လူ႔အခြင့္အေရး  •  တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရး  •  ဒီမိုကေရစီေရး

က႑ေပါင္းစုံမွာ အဘက္ဘက္က ပါဝင္ႏုိင္တဲ့ လူငယ္ေတြကို ျမင္ေတြ႔ခ်င္တယ္

?

(လူငယ့္အသံ)

ဧၿပီ ၂၆ ရက္၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္။ ေကအိုင္စီ
ကရင္ျပည္နယ္မွာ အစုိ္းရစစ္တပ္နဲ႔ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြ တုိက္ပြဲျပင္းထန္ေနခ်ိန္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ေလာက္က ပစ္ခတ္မႈေတြအၾကား ပညာကုိ ခက္ခက္ခဲခဲသင္ယူခဲ့ရသူ ေစာရွားေဖာင္အြာတစ္ေယာက္ လက္ရွိမွာ ကရင္ျပည္နယ္ရဲ႕ အသက္ငယ္ဆုံး လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးျဖစ္လာပါတယ္။

အဖ မန္းေထြးနဲ႔ အမိ ေနာင့္ဟြန္ရဲ႕ သားသမီးေလးဦးအနက္ သားေထြးျဖစ္သူ ေစာရွားေဖာင္အြာဟာ ငယ္စဥ္ဘဝက ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္အၾကား သူျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ သူရဲ႕ငယ္စဥ္ဘဝ အေျခအေနမွန္ကုိ အခုလုိ ေျပာျပပါတယ္။

“ေနာင္ႏုိင္းရြာမွာေပါ။ အဲ့အခ်ိန္တုိ္က္ပြဲေတြက တအားျပင္းထန္ေနတာ။ ေက်ာင္းတက္ေနရင္း တုိက္ပြဲျဖစ္ရင္ ေက်ာင္းကုိ လနဲ႔ခ်ီ ပိတ္လုိက္ရတယ္။ တတိယတန္းအထိ ေနခဲ့တယ္။ တုိက္ပြဲေတြ တအားျပင္ထန္လာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မိသားစု ၿငိမ္းခ်မ္းေနတဲ့ သာမညဘက္ကုိ ေျပာင္းလာတယ္။ တတိယတန္းကေန ေက်ာင္းဆက္ တက္ေပမဲ့ ေျပာင္းလာခါစ အုိးပုိင္အိမ္ပုိင္မရွိေသးတဲ့ က်ေနာ္အတြက္ေတာ့ အရမ္းကုိ ခက္ခဲခဲ့ပါတယ္”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္က စၿပီး သူရဲ႕ မိဘနဲ႔အတူ အစ္ကုိေစာေက်ာ္ထီ၊ ေစာဒါးေနာင္ႏွင့္ အစ္မနန္းေဆာင္ေဖာ့ဒီတုိ႔ ေကာ့ကရိတ္ၿမဳိ႕နယ္၊ အံဖႀကီးေက်းရြာအုပ္စု၊ ေနာင္ႏုိင္းေက်းရြာကေန သာမညေက်းရြာသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ လာခဲ့တာပါ။ တတိယတန္းကစလို႔ သာမညႏွင့္ ဆယ္မုိင္ခန္႔ေဝးသည့္ ဝဲကရင္ေက်းရြာသုိ႔ အသြားအျပန္ ေျခလ်င္နဲ႔ ဆယ္တန္းေအာင္သည္အထိ ပညာဆည္းပူးခဲ့ရတာပါ။

သို႔ေပမဲ့ ဆယ္တန္းေအာင္သည့္တိုင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ တစံုတရာ မရွိခဲ့ပုံနဲ႔ အဲ့ဒီေခတ္က ပညာစနစ္နိမ့္က်ပုံကုိ သူျပန္ေျပာတာက “ဆယ္တန္းေအာင္ခဲ့တာေတာင္မွာ က်ေနာ့္တုိ႔မွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရည္မွန္း ခ်က္ေတြ မရွိခဲ့ဘူး။ အဲ့ေခတ္က ဆယ္တန္းေအာင္ရင္ ဘာတက္၊ ဘာလုပ္လုိ႔ရတယ္ဆုိတာကုိ အသိပညာေတြ ႀကိဳတင္ျပ႒ာန္းထား တာေတြ မရွိဘူူး။ ေက်ာင္းမွာ သင္ျပခဲ့တာလည္း ဆယ္တန္းေအာင္ရင္ ဒါေတြ တက္လုိ႔ရတယ္ဆိုတာလည္း မရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔က အဲ့ဒီဘက္မွာ အရမ္းအလွမ္းေဝးတယ္။ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ကလည္း အရမ္းခက္ခဲတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီလုိနဲ႔ ၂၀၀၁ခုႏွစ္တြင္ ဆယ္တန္းေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္ ကြန္ပ်ဴတာတကၠသုိလ္(ေပါင္းကူး)ႏွင့္ ပထဝီဝင္ ဘာသာရပ္နဲ႔ အေဝးသင္တကၠသုိလ္ႏွစ္ခုကုိ ၂၀၀၂ခုႏွစ္မွာ ဆက္တက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိသားစုရဲ႕ အေထာက္အပံ့နဲ႔ ေက်ာင္းဆက္မတက္ႏုိင္ဘဲ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ အျပင္ထြက္ၿပီး စားပြဲထုိး၊ လုိင္းကား ေနာက္လုိက္၊ ကားေမာင္းသမား စတဲ့ က်ဘမ္းအလုပ္လုပ္ရင္း ၂ႏွစ္ေက်ာင္းနားခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္း ၂၀၀၆-၂၀၀၇ မွာ အေဝးသင္ကုိ ဆက္မတက္ဘဲ ကြန္ပ်ဴတာတကၠသုိလ္တစ္ခုတည္းကိုသာ ဆက္လက္ဆည္းပူးၿပီး (B.C.Tech)ဘြဲ႔ကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။

ေက်ာင္းၿပီးသြားတဲ့ေနာက္မွာ NGOs အဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္သည့္ Karen Development Network (KDN)မွာ ေဒသႏၱာရစီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာအျဖစ္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ NGOs အဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္တဲ့ အာဒရာ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းထဲကို ဆက္လက္ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအလုပ္ေတြ လုပ္ေဆာင္ရင္း သူဟာ ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္ဝင္စားတဲ့ လူငယ္တစ္ဦးျဖစ္တာနဲ႔အညီ ၂၀၁၂ခုႏွစ္ကစလို႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ထဲကို ဝင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာ ၈ရက္ေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမဳိ႕နယ္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၁၂)မွာ NLD အမတ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ေရာက္အေရြးခံခဲ့ရာမွ အႏုိင္ရရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိ အသက္(၃၂)အရြယ္မွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးျဖစ္လာသလုိ NLD မွ ကရင္ျပည္နယ္၊ လူငယ္လုပ္ငန္း အဖြဲ႔တာဝန္ခံတစ္ဦးအျဖစ္လည္း တာဝန္ယူေနရပါတယ္။

ယေန႔ေခတ္ လူငယ္မ်ားအေပၚ သူရဲ႕အျမင္က “က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ လူငယ္က အမ်ားဆုံးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ယေန႔ ေခတ္လူငယ္ေတြက ႏုိင္ငံေရးတက္ႂကြမႈအပုိင္းေတြမွာ စီးပြားေရး အခန္းက႑ေတြမွာပါဝင္မႈက တအားနည္းေနေသးတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ လူငယ္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက အေပ်ာ္အပါးဘက္မွာ လုိက္စားတာ၊ ေနာက္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပုံမွာ လူငယ္ေတြ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ဖုိ႔ အသက္ကန္႔သတ္ထားတာေတြ ရွိတယ္။ ဒီထက္မက လူႀကီးေတြက လူငယ္ေတြကုိ ေနရာမေပးခ်င္တဲ့ အစြဲေတြကလည္း အဓိကပဲ”လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူ႔အေနနဲ႔ ကရင္လူငယ္ေတြ ႏုိင္ငံေရးမွာ အရမ္းတက္ႂကြၿပီး က႑ေပါင္းစုံမွာ အဘက္ဘက္က ပါဝင္ႏုိင္တဲ့ လူငယ္ေတြကို ျမင္ေတြ႔ခ်င္တယ္။ အျခားလူမ်ဳိးစုတစ္ခုက အရမ္းေတာ္ေနခဲ့ရင္ သူတုိ႔ ေတာ္ေနတာကုိ ကရင္လူငယ္ေတြ မလုိက္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ ယေန႔ေခတ္မွာ ဘယ္လိုမွ လူရာဝင္ႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း သူရဲ႕ သေဘာထားဆႏၵကုိ ေျပာပါတယ္။

“လူငယ္ဆုိတာ အနာဂါတ္ပဲ။ အဲဒီ အနာဂါတ္ေကာင္းဖုိ႔ုိဆုိရင္ အေျခခံေကာင္းဖုိ႔ လုိတယ္။ လူမ်ဳိးစုရဲ႕အင္အား ကလည္း လူငယ္ေတြမွာပဲ ရွိတယ္။ ပုခုံးေျပာင္းတာဝန္ကုိ လူငယ္ေတြ မလုပ္ခ်င္လည္း လုပ္သြားရမဲ့အေန အထားမွာ ဒီေျပာင္းလဲေနတဲ့ ေခတ္မွာ လူငယ္ေတြပုိၿပီး အခြင့္အလမ္းေတြရွိလာတာေၾကာင့္ လူငယ္ေတြ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ အမ်ားႀကီး ပုိလုပ္ဖုိ႔လုိလာၿပီ”လုိ႔ သူ႔အေနနဲ႔ တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။