Home ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္း မန္းသိန္းေဇာ္ (အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ – Thwee Community Development Network)

မန္းသိန္းေဇာ္ (အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ – Thwee Community Development Network)

835

ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ ေလာင္းကိုင္ ဖားက်ေက်းရြာမွာ အေျခစိုက္ပါတယ္။ သီြးအဖြဲ႕ကေနၿပီးေတာ့ ေဒသခံျပည္သူလူ ထုေတြၾကားမွာ Awareness training ေတြေပးတယ္။ ေဒသနဲ႔ကိုက္ညီေသာ ေျပာင္းလဲလာေသာ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနန႔ဲ လူမႈ ေရးအေျခအေနေတြေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ လူထုေတြကို လိုအပ္တဲ့အျမင္ဖြင့္ေပးတယ္။ ၿပီးရင္ ေႏြရာသီမွာ က်ေနာ္တို႔ အဂၤလိပ္စာ သဒၵါသင္တန္းနဲ႔ စကားေျပာသင္တန္းေတြ၊ အေျခခံသင္တန္းေတြကို က်ေနာ္တို႔က ဖြင့္လွစ္ေပးတယ္။ ေနာက္လာမဲ့ မ်ဳိးဆက္ သစ္ေတြအတြက္ပါ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။

ေမး။ ။ လာမဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခုခ်ိန္မွာ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈေတြက ဘယ္လို အတိုင္းအတာထိ ရွိေနပါသလဲ။
လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔အဖြဲ႕နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေက်းရြာအုပ္စုေတြ၊ ေနရာေဒသေတြမွာဆိုရင္ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ စိတ္ပါ၀င္စားမႈက ေတာ္ေတာ္ေလးကို မရွိသေလာက္ နည္းပါတယ္။ ဒါကလည္း ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး ျပည္သူလူထုေတြ စိတ္၀င္စားလာေအာင္ရယ္၊ ပါ၀င္လာေအာင္ရယ္၊ သူတို႔ရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ ရယ္ အဲဒီအပိုင္းမွာ ပညာေပးတာတို႔၊ စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္တာတို႔၊ ေဟာေျပာတဲ့အပိုင္းေတြမွာက မရွိသေလာက္ ေတာ္ေတာ္နည္းတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ယူဆတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း သူတို႔ ဘာမွနားမလည္ေနဘူး။ ေက်း လက္ေန ျပည္သူလူထုျဖစ္တဲ့အတြက္ ၁၀၀မွာ ၃၅%ေလာက္ပဲ ၿမိဳ႕ေပၚသြားလာတယ္၊ စာဖတ္တတ္တယ္။ ဗဟုသုတ ေရဒီယို နားေထာင္တတ္သူေတြေလာက္ကပဲ သင့္႐ံုေလာက္ နားလည္ေနၿပီးေတာ့ စိတ္ပါ၀င္စားတယ္ဆိုတဲ့ အဆင့္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ က်န္တဲ့ လံုး၀ကို မသိတဲ့လူက အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတယ္ေပါ့။
ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဟာ ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ေဒသခံ ျပည္သူတေယာက္ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕မဲဟာ အေရးႀကီးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေတြ မဲေပးရမယ္ဆိုတဲ့ အပိုင္းေတြကို ဂဃနဏ သိေနတဲ့သူကေတာ့ တအား ရွားတယ္။ ၁၀၀မွာ အနည္းဆံုး ၃၅ေယာက္ေလာက္ကပဲ သူတို႔ရဲ႕ Right နဲ႔ Role ကိုသိမွာ။ ငါတို႔နဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။ ဒါဟာ စစ္အစိုးရ လုပ္ေနတာပဲဆိုၿပီး ခံယူတဲ့သူက အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေတြ႕ေနရတယ္။

ေမး။ ။ ဒီလိုလူထုရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ အားနည္းေနရတာက ဘာ့ေၾကာင့္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
က်ေနာ့္အျမင္နဲ႔ေျပာရရင္ နံပါတ္တစ္ ဗဟုသုတ မႂကြယ္တဲ့အပိုင္းမွာလည္း ပါသလို နံပါတ္ႏွစ္က စည္း႐ံုးေဟာေျပာမႈ အားနည္း တဲ့အပိုင္းနဲ႔ တစ္ဖက္က လုပ္တဲ့အေပၚမွာ မယံုၾကည္တဲ့အပိုင္းကလည္း ပါ၀င္ပတ္သက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္။ ေရြး ေကာက္ပြဲကို အယံုအၾကည္ မရွိဘူးေပါ့ သေဘာက။ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ျပည္သူလူထု ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္းကို နားလည္ လာေအာင္ရယ္၊ သူတို႔ေတြရဲ႕ မဲတစ္ျပားက တိုင္းျပည္အတြက္၊ ေဒသအတြက္၊ ႏုိင္ငံ သားေတြအတြက္ တအားကို အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ သိဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေတာ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရအ ျပင္ ႒ာနဆိုင္ရာ ျပည္နယ္၊ တိုင္း အဆင့္ဆင့္ တာ၀န္ယူေနေသာ ပုဂၢိဳလ္ေတြ တအား အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒိအျပင္ သူတို႔ခ်ည္းပဲ လုပ္ေဆာင္လို႔မရႏိုင္တဲ့အရာေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔လို စီဘီအို၊ စီအက္စ္အိုလို႔ေခၚတဲ့ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြ ရဲ႕ အခန္းက႑ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေတြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မွသာလွ်င္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္၊ အႏွစ္သာရကို တိတိက်က် ျပည္သူလူထုက သိႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။

က်ေနာ္တို႔ ကရင္ျပည္နယ္မွာက ေဒသခံပါတီေတြျဖစ္တဲ့ ဖလံု-စေ၀ၚဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ၊ ကရင္အမ်ဳိးသားပါတီ၊ KPP (ကရင္ ျပည္သူ႔ပါတီ)၊ ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ ၿပီးရင္ တစည(တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရး)၊ ၿပီးရင္ NLD အဲဒီပါတီေတြေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ေကာ့ကရိတ္မွာ သူတို႔အဓိက ပစ္မွတ္ထားတာက ေကာ့ကရိတ္ေဒသခံေတြက လူဦးေရမ်ားတယ္။ ကရင္အမ်ားစုျဖစ္ တယ္။ အဲ့မွာ သူတို႔၀င္ၿပိဳင္ဖို႔က တာစူေနတာမ်ားတယ္။ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အေပၚမွာ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ အသိဥာဏ္ပညာဖြ႔ံၿဖိဳးမႈက တအား အားနည္းေနေသးတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာမွာဆိုရင္ ေၾကာက္ကိုေၾကာက္ေနတာ။ သူတို႔လုပ္ေန တဲ့ လူမႈေရးဆိုရင္ေတာင္မွ ဒါဟာ ႏိုင္ငံေရးလို႔ ျမင္ၿပီးေတာ့ မပါ၀င္လာေတြလည္း ရွိတယ္။ လက္မခံႏိုင္ရဲတာေတြလည္း ရွိေန တာကို က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေနရတယ္ေပါ့။ အဆိုးဆံုးက ေကာ့ကရိတ္ေျမာက္ပိုင္း။ ေနာင္တကြဲတို႔ ျမပဒိုင္တို႔ အဲဒီဘက္ျခမ္းကလူ ေတြ ေတာ္ေတာ္ကို ေၾကာက္စိတ္ေတြ တအားရွိေနေသးတာ ျမင္ေတြ႕ေနရတယ္။

ေမး။ ။ အဲဒီလိုျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့အေပၚ ေဒသခံေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့အခါ အခု၀င္ၿပိဳင္မယ့္ ပါတီ ေတြကို ဒီေဒသကလူေတြအတြက္ ဘာေတြလုပ္ေပးေစခ်င္လဲ။ ဘယ္ေလာက္ထိ ေမွ်ာ္မွန္းထားပါလဲ။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဒီ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ေကာင္းမြန္တည့္မတ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ မွန္ကန္ေကာင္း မြန္ၿပီးေတာ့ အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ရရွိဖို႔ဆိုရင္ ဘယ္ႏို္င္ငံေရးပါတီမဆို သူတို႔ ၀င္ၿပိဳင္မယ့္ေဒသမွာရွိတဲ့ ျပည္ သူလူထုေတြကို မဲေရြးခ်ယ္ပံု ေရြးခ်ယ္နည္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ မဲတစ္ျပားသည္ ဘယ္လိုအေရးႀကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္ရဲ႕ အခြင့္အေရးက ဘယ္လိုရွိပါတယ္ဆိုတာမ်ိဳးကို သူတို႔ေတြကိုယ္တိုင္က လုပ္ေပးရင္ပိုေကာင္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေကာင္းမြန္တည့္မတ္တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္လာဖို႔ မဲေပးတဲ့စနစ္ေတြ ေပၚေပါက္လာဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က သန္႔သန္႔ ရွင္းရွင္းနဲ႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြလည္း ရွိဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲလုိမွမဟုတ္ရင္ ၂၀၁၀တုန္းကပံုစံမ်ိဳးလိုပဲ ျပန္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ခုနက ေျပာသလိုမ်ိဳး မဲေပးတဲ့အပိုင္းကို မသိနားမလည္မႈေတြရွိေနသလို တဖက္မွာလည္း ေဒသခံေတြရဲ႕ ေျမယာႏွစ္ ကာလရွည္ၾကာစြာ သိမ္းဆည္းခံခဲ့ရတာကိုလည္း မလုပ္ေပးႏိုင္ေသးဘူးဆိုေတာ့ ဒီပါတီေတြကိုေရာ ဘယ္လိုလုပ္ေပးေစခ်င္သ လဲ။
ေျဖ။ ။ အဲဒါကိုလည္း ေျပာခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး အႏိုင္ရသြားတဲ့ ပါတီကိုယ္ စားလွယ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြလည္း ရွိသလို လက္ရွိ ထူေထာင္ထားတဲ့ပါတီေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အခု က်ေနာ္ တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနက ေဒသခံလူထုေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လယ္သိမ္းယာသိမ္းျပႆနာေတြရွိတယ္။ အမွန္ကိုအမွန္အ တိုင္း ဖြင့္ေျပာပိုင္ခြင့္မရတာေတြလည္း ရွိတယ္။ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လမ္းတံတားစီမံကိန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ က်ေနာ္တို႔က ဘာကိုျမင္ေတြ႔ခ်င္လဲဆိုရင္ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ ေျပာျပခ်က္အရ လမ္းေဖာက္၊ တံတားေဆာက္တာကို သူတို႔ လက္ခံတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲလို လမ္းေဖာက္တံတားေဆာက္တဲ့ေနရာမွာဆိုရင္ ေဒသခံေတြရဲ႕ ေျမယာေတြကို အဓမၼသိမ္းယူတာ၊ လိုတာထက္ပိုၿပီး သိမ္းယူတာမ်ိဳးေတာ့ သူတို႔က နားမလည္ေပးႏိုင္ဘူး။ လက္မခံေပးႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။

ဒီအေပၚမွာလည္းပဲ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္နယ္အစိုးရအေနနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း တာ၀န္ရွိသလို မိမိေဒသကေန ေရြးေကာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီးေတာ့ အႏိုင္ရထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြအေနနဲ႔လည္း အဓိကတာ၀န္ရွိတယ္ လို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ ဥပမာ ေကာ့ကရိတ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အႏိုင္ရရွိသြားတဲ့ ဦးသူရိန္ေက်ာ္က ႏိုင္သြားၿပီးေတာ့မွ ေဒသနဲ႔ပတ္ သက္တဲ့ ျပႆနာေတြ ဥပမာ နဘူးေတာင္နားေက်းရြာမွာ စစ္တပ္ကေန သိမ္းထားတဲ့ေျမယာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဒသခံ ျပည္ သူလူထုေတြ ျပန္လည္ရရွိဖို႔အတြက္ သူ႔ရဲ႕စြမ္းေဆာင္မႈဆိုတာ ဘာမွမျမင္ရဘူးေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ က်ေနာ္တို႔အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကိုပဲ အားကိုးလာတာမ်ိဳးေတြ က်ေနာ္တို႔ျမင္ရတယ္။ ဒါကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာဆို လည္း ျပည္သူလူထုက သူတို႔အေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈ လံုး၀ အားနည္းသြားၿပီဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ တြက္လို႔ရတယ္ေပါ့။

ေနာက္တစ္ခုက ေဒသမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြ ေဆးေပးခန္းေတြ ေဆာက္ေပးေနတဲ့အေပၚမွာလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိဘူး။ ေျပာခ်င္တာက ဒီစီမံကိန္းေတြလာလုပ္တယ္။ ဘယ္ကေန ပိုက္ဆံရသလဲ။ အစိုးရဘတ္ဂ်က္လား။ မဟုတ္လည္း NGO/ INGO ေတြလို ႏိုင္ငံတကာက ေထာက္ပံ့တဲ့ ေငြေၾကးလားဆိုတာကို တိတိက်က် ေအာက္ေျခမွာရွိတဲ့ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြ၊ ေက်း ရြာတြင္းမွာရွိတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကို သူတို႔ရွင္းျပ၊ ခ်ျပတာမ်ိဳးေတြမရွိဘူး။ တစ္ခါတည္း သူတို႔ကိုယ္တိုင္လာၿပီး လုပ္ေနတာ မ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚမွာ ေဒသခံေတြက အားမရဘူးေပါ့။ ေနာက္ အဓိကထပ္ေျပာခ်င္တာက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔လံုး၀အယံုအၾကည္မရွိဘူး။ ၂၀၁၀ မွာ ႏိုင္သြားတဲ့သူေတြကလည္း ၂၀၁၅ မွာ ဒီလိုပံုစံပဲ ထပ္ျဖစ္လာလိမ့္ မယ္လို႔ အမ်ားစုက ဒီလိုပဲ ထင္ျမင္ယူဆေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ လူထုကိုယ္တိုင္ကလည္း မဲေပးမယ္မေပးဘူးဆိုတာ စိတ္မ၀င္စား ဘူး။ အဲဒီအေျခအေနမ်ိဳးရွိပါတယ္။
Action for voting
ေမး။ ။ ကရင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ကရင္ပါတီက ႏွစ္ခုသံုးခုေလာက္ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အထူးသျဖင့္ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ဆိုရင္ လူထုက သူတို႔မဲေပးသင့္တဲ့ ပါတီကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔က အခက္အခဲမ်ား ရွိႏိုင္ပါသလား။ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ကရင္ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ ကရင္အမ်ားစုျဖစ္တဲ့အတြက္ ကရင္ပါတီေတြမွာ အဓိက တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယူဆ တယ္။ ေဒသခံျပည္သူေတြ မဲထည့္တဲ့ေနရာမွာ စနစ္တက် မဲထည့္ႏိုင္ဖို႔ရယ္ ၿပီးရင္ မဲစာရင္းအမွန္ျဖစ္လာဖို႔ ျပည္သူေတြအားလံုး မဲထည့္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ေဒသခံကရင္အမ်ိဳးသားပါတီေတြက အဓိက တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယူဆတယ္။ လက္ရွိမွာ က်ေနာ္တို႔ ေနာက္တစ္ခုျမင္ေတြ႔ရတာက ေဒသခံကရင္အမ်ိဳးသားပါတီေတြ ကိုယ္တိုင္က ေအာက္ေျခအထိဆင္းၿပီးေတာ့မွ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဒီမဲေပးတဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပ၊ ေျပာျပတာမ်ိဳး ယေန႔အထိ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။

ေမး။ ။ ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေနၿပီးေတာ့ ကရင္ျပည္နယ္ထဲမွာရွိတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ မဲပညာေပးတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ ၾကားသိရေတာ့ လက္ရွိ ‘သြီး’အေနနဲ႔ အဲဒီကိစၥေတြအေပၚမွာ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေနပါ သလား။ လက္ရွိအႀကိဳအေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုေတြကို ပညာေပးအသိေပးမႈေတြ ရွိေနပါၿပီလား။
ေျဖ။ ။ ဧၿပီ ၂၈ရက္ေန႔က ဖားအံမွာရွိတဲ့ အိန္ဂ်ယ္လန္းေဟာ္တယ္မွာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၊ ျပည္နယ္ေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ၿမိဳ႕နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲေလးတစ္ခု လုပ္ ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႔ သူတို႔က ဖိတ္ေခၚတယ္။ သူတို႔က ဘာ ကိုလိုခ်င္လဲဆိုရင္ နံပါတ္(၁)လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြေ၀ဖို႔။ (၂)ကေတာ့ ေၾကာ္ျငာဆိုင္းပုဒ္ေတြကပ္ဖို႔။ (၃)အမွန္တကယ္ မဲေပး ႏိုင္တဲ့လူဦးေရ စာရင္းေတြရရွိဖို႔ က်ေနာ္တို႔ေတြ ပါ၀င္ကူညီေပးဖို႔။ တကယ္တမ္း မဲေပးခြင့္ရွိသူဟာ တကယ္ရွိေနလား မရွိေနဘူး လားဆိုတာကို တစ္ပါတည္း စိစစ္ေပးရမယ္ဆိုတာေတြကို ၀ိုင္းၿပီးကူလုပ္ေပးဖို႔ သူတို႔က ေျပာပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ေတြက ဘာျပန္ေျပာလဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ကရင္ျပည္နယ္မွာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက Network ရွိတယ္။ က်ေနာ္ တို႔တစ္ဖြဲ႔တည္း ဆံုးျဖတ္လို႔မရဘူး။ အဲဒီေန႔ကလည္း လူမႈအဖြဲ႔အစည္းအနည္းစုသာ တက္ေရာက္တဲ့အတြက္ ကရင္ျပည္နယ္ တစ္ခုလံုးကို မၿခံဳမိဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က အဲလိုေပါင္းလုပ္တဲ့ေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕က႑က ကြာဟမႈေတြ ရွိေနရင္ေတာ့ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္မထင္ဘူး။ ဆိုလို ခ်င္တာက က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကိုေတာ့ ေအာက္ေျခသိမ္းလုပ္ခိုင္းၿပီးေတာ့ သူတို႔က အေပၚကေန ပါးစပ္နဲ႔ ေျပာၿပီး ညြန္ၾကားတာမ်ိဳး လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမွ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။

ေမး။ ။ ခုနကေျပာတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြရွိတဲ့အေပၚမွာ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲက ေစာင့္ၾကည့္မႈေတြ ဘယ္ေလာက္ထိရွိ ၿပီး လြတ္လပ္တရားမွ်တႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔လည္း ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈေတြကို ေဒသအလိုက္ စတင္ၿပီး ေတာ့ ဘယ္မဲ႐ံုကိုေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုတာကို သူတို႔ တရား၀င္ စတင္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြရွိေနပါၿပီ။ တကယ္လို႔ သူတို႔က က်ေနာ္ တို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ တစ္သားတည္းရွိပါမယ္။ အတူတူ ပူးေပါင္းၿပီး ခြဲျခားမႈမရွိပါဘူးဆိုရင္ေတာ့ မဲေပးမႈေတြက မွန္ ကန္တည့္မတ္တဲ့ မဲေပးစနစ္တစ္ခု ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခုရွိတာက ပါတီႀကီး၊ ပါတီငယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ သူတို႔ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈအေပၚမွာလည္း ေမးစရာေမးခြန္းရွိပါတယ္။ ပါတီႀကီး ေတြက လက္ရွိ သူတို႔အႏိုင္ရထားတယ္။ သူတ႔ိုလႊမ္းမိုးမႈကလည္း ႀကီးတယ္။ အဲလိုလႊမ္းမိုးမႈႀကီးတဲ့အေပၚမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ လည္း ကြာဟခ်က္ေတြရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဘယ္လိုပူးေပါင္းပါေစ။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ကြာဟမႈအေပၚမွာ မသမာမႈေတြဆိုတာကေတာ့ ရွိေနမွာပဲ။ အဲလိုမ်ဳိး လႊမ္းမိုးမႈမရွိဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ ခိုင္မာတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ေတြ၊ စနစ္ေတြအျပင္ က်ေနာ္တို႔ ျပည္တြင္းကေန ေစာင့္ၾကည့္ေနတာမ်ဳိးတင္မကဘဲ ႏိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအ ဆင့္အထိ တိုးျမႇင့္လုပ္ကိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ မဲေရြးေကာက္မႈစနစ္ျဖစ္လာမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း ေတြက ယံုၾကည္ထားပါတယ္။

ေမး။ ။ ဒီအေပၚမွာ လူထုက အဓိကက်တဲ့သူျဖစ္ေတာ့ မီဒီယာကေနတစ္ဆင့္ သူတို႔ကို ဘာမ်ားေျပာၾကားေစခ်င္လဲ။ ေနာက္ တစ္ခုက မီဒီယာအခန္းက႑အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူထုအတြက္ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးေစခ်င္ပါလဲ။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက နံပါတ္ (၁) က်ေနာ္တို႔အခြင့္အေရးကို က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္သိဖို႔လိုပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ထည့္ မယ့္ မဲတစ္ျပားဟာ က်ေနာ္တို႔ တစ္ဘ၀လံုးနဲ႔တိုင္းတာၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ သိရင္ျဖစ္ေစ မသိရင္ျဖစ္ေစ သိတဲ့လူက လက္လွမ္းမမွီတဲ့ေနရာေတြမွာ ျပန္ၿပီး ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။ သိသြားတဲ့လူေတြကလည္း ၿပီးရင္ၿပီးေရာ မဲကို မထည့္ပဲနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕အဓိကလိုအပ္တဲ့ တိုးတက္ဖြံံ႔ၿဖိဳးဖို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔ဆိုရင္ တကယ္ကိုျပည္သူေတြအတြက္ ကိုယ္ခ်င္းစာ၊ ေစတနာ ထားၿပီးလုပ္ေပးႏိုင္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးကို ေရြးခ်ယ္မဲေပးဖို႔ က်ေနာ္တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ သူမ်ားက ဒီလူကိုမဲေပးလို႔ လိုက္ ေပးရတာမ်ိဳးကို က်ေနာ္တို႔မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ မသိရင္ သိတဲ့လူကိုေမးၿပီးေတာ့မွ ကိုယ္တိုင္ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ၿပီး အမွန္တကယ္ မဲေပးသင့္တဲ့သူကို မဲထည့္ေပးပါ။
ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မွန္ကန္ဖို႔နဲ႔ မသမာမႈေတြအတြက္ မီဒီယာအခန္းက႑ကလည္း အေရးႀကီးတယ္လို႔ ယံုၾကည္ ပါတယ္။ မီဒီယာေတြကလည္း အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ၊ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ပါဆက္သြယ္ခ်ိတ္ ဆက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မွီမွာလည္း အေျခခံေက်းရြာလူထုေတြနဲ႔ ေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ သူတို႔ရဲစိတ္ေနသေဘာ ထားေတြကို စဥ္ဆက္မျပတ္ သတင္းဌာနကေနၿပီး သတင္းလႊင့္တာမ်ိဳး သတင္းယူတာမ်ိဳးတို႔ လုပ္ဖိုလိုအပ္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ ပါတယ္။ အဲဒီလိုပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရေျပာေနသလို ေကာင္းမြန္တည့္မတ္ၿပီး မွန္ကန္စနစ္က်တဲ့ မဲေရြးခ်ယ္မႈျဖစ္လာမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ေနာက္ထပ္ဘာေတြမ်ား ထပ္မံျဖည့္စြက္ေျပာလိုပါသလဲ။
ေျပာခ်င္တာက ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြ မဖြဲ႔စည္းႏိုင္တဲ့ေက်းရြာေတြက မဲေပးပိုင္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ ၾကားသိေနရတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ က်ေနာ္တို႔ဟာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္တဲ့အတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ျခင္း မႏိုင္ျခင္းနဲ႔ မသက္ဆိုင္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္။ ဒီႏိုင္ငံ မွတ္ပံုတင္ကိုင္ေဆာင္ထားတဲ့ အသက္ ၁၈ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူမွန္သမွ် မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိရမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယံုၾကည္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္မွာဆိုရင္ ဥပမာ ေဟာင္သေရာ၊ ေနာင္ႏိုင္း၊ အံဖႀကီး အဲဒီဘက္ေတြတစ္စုဆိုရင္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြ မဖြဲ႔စည္းႏိုင္ဘူး။ မဖြဲ႔ႏိုင္တဲ့အတြက္ သူတို႔ေတြက မဲေပးပိုင္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု ကိုပဲ ျပင္ရမလား၊ သူတို႔ေျပာတာပဲ အမွန္ျဖစ္မလားဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ေတြကလည္း စဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္လို႔။
အခုက်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ေနရာမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဟာလည္း Peace Process ထဲမွာ အပိုင္းတစ္ ပိုင္းအေနနဲ႔ ပါ၀င္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ယံုၾကည္တယ္။ ဒီလိုတန္းတူအခြင့္အေရး မရျခင္း ဟာလည္း Peace Process ကိုထိခိုက္ေစတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယံုၾကည္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ဘာမွဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ရေသးဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးရင္ ဘာေတြျဖစ္လာမလဲဆိုတာပဲ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။