည္မႈကို ေလးေလးနက္နက္ တည္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ က်မတိုက္တြန္းခ်င္တယ္။

မန္းထြန္းေဝ (ေတာင္သူလယ္သမားႏွင့္ စားေသာက္ကုုန္ထုုတ္လုုပ္ငန္း အလုုပ္သမားမ်ားသမဂၢ ေကာ္မတီဝင္)

Mahn Tun Wai
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးကုိ ဘယ္လုိတည္ေဆာက္သင့္သလဲဆုိတဲ့ ေနရာမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္နယ္ ၇ ခုရွိတဲ့ အထဲမွာ ၄ခုေလာက္ေတာ့ က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တယ္။ ေရာက္ခဲ့တဲ့ အထဲမွာ က်ေနာ္ဘာေတြ႔ရသလဲဆုိေတာ့ အေၾကာက္တရားပဲ။ အဲ့ေတာ့ အဲ့ျပည္သူေတြရဲ႕ဘဝက ဘာနဲ႔တူလဲ ဆုိေတာ့ ဆူးၾကားထဲက သီးေနတဲ့ ဘူးေလးနဲ႔ တူတယ္။ အသံက်ယ္က်ယ္ေလး ေျပာလုိက္ကတည္းက ေၾကာက္လန္႔ေနတယ္ေပါ့။ အဲ့ဘဝက လြတ္ေျမာက္ေစခ်င္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ဘယ္ေလာက္ လိုခ်င္လဲဆုိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ အစားအေသာက္လုိပဲ စာေလာင္မြတ္သိပ္ေနတယ္။ ဒါကိုလည္း အစုိးရက သိရွိေနဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္တဲ့အခါ ဘာလုိအပ္သလဲဆုိေတာ့ မာန္မာန မစၨရိယစိတ္သုံးခုက လြတ္ကင္းႏုိင္ဖုိ႔က အထူးကုိ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြကလည္း ဒီကိစၥမွာ ေမတၱာတရားေရွ႕ထားဖုိ႔ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးဆုံး အခ်ိန္အခါလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္ေတြလည္း လြန္ေျမာက္ေနပါၿပီး။ က်ေနာ္တုိ႔ သားေတြသမီးေတြကလည္း ဒီအတုိင္းပဲ ေခတ္မမွီတဲ့ဘဝက ေနပဲေနထုိင္သြားရေတာ့မွာလားလုိ႔ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကုိ တည္ေဆာက္တဲ့ ေနရာမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ဆႏၵအရ ဘာအလုိအပ္ဆုံးလည္းဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ လူမ်ဳိးစြဲ၊ ဘာသာစြဲ၊ ပုဂၢဳိလ္စြဲ၊ ဝါဒစြဲ၊ ေဒသစြဲ အဲဒီအစြဲေတြ လြတ္ကင္းမွသာလ်င္ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယုံၾကည္တယ္။ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ အဆင့္မီတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ျဖစ္ေပၚဖုိ႔ လုိတယ္။ အဲ့ဒီလုိအဆင့္မီသလုိ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြ အသိတရားေနာက္က လုိက္လာဖုိ႔ လုိတယ္။ အဲ့လုိ ႏွစ္ခုေပါင္းစပ္မွပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပုိၿပီး အက်ဳိးရွိမယ္။ ဥပေဒတစ္ခုတည္း ခုိင္မာေနလုိ႔လည္း မၿပီးဘူး။ အဲ့ဒီဥပေဒေတြကုိ ျပည္သူအေပါင္းက သိေနဖုိ႔ လုိတယ္။ အဲ့လုိ မသိခဲ့ပဲ လုပ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အေပၚပုိင္းေလာက္မွာပဲ ၿပီးေလာက္မယ္။ ျပည္သူက မသိခဲ့ဘူးဆုိရင္ ဆုိးယက္တုိက္ခုိက္မႈ၊ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ရွိေနအုံးမယ္။ အဲ့ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ေတြ တစ္ဦးကုိတစ္ဦး အျပန္အလွန္ ေျပာစကား နားေထာင္ၿပီး ေလးစားလုိက္နာၾကမယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ လိုလားေနတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ျပန္လည္ ရရွိၾကမွာပါ။