Home အျမင္သေဘာထား တိုင္းရင္းသားမီဒီယာ ေရရွည္ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးအေပၚ ေကအုိင္စီ၏ အျမင္သေဘာထား ေမးျမန္းခ်က္မ်ား

တိုင္းရင္းသားမီဒီယာ ေရရွည္ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးအေပၚ ေကအုိင္စီ၏ အျမင္သေဘာထား ေမးျမန္းခ်က္မ်ား

499

၂၀၁၅ခုႏွစ္၊ မတ္ ၁၈ရက္မွ ၂၀ရက္ေန႔ထိ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဟားခါးၿမိဳ႕တြင္ ႏုိင္ငံတကာျမန္မာ့သတင္းအဖြဲ႕ (BNI)က ဦးေဆာင္ကာ တတိယအႀကိမ္ တုိင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အခမ္းအနား တက္ေရာက္လာသူမ်ား၏ တုိင္းရင္းမီဒီယာ ေရရွည္ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲေရးအတြက္ ျမန္မာမီဒီယာသမားမ်ား၏ အျမင္သေဘာထားမ်ားကို စုစည္းေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

???????????????????????????????
ေဒၚခင္စိုးဝင္း (ဗြီအိုေအ၊ ရန္ကုန္႐ံုးခြဲ ျမန္မာပုိင္းတာဝန္ခံ)

တိုင္းရင္းမီဒီယာေတြ ေရရွည္တည္တံ့ခုိင္ၿမဲဖို႔ဆုိလို႔ရွိရင္ အန္တီကိုယ္ပိုင္အျမင္ေပါ့ေနာ္။ အေရးႀကီးဆုံးေတာ့ ရံပုံေငြပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါကို ကုိယ္တုိင္ ရင္းႏွီးမတည္ၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုရင္ ေရရွည္ရပ္တည္ဖို႔က မလြယ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရံပုံေငြရတဲ့နည္း လမ္းေတြ ရွာရမယ္။ ရံပုံေငြရတဲ့ နည္းလမ္းေတြဆုိရင္ အစိုးရဆီကရရင္လည္း ေကာင္းတာပဲ။ အစိုးရဆီက ရမယ္ဆိုရင္ ေႏွာင္ ႀကိဳးမဲ့ အကူအညီ ရႏုိင္ရင္ေကာင္းတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရဆီကလည္း သီးသန္႔ ခ်ဥ္းကပ္ႏုိင္ရင္ ျပည္နယ္အစိုးရမွာလည္း ျပန္ ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ရွိခ်င္ရွိမွာပဲေလ။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ရရ မရရ ေတာင္းရမွာက ကုိယ့္တာဝန္။ တကယ္လို႔ မရဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒီေန႔ဆိုရင္ လာတဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ USAID၊ OSF၊ DW ရွိတယ္၊ ေရဒီယုိလုပ္မယ္ဆုိရင္ ဒီႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းကုိလည္း ကုိယ္က ခ်ဥ္းကပ္ရမယ္။ ဒီေဒသက ျပည္သူလူထု ဘာလို အပ္သလဲ။ ကုိယ့္ေရဒီယုိနားေထာင္မယ့္ ေသာတရွင္ေတြ ကိုယ့္ရဲ႕သတင္းစာ ဖတ္မယ့္သူေတြက ဘာသတင္းကုိ ဖတ္ခ်င္တာ လဲ။ သုေတသနလုပ္ၿပီးေတာ့မွ တကယ္လုပ္ခ်င္တာ၊ တကယ္ျဖစ္မယ့္ဟာကုိ ရံပုံေငြေတာင္းၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ေရရွည္ တည္တံ့ႏုိင္တယ္။

ဒါ့အျပင္ ကုိယ္က သီးသန္႔ထုတ္လုပ္ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္မွာ ပလက္ေဖာင္းမရွိဘူး။ အသံလႊင့္ဌာနမရွိဘူး။ သတင္းစာမရွိဘူး ဆုိရင္ ကုိယ့္ရဲ႕သတင္းကုိ အျခားသတင္းဌာနမွာ ေရာင္းလို႔ရတဲ့ဟာမ်ဳိးရွိတယ္။ ဥပမာ ေကအုိင္စီကေနၿပီးေတာ့ အစီစဥ္တစ္ခု လုပ္မယ္။ ကရင္တုိင္းရင္းသားေဒသက အျဖစ္ပ်က္ေတြကုိ ကရင္ဘာသာနဲ႔ပဲ တီဗြီ႐ိုက္ေပးမယ္။ ဘာသာျပန္ၿပီး စာတမ္းထုိး သုံးေပးလို႔ရတယ္။ ၁၀၀ရာခုိင္ႏႈန္း မဟုတ္ရင္ေတာင္မွ ၅ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ျဖစ္ အန္တီတို႔အေနနဲ႔ ပံ့ပိုးႏိုင္တဲ့သေဘာေပါ့။ အဲလိုမ်ဳိး လုပ္သြားႏုိင္မယ္ဆုိရင္ ေရရွည္ရပ္တည္ႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ အန္တီထင္တယ္။

???????????????????????????????
ေဒၚခင္စႏၵာေအာင္ (ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ ျမန္မာ့အသံ တုိင္းရင္းသား ႐ုပ္သံလုိင္း )

တိုင္းရင္းမီဒီယာေတြမွာ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းလည္း လုပ္မယ္။ သတ္မွတ္တဲ့ မူေဘာင္စည္းစနစ္ထဲမွာ အတူတူ ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရရည္တည္တံ႔ခိုင္ၿမဲမယ္လို႔ ထင္တယ္။ အႀကံျပဳခ်င္တာက က်မအေနနဲ႔ အခု တိုင္းရင္း သား ႐ုပ္သံလိုင္းကုိယ္စား ဒီတတိယအႀကိမ္ညီလာခံမွာ လာတက္ရတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းနဲ႔ ပိုမိုရင္းႏွီးၿပီးေတာ႔ စည္းလံုးမွႈလည္းရတယ္။ သိခြင့္လည္းရတယ္။ အရင္တုန္းက တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္မသိၾကဘူး။ အခု ေတြ႔ဖူးသြားၿပီးဆို ရင္ ပိုၿပီးေတာ့ သတင္းပိုရမယ္။ သမီးဆီက အန္တီသတင္းရမယ္။ အန္တီ့ဆီက သတင္းလည္း သမီးတို႔ကို ရွယ္လို႔ရတယ္။ အဲ့လိုမ်ဳိးပဲ က်န္တဲ့တုိင္းရင္းသားအားလံုး အဲဒီမွာဆို ၁၁ဘာသာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီထက္တိုးဖို႔လည္း ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုး လာတဲ့လူေတြနဲ႔လည္း အန္တီတို႔နဲ႔ ရင္းႏွီးမွႈရမယ္ေနာ္။ အဲဒါဆိုရင္ သတင္းမီဒီယာ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ခိုင္ၿမဲၿပီး အဓြန္႔ရွည္မယ္လို႔ အန္တီ ထင္ပါတယ္။

???????????????????????????????
ေဒၚေမသႀကၤန္ဟိန္ (ေရႊျမစ္မခ ကုမၸဏီလီမိတက္ CEO)

တိုင္းရင္းသားမီဒီယာေတြ ေရရွည္ဖြ႔ံၿဖိဳးဖို႔အတြက္ဆိုရင္ က်မ တစ္ေလွ်ာက္လံုး ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ သူတို႔မွာ လံုေလာက္ ေသာ ေငြေၾကးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက တကယ္လိုအပ္ေနတယ္။ အဲ့လိုပဲ တိုင္းရင္းသား local ထဲမွာ ရွိတဲ့သူေတြဟာလည္း ကိုယ္႔ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားထုတ္လုပ္တဲ့ စာေစာင္ေတြ၊ ဂ်ာနယ္ေတြကို တကယ္အားေပးဖို႔လိုတယ္။ လိုအပ္တဲ့ပ့ံပိုးမွႈကိုလည္း သူတို႔အေနနဲ႔ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါမွ သူတို႔ရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမွႈနဲ႔ ဒီမီဒီယာေတြက ရပ္တည္ႏိုင္မယ္။ ဒီမီဒီယာေတြကလည္း ဒါ ေရရွည္ ကိုယ္က သတင္းကို သတင္းအမွန္တိုင္းဘဲ ေဖာ္ျပထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ကို္ယ့္အားကိုယ္ကိုးဖို႔က ပိုအေရး ႀကီးတယ္ အဲလိုေတာ့ က်မ ျမင္တယ္။

???????????????????????????????
ႏိုင္ကေဆာ့မြန္ (ႏိုင္ငံတကာျမန္မာ့သတင္း-BNI ဘုတ္ဒါ႐ိုက္တာ)

က်ေနာ္တို႔ ျဖတ္ေက်ာ္လာတဲ့ ကာလတစ္ေလ်ွာက္ အခုမီဒီယာေတြ ျပည္နယ္အသီးသီး တိုင္းရင္းသားေဒသ အသီးသီး မွာ စတင္ေပၚေပါက္လာတာက BNI အေနနဲ႔ေတာ့ ၁၅ႏွစ္နီးပါးရွိၿပီး။ ဒါေပမဲ့ တစ္ျခားေသာ တိုင္းရင္းမီဒီယာေတြက လြန္ခဲတဲ့ ၂ ႏွစ္၊ ၃ႏွစ္ထဲမွာ စတင္ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီတိုင္းရင္းသားမီဒီယာအားလံုးကို ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရရွည္ရပ္တည္သြားဖို႔က က်ေနာ္တို႔မွာ လုပ္ကိုင္ရတဲ့ နည္းလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ BNI အေနနဲ႔ ဒီတုိင္းရင္းသားမီဒီ ယာအားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ Network ပံုစံေပါ့ေနာ္။ ဘယ္သူေတြဘာလုပ္တာလဲဆိုတာ သိဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ မီဒီယာမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ Management skill ျဖစ္ျဖစ္၊ Journalism skill ျဖစ္ျဖစ္ အားလံုးကို က်ေနာ္ တို႔ BNI ကေန ပံ့ပိုးပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္ထဲမွာပဲ က်ေနာ္တို႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာက တိုင္းရင္းသားမီဒီယာေတြမွာ ႀကီးမားတဲ့ ေစ်းကြက္မရွိဘူး။ ကိုယ့္ေဒသမွာပဲ နည္းနည္းက်ဥ္းက်ဥ္းလုပ္ေနရတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ေနေသးတဲ့အတြက္ သတင္းမီဒီယာႀကီးေတြက ဒီတိုင္းရင္းသားမီဒီယာေတြကို လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြ၊ လိုအပ္တဲ့ ပိုက္ဆံေတြေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေနပါတယ္။ ေနာက္တစ္ ခုက ကိုယ္႔ရဲ႕ျပည္နယ္အလိုက္၊ ေဒသအလုိက္မွာ အလႉရွင္ေတြ၊ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရေတြ ဝိုင္းဝန္းပံ့ပိုးေပးဖို႔က ေရရွည္သေဘာ အေနနဲ႔ BNI ကေတာ့ လွံႈ႔ေဆာ္သြားမယ့္ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။

???????????????????????????????
ဦးေအာင္သူရ (သတင္းေထာက္ခ်ဳပ္၊ 7 day news Journal)

တိုင္းရင္းသားမီဒီယာ ေရရွည္တည္တံ႔ခိုင္ၿမဲဖို႔အတြက္ အဓိကေတာ့ အစိုးရပံ့ပိုးကူညီဖို႔ လိုတယ္။ အဓိက အေဆာက္အ ဦးတုိ႔ ဥပမာ ျပည္နယ္မွာ ပံုႏွိပ္တိုက္ေတြ ထားေပးတာတို႔၊ စကၠဴေတြ ေပးသြင္းတာတို႔ ေနာက္တစ္ခုက လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာတို႔၊ အင္တာနက္နည္းစနစ္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာတို႔ ဒါမ်ိဳးနဲ႔ သတင္းမီဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေဆာက္အဦးေတြအပိုင္းကို အစိုးရက လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေဒသမွာရွိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ မီဒီယာဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ရံပံုေငြ ထူေထာင္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။ သတင္း မီဒီယာအပိုင္းကက်ေတာ့ သူတို႔ေတြက ဘာကိုဖတ္ခ်င္လဲ။ ဘာကို စိတ္ဝင္စားလဲ။ စနစ္တက် ေလ႔လာၿပီးေတာ့မွ ေျပာခ်င္တာ ထက္စာရင္ သူတို႔စိတ္ဝင္စားတာ သူတို႔သိခ်င္တာေတြ မ်ားမ်ားပိုေရးေပးရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ အစိုးရလည္း ေထာက္ပံ့မ ေပးဘူး။ သတင္းမီဒီယာေတြလည္း ကိုယ္ေရးခ်င္တာေတြပဲ ေရးတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေရရွည္ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔မလြယ္ဘူး။ အခု ၂၀၁၄ ေတာ့ ေနာက္က်ၿပီး ဒီ ၂၀၁၅-၂၀၁၆မွာတို႔ဆုိရင္ တိုင္းရင္းသားမီဒီယာေတြ၊ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြ တာဝန္ေက်ဖို႔။ ေနာက္ အစိုး ရေတြက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္လိုက္ၿပီးဆိုရင္ေတာ့ မီဒီယာေတြက ကိုယ့္ျပည္နယ္၊ ကိုယ့္အစိုးရ ကိုယ့္တုိင္းရင္းသားမီဒီ ယာေတြ ညႇိႏွိႈင္းၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရင္ေတာ့ အေျခအေနေကာင္းမယ္ ထင္တယ္။